459/329

[s. 329] [u góry innym atramentem: Lukow 1647] Actum in Curia Regali Lucoviensi in terminis iudicialibus feria secunda post festum Sancti Martini Pontificis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Septimo. Proposuit iudicialiter coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi iudicio infrascripta pars actorea contra infranominatam citatam partem ex copia citationis suae, cuius tenor sequitur talis: Joannes Bartholomaeus a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitaneus. Tibi nobili Annae Bzowska, olim nobilis Adami Sarnecki consorti relictae, de persona bonisque tuis generaliter omnibus vigore regio et nostra Capitaneali auctoritate mandamus, quatenus coram nobis seu iudicio nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in terminis iudicialibus feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxime ventura in Curia regali Lucoviensi celebrandis vel his deficientibus tunc in aliis proximis, [na marginesie: Ad / Ny[?] Act / pRo[?]] ad instantiam instigatoris iudicii nostri eiusque delatoris Generosi Stanislai Sarnecki in Blogoszcza haeredis personaliter peremptorieque compareas. Qui te citat pro eo, quia tu nobilem [s. 330L] Stanislaum, filium nobilis olim Adami Sarneczki, filiastrum delatoris, minorennem in privatis carceribus detines, nec eum actori uti legitimo tutori, ut de ipsius decenti educatione provideat, extradere vis. Quapropter [na marginesie: Conclusio] citaris ad videndum et audiendum attentandumque te ad extraditionem eiusdem pupilli decreto iudicii nostri stringi et compelli poenasque constitutionibus regni expressas irrogari iudicialiter. Itaque ad praemissa et alia tibi in termino latius proponenda sis responsura. Datum in Curia regali Lucoviensi feria sexta ipso die festi Translationis Sancti Stanislai Pontificis proxima Anno Domini millesimo sexcentesimo Quadragesimo septimo. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti citatae legitimo de termino et contentis citationis suae verificatis petiit pars actorea citatam partem ad iudiciariam responsionem compelli. [na marginesie: Cit.] Citata pars, salvis sibi praecustoditis omnibus iuris beneficiis ad causam praesentem necessariis, iudicio dixit et declaravit se non teneri ad prosequutionem causae [kustosz: istius] [s. 330P] istius nec quicquam iudicatum pati posse ex rationibus his: prima, quia lex publica demonstravit iis, qui ex delicto aliquo aut violenter aut ex privato in carceribus detinentur, forum Castrense pati; nobilis vero Stanislaus Sarneczki, filius modernae citatae, non in carceribus, verum in decenti educatione maternali, uti orphanus, non circa matrem, verum [na marginesie: NB.] ad imbuendas artes liberales ad oppidum Biala traditus est illicque versatur. Secunda ratione reproducti bini decreti Tribunalitii Regni Lublinensis, quibus pars citata deduxit eundem non posse per quempiam a sinu matris avellere, prout ex computatione annorum in iudicio Tribunalitio regni Lublinensi coram iudicio praesenti reproducti — petiit a prosequutione causae istius liberam citatam pronunciari, reservatis de iure reservandis. [na marginesie: Act.] Peractaque propositione sua suprascriptus actor deduxit iudicio praesenti causam suam competentem et competenter citatae institutam esse, quia fretus aequitate et iure publico agit pro liberatione filiastri sui germani in privato conclavi sub custodia detenti, qui ut [s. 331L] decretis tribunalitiis deducitur, annos debitos et ad acquirendas artes liberales aptos et competentes attigit, iamque a sinu matris amoveri et in administrationem tutoris naturalis ipsum tradi pro ipsius pupilli bono et commodo est necesse. Eaque propter praenarratus actor exceptionem citatae frustraneam in partem reiici et ad procedendum ipsam compelli petiit, iuris remediis salvis. [na marginesie: Iudicium] Iudicium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, controversiis partium