Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 462/333

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

462/333

21 IX 1778 Kajetan Szaniawski wniósł do akt grodu łukowskiego akt zjazdu sądu ziemskiego łukowskiego, odbytego 14–15 IX 1778 na gruncie wsi Lazy na podstawie dekretu z 29 VI 1778 w sprawie Kajetana (powoda) przeciw Andrzejowi i Łukaszowi Szaniawskim (pozwanym). Przedmiotem sporu był majątek ruchomy pozostawiony przez Franciszka Szaniawskiego, prymicerego katedry przemyskiej, brata rodzonego stron; sąd nakazał złożenie dokumentów i przysięgi, a Andrzej złożył rejestry ruchomości i sum odebranych przez siebie i Łukasza. Łukasz Szaniawski odwołał się do Trybunału Lubelskiego, a po niedopuszczeniu odwołania odstąpił od sprawy, za co sąd skazał go na banicję wieczystą, ogłoszoną przez woźnego Andrzeja Kobryniaka; sprawę odesłano do grodu łukowskiego dla egzekucji z jego dóbr. Akt podpisał podsędek ziemski łukowski Antoni Laski.

Legal act
oblata dekretu kondescensyjnego (zjazdowego) sądu ziemskiego łukowskiego z 14–15 IX 1778
Date
21 IX 1778
Place
Łuków, gród (Curia Regalis Lucoviensis)
Archival unit
35/16/0/3.10/462 — Ekstrakt z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1730–1793

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Kajetan Szaniawskistrona (oblatujący; powód)brat rodzony ks. Franciszka (jako jedna ze stron, „Partium agentium Frater germanus”)Lazy (spór o grunt dóbr wsi Lazy)szlachcic (Urodzony)
Andrzej Szaniawskistrona (pozwany; zapis „Citato et Actore[?]”)brat rodzony ks. Franciszka (jak wyżej)szlachcic (Urodzony)
Łukasz Szaniawskistrona (pozwany); skazany na banicję wieczystąbrat rodzony ks. Franciszka (jak wyżej)szlachcic (Urodzony)
Franciszek Szaniawskiwspomnianybrat rodzony stron procesu (Kajetana, Andrzeja, Łukasza)Przemyśl (katedra)duchowny, Wielce Wielebny (Perillustris Admodum Reverendus), prymicery katedry przemyskiej
Antoni Brzozowskiświadekszlachcic (Urodzony i Szlachetny)
Józef Turskiświadekszlachcic (Urodzony i Szlachetny)
Krzysztof Turskiświadekszlachcic (Urodzony i Szlachetny)
Wojciech Grochowskiświadekszlachcic (Urodzony i Szlachetny)
Andrzej Kobryniakwoźny (ministerialis)woźny generalny Królestwa, Opatrzny (Providus)
Antoni Łaskiurzędnik (przewodniczący zjazdu, podpis)ziemia łukowskapodsędek ziemski łukowski
Polińskiurzędnik (korektor, „correxit”)gród łukowskiurzędnik kancelarii grodzkiej łukowskiej
[?]urzędnik (czytający z oryginałem, „Legi cum Originali”)gród łukowski

