461/176

[s. 176] [na lewym marginesie późniejszy dopisek ołówkiem: Łuków gr. 1695; u góry foliacja 180] Actum in Curia Regali Lucoviensi, in Terminis Querelarum seu Iudiciis Causarum Officii, Feria Secunda ante Festum Nativitatis Beatissimae Virginis Mariae proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Nonagesimo Quinto. In termino hodierno conservato ex decretis anterioribus inter partes infrascriptas in anteactis officiorum seu querelarum terminis per officium praesens capitaneale castrense Lucoviense latis, in diem praesentem legitime provenienti et incidenti, in causa et actione officiaria coram praesenti capitaneali castrensi Lucoviensi officio vertente et agitata inter Instigatorem eiusdem officii, tum et eius delatorem Generosum Iosephum Celinski, actorem, et Generosum Stephanum Iezierski, facti infrascripti enormis convulnerationis authorem et manualem executorem, de persona bonisque ipsius generaliter omnibus, inhaerendo protestationi suae et obductioni vulnerum coram actis praesentibus factae, citatum, ideo quia ipse, non observata legum et constitutionum Regni authoritate, quae pacem et securitatem publicam omnibus personis, praecipue praerogativa[?] nobilis[?], omni loco et tempore, vel maxime sub celebratione nundinarum [s. 177L] [foliacja 181] et quorumvis conventuum sat abunde caverunt et constituerunt poenasque contra secus facientes rigidissimas interposuerunt, quas ipse minime formidando, imo arbitrium suum malevolum et iniquum affectum ad indebitum effectum producere conando, infrascripta exequi non neglexit. Enimvero dum Actor, pace publica et securitate nundinali assecuratus nihilque cuipiam reus, tempore certo in protestatione eo nomine facta expresso, nocturno tempore de hospitio Generosi Pincernae Ovrucensis[?], antecedanei Vicecapitanei Castrensis Lucoviensis, in civitate Łukow sito pacifice et modeste ad suum hospicium in eadem civitate Łukow existens properaret, Inculpatus, nulla lacessitus iniuria, imo e[?] locis opacis erumpens, eundem Actorem, hominem innocuum et inermem, per coemeterium ecclesiae parochialis Lucoviensis euntem, sine ullo loci sacri, status nobilis respectu, primo colaphum eidem Actori insperate et inopinate a tergo potentissime impegit, framea iam evaginata, ad inferendam necem eidem Actori praeparata, inermem hominem enormissime et lethaliter convulneravit, quem taliter convulneratum, in terram prolapsum, ictu frameae aliquoties traiecit et de facto transfigere et interimere voluit, et pro certo interemisset, ni Divina providentia, militum[?] Castri Lucoviensis vesteque bene xilino tinct[?] alias kaftan z bawełną adiutus fuisset, et sic suffultum[?] in loco delicti et vix semivivum [s. 177P] [foliacja 182] derelictum iidem milites ex eodem loco acceptum ad hospitium sui Actoris retulerunt; a qua tam maxima convulneratione in lecto aegritudinis decumbens per aliquod hebdomadas ferme, iam sermone destitutus, agonizando vitam cum morte vix non commutavit; in summum vitae discrimen et periculum salutis eundem induxit, prout inquisitione proborum hominum fide dignorum, iam ferme agonizantem in hospicio sui Actoris visitantium, melius et enucleatius patebit et deducetur; alias permultas violentias, contemptus, in vitam diffidationes, haec formalia proferendo („wolę go zabić, aniżeli tak drogo odemnie zadaną ranę śmiertelną tak drogo zapłacić, a w Księstwo Litewskie[?] jechać[?]”), pro velle et libitu suo nefario perpetravit et est executus, poenasque tanti excessus qualitati condignas iuste ac merito in se traxit ac incurrit. Pro quibus super ipso decernendis citatur. Citatione eadem de praemissis latius[?], Officium praesens Castrense Capitaneale Lucoviense, controversiis