Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 460/314

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

460/314

18 IV 1667 w grodzie łukowskim woźny generalny Jan Luba zeznał o doręczeniu pozwu króla Jana Kazimierza przed Trybunał Koronny w Lublinie (rejestr spraw wojskowych). Pozwanym jest Paweł Graucht[?] Smit, kapitan chorągwi dragonów[?] i piechoty cudzoziemskiej z regimentu pułkownika Łaczyńskiego, stojący w dobrach królewskich Głowne[?] starostwa raczyńskiego[?]. Wnoszą instygator Trybunału i delator, Urodzony Mikołaj Leszczyński, powód, który zarzuca żołnierzom kapitana gwałty, w tym napaść na niego samego, gdy wracał do domu rodzica we wsi Olszewnica. Tekst urywa się na s. 0315. Dalsza część pozwu przed Sąd Królewski (z kancelarii grodu łukowskiego): Aktor (powód), którego imię stoi na wcześniejszej karcie, skarży się, że gdy zajeżdżał do dóbr wsi Zarzece, żołnierze i słudzy pozwanego — Sebastian Krawiec, Jan Kwarciany, Adam Cerkies i Stanisław Złotniczek — napadli go, ściągnęli z konia, pobili i zabrali mu pistolet, ładownicę[?], kulbakę z wojłokiem, uzdeczkę, nóż, sakwy, chustkę i czapkę karmazynową, wartości razem 60 złotych polskich; część rzeczy mieli sprzedać w Międzyrzecu. Pozwany, administrator, mimo żądania nie wymierzył sprawiedliwości, przez co naruszył prawa Królestwa i artykuły wojskowe. Pozew dany w Lublinie 16 IV 1667, położony przez Aktora w królewskiej wsi Słowne, w chałupie Pawła[?] Mikuły, gdzie kwaterował Pozwany; podpisany przez starostę łukowskiego Kazimierza Domaszewskiego, poprawiony przez Radzikowskiego.

Legal act
relatio ministerialis (zeznanie woźnego o doręczeniu pozwu przed Trybunał w sprawie wojskowej)
Date
18 IV 1667
Place
gród łukowski (Curia Regalis Lucoviensis)
Archival unit
35/16/0/3.10/460 — Ekstrakty z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1648–1678

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Jan Lubawoźny (ministerialis)woźny generalny Królestwa, „providus[?]”
Paweł Graucht[?] Smitstrona (pozwany)dobra królewskie Głowne (Glowne), starostwo raczyńskie[?] (Capitaneatus Raczinensis)Urodzony i Szlachetny (Generosus et Strenuus); kapitan chorągwi dragonów[?] i piechoty cudzoziemskiej
Łaczyński, bez imieniawspomnianyprzełożony pozwanego (regiment)Wielmożny (Magnificus); pułkownik JKM
instygator Trybunału (bez imienia)strona (wnoszący)Lublininstygator Trybunału Koronnego
Mikołaj Leszczyńskistrona (delator, powód)syn[?] Stanisława Leszczyńskiego — „Generosi Stanislai Lesczynski Seraphinich[?] filij”; rodzic miał dom we wsi OlszewnicaOlszewnica (dom rodzica)Urodzony (Generosus), szlachcic
Stanisław Leszczyńskiwspomnianyojciec[?] MikołajaOlszewnicaUrodzony (Generosus), szlachcic
Mikołaj Leszczyńskistrona
Pozwany, bez imienia na tych stronachstronaprzełożony żołnierzy i sług wymienionych niżej („tui milites et famuli”)kwaterował we wsi Słowne, w chałupie Pawła Mikułyadministrator (zarządca), dowódca wojskowy[?]
Sebastian Krawiecwspomniany (napastnik)żołnierz/sługa Pozwanego
Jan Kwarcianywspomniany (napastnik)żołnierz/sługa Pozwanego
Adam Cerkieswspomniany (napastnik)żołnierz/sługa Pozwanego
Stanisław Złotniczekwspomniany (napastnik)żołnierz/sługa Pozwanego
Paweł Mikuławspomnianygospodarz, u którego kwaterował PozwanySłowne, wieś królewska (bona Regalia)Pracowity (laboriosus), kmieć
Kazimierz Domaszewskiurzędnik (podpis)ŁukówWielmożny, starosta łukowski (Capitaneus Lucoviensis)
Radzikowskiurzędnik (korektor, „correxit”)Łukówpisarz kancelarii grodzkiej łukowskiej

