460/238

[s. 238] Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis officiorum seu Querelarum feria secunda ante festum Conversionis Sancti Pauli Apostoli proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Tertio. In Termino hodierno conservato et decreto anteriori in Terminis officiorum seu Querelarum inter partes infrascriptas per officium praesens lato in diem hodiernam legitime convenienti et incidenti, proposuit officiose coram praesenti Capitaneali Castri Lucoviensis officio infrascripta pars Actorea contra infranominatas partes Citatas ex copia citationis [?] liberatae[?], cuius tenor sequitur estque eiusmodi: Stanislaus Domaszewski Wiellica[?] Lucoviensis [?] Capitaneus. Vobis Generosis Hedvigi Rzeczkowska, Mathiae Bobrowski et Hedvigi Bobrowska, eiusdem Generosi Bobrowski consorti legitimae, Annae Jackowska, de personis bonisque vestris generaliter omnibus, vigore Regio et nostro Capitaneali authentice mandamus, ut coram nobis seu officio nostro Capitaneali Castri Lucoviensis in Terminis officiorum seu querelarum feria secunda ante festum Sancti Francisci Confessoris proxima in Curia Regali Lucoviensi celebrandis, vel his deficientibus in aliis tandem subsequentibus [s. 239L] proximis, ad instantiam Instigatoris officii nostri eiusque Delatricis Nobilis Elizabethae Poplawska, Nobilis Severini Poplawski consortis legitimae, [?] et [?] comparentis[?]. Quae vos citat secundo post obtentam super vobis in ante actis terminis officiorum seu querelarum poenam contumaciae, omnes insimul pro uno eodemque tempore, quem ex vobis actio praesens magis afficere videtur, maritatam cum mariti tui assistentia, ipsa quoque Actrix cum mariti sui assistentia, quatenus vos Laboriosos Ioannem Bialy Karczmarczyk, Paulum Slepy, Martinum Karczmarcki[?], Ioannem Kaleta, subditos vestros de villa Poplawy, coram officio nostro ad instantiam praefatae Actricis, qui subditi tempore certo in protestatione coram officio nostro Capitaneali Castri Lucoviensis contra vos et eosdem subditos facta specificato, ex mandato vestro, praesertim tuo Generosa Jackowska et Bobrowska, stratam viam et publicam Actrici intercesserunt[?], contemptibusque maximis scitu vestro Jackowska et Bobrowska ac demum vulneribus maximis in obductione officiosa specificatis affecerunt, securitatem viarum publicarum transgressi sunt, poenasque iuxta praescriptum legum et [s. 239P] constitutionum Regni promeruerunt, ad sumendas de eisdem itaque subditis praefatis per officium nostrum poenas in terminis praefatis statuatis, vel si eosdem statuere neglexeritis, ipsimet pro eis respondeatis. Sitis termino attenturi et iudicatum recepturi. Datum in Curia Regali Lucoviensi feria secunda post festum Sancti Mathiae Apostoli proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Secundo. Et post propositionem suam modo praemisso[?] factam deductoque parti Citatae legitime de termino contentisque citationis sub verificatione, petiit pars Actorea partem Citatam ad responsionem officiosam compelli. Hoc in loco licet pars Citata controversias suas in medium officii praesentis inferebant, verum quoniam easdem intra triduum, ut iuris et moris est, inscriptas ad acticandum non porrexit, ideo ex parte Generosi Venceslai Rosinski[?] Notarii Castrensis Lucoviensis, de ipsis in suscipiendis diligentis, partis autem in porrigendis negligentis, solenniter est manifestatum et protestatum. Actorea vero pars reproducta coram officio praesenti sua protestatione non in simplici iniuria facta, et per suprascriptos [na marginesie dolnym: 128 i kreski] [s. 240L] citatorum subditos, licet ut attestatum est ex contentione, verum ignominiose in contemptum status Nobilitaris illata sunt et officio commonstrata, quae ex aequo et ex praescripto legis publicae, ut non a pari[?] sibi neque defendendo iuvencos per Actricem ex damno Citatis receptos, verum ulciscendo iniuriam quasi dominorum suorum, non civiliter verum criminaliter probari debebantur, allegavit. Petiitque ab officio praesenti rigoriores et facti ipsorum conformes, mediante convictione per Actricem effectata, super Citatos poenas decerni; contra vero reliquos citatorum subditos, quoniam verba conviciosa et probrosa statum Equestrem laedentia, uti complices