461/235

[s. 235] [w prawym górnym rogu dawna foliacja: 242[?]] Actum in Curia Regali Lucoviensi Feria Quarta post Dominicam Cantate proxima Anno Domini Millesimo Septingentesimo. Ad Officium et Acta praesentia Capitanealia Castrensia Lucoviensia personaliter veniens Generosus Jacobus Krzeski, Major Sacrae Regiae Maiestatis, solenniter questus et protestatus est in et contra Generosos Albertum Zaliwski Pocillatorem [?] et Helenam Beydowna Rzewuska coniuges, tum Joannem Mikulski famulum[?] eorundem[?], infrascriptorum executores, idque in eo: quia ipsi, Leges et Constitutiones Regni postponendo, quae nemini iniuriam et violentiam inferre iubent, imo quemque iura vicinitatis quam strictissime observare volunt, contra vero iurium vicinitatis violatores ac violentiarum patratores poenas assignant, quas ipsi non formidando, ausi sunt temporibus diversis anno proxime elapso cum subditis suis protestantis in villa Wesołka eis[?] in proxima vicinitate commanendo eosdem subditos in casis suis existentes supinvadere, supinvadendo in postpositionem et contemptum protestantis multis flagellis converberare, afficere et contemptuare[?], necnon res, ut puta currus, aratra et alias pro commodo suo necessarias, modo violento accipere, nec ad saepissimam requisitionem restituere, eisdem pecora, boves laboratiles ex campis et liberis pascuis ad labores sibi praestandos eosdem cogendo abigere, abactos macerare et per aliquot dies eosdem subditos ad praestandos labores cogendo detinere. Nec his satiati violentiis ac oppressionibus, Generosum Mikulski ad opprimendum eosdem subditos protestantis subordinare et informare, qui subordinatus eosdem subditos variis modis et exquisitis mediis cogebat ad praestandos labores, recusantesque et iussui eiusdem non parentes angarisabat, equos, boves et pecora non tantum in liberis pascuis, verum in libera et publica via villana ad curiam eorundem inculpatorum abigendo cogebat et summopere eosdem opprimebat ac oppressit, in eisdem equis et bobus abactis labores exercebat, mutilationemque unius equi subditi protestantis causavit ac mutilavit, ad extremum [?] protestantem ad ultimam conantes adducere ruinam. Generosa Zaliwska [luka w tekście: koniec s. 0235 nie łączy się z początkiem s. 0236 — brak co najmniej jednej strony tekstu] [s. 236] [w lewym górnym rogu dawna foliacja: 243] medium mansum avena inseminatum pecoribus consulto et deliberata mente impulsis depabulare et eandem avenam in nihilum convertere. Demum in villa Wesołka[?] itidem in campis eiusdem pecoribus avenam depabulare et in nihilum reducere, in utrisque locis avenae ad cassulas[?] sex depabulare et protestantem damnificare, nec eadem pecora ex damnis abigere protestanti permittere, abacta violenter adimere ac etiam ad forestam abacta, violenter reservata foresta, dimittere et reiicere, protestantem requirentem dehonorare, vitam et salutem cum subordinatis personis destruere[?] et alias violentias, iniurias et damna perpetrare, prout de facto executi sunt. Per quod contra Leges et Constitutiones Regni excesserunt ac poenas facto suo condignas succubuerunt. Ratione quorum praemissorum iterum protestatur. Ex Actis Castrensibus Lucoviensibus Resumptum[?] Correxit Radzikowski manu propria Legit Zachowicz[?] cum Copia [odwrocie — na tej samej stronie, w złożonej części karty:] Generosi[?] Krzeski Majoris[?] / [?] Protestatio / [?] 1700 [dolna część strony (pas 3) — pusta]

Działo się w Dworze Królewskim Łukowskim, w najbliższą środę po niedzieli Cantate, roku Pańskiego tysiąc siedemsetnym. Do urzędu i niniejszych akt starościńskich grodzkich łukowskich, przybywszy osobiście, Urodzony Jakub Krzeski, major Jego Królewskiej Mości, uroczyście skarżył się i protestował przeciwko Urodzonym Wojciechowi Zaliwskiemu, podczaszemu [?], i Helenie Bejdównie Rzewuskiej, małżonkom, a także Janowi Mikulskiemu, ich słudze[?], wykonawcom niżej opisanych [czynów], a to o to: że oni, lekceważąc prawa i konstytucje Królestwa, które nikomu krzywdy i gwałtu wyrządzać nie każą, owszem chcą, aby każdy prawa sąsiedztwa jak najściślej zachowywał, przeciw zaś gwałcicielom praw sąsiedzkich i sprawcom gwałtów kary wyznaczają — których to [kar] oni się nie lękając, ośmielili się w różnych czasach w roku ubiegłym, wraz ze swymi poddanymi, na poddanych protestującego we wsi Wesołka, mieszkających im[?] w najbliższym sąsiedztwie, tychże poddanych przebywających w swoich chałupach napadać, a napadając, z lekceważeniem i wzgardą protestującego, wieloma batami ich obić, poturbować i znieważyć[?], a także rzeczy, jak na przykład wozy, pługi i inne potrzebne do ich wygody, przemocą zabierać i na najczęstsze upomnienia nie zwracać; tymże [poddanym] bydło [i] woły robocze z pól i wolnych pastwisk spędzać, zmuszając ich do odrabiania sobie robocizn, spędzone [zwierzęta] morzyć, a tychże poddanych przez kilka dni zatrzymywać, zmuszając do odrabiania robocizn. I nie nasyciwszy się tymi gwałtami i uciskami, Urodzonego Mikulskiego do uciskania tychże poddanych protestującego nasadzić i pouczyć; ten zaś, nasadzony, tych poddanych rozmaitymi sposobami i wyszukanymi środkami zmuszał do odrabiania robocizn, a odmawiających i nieposłusznych jego rozkazom ciemiężył podwodami [angarisabat], konie, woły i bydło nie tylko na wolnych pastwiskach, lecz i na wolnej i publicznej drodze wiejskiej do dworu tychże obwinionych spędzając, zmuszał [ich] i wielce ich uciskał i uciskał nadal, na tychże spędzonych koniach i wołach robocizny wykonywał, okaleczenie jednego konia poddanego protestującego spowodował i [go] okaleczył; na koniec [?] protestującego usiłując doprowadzić do ostatecznej ruiny. Urodzona Zaliwska [luka w tekście — brak co najmniej jednej strony] …pół łanu obsianego owsem — umyślnie i z rozmysłem wpędziwszy bydło — wypasać i tenże owies obrócić wniwecz. Następnie we wsi Wesołka[?] również na jej polach bydłem owies wypasać i wniwecz obracać; w obu miejscach owsa na [?] sześć wypasać i protestującemu szkodę wyrządzać; nie pozwalać protestującemu wyganiać tegoż bydła ze szkody, spędzone [bydło] przemocą odbierać, a także spędzone do lasu, przemocą zastrzeżonego lasu, wypędzać i odrzucać; protestującego, gdy upominał, znieważać, życie i zdrowie wraz z podwładnymi osobami niszczyć[?] oraz inne gwałty, krzywdy i szkody popełniać, jak też istotnie popełnili. Przez co wykroczyli przeciw prawom i konstytucjom Królestwa i ulegli karom godnym ich czynu. Z powodu tego wszystkiego ponownie protestuje. Z akt grodzkich łukowskich wyjęto[?]. Poprawił Radzikowski własnoręcznie. Czytał z kopią Zachowicz[?]. [Odwrocie:] Urodzonego[?] Krzeskiego, majora[?] … protest … 1700.