Transcription

[s. 333] [pieczęć: znak stemplowy, orzeł w koronie, napis „1 GR. SR.”] Actum in Curia Regali Lucoviensi Feria Secunda ipso die Festi Sancti Matthaei Apostoli et Evangelistae, videlicet die Vigesima Prima Septembris, Anno Domini Millesimo Septingentesimo Septuagesimo Octavo. Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Capitanealia Lucoviensia personaliter veniens Generosus Cajetanus Szaniawski obtulit et ad acticandum eidem Officio porrexit Actum Condescensorialem infrascriptum sub Actu suprascripto inter Partes inferius nominandas in Bonis infrascriptis per Judicium Terrestre Lucoviense latum, infraacticandum, tenoris sequentis. Actum in Fundo Bonorum Villae Lazy Feria Secunda post Festum Nativitatis Beatissimae Virginis Mariae proxima, videlicet die Decima Quarta Septembris, Anno Domini Millesimo Septingentesimo Septuagesimo Octavo. Praesentibus Generosis ac Nobilibus Antonio Brzozowski, Josepho et Christophoro Turskie, Alberto Grochowski aliisque pluribus Generosis ac Nobilibus ad hunc actum congregatis, nec non Ministeriali Regni Generali Provido Andrea Kobryniak Authentico et Jurato actum praesentem acclamante. Judicium Terrae Lucoviensis, nempe infrascriptus Subjudex Terrae Lucoviensis, in fundamento Decreti Judicii sui Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria Secunda post octavas Festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima, videlicet die Vigesima Nona Junii, Anno ejusdem Millesimo Septingentesimo Septuagesimo Octavo, inter Generosum Cajetanum Szaniawski Actorem et Generosos Andream et Lucam Szaniawskie Citatos prolati, quo mediante condescensio Judicii sui in Causa praesenti ad Fundum Bonorum Villae Lazy, unius quorumve ex Magnificis Judicibus absentia non obstante, dummodo unus Magnificus Judex, Subjudex, Notarius aut Camerarius Terrestris condescensurus adsit, hinc et pro die hodierna in Actu contenta mutuo Partium sumptu est injuncta, cui Judicio condescensuro Decreti anterioris in toto executio et ad effectum deductio, poenarum in sublationem Processus irrogatio ac Partium pro exigentia Termini, Legis et Justitiae finalis dijudicatio, moderatio ac decisio rigoris in casu Decreto[?] [s. 334L] praesentis contraventionis extensio Decreto eodem fusius praemissa, obloquente[?] mediante requisitione Partis Actoris ad Bona suprascripta in Actu expressa condescendit, Jurisdictionem suam Judiciariam fundavit ac eandem Ministeriali Regni Generali suprascripto cum omnimoda Actus praesentis securitate proclamare demandavit, vergenteque ad occasum sole in diem crastinam Jurisdictionem eandem reclamare fecit. In crastino itaque, scilicet Feria Tertia post idem Festum Nativitatis Beatissimae Virginis Mariae, videlicet die Decima Quinta Septembris Anno praesenti, reassumpta Jurisdictione sua in praesentia suprascriptorum Generosorum ac Ministerialis Actus praesentis apparitoris Partibus comparere jussit. Quo in Termino Partibus, Actore Generoso Cajetano Szaniawski personaliter, Generoso Andrea Szaniawski Citato et Actore[?] personaliter, Generoso Luca Szaniawski Citato personaliter comparentibus et secum judicialiter controvertentibus, quarum controversiis pro et contra exauditis, teneri Partes utrasque Documenta quaevis, Transactiones ac Literas missibiles, Substantiam mobilem Perillustris Admodum Reverendi Francisci Szaniawski, Primicerii Cathedralis Premysliensis, Partium agentium Fratris germani, derelictam et Partibus porrectam enucleantia, ad Causam praesentem spectantia, suo in Judicio Condescensoriali comportare censet, idque in instanti. Et licet Pars Citata Documenta per Summarium conscripta suo in judicio comportavit, verum quoniam Pars Actoris in comportatione eadem non persistit, proinde Judicium Condescensoriale injungit, quatenus eadem Pars Citata sufficientius documenta ad Causam praesentem regulantia comportet. Et