principales, vel[?] dum praedictus Ioannes Bialy subditus citatorum Actricem, foeminam debilem et fragilis sexus hominem, in via publica vulneraverit, protulerunt et ipsi Actrici illuserunt, non posse esse immunes et absolute liberos, verum adaequata poena facti ipsorum condigna probavit et allegavit puniri, salvis aliis rationibus in termino et appellatione incidenti declarandis et [s. 240P] [na marginesie: Officium[?]; Partes[?]; Statuti; Liberi; Dirigatur actio; Inquisitio; Lecti[?]] inferendis. Officium praesens Capitaneale Castri Lucoviensis, controversiis partium praefatarum utrarumque, Actoreae personaliter[?], Citatae vero per Generosum Alexandrum Dąbrowski coram se factis exauditis, quoniam Citati subditos inculpatos, ratione quorum statuitionis res est, coram officio praesenti statuerunt, ideo eosdem citatos a causa statuitionis liberos facit, contra vero statutos inculpatos causam praesentem dirigere mandat. Porro in directione causae eiusdem officium supramemoratum Capitaneale Castri Lucoviensis dedit et concessit ad affectationem partis Actoreae utrique parti dilationem inquisitionis in negotio praesenti super contenta citationis partis Actoreae, durantibus iudiciis per officium praesens expediendis. Et post deductas expeditasque per partem utramque inquisitiones, quibus officium saepe memoratum Capitaneale Castri Lucoviensis bene trutinatis perpensisque, quantum attinet Laboriosum Ioannem Bialy, quoniam elicitur ex inquisitione eundem cum Actrice ratione depabulationis ciceris per iuvencos Actricis in segetibus suis, circa [?] eorundem iuvencorum atque receptionem eorundem per Actricem contentionem fecisse et in eadem contentione, ut praemittitur, vulnera ipsi [s. 241L] intulisse, ideo eundem poenas criminales non succubuisse adinvenit; nihilominus decernit, ut Actrix vulnera sibi per inculpatum illata civiliter medio corporali iuramento comprobet in eam rotham: Quia eadem vulnera vere et realiter eo[?] tempore sunt sibi illata et quoad solutionem eorundem vulnerum inculpatus tenetur. Idque in terminis officiorum seu querelarum in Curia Regali Lucoviensi prius et proximius celebrandis, terminum partibus utrisque, ut et Actoreae ad praestandum, Citatae vero ad attendendum hoc idem iuramentum ac ad iure ulterius ea in causa contra se procedendum in iisdem terminis, ut iuris est, peremptorie conservatum praefigens et conservans vigore praesentis decreti terminique conservationis et iuxta acta. Quantum vero attinet reliquos Citatos, quoniam eosdem inquisitiones facti obiecti minime arguunt, imo innocuos declarant, ideo eosdem a causa praesenti liberos fecit praesentis facit decreti sui vigore. Quo decreto utraque pars, praeiudicio non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Stanislaum Celinski Subiudicem Terrestrem et Vicecapitaneum Castri Lucoviensis causaeque huius Iudicem ad Iudicia [s. 241P] Ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia per ministerialem Regni Generalem Providum Bartholomaeum Markowicz debito modo, ut iuris est, movit. Cuius motioni [?]atus Generosus Subiudex Terrestris et Vicecapitaneus Castri Lucoviensis de consensu partium inter causas Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus praenominatis utrisque terminum expurgandae sententiae suae praedictae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem ac ad iure ulterius ea in causa contra se procedendum in praeallegatis Iudiciis Generalibus Tribunalitiis Regni Lublinensibus, ut tunc dum et quando causa praesens ex Regestro publico vocandarum causarum inter causas Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad iudicandum vocata legitime inciderit, ut iuris est, peremptorie praefigens et conservans vigore praesentis motionis terminique conservationis et acta. Inculpatos vero Generosus Mathias Bobrowski in [?]fideiussionem suam recepit, quos pro[?] termino advenienti statuere tenebitur sub onere actionis praesentis. Acta Castren[sia] Lucovien[sia] [?] [pieczęć] Stanislaus Celin[ski] Subiudex [Terrestris] et Vicecap[itaneus] [dalej zakryte klapką pieczęci] Corr[exit][?] [Radz]ikowski manu propria

