459/269

[s. 269] Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis officiorum seu Querelarum, Feria secunda post Dominicam Conductus Paschae proxima, Anno Domini Millesimo sexcentesimo quadragesimo sexto. Proposuit officiose infrascripta pars actorea contra infranotatam partem Citatam coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi officio ex copia citationis suae Tenoris sequentis: Joannes Bartholomaeus a Kazanow Kazanowski, Lucoviensis Capitaneus. Tibi Generoso Alberto Slopieczki, Cohortis Magnifici Alexandri Dominici Kazanowskij Capitanei Boguslaviensis Militi stipendiario, de persona bonisque tuis omnibus vigore Regio et nostra authoritate mandamus, quatenus coram nobis seu officio nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in Terminis officiorum seu Querelarum, feria secunda post Dominicam Conductus Paschae proxime ventura in Curia Regali Lucoviensi celebrandis, vel his deficientibus in aliis eorundem subsequentibus proximis, ad Instantiam Instigatoris officii nostri, tum et eius Delatorum Nobilium Matthiae Grodzickij et Alberti Jasienskij, personaliter et peremptorie compareas, qui te in vim termini tacti ad statim comparendum citant, pro eo, quia tu, oblitus Jurium et consti- [s. 270L] -tutionum Regni tam antiquarum quam recentium, quibus cuiquam tuto versari sub quibusvis Judiciis et actionibus publicis est provisum, nec poenas contra delinquentes ibidem sancitas formidans, imo easdem levipendens[?], ausus es cum tuis complicibus et famulis nuper praeterito tempore, scilicet feria secunda post Dominicam Ramis Palmarum Quadragesimalem proxime praeterita, quo tempore et die Termini Querelarum Castrenses Lucovienses juxta legitimam eorum Cadentiam, tum et ordine juxta privilegiatum et solitum usum sunt Celebrati, primo nobiles Georgium et Gasparum Grodzickie, uniusque fratres, alterius affines protestantium, ad hospitium tuum, Domum videlicet famatae[?] Brzenkowna in nova civitate Lucoviensi, scilicet modo amicabili invitasti[?] eosque[?] ex illorum hospitio secum assumpsisti, protestantibus vero non praesentibus eos[?] e foro civitatis similiter invitare jussisti; qui, peractis expeditisque negotiis rebusque[?] et actionibus certis ex Cancellaria Castrensi acceptis, domos suas revertere volentes, partim humanitatis causa, partim vero ut supradictos Georgium et Gasparum Grodzickie ad redeundum uno itinere domum exorassent[?], ad hospitium supranotati Slopieczki paululum condescenderant et commorati sunt, ubi Generosus Slopieczki eos aliqua ex parte humaniter excepit, tandem brevi [s. 270P] post tempore Complicem suum nobilem Albertum Skubniewski ad opprimendos protestantes suggessit, ac ipsemet cum famulis suis propriis et aliis ad opprimendos protestantes adscitis in protestantem irruit et, undique circumdatis, inermem, nempe praefati[?] Grodzicki, ad capillos capitis arreptum tenuit et ut per famulos et complices ipsius vulnerandum[?] exposuit, quos eo modo acriter et enormiter convulneraverunt, sauciatosque et vulneratos enormiter, effuso innocuo sanguine, semimortuos reliquerunt, nec non tum temporis pileum vulgo kołpak czerwony półszkarłatny z sobolem valoris Triginta florenorum polonicalium et strophiolum cum tribus Talleris imperialibus sunt eadem occasione amissa utraque eisdem actoribus tum temporis. Imprimis praedicto Nobili Matthiae Grodzicki primum in Capite parte sinistra post aurem, sectum, cruentum, profundum, longum ad fissionem[?] ossis, secundum in aure sinistra mediocriter incisum ad cruorem, tertium in scapula dextra, sectum, cruentum, latum, longum, profundum, quartum sub oculo sinistro concussum, lividum et flavum, Quintum et sextum in palma superiori manus dextrae caesa ad cruorem; Nobili vero Alberto Jasienski unam in fistula superiori manus sinistrae [s. 271L] sectum, cruentum ad fissionem[?] ossis, vi ac violenter intulisti et inflixisti, per quod securitatem publicam et nundinarum violasti, in poenas qualitati facti correspondentes incurristi et incidisti, pro quibus super te decernendis Citaris. Sis termino pariturus et officiose responsurus. Datum in Curia Regali Lucoviensi Sabbatho magno, Anno