quoniam Generosus Andreas Szaniawski in satisfactionem sufficientioris comportationis Regestra rerum mobilium ac Summarum tam per Se quam per Generosum Lucam Szaniawski perceptarum conscripta reponit ad comprobationemque Juratoriam in puncto realis comportationis sese trahit, Generosus vero Lucas Szaniawski sufficientiorem comportationem recusat parique modo Juramentum Corporale super impossibilitatem sufficientioris comportationis explendum offert, jamque Pars Actoris, utpote Generosus Cajetanus Szaniawski, nulla documenta penes Se extasse allegat, ex eoque Copiam comportationis habere non valens infert, proinde Judicium Condescensoriale admissibilibus iisdem partibus ad comprobationem Juratoriam adinvenit et decernit, quatenus comprobent medio Corporali Juramento in eam rotham praestando, et quidem Pars Actoris, prout nulla documenta ad Causam praesentem spectantia [na marginesie lewym: Lucas Szaniawski[?]] [s. 334P] habet, Pars vero Citata, prout Documenta per Summaria conscripta realiter comportavit nihilque in damnum sui abinvicem celavit, idque in instanti, addito[?] Ministeriali Regni Generali suprascripto ad pronunciandam juramenti rotham, post quae praestita rotha suprascripta Juramenta ab ulteriori comportatione Documentorum Partes utrasque liberas facit et pronunciat, in negotioque ulterius Partibus procedere jubet. In procedendo, controversiis Partium exauditis, suspensa legalitate Documentorum quorumvis suo in Judicio Condescensoriali repositorum, decernit Judicium, quatenus Partes utraeque Interrogatoria ad mentem Manifestationum[?] et Terminorum conscribant, subscribant, sibi abinvicem communicent, Testes ad deponenda Testimonia inducant, Juramentaque Corporalia super incorruptionem Testium praestent, idque in instanti. Movit Generosus Lucas Szaniawski ad Judicia Tribunalitia Regni Lublinensia; non admissa protestatur[?]; Judicium cum Parte reprotestatur. Tandem post interpositam motionem, quoniam Generosus Lucas Szaniawski ab ulteriori dijudicatione Causae praesentis inscriptaque comparitione temerarie recedit Decretoque Judicii, ex quo praesens peragitur Actus, contravenit, proinde Judicium Condescensoriale super eodem Citato recedente poenam Banitionis perpetuae sententiavit, ad publicandamque eandem Banitionis perpetuae poenam Ministerialem Regni Generalem suprascriptum addidit et deputavit. Qui quidem Ministerialis modo suprascripto a Judicio suo aditus[?], e loco publicationi solito rediens, jus munusque deputationis suae reddens, praesentique coram Judicio personaliter stans, in vim suae verae ac fidelis Relationis ubivis locorum faciendae publice recognovit se suprascriptum Citatum recedentem perpetuo banitum et de Regno Poloniae Dominiisque eidem annexis proscriptum alta et sonorosa voce sua praeconica publicasse, proclamasse et ad notitiam plurimorum nobilium Actui praesenti adstantium sufficienter et plenarie deduxisse, de quo praesens ejusdem Ministerialis Relatio. Postquam taliter subsecutam poenae Banitionis perpetuae publicationem, Judicium praesens Terrestre Lucoviense Condescensoriale Causam praesentem cum toto ejus effectu ac partibus ipsis ad Officium Lucoviense Capitaneale illiusque Officium competens pro facienda et de Bonis Partis Citatae Contravenientis peragenda executione remittendam [s. 335] esse censuit et remittit. Actus praesentis vigore Antonius Laski, Subjudex Terrestris Lucoviensis, manu propria. Originale vero ejusdem Actus Condescensorialis circa Acta praesentia relictum est. Ex Actis Castrensibus Lucoviensibus Rescriptum[?] correxit Polinski. [pieczęć] Legi cum Originali [?] [odwrocie, s. 0335:] Actus Condescensorialis Inter Generosum Caietanum Szaniawskj[?] Actorem ab una et Generosos Andream et Lucam Szaniawskie[?] Citatos parte[?] ab altera Introcontenti. Oblata In Curia Regali Lucoviensi 1778. Originale die 14 Septembris. [?]