Działo się w dworze królewskim łukowskim na rokach urzędowych, czyli skargowych, w najbliższy poniedziałek przed świętem Nawrócenia św. Pawła Apostoła, roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego trzeciego. Na dzisiejszym terminie, zachowanym i wyznaczonym wcześniejszym wyrokiem, wydanym przez niniejszy urząd na rokach urzędowych, czyli skargowych, między niżej wypisanymi stronami na dzień dzisiejszy, prawnie przypadającym i nastającym, przedstawiła urzędowo przed niniejszym urzędem starościńskim grodu łukowskiego niżej wypisana strona powodowa przeciw niżej wymienionym stronom pozwanym z odpisu pozwu [?] doręczonego[?], którego treść następuje i jest taka: Stanisław Domaszewski, Wiellica[?] łukowski, [?] starosta. Wam, Urodzonym Jadwidze Rzeczkowskiej, Maciejowi Bobrowskiemu i Jadwidze Bobrowskiej, prawej małżonce tegoż Urodzonego Bobrowskiego, Annie Jackowskiej, z osobami i dobrami waszymi wszystkimi w ogólności, mocą królewską i naszą starościńską urzędowo nakazujemy, abyście przed nami, czyli przed naszym urzędem starościńskim grodu łukowskiego, na rokach urzędowych, czyli skargowych, w najbliższy poniedziałek przed świętem św. Franciszka Wyznawcy w dworze królewskim łukowskim odprawiać się mających, a gdyby te nie doszły do skutku — na innych wreszcie następnych najbliższych, na żądanie instygatora naszego urzędu i jego donosicielki, Urodzonej Elżbiety Popławskiej, prawej małżonki Urodzonego Seweryna Popławskiego, [?] i [?] stającej[?]. Która pozywa was po raz drugi, po uzyskaniu na was na poprzednich rokach urzędowych, czyli skargowych, kary za niestawiennictwo, wszystkich razem, w jednym i tym samym czasie, tego z was, którego niniejsza sprawa bardziej zdaje się dotyczyć, [ciebie] zamężną z asystencją twego męża, sama też powódka z asystencją swego męża — abyście was [poddanych], pracowitych Jana Białego Karczmarczyka, Pawła Ślepego, Marcina Karczmarckiego[?], Jana Kaletę, poddanych waszych ze wsi Popławy, przed urzędem naszym na żądanie wspomnianej powódki — którzy to poddani w pewnym czasie, określonym w proteście wniesionym przed naszym urzędem starościńskim grodu łukowskiego przeciw wam i tymże poddanym, z waszego rozkazu, a zwłaszcza twojego, Urodzona Jackowska, i [twojego,] Bobrowska, drogę bitą i publiczną powódce zastąpili[?], największymi zniewagami za wiedzą waszą, Jackowska i Bobrowska, a wreszcie największymi ranami, opisanymi w urzędowych oględzinach, ją dotknęli, bezpieczeństwo dróg publicznych naruszyli i na kary według przepisu praw i konstytucji Królestwa zasłużyli — do poniesienia przez tychże poddanych kar przez nasz urząd na wspomnianych rokach stawili, a gdybyście ich stawić zaniedbali, sami za nich odpowiadali. Bądźcie na termin baczni i przyjmijcie to, co zostanie osądzone. Dan w dworze królewskim łukowskim w najbliższy poniedziałek po święcie św. Macieja Apostoła, roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego drugiego [27 II 1662]. A po swoim przedstawieniu, uczynionym w sposób wyżej podany[?], i po wykazaniu stronie pozwanej prawnie terminu i treści pozwu z jej sprawdzeniem, strona powodowa żądała, aby stronę pozwaną zmuszono do urzędowej odpowiedzi. W tym miejscu, choć strona pozwana wnosiła swoje zarzuty wobec niniejszego urzędu, to jednak ponieważ nie podała ich na piśmie do wpisania do akt w ciągu trzech dni, jak jest w prawie i zwyczaju, przeto ze strony Urodzonego Wacława Rosińskiego, pisarza grodzkiego łukowskiego, sumiennego w ich przyjmowaniu, a strony niedbałej w ich podawaniu, uroczyście zamanifestowano i zaprotestowano. Strona powodowa zaś, okazawszy ponownie przed niniejszym urzędem swój protest, [wykazywała,] że nie zwykłą krzywdę [jej] uczyniono i że przez wyżej wypisanych poddanych pozwanych — choć, jak zaświadczono, w sporze, to jednak haniebnie, ku wzgardzie stanu szlacheckiego — [krzywdy] zostały wyrządzone i urzędowi okazane; które, zgodnie ze słusznością i z przepisem prawa publicznego, jako że [wyrządzone] nie przez równego[?] sobie ani nie w obronie wołków zajętych przez powódkę ze szkody [wyrządzonej] pozwanym, lecz w pomście za krzywdę niejako ich panów, nie cywilnie, lecz kryminalnie winny być dowodzone — tak dowodziła. I żądała od niniejszego urzędu, aby na pozwanych orzeczono kary surowsze i odpowiednie do ich czynu, po udowodnieniu [winy] przez powódkę; przeciw