partium praestatarum utrarumque, Actoreae videlicet Generosi Iosephi Celinski personaliter, citatae vero nomine Generosi Stephani Iezierski per Generosum Ioannem Celinski coram[?] de facto exceptis[?], quoniam causa praesens rei iudicatae et terminus satisfactionis anteacto decreto officii sui vertitur, proinde teneri patronum partis citatae producere plenipotentiam [na lewym marginesie: przy „controversiis Partium” — Partes; przy końcu — teneri ducere[?] ad[?] Plenipotentiam] [s. 178L] [foliacja 183] a principali suo ad promovendam causam praesentem censet. Et quoniam non producit, ideo parti actoreae super citato condemnationem obtinere permittit. Itaque suprascripta actorea iurevincens pars superius nominata citatam iurevictam partem ad officium praesens castrense capitaneale Lucoviense per ministerialem Regni generalem Nicolaum Piotrowicz, officii sui apparitorem, debito ut iuris et moris est modo vocatam et non comparentem in termino conservato et ex reiectione post inscriptam[?] comparitionem, ratione contraventionis decreto, in poena banitionis perpetuae ex nunc decernenda, additione ministerialis ad publicandam et remissione causae pro executione, nihilominus in lucro satisfactionis in toto decreto anteriori, sub rigore eidem decreto interposito, nimirum sub poena banitionis perpetuae ex nunc per officium praesens decernenda, additione ministerialis ad publicandum et remissione causae pro executione, admittente officio praesenti, officiose condemnavit. In vim cuius lucri modo praemisso in contumaciam super suprascripta citata iurevicta parte obtenti, Officium praesens Castrense Capitaneale Lucoviense, iuri communi et partis actoreae iurevincentis affectationi adhaerens, ratione contraventionis decreto anteriori poenam banitionis perpetuae decernit [ciąg na następnej stronie, której tu nie odczytano]

Działo się w Dworze Królewskim łukowskim, na rokach skargowych, czyli sądach spraw z urzędu, w najbliższy poniedziałek przed świętem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, roku Pańskiego tysiąc sześćset dziewięćdziesiątego piątego. Na roku dzisiejszym, zachowanym z wcześniejszych dekretów, wydanych między stronami niżej wypisanymi na poprzednich rokach urzędowych czyli skargowych przez niniejszy urząd starościński grodzki łukowski, na dzień dzisiejszy prawnie przypadającym i wypadającym, w sprawie i akcji urzędowej, toczącej się i prowadzonej przed niniejszym starościńskim grodzkim urzędem łukowskim między instygatorem tegoż urzędu, a także jego delatorem, Urodzonym Józefem Celińskim, powodem, a Urodzonym Stefanem Jezierskim, sprawcą i własnoręcznym wykonawcą niżej opisanego czynu ciężkiego zranienia, pozwanym co do osoby i wszystkich w ogóle jego dóbr, przy trzymaniu się swojej protestacji i obdukcji ran, uczynionych przed niniejszymi aktami — a to dlatego, że on, nie zważając na powagę praw i konstytucji Królestwa, które pokojowi i bezpieczeństwu publicznemu wszystkich osób, zwłaszcza prerogatywie[?] szlachcica[?], w każdym miejscu i czasie, a najbardziej podczas odbywania jarmarków i wszelkich zjazdów, aż nadto zabezpieczyły i ustanowiły, i najsurowsze kary przeciw postępującym inaczej nałożyły, wcale się ich nie lękając, owszem, swoją złą wolę i nieprawy zamiar do niegodziwego skutku doprowadzić usiłując, nie zaniedbał wykonać tego, co niżej opisane. Albowiem gdy powód, pokojem publicznym i bezpieczeństwem jarmarcznym zabezpieczony i nikomu w niczym niewinny, w czasie dokładnie wyrażonym w protestacji w tej sprawie uczynionej, porą nocną z gospody Urodzonego cześnika owruckiego[?], poprzedniego wicestarosty grodzkiego łukowskiego, położonej w mieście Łukowie, spokojnie i skromnie spieszył do