praefatarum utrarumque, actoris et citatae, coram se factis exauditis, reiecta exceptione partis citatae, qua se se obstantibus decretis Tribunalitiis Generalis Regni Lublinensis ad prosecutionem causae praesentis non teneri allegat, eidem in causa praesenti procedere mandat. [na marginesie: [?]] Quo decreto citata pars pro iuridico non suscepto ab eodem et cum eodem magnificum Ioannem Bartholomaeum a Kazanow Kazanowski, loci praesentis Capitaneum causaeque huius iudicem, ad iudicia ordinaria Generalis Tribunalis Regni Lublinensis per ministerialem generalem regni providum Bartholomaeum Marko- [s. 331P] wicz de Lukow debito modo ut iuris est movit. Cuius motioni memoratus magnificus Ioannes Bartholomaeus a Kazanow Kazanowski, Lucoviensis Capitaneus, ex quo agitur de cognitione competentiae annorum filii citatae, ratione cuius liberationis res est, parti citatae detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus suprascriptis utrisque terminum expurgandarum sententiarum suarum praedictarum, prosequendarum vero et continuandarum motionis praefatae ac iure ulterius ea in causa contra se procedendi in praeallegatis iudiciis ordinariis Generalis Tribunalis Regni Lublinensis inter causas incarceratorum ab actu praesenti in duabus septimanis, ut iuris est, peremptorium praefigendo et conservando vigore praefatae motionis terminique conservationis et iuxta acta. Ex actis C[?] Castrensibus Lucoviensibus extractum[?]. Correxit Stocki[?] [pieczęć] Samuel Samborecky Notarius[?] Terrestris[?] et Vicecapitaneus ac Iudex Causarum Officii Castrensis Lucoviensis manu propria [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 332] [I]nter Sarneckie Motio. [na marginesie: 15] Incepi[?] Mathematicis[?] in Castro[?] die [?]instituta[?]ski[?] [podpis/nota przekreślona pionową kreską] Feria 2da post Martini 1647. [parafa z pętlą: [?]] [?] Ascensionis Domini 1649[?] L. Lucou[?] liberatoriy[?] in instantia [?] Brankowy[?] ad [?]

Działo się w dworze królewskim łukowskim, na rokach sądowych, w poniedziałek najbliższy po święcie św. Marcina Biskupa, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego siódmego. Przedłożyła sądownie przed niniejszym sądem starościńskim grodzkim łukowskim niżej opisana strona powodowa przeciw niżej wymienionej stronie pozwanej z odpisu swego pozwu, którego treść jest następująca: Jan Bartłomiej z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski itd. Tobie, Urodzonej Annie Bzowskiej, wdowie po zmarłym Urodzonym Adamie Sarneckim, z osoby twojej i ze wszystkich w ogóle dóbr twoich, mocą królewską i naszą władzą starościńską nakazujemy, abyś przed nami, czyli przed naszym sądem starościńskim grodzkim łukowskim, na rokach sądowych w poniedziałek po święcie św. Franciszka Wyznawcy najbliżej przypadającym w dworze królewskim łukowskim odprawianych, albo gdyby te nie doszły, wówczas na innych najbliższych, na wniosek instygatora naszego sądu i jego donosiciela, Urodzonego Stanisława Sarneckiego, dziedzica w Blogoszczy, osobiście i zawityi stanęła. Który pozywa cię o to, że ty Urodzonego [s. 330L] Stanisława, syna zmarłego Urodzonego Adama Sarneczkiego, pasierba (filiaster) donosiciela, małoletniego, w prywatnym więzieniu trzymasz i nie chcesz go wydać powodowi jako prawnemu opiekunowi, aby zatroszczył się o jego przyzwoite wychowanie. Przeto jesteś pozywana, abyś widziała i słyszała, i doświadczyła[?], że dekretem naszego sądu zostaniesz zobowiązana i przymuszona do wydania tegoż pupila, a kary w konstytucjach Królestwa wyrażone zostaną na ciebie sądownie nałożone. A zatem na powyższe i inne rzeczy, które ci szerzej w terminie zostaną przedłożone, będziesz odpowiadać. Dano w dworze królewskim łukowskim w piątek, w sam dzień święta Przeniesienia św. Stanisława Biskupa najbliższy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego siódmego. A po swoim przedłożeniu, dokonanym w powyższy sposób, i po wykazaniu