Transcription

[s. 314] Actum in Curia Regali Lucoviensi Feria secunda post Dominicam Conductus Paschae proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo septimo. Ministerialis Generalis Regni providus[?] Joannes Luba authenticus et iuratus officio praesenti bene notus ad officium et Acta praesentia Capitanealia Castrensia Lucoviensia personaliter veniens in vim suae fidelis relationis publice recognovit, quia ipse copiam literarum authenticam Citationis infrascriptae pro Iudicijs ordinarijs Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis spectantem sic in se sonantem: Joannes Casimirus Dei Gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniae, Smolensciae, Severiae, Czerniechoviaeque nec non Suecorum Gottorum Vandalorumque Haereditarius Rex. Tibi Generoso et Strenuo Paulo Graucht[?] Smit, Capitaneo cohortis Daraganorum[?] et peditum exterae gentis et Regimine Magnifici Laczynski[?] colonelli Sacrae Regiae Maiestatis, consistenti in bonis Regalibus Glowne[?] ad Capitaneatum Raczinensem[?] spectantibus, cum cohorte tua habenti, uti Principali et ad infrascriptam violentiam per tuos adhaerentes patratam subordinatori et personam bonisque [s. 315L] et stipendijs tuis [?] omnibus, mandamus ut Coram Iudicio nostro ordinario Generali Tribunali Regni Lublinensi a positione praesentis Citationis recte in duabus septimanis aut tunc dum et quando Causa praesens ex Regestro publico et competenti Causarum militarium ad iudicandum vocata sive inciderit, Ad Instantiam Instigatoris eiusdem Iudicij Tribunalis Regni Lublinensis, tum et eius delatoris Generosi Nicolai Lesczynski, Generosi Stanislai Lesczynski Seraphinich[?] filij, Actoris, personaliter et peremptorie Compareas, qui te [wyraz skreślony] [?] infrascripta coram Actis publicis contra te factae Citationis pro eo: Quia tu non observans legem publicam de disciplina militari sancitam et articulos militares atque Literas[?] universales Sacrae Regiae Maiestatis, quae omnia, ut quisque superiorum cohortis suae milites sub obedientia et sub animadversione quam diligentissima et accuratissima habeat, [s. 315P] praemonent sub poenis in lege publica et articulis militaribus descriptis, tu vero praemissa omnia vilipendendo et arbitrium suum pro lege firma et stabili ponens multa damna, violentias et oppressiones militibus et famulis tuis patrare permittis, eosdemque in disciplina militari non tantum non detines et non coerces, quinimo ad patranda inconvenientia subordinas et incitas, qui parendo mandato tuo permulta damna diversis personis et violentias inferunt, sibique Actori inferre ausi sunt. Etenim tempore in protestatione descripto, dum et quando modernus Actor e certo loco domum parentis sui in villa Olszewnica sitam reverteretur et Causa certorum negotiorum suorum [s. 316L] ad bona villae Zarzece parumper descendere vellet, mox tui milites et famuli Sebestianus Krawiec, Joannes Kwarciany, Adamus Cerkies et Stanislaus Złotniczek, videntes eum potu obrutum et ex equo[?] sedentem[?] parumper ad somnum inclinatum, e locis opacis prosilientes, a te informati et instructi in Actorem manus suas violentas iniecerunt, de equo traxerunt, eundemque interim prolapsum et humi prostratum verberibus et caedibus affecerunt, res infrascriptas, videlicet pistolet [?] ładownicę[?], kulbakę z woyłokiem, uzdeckę, noz, sakwy, chustkę, czapkę karmazynową gardłową[?], valoris haec omnia sexaginta florenorum polonicalium, modo indecenti in vim praedae et spolii receperunt, ipsimet sibi[?] semicinctum[?] reliquerunt; quarum rerum partem[?] ipsos vendidisse in oppido Międzyrzec notitiam Actor habet. Accepta de eisdem rebus et authoribus [s. 316P] notitia, confestim apud te administrationem[?] eius iustitiam requirebat, quam tu administrare[?] noluisti, tantummodo eam ipsis sub custodiam acceptis in longum protraxisti; per quam tuam inanimadversionem et ad patranda praemissa permissionem securitatem viarum publicarum non observasti, contra leges Regni et articulos militares excessisti atque poenas tam iisdem legibus Regni quam articulis militaribus sancitas, pro qualitate delicti tui respondentes et ex arbitrio Iudicii nostri super te irrogandas, succubuisti; quibus super te et bonis tuis generaliter omnibus decernendis citaris, sis termino [?] et ad ipsa [?] [?]. Datum[?] Lublini sabbatho post festa solennia Sancti Paschatis proximo Anno Domini Millesimo sexcentesimo sexagesimo septimo. Et praemissam suprascriptam Actor contra supranominatum Citatum [?] in bonis Regalibus villae Słowne, casa laboriosi Pauli[?] Mikuła, hospitio pro tunc Citati, die hodierna in actu contentis posuit et de ponendis[?] militibus ad latus Citati in excubiis alias na [?] existentibus notificavit. Casimirus Domaszewski Capitaneus Lucoviensis Ex Actis Castrensibus Lucoviensibus [?] [pieczęć] Correxit Radzikowski manu propria [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 317] [pismo w poprzek karty] Feria 2da post Dominicam Cantate 1667 / [?] Inducta[?] [pismo odwrócone] adres/tytuł sprawy w trzech wierszach — nieczytelny pewnie (pojedyncze wyrazy: „Generoso[?]” …); „16 [?]”; na dole: „Ex parte Leszczyński[?] Rellatio [?]”