swojej gospody, znajdującej się w tymże mieście Łukowie, obwiniony, żadną krzywdą niesprowokowany, owszem wypadłszy z[?] miejsc ciemnych, temuż powodowi, człowiekowi niewinnemu i bezbronnemu, idącemu przez cmentarz kościoła parafialnego łukowskiego, bez żadnego względu na miejsce święte i stan szlachecki, najpierw z tyłu niespodziewanie i znienacka z całej siły wymierzył policzek; szablą (framea) już dobytą, przygotowaną do zadania śmierci temuż powodowi, bezbronnego człowieka najciężej i śmiertelnie zranił; a tak zranionego, na ziemię powalonego, ciosem szabli kilkakrotnie przebił i rzeczywiście przebić i zabić chciał, i z pewnością by zabił, gdyby mu nie przyszła z pomocą Boska opatrzność, żołnierzy[?] zamku łukowskiego i szata dobrze bawełną [?], inaczej kaftan z bawełną; i tak podtrzymanego[?] na miejscu przestępstwa i ledwie półżywego pozostawionego ciż żołnierze, podjąwszy z tegoż miejsca, odnieśli do gospody tegoż powoda. Od tak wielkiego zranienia, leżąc na łożu choroby przez kilka niemal tygodni, już mowy pozbawiony, konając, omal nie zamienił życia na śmierć; [obwiniony] tegoż w najwyższe niebezpieczeństwo życia i zagrożenie zdrowia wprowadził, jak to lepiej i dokładniej okaże się i zostanie wywiedzione z inkwizycji ludzi zacnych i wiary godnych, odwiedzających go, już niemal konającego, w gospodzie tegoż powoda. Inne bardzo liczne gwałty, zniewagi, odgrażania się na życie, wypowiadając te formalne słowa („wolę go zabić, aniżeli tak drogo ode mnie zadaną ranę śmiertelną tak drogo zapłacić, a w Księstwo Litewskie[?] jechać[?]”), według swej występnej woli i upodobania popełnił i wykonał, i kary odpowiednie do jakości tak wielkiego występku słusznie i zasłużenie na siebie ściągnął i poniósł. Za co, celem orzeczenia [kar] przeciw niemu, jest pozwany. Wobec tego, że tenże pozew o powyższych [sprawach] obszerniej[?], niniejszy urząd grodzki starościński łukowski, wobec sporów obu wspomnianych stron — mianowicie powodowej, Urodzonego Józefa Celińskiego osobiście, pozwanej zaś, w imieniu Urodzonego Stefana Jezierskiego, przez Urodzonego Jana Celińskiego [?] zarzutów[?] — ponieważ niniejsza sprawa toczy się jako sprawa rzeczy osądzonej i roku zadośćuczynienia z wcześniejszego dekretu swego urzędu, przeto uznaje, że patron strony pozwanej obowiązany jest przedstawić pełnomocnictwo od swego mocodawcy do popierania niniejszej sprawy. A ponieważ go nie przedstawia, przeto pozwala stronie powodowej uzyskać na pozwanym zasądzenie. Zatem wyżej wypisana strona powodowa, prawo wygrywająca, wyżej wymieniona, stronę pozwaną, prawo przegrywającą, przed niniejszy urząd grodzki starościński łukowski przez woźnego generalnego Królestwa Mikołaja Piotrowicza, woźnego swego urzędu, należycie, jak jest prawem i zwyczajem, wezwaną i nie stawającą na roku zachowanym, i z odrzucenia po wpisanym[?] stawiennictwie, z powodu naruszenia dekretu, pod karą banicji wieczystej odtąd orzec się mającą, z dodaniem woźnego do jej ogłoszenia i odesłaniem sprawy do egzekucji, a niemniej w wygranej zadośćuczynienia w całości z wcześniejszego dekretu, pod rygorem w tymże dekrecie nałożonym, mianowicie pod karą banicji wieczystej odtąd przez urząd niniejszy orzec się mającą, z dodaniem woźnego do ogłoszenia i odesłaniem sprawy do egzekucji, za dopuszczeniem urzędu niniejszego, z urzędu zasądziła. Mocą tej wygranej, w sposób powyższy uzyskanej zaocznie na wyżej wypisanej stronie pozwanej, prawo przegrywającej, niniejszy urząd grodzki starościński łukowski, przychylając się do prawa pospolitego i do żądania strony powodowej, prawo wygrywającej, z powodu naruszenia wcześniejszego dekretu orzeka karę banicji wieczystej [ciąg na kartach, których tu nie odczytano].