Translation

Działo się w Dworze Królewskim Łukowskim w poniedziałek, w sam dzień święta świętego Mateusza Apostoła i Ewangelisty, to jest dnia dwudziestego pierwszego września roku Pańskiego tysiąc siedemset siedemdziesiątego ósmego. Do urzędu i obecnych akt grodzkich starościńskich łukowskich, przybywszy osobiście, Urodzony Kajetan Szaniawski podał i do wpisania temuż urzędowi wręczył niżej opisany akt zjazdowy (kondescensyjny), pod niżej opisanym aktem wydany przez sąd ziemski łukowski między stronami niżej wymienionymi w niżej opisanych dobrach, do wpisania niżej, w brzmieniu następującym. Działo się na gruncie dóbr wsi Lazy w poniedziałek najbliższy po święcie Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, to jest dnia czternastego września roku Pańskiego tysiąc siedemset siedemdziesiątego ósmego. W obecności Urodzonych i Szlachetnych Antoniego Brzozowskiego, Józefa i Krzysztofa Turskich, Wojciecha Grochowskiego i wielu innych Urodzonych i Szlachetnych na ten akt zgromadzonych, a także woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Andrzeja Kobryniaka, wiarygodnego i zaprzysiężonego, obecny akt obwołującego. Sąd ziemski łukowski, mianowicie niżej podpisany podsędek ziemski łukowski, na podstawie dekretu swego sądu, wydanego w Łukowie na rokach ziemskich w poniedziałek najbliższy po oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana, to jest dnia dwudziestego dziewiątego czerwca tegoż roku tysiąc siedemset siedemdziesiątego ósmego, między Urodzonym Kajetanem Szaniawskim, powodem, a Urodzonymi Andrzejem i Łukaszem Szaniawskimi, pozwanymi — którym to dekretem zjazd jego sądu w niniejszej sprawie na grunt dóbr wsi Lazy, bez względu na nieobecność jednego lub kilku z Wielmożnych sędziów, byle tylko jeden Wielmożny sędzia, podsędek, pisarz albo komornik ziemski, mający zjechać, był obecny, został stąd i na dzień dzisiejszy, co do rzeczy w akcie zawartych, wspólnym kosztem stron nakazany; któremu to sądowi zjeżdżającemu poruczono w całości wykonanie i doprowadzenie do skutku poprzedniego dekretu, nałożenie kar za tamowanie postępowania oraz ostateczne rozsądzenie stron według wymogu roku, prawa i sprawiedliwości, złagodzenie i rozstrzygnięcie surowości [prawa], w przypadku zaś [?] niniejszym dekretem obecnego naruszenia — rozciągnięcie [kar], obszerniej w tymże dekrecie przedstawione — przy [?] na żądanie strony powodowej zjechał do dóbr wyżej opisanych, wymienionych w akcie, ustanowił swoją jurysdykcję sądową i polecił ją obwołać wyżej wymienionemu woźnemu generalnemu Królestwa z wszelkim bezpieczeństwem obecnego aktu, a gdy słońce chyliło się ku zachodowi, kazał tęż jurysdykcję odwołać na dzień jutrzejszy. Nazajutrz więc, to jest we wtorek po tymże święcie Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, to jest dnia piętnastego września roku bieżącego, podjąwszy na nowo swoją jurysdykcję w obecności wyżej wymienionych Urodzonych i woźnego, woźnego obecnego aktu, kazał stronom stanąć. Na którym to terminie, gdy strony — powód Urodzony Kajetan Szaniawski osobiście, Urodzony Andrzej Szaniawski, pozwany i powód[?], osobiście, Urodzony Łukasz Szaniawski, pozwany, osobiście — stanęły i prowadziły między sobą spór sądowy, po wysłuchaniu ich sporów za i przeciw, [sąd] uznaje, że obie strony są obowiązane złożyć w jego sądzie zjazdowym wszelkie dokumenty, ugody i listy posyłane, wyjaśniające majątek ruchomy Wielce Wielebnego Franciszka Szaniawskiego, prymicerego katedry przemyskiej, brata rodzonego stron procesujących się, pozostawiony i stronom wręczony, a dotyczące niniejszej sprawy — i to natychmiast. A chociaż strona pozwana złożyła w jego sądzie dokumenty spisane w zestawieniu, jednak ponieważ strona powodowa na tym złożeniu nie poprzestaje, przeto sąd zjazdowy nakazuje, aby tażże strona pozwana złożyła dokładniej dokumenty normujące niniejszą sprawę. A ponieważ Urodzony Andrzej