Domini Millesimo sexcentesimo Quadragesimo sexto. Et post propositionem suam modo praemissa facta deductaque, parti citatae legitimo[?] de termino actorea pars petiit citatam partem ad officiosam responsionem compelli. Partis citatae et indebite attractae Plenipotens, facta in primis solenni[?] [plama — wyraz zakryty] contra Ministerialem de falso recognita positae quasi citationis relatione, quae principali suo in causa hac nunquam data est, dixit se nomine principalis et amici sui sine inscripta Plenipotentia comparere principalemque suum in causa praesenti tutari posse, quia causa est honoris, secundo non est privilegiata, sed et per amicum et quempiam expediri potest, nam solum causa quaestionis haereditariae[?] ad [?] quoque de iure indigeat inscripta Plenipotentia et non alia. [s. 271P] Petiit igitur eiusmodi citationem[?] incertam[?] et minus necessariam reiici et se ad defendendam causam praesentem admitti, caeteris Juris remediis salvis, nullis omissis. Actorea pars dixit et officio praesenti declaravit teneri ad causam praesentem citatum adesse personaliter, siquidem causa est poenalis, non autem simplicis iniuriae, quam nullo modo nisi per inquisitionem abnegare potest. Ideo petiit ab officio praesenti teneri adesse inculpatum ad defendendam causam personaliter et declarationem inculpationi suae fecisse[?]. His itaque deductis et declaratis petiit eundem citatum uti poenalem adesse adiudicari[?], aliis Juris remediis salvis praecustoditis. Officium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, contrariis partium praefatarum[?] utrarumque, ex actoribus nobilis Alberti Jasienski suo et alterius nomine, pro citato nobilis Stanislai Stoczki, coram se factis exauditis, posse plenipotentem ad praesens comparentem absque inscripta plenipotentia causam praesentem defendere adinvenit. Quo decreto Actorea pars pro Juridico non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Samuelem Samborzecki, Vicecapitaneum loci praesentis causarumque huius Judicem, ad Judicia ordinaria [s. 272P] generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Generalem Regni quendam Joannem Janus de Vlan debito modo, ut Juris est, inter causas militares movit. Cuius motionem memoratus Vicecapitaneus inter causas militares non detulit, verum inter Causas recentium Criminum, lege dictante, detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus suprascriptis utrisque terminum expurgandae sententiae Judicii praedicti, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem, ac ad Jure[?] ulterius ea in causa contra se procedendum, in praeallegatis Judiciis ordinariis generalibus Tribunalis Regni Lublinensis, videlicet tunc dum et quando Causa praesens ex Regestro publico vocandarum Causarum inter Causas recentium Criminum, sive in duabus ab acta praesenti septimanis proximis adiudicandarum, vocata ordine inciderit, ut Juris est, peremptorie prosequendo et conservando vigore praesentis motionis terminique conservationis ex[?] iuxta acta. Et sic incontinenti coram eodem officio Capitaneali Castrensi Lucoviensi personaliter stans Ministerialis generalis Regni providus Bartholomaeus Sliwinski de Sobole [s. 272L] palam recognovit se citationem praesentem supra contentam Sabbatho magno proxime praeterito hic[?] Lucoviae in hospitio citati proprio posuisse et parieti infixisse, familiae eiusdem citati notificasse. De quo relatio praesens. Ex Actis[?] Castrensibus[?] Lucoviensibus. Correxit [?] manu propria[?] [pieczęć] Samuel Samborzecki, Notarius Terrestris et Vicecapitaneus ac Judex Causarum Officii Lucoviensis, manu propria [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 274] Ins[tigator][?] Grodzicki Jasienski c[ontra][?] Slo-/piecki. Motio. [dopiski kancelarii trybunalskiej, inną ręką, zamaszyste:] Lecta[?] / [?] 818 / [?] / [?] Lubl[ini][?] / [?] / Item post Decr[etum][?] / [?] Lucov[iensis][?] Regni[?] / Instrum[entum][?] / Citt[?] Stan[islaus][?] Go[?]dzinski[?] / Andr[?] / 3ta[?] ante S. Mathaei Ap[osto]li 1647