Translation

Działo się w grodzie królewskim łukowskim w poniedziałek najbliższy po Niedzieli Przewodniej roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego siódmego. Woźny generalny Królestwa, opatrzny[?] Jan Luba, wiarygodny i przysięgły, dobrze znany niniejszemu urzędowi, stawiwszy się osobiście przed urzędem i niniejszymi aktami starościńskimi grodzkimi łukowskimi, mocą swojej wiernej relacji publicznie zeznał, że on sam autentyczny odpis listu niżej wpisanego pozwu, należący do zwyczajnych sądów generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie, tak w sobie brzmiący: Jan Kazimierz z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski, a także szwedzki, gocki i wandalski dziedziczny król. Tobie, Urodzonemu i Szlachetnemu Pawłowi Graucht[?] Smitowi, kapitanowi chorągwi dragonów[?] i piechoty cudzoziemskiej w regimencie Wielmożnego Łaczyńskiego, pułkownika Jego Królewskiej Mości, stojącemu z twoją chorągwią w dobrach królewskich Głowne[?], należących do starostwa raczyńskiego[?], jako głównemu [pozwanemu] i temu, który do niżej opisanego gwałtu, dokonanego przez twoich adherentów, [ich] podporządkował, na osobę i dobra, i żołd twój [?] wszelki — nakazujemy, abyś przed naszym sądem zwyczajnym, Trybunałem Generalnym Królestwa w Lublinie, od doręczenia niniejszego pozwu prosto w ciągu dwóch tygodni albo wtedy, gdy i kiedy niniejsza sprawa z rejestru publicznego i właściwego spraw wojskowych zostanie wywołana do sądzenia albo przypadnie, na wniosek instygatora tegoż sądu Trybunału Królestwa w Lublinie, a także jego delatora, Urodzonego Mikołaja Leszczyńskiego, Urodzonego Stanisława Leszczyńskiego Seraphinich[?] syna, powoda, osobiście i zawicie stanął; który ciebie [wyraz skreślony] [?] niżej wpisanej przed aktami publicznymi przeciw tobie uczynionej [?] pozwie za to: że ty, nie przestrzegając prawa publicznego ustanowionego o karności wojskowej ani artykułów wojskowych oraz uniwersałów[?] Jego Królewskiej Mości, które to wszystkie upominają, aby każdy z przełożonych swej chorągwi trzymał żołnierzy w posłuszeństwie i pod jak najpilniejszym i najstaranniejszym nadzorem, pod karami opisanymi w prawie publicznym i w artykułach wojskowych — ty zaś, lekceważąc wszystko powyższe i stawiając swoje upodobanie za prawo trwałe i niewzruszone, pozwalasz swoim żołnierzom i czeladzi wyrządzać wiele szkód, gwałtów i uciemiężeń, i nie tylko ich w karności wojskowej nie powstrzymujesz i nie poskramiasz, lecz wręcz do popełniania niestosowności ich nakłaniasz i podburzasz; ci zaś, słuchając twego rozkazu, wyrządzają różnym osobom bardzo wiele szkód i gwałtów, i samemu powodowi ośmielili się je wyrządzić. Albowiem