Szaniawski, dla zadośćuczynienia dokładniejszemu złożeniu, składa spisane rejestry rzeczy ruchomych i sum odebranych tak przez siebie, jak przez Urodzonego Łukasza Szaniawskiego, i poddaje się dowodowi przysięgą co do rzeczywistego złożenia, Urodzony zaś Łukasz Szaniawski dokładniejszego złożenia odmawia i podobnie ofiaruje się wykonać przysięgę cielesną na niemożność dokładniejszego złożenia, a już strona powodowa, mianowicie Urodzony Kajetan Szaniawski, twierdzi, że u niego żadne dokumenty się nie znajdowały, i z tego wywodzi, że nie może mieć odpisu złożenia — przeto sąd zjazdowy, uznawszy te strony za dopuszczalne, znajduje i stanowi dowód przysięgą: aby dowiodły przez przysięgę cielesną, złożoną na taką rotę, mianowicie strona powodowa, że nie ma żadnych dokumentów dotyczących niniejszej sprawy, strona zaś pozwana, że dokumenty spisane w zestawieniach rzeczywiście złożyła i niczego jedna przed drugą na swoją szkodę nie zataiła — i to natychmiast; przydawszy[?] wyżej wymienionego woźnego generalnego Królestwa do wypowiadania roty przysięgi. Po złożeniu tych przysiąg według wyżej opisanej roty [sąd] czyni i ogłasza obie strony wolnymi od dalszego składania dokumentów i każe stronom postępować dalej w sprawie. W dalszym postępowaniu, po wysłuchaniu sporów stron, z zawieszeniem prawomocności wszelkich dokumentów złożonych w jego sądzie zjazdowym, sąd stanowi, aby obie strony spisały pytania do świadków według treści manifestacji[?] i roków, podpisały je, wzajemnie sobie doręczyły, świadków do złożenia zeznań przywiodły i złożyły przysięgi cielesne na nieprzekupność świadków — i to natychmiast. Urodzony Łukasz Szaniawski wniósł [odwołanie] do sądów trybunalskich Królestwa w Lublinie; gdy [je] nie dopuszczono, protestuje[?]; sąd wraz ze stroną składa protest przeciwny. Wreszcie po wniesieniu tego wniosku, ponieważ Urodzony Łukasz Szaniawski od dalszego rozsądzania niniejszej sprawy i od zapisanego stawiennictwa zuchwale odstępuje i narusza dekret sądu, na mocy którego obecny akt się odbywa, przeto sąd zjazdowy na tegoż pozwanego odstępującego orzekł karę banicji wieczystej i do ogłoszenia tejże kary banicji wieczystej przydał i wyznaczył wyżej wymienionego woźnego generalnego Królestwa. Który to woźny, w wyżej opisany sposób przez swój sąd zwołany[?], wróciwszy z miejsca zwykłego do ogłoszeń, zdając sprawę ze swego prawa i obowiązku wyznaczenia i stojąc osobiście przed obecnym sądem, mocą swej prawdziwej i wiernej relacji, która ma być wszędzie uczyniona, publicznie zeznał, że wyżej wymienionego pozwanego odstępującego jako wieczyście zbanitowanego i z Królestwa Polskiego i przyłączonych do niego państw wywołanego swoim wysokim i donośnym głosem woźnego ogłosił, obwołał i do wiadomości wielu szlachty przy obecnym akcie stojącej dostatecznie i całkowicie podał; o czym jest niniejsza relacja tegoż woźnego. Po takim nastąpionym ogłoszeniu kary banicji wieczystej obecny sąd ziemski łukowski zjazdowy uznał, że niniejszą sprawę z całym jej skutkiem i z samymi stronami należy odesłać do urzędu starościńskiego łukowskiego i jego właściwego urzędu dla uczynienia i przeprowadzenia egzekucji z dóbr strony pozwanej naruszającej [dekret], i odsyła. Mocą obecnego aktu Antoni Laski, podsędek ziemski łukowski, ręką własną. Oryginał zaś tegoż aktu zjazdowego pozostawiono przy obecnych aktach. Z akt grodzkich łukowskich przepisany[?] poprawił Poliński. [pieczęć] Czytałem z oryginałem [?]. Odwrocie: Akt zjazdowy między Urodzonym Kajetanem Szaniawskim, powodem, z jednej, a Urodzonymi Andrzejem i Łukaszem Szaniawskimi, pozwanymi, z drugiej strony, wewnątrz zawarty. Oblata w Dworze Królewskim Łukowskim 1778. Oryginał z dnia 14 września. [?]

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

462/333, s. 1
1
462/333, s. 2
2
462/333, s. 3
3
462/333, s. 4
4

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records