zaś pozostałym poddanym pozwanych — ponieważ słowa obelżywe i hańbiące, uwłaczające stanowi rycerskiemu, jako główni wspólnicy, wtedy[?] gdy wspomniany Jan Biały, poddany pozwanych, powódkę, niewiastę słabą i człowieka płci niewieściej, na drodze publicznej poranił, wyrzekli i z samej powódki szydzili — dowodziła i wywodziła, że nie mogą być wolni od kary i całkowicie uwolnieni, lecz powinni być ukarani karą odpowiednią i godną ich czynu, z zachowaniem innych racji do wyjawienia i wniesienia na terminie i przy apelacji, jeśli do niej dojdzie. Niniejszy urząd starościński grodu łukowskiego, wysłuchawszy zarzutów obu wspomnianych stron — strony powodowej osobiście[?], strony pozwanej zaś przez Urodzonego Aleksandra Dąbrowskiego — przed sobą uczynionych: ponieważ pozwani stawili przed niniejszym urzędem obwinionych poddanych, z powodu których toczy się sprawa o stawienie, przeto tychże pozwanych od sprawy o stawienie uwalnia, a sprawę niniejszą każe kierować przeciw stawionym obwinionym. Dalej, w toku tejże sprawy wyżej wspomniany urząd starościński grodu łukowskiego dał i przyznał, na wniosek strony powodowej, obu stronom odroczenie na przeprowadzenie inkwizycji (przesłuchania świadków) w niniejszej sprawie co do treści pozwu strony powodowej, w czasie trwania sądów odprawianych przez niniejszy urząd. A po przeprowadzeniu i ukończeniu przez obie strony inkwizycji, które to inkwizycje często wspomniany urząd starościński grodu łukowskiego dobrze rozważył i odważył: co się tyczy pracowitego Jana Białego — ponieważ z inkwizycji wynika, że wszczął on spór z powódką z powodu wypasienia ciecierzycy[?] przez wołki powódki na swoich zasiewach, przy [?] tychże wołków i ich zajęciu przez powódkę, i że w tym sporze, jak wyżej powiedziano, zadał jej rany — przeto [urząd] uznał, że nie podpada on karom kryminalnym; niemniej postanawia, aby powódka rany zadane jej przez obwinionego cywilnie dowiodła przysięgą cielesną według tej roty: „Że te rany prawdziwie i rzeczywiście w owym[?] czasie zostały mi zadane i że obwiniony jest obowiązany do zapłaty za te rany”. A to na rokach urzędowych, czyli skargowych, w dworze królewskim łukowskim najpierw i najbliżej odprawianych — wyznaczając i zachowując zawity termin obu stronom, mianowicie stronie powodowej do złożenia, stronie pozwanej zaś do przysłuchiwania się tej samej przysiędze oraz do dalszego postępowania przeciw sobie w tej sprawie według prawa na tych samych rokach, jak prawo każe, mocą niniejszego wyroku, zachowania terminu i według akt. Co się zaś tyczy pozostałych pozwanych — ponieważ inkwizycje bynajmniej nie dowodzą im zarzucanego czynu, owszem, uznają ich za niewinnych, przeto [urząd] mocą swego niniejszego wyroku czyni ich wolnymi od niniejszej sprawy. Od którego to wyroku obie strony, nie przyjąwszy uszczerbku, od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Stanisławem Celińskim, podsędkiem ziemskim i wicestarostą grodzkim łukowskim, sędzią tej sprawy, do sądów zwyczajnych Generalnych Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Bartłomieja Markowicza, należycie, jak prawo każe, apelowały. Do której apelacji [?] Urodzony podsędek ziemski i wicestarosta grodzki łukowski za zgodą stron przekazał [sprawę] między sprawy województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej i tę wniesioną apelację przyjął. Obu wyżej wymienionym stronom wyznaczając i zachowując zawity termin do oczyszczenia swego wspomnianego wyroku, a do popierania i kontynuowania tej apelacji oraz do dalszego postępowania przeciw sobie w tej sprawie według prawa przed wyżej przywołanymi Sądami Generalnymi Trybunalskimi Królestwa w Lublinie wtedy, gdy niniejsza sprawa z publicznego rejestru spraw do wywołania między sprawami województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej, wywołana do sądzenia, prawnie przypadnie, jak prawo każe — mocą niniejszej apelacji, zachowania terminu i akt. Obwinionych zaś Urodzony Maciej Bobrowski wziął na swoje poręczenie[?] i będzie obowiązany stawić ich na nadchodzący termin pod rygorem niniejszej sprawy. Akta grodzkie łukowskie [?] [pieczęć]. Stanisław Celiński, podsędek ziemski i wicestarosta [łukowski] [dalej zakryte]. Przejrzał[?] [Radz]ikowski, ręką własną.