stronie pozwanej prawnego terminu oraz po sprawdzeniu treści swego pozwu, strona powodowa żądała, aby strona pozwana została przymuszona do sądowej odpowiedzi. Strona pozwana, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczyła i zeznała przed sądem, że nie jest obowiązana do prowadzenia tej sprawy [s. 330P] ani nie może ponieść żadnego wyroku, z tych powodów: po pierwsze, ponieważ prawo pospolite wskazało, że ci, którzy z powodu jakiegoś występku albo przemocą, albo prywatnie są trzymani w więzieniu, podlegają sądowi grodzkiemu; Urodzony zaś Stanisław Sarneczki, syn obecnej pozwanej, nie w więzieniu, lecz w przyzwoitym wychowaniu matczynym, jako sierota, nie przy matce, lecz dla nabycia sztuk wyzwolonych został oddany do miasta Biała i tam przebywa. Po drugie, z powodu przedłożonych ponownie dwóch dekretów trybunalskich Królestwa w Lublinie, w których strona pozwana wykazała, że nikt nie może go oderwać od łona matki, jak z obliczenia lat w sądzie trybunalskim Królestwa w Lublinie, przed niniejszym sądem ponownie przedłożonych — żądała, aby pozwaną uznano za wolną od prowadzenia tej sprawy, z zastrzeżeniem tego, co prawnie zastrzec należy. A po zakończeniu jej przedłożenia wyżej wspomniany powód wykazał przed niniejszym sądem, że jego sprawa jest właściwa i właściwie przeciw pozwanej wszczęta, ponieważ, polegając na słuszności i prawie pospolitym, działa o uwolnienie swego rodzonego pasierba (filiaster germanus), trzymanego w prywatnej komnacie pod strażą, który aby [s. 331L] dekretami trybunalskimi wywodzi się, [że] osiągnął lata należne, zdatne i właściwe do nabywania sztuk wyzwolonych, i już trzeba, by dla dobra i pożytku samego pupila został zabrany z łona matki i oddany pod zarząd opiekuna naturalnego. I dlatego wyżej wymieniony powód żądał, by zarzut pozwanej jako daremny odrzucono na bok, a ją samą zmuszono do postępowania, z zachowaniem środków prawnych. [Wyrok] Sąd niniejszy starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy sporów obu wymienionych stron, powoda i pozwanej, przed sobą prowadzonych, odrzuciwszy zarzut strony pozwanej, którym twierdzi, że wobec przeszkody dekretów Trybunału Głównego Koronnego Lubelskiego nie jest zobowiązana do prowadzenia niniejszej sprawy, nakazuje jej postępować w niniejszej sprawie. [?] Od którego dekretu strona pozwana, nie uznawszy go za prawny, od tego samego [sądu] i wraz z nim — Wielmożnym Janem Bartłomiejem z Kazanowa Kazanowskim, starostą tutejszego miejsca i sędzią tej sprawy — odwołała się (movit) do sądów zwyczajnych Trybunału Głównego Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Bartłomieja Marko-[s. 331P]wicza z Łukowa, należycie, jak prawo wymaga. Na które odwołanie wspomniany Wielmożny Jan Bartłomiej z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski, ponieważ chodzi o rozpoznanie właściwości lat syna pozwanej, z racji którego uwolnienia (liberatio) toczy się rzecz, stronie pozwanej przychylił się i [odwołanie] wniesione przyjął. Obu wyżej zapisanym stronom termin do oczyszczenia swoich wymienionych wyroków, do prowadzenia zaś i kontynuowania wspomnianego odwołania i dalszego postępowania prawem w tej sprawie przeciw sobie w wyżej przywołanych sądach zwyczajnych Trybunału Głównego Koronnego Lubelskiego wśród spraw uwięzionych, od niniejszego aktu za dwa tygodnie, jak prawo wymaga, [jako] zawity wyznaczając i zachowując mocą wspomnianego odwołania i zachowania terminu i według akt. Z akt grodzkich łukowskich [?] wypisano[?]. Poprawił Stocki[?]. [pieczęć] Samuel Samborecki, pisarz[?] ziemski[?] i wicestarosta oraz sędzia spraw urzędu grodzkiego łukowskiego, własną ręką. [odwrocie, s. 332: tytuł sprawy] Między Sarneckimi — wniosek (motio). [na marginesie: 15]. [?] w grodzie[?]; [?] dnia [?]; [?]. [?]ski[?]. W poniedziałek po (świętym) Marcinie 1647. [parafa: [?]]. [?] (w dzień) Wniebowstąpienia Pańskiego 1649[?]. [?] uwalniający[?] na żądanie [?] do [?].