w czasie opisanym w proteście, gdy obecny powód z pewnego miejsca wracał do domu swego rodzica, położonego we wsi Olszewnica, i z powodu pewnych swoich spraw [tekst urywa się]. […] gdy chciał na chwilę zajechać do dóbr wsi Zarzece, wnet twoi żołnierze i słudzy Sebastian Krawiec, Jan Kwarciany, Adam Cerkies i Stanisław Złotniczek, widząc go zmorzonego napojem i siedzącego[?] na koniu[?], na chwilę skłonionego do snu, wyskoczywszy z miejsc zacienionych, przez ciebie pouczeni i nastawieni, podnieśli na Aktora (powoda) gwałtowne ręce, ściągnęli go z konia, a jego samego, gdy upadł i leżał powalony na ziemi, obili kijami i ciosami; rzeczy niżej wypisane, mianowicie pistolet, [?] ładownicę[?], kulbakę z wojłokiem, uzdeczkę, nóż, sakwy, chustkę, czapkę karmazynową gardłową[?], wartości tego wszystkiego sześćdziesięciu złotych polskich, w nieprzystojny sposób zabrali jako łup i zdobycz, sami sobie[?] [?] pozostawili; o tym, że część[?] tych rzeczy sprzedali w miasteczku Międzyrzec, Aktor ma wiadomość. Otrzymawszy o tych rzeczach i sprawcach wiadomość, natychmiast domagał się u ciebie sprawiedliwości w ich zarządzie[?], której ty wymierzyć[?] nie chciałeś, tylko, wziąwszy ich pod straż, sprawę przewlokłeś na długo; przez to twoje niedopatrzenie i przyzwolenie na dokonanie powyższego nie zachowałeś bezpieczeństwa dróg publicznych, wykroczyłeś przeciw prawom Królestwa i artykułom wojskowym i popadłeś w kary, ustanowione tak tymiż prawami Królestwa, jak artykułami wojskowymi, odpowiadające rodzajowi twego przestępstwa i mające być na ciebie nałożone według uznania Naszego Sądu; o których orzeczenie przeciwko tobie i twoim dobrom w ogólności wszystkim jesteś pozywany, abyś stanął w terminie [?] i do samych [?] [?]. Dan[?] w Lublinie w sobotę najbliższą po uroczystych świętach Wielkanocy Roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego siódmego. A powyższy wypisany [pozew] Aktor przeciwko wyżej wymienionemu Pozwanemu [?] w dobrach królewskich wsi Słowne, w chałupie Pracowitego Pawła[?] Mikuły, gdzie wówczas Pozwany miał gospodę, dnia dzisiejszego, z treścią w akcie zawartą, położył i o postawieniu żołnierzy przy boku Pozwanego na straży, inaczej „na [?]”, będących, powiadomił. Kazimierz Domaszewski, starosta łukowski. Z akt grodzkich łukowskich [?]. [pieczęć] Poprawił Radzikowski własnoręcznie. [odwrocie, s. 317: tytuł sprawy] W poniedziałek po niedzieli Cantate 1667 (9 V 1667) — wniesiono[?]. Z ramienia Leszczyńskiego[?] relacja.

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

460/314, s. 1
1
460/314, s. 2
2
460/314, s. 3
3
460/314, s. 4
4

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records