Działo się w dworze królewskim łukowskim, w terminach urzędowych czyli skarg, w poniedziałek najbliższy po Niedzieli Przewodniej, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego szóstego. Strona powodowa niżej wypisana przedłożyła urzędownie przeciwko stronie pozwanej niżej zapisanej, przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim, z kopii swego pozwu, treści następującej: „Jan Bartłomiej z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski. Tobie, Urodzonemu Wojciechowi Słopieckiemu, żołnierzowi zaciężnemu chorągwi Wielmożnego Aleksandra Dominika Kazanowskiego, starosty bohusławskiego, pod rygorem osoby i wszystkich dóbr twoich, mocą królewską i naszą władzą nakazujemy, abyś przed nami, czyli przed naszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim, w terminach urzędowych czyli skarg, w poniedziałek najbliższy po Niedzieli Przewodniej w dworze królewskim łukowskim odbywać się mających, albo, gdyby te nie doszły, w innych, najbliższych po nich następujących, na wniosek instygatora naszego urzędu, a także jego delatorów, szlachetnych Macieja Grodzickiego i Wojciecha Jasieńskiego, stanął osobiście i zawicie; oni pozywają cię, na mocy terminu tkniętego, do natychmiastowego stawiennictwa za to, że ty, zapomniawszy praw i konstytucji Królestwa, tak dawnych, jak nowych, którymi zapewniono każdemu bezpieczne przebywanie w czasie wszelkich sądów i czynności publicznych, i nie lękając się kar ustanowionych tamże przeciw przestępcom, owszem, lekceważąc je[?], ośmieliłeś się ze swoimi wspólnikami i sługami niedawno minionego czasu, mianowicie w poniedziałek po Niedzieli Palmowej w Wielkim Poście ostatnio minionej — w którym to czasie i dniu terminy skarg grodzkie łukowskie, według ich prawnej kadencji, a także porządkiem, według uprzywilejowanego i zwykłego zwyczaju, były odprawiane — najpierw szlachetnych Jerzego i Kaspra Grodzickich, braci jednego, a powinowatych drugiego z protestujących, do swojej kwatery, mianowicie do domu sławetnej[?] Brzenkówny w Nowym Mieście Łukowie, sposobem przyjacielskim zaprosiłeś[?] i z ich kwatery zabrałeś[?] ich ze sobą, protestujących zaś, nieobecnych, kazałeś ich[?] podobnie zaprosić z rynku miasta; ci zaś, załatwiwszy i ukończywszy sprawy i czynności, i odebrawszy pewne akta z kancelarii grodzkiej, chcąc wracać do swoich domów, częściowo przez grzeczność, częściowo zaś po to, by wyżej wymienionych Jerzego i Kaspra Grodzickich uprosić[?] do powrotu do domu jedną drogą, wstąpili na chwilę do kwatery wyżej zapisanego Słopieckiego i zabawili tam, gdzie Urodzony Słopiecki przyjął ich w pewnej mierze uprzejmie; wreszcie w krótkim czasie potem podsunął swemu wspólnikowi, szlachetnemu Wojciechowi Skubniewskiemu, napaść na protestujących, a sam ze swoimi własnymi sługami i z innymi, przybranymi do napaści na protestujących, wpadł na protestującego i, otoczywszy ich zewsząd, bezbronnego, mianowicie wspomnianego[?] Grodzickiego, chwyciwszy za włosy głowy, trzymał i wystawił go na zranienie[?] przez swoich sług i wspólników; ci w ten sposób ciężko i straszliwie ich poranili, a pokaleczonych i straszliwie zranionych, z przelaniem niewinnej krwi, zostawili na pół martwych; a także wówczas czapka, po prostu kołpak czerwony półszkarłatny z sobolem, wartości trzydziestu złotych polskich, i chustka z trzema talarami cesarskimi — jedno i drugie zostało przy tej samej okazji utracone przez tychże powodów. Przede wszystkim wspomnianemu szlachetnemu Maciejowi Grodzickiemu: pierwszą [ranę] na głowie, po lewej stronie, za uchem, ciętą, krwawą, głęboką, długą, aż do rozszczepienia[?] kości; drugą na lewym uchu, średnio naciętą do krwi; trzecią na prawej łopatce, ciętą, krwawą, szeroką, długą, głęboką; czwartą pod lewym okiem, stłuczoną, siną i żółtą; piątą i szóstą na górnej części dłoni prawej ręki, cięte do krwi; szlachetnemu zaś Wojciechowi Jasieńskiemu jedną na górnej kości (fistula) lewej ręki, ciętą, krwawą, aż do rozszczepienia[?] kości — przemocą i gwałtem zadałeś i wymierzyłeś, przez co naruszyłeś bezpieczeństwo publiczne i jarmarków, popadłeś i wpadłeś w kary odpowiadające charakterowi czynu, o których orzeczenie przeciw tobie jesteś pozywany. Stań w terminie i odpowiadaj urzędownie. Dan w dworze królewskim łukowskim w Wielką Sobotę roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego szóstego.” A po swoim przedłożeniu, uczynionym i przeprowadzonym w powyższy sposób, stronie pozwanej w prawnym[?] terminie, strona powodowa żądała, aby stronę pozwaną zmuszono do urzędowej odpowiedzi. Pełnomocnik strony pozwanej i niesłusznie pociągniętej, uczyniwszy najpierw uroczystą[?] [plama — wyraz zakryty] przeciwko woźnemu o fałszywie zeznaną relację rzekomo położonego pozwu, który jego mocodawcy w tej sprawie nigdy nie został dany, powiedział, że może w imieniu mocodawcy i przyjaciela swego stawać bez pełnomocnictwa wpisanego i bronić swego mocodawcy w niniejszej sprawie, gdyż sprawa jest o cześć, po wtóre nie jest uprzywilejowana, lecz może być załatwiona także przez przyjaciela i kogokolwiek, albowiem jedynie sprawa o kwestię dziedziczną[?] także z prawa wymaga pełnomocnictwa wpisanego, a nie innego. Żądał przeto, aby taki pozew[?] niepewny[?] i mniej potrzebny odrzucono, a jego samego dopuszczono do obrony niniejszej sprawy, z zachowaniem innych środków prawnych, niczego nie pomijając. Strona powodowa powiedziała i oświadczyła przed niniejszym urzędem, że pozwany jest obowiązany być w niniejszej sprawie osobiście, ponieważ sprawa jest karna, a nie o zwykłą krzywdę, której w żaden sposób nie może zaprzeczyć inaczej, jak przez inkwizycję. Dlatego żądała od niniejszego urzędu, aby obwiniony był obowiązany stawić się osobiście dla obrony sprawy i złożyć[?] oświadczenie na swoje obwinienie. Przeprowadziwszy więc i oświadczywszy to, żądała, aby przysądzono[?], że tenże pozwany ma się stawić jak w sprawie karnej, z zachowaniem innych środków prawnych. Urząd niniejszy starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy przeciwnych [wywodów] obu wspomnianych[?] stron, uczynionych przed nim — ze strony powodów przez szlachetnego Wojciecha Jasieńskiego w swoim i drugiego imieniu, za pozwanego przez szlachetnego Stanisława Stoczkiego — uznał, że pełnomocnik obecnie stający może bronić niniejszej sprawy bez pełnomocnictwa wpisanego. Ponieważ strona powodowa nie przyjęła tego dekretu za prawny, od niego i wraz z nim — Urodzonego Samuela Samborzeckiego, wicestarostę miejsca niniejszego i sędziego tej sprawy — przeniosła [sprawę] do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, niejakiego Jana Janusa z Ulana, w należyty sposób, jak prawo wymaga, między sprawy wojskowe. Tego przeniesienia (motio) wspomniany wicestarosta nie odesłał między sprawy wojskowe, lecz, jak prawo nakazuje, odesłał między sprawy świeżych przestępstw i przyjął je jako wniesione. Obu stronom wyżej wypisanym — termin do oczyszczenia wyroku wspomnianego sądu, do popierania zaś i kontynuowania tegoż przeniesienia oraz do dalszego postępowania prawem[?] w tej sprawie przeciw sobie, w przytoczonych sądach zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie, mianowicie wtedy, gdy i kiedy niniejsza sprawa z publicznego rejestru spraw do wywołania między sprawami świeżych przestępstw, czyli [spraw] do osądzenia w ciągu dwóch tygodni najbliższych od niniejszego aktu, wywołana porządkiem przypadnie, jak prawo wymaga — zawicie popierając i zachowując [go] na mocy niniejszego przeniesienia i zachowania terminu [?] według akt. I tak zaraz przed tymże urzędem starościńskim grodzkim łukowskim, stojąc osobiście, woźny generalny Królestwa, Opatrzny Bartłomiej Śliwiński z Sobolów, jawnie zeznał, że pozew niniejszy, wyżej zawarty, w Wielką Sobotę ostatnio minioną tu[?] w Łukowie w kwaterze własnej pozwanego położył i do ściany przybił, a czeladzi tegoż pozwanego oznajmił. O czym niniejsza relacja. Z akt[?] grodzkich[?] łukowskich. Poprawił [?], ręką własną[?]. [pieczęć] Samuel Samborzecki, pisarz ziemski i wicestarosta oraz sędzia spraw urzędowych łukowski, ręką własną. [odwrocie, s. 274: tytuł sprawy] Instygator[?], Grodzicki, Jasieński przeciw[?] Słopieckiemu. Przeniesienie sprawy (motio). [Dopiski kancelarii trybunalskiej:] Czytana[?] / … 818 / … Lublin[?] / … / Także po dekrecie[?] / … łukowski[?] … Królestwa[?] … / Dokument[?] … / Pozwany[?] Stanisław[?] Go…dziński[?] / Andrzej[?] / we wtorek[?] przed św. Mateuszem Apostołem 1647.