[s. 253]
[ołówkiem, późniejsza notatka archiwalna: „Łuków gr. 1646”]
Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Iudicialibus Feria Secunda post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Sexto.
Proposuit dolenter[?] coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi Iudicio infrascripta pars Actorea contra infranotatam Citatam partem ex Copia Citationis suae tenoris talis.
Ioannes Bartholomaeus a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitaneus. Tibi Generosae Annae Caeciliae Kiertowna olim Magnifici Ioannis Dominici a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitanei Consorti relictae, de persona bonisque tuis generaliter omnibus mobilibus et immobilibus Summisque quibusvis pecuniariis, Vigore Regio et nostra Capitaneali qua in hac parte fungimur authoritate mandamus, quatenus coram nobis seu Iudicio nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in Terminis Iudicialibus Capitanealibus Castrensibus Lucoviensibus Feria Secunda post Dominicam Quadragesimalem Reminiscere in Curia Regali Lucoviensi proxime ventura celebrandis, Ad Instantiam Supranominati Magnifici Ioannis Bartholomaei a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitanei personaliter et peremptorie compareas[?]. Qui te, inhaerendo Constitutionibus Regni de incarceratione et eliberatione personarum nobilium sancitis, citat eo, Quia ni[?] nescitur
[s. 254L]
quo spiritu ducta, Generosos Bartholomaeum, Adamum et Martinum filios, item Cristinam et Annam filias olim Magnifici Ioannis Dominici a Kazanow Kazanowski Capitanei Lucoviensis, filiastros vero et filiastras, Actori legitimo[?] iure ipsi tutoria subiectos, penes te in Custodia detines, nec eosdem Actori uti legitimo eorum tutori ex nunc eo nomine ab actore multoties requisita extradere et eliberare vis, imo temere recusas, quo facto Constitutionibus Regni eo nomine sancitis contravenisti poenasque in eisdem descriptas succubuisti, pro quibus super te bonisque tuis generaliter omnibus decernendis, ac ut nihilominus pupillos praefatos Actori legitimo eorum Tutori cum bonis et proventibus eorum restituas et eliberes. Citat[?] terminum attentura[?] et ad praemissa omnia Iudicialiter responsura. Datum in Curia Regali Lucoviensi Sabbatho post Festum Sancti Valentini Martiris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Sexto.
Et post propositionem factam modo praemisso, deductoque parti Citatae legitimo de termino, et contentis Citationis suae verificatis, petiit pars Actorea Citatam partem ad Iudicialem responsionem compelli. Citata vero Generosa Capitanea Lucoviensis, uti tutrix naturalis pupillorum liberorum suorum, eo nomine quorum eliberationem quasi
[s. 254P]
vinculatorum Causa praesens vertitur ab Actore praesenti Magnifico Capitaneo Lucoviensi intentata, omnibus Iuris mediis et defensis praecustoditis et salva termini[?] fori ex ratione in tractu causae inferenda exceptione reservata, contenta Citationis, nempe requisitionem et arestum seu violentam in vinculis, prout ab Actore obiicitur, receptionem et detentionem sibi deduci petiit. Plenipotentiam vero producere a Citata parte minime ad Causam praesentem expedit, quia honoris Actio est, cuius unicuique de Iure licita est defensio; ne tamen contentioni a parte actorea deductioni debitam praeiudicetur, plenipotentiam Citata pars producit, persistens circa contentam deductionem et in defectu non deductionis a termino liberari petens pronuntiari.
Actorea pars, omnibus Iuris remediis ad Causam praesentem necessariis in toto permanentibus salvis et nullo omisso, Officio praesenti prout[?] potestatem Citatae partis tutelarem in personam pupillorum extendi non posse. Ita in Causa hac respectu eliberationis eorumdem intentata plenipotentiam nomine pupillorum
[s. 255L]
factam ad Causam praesentem servire non posse dixit, et Citatae [?] nudum et inauthenticum repelli, super vero Citatae condemnationem obtinere permitti petiit.
Iudicium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, cui Generosus Melchior Michałowski Tribunus Terrae Lublinensis, Aulicus Cubicularius Sacrae Regiae Maiestatis, in locum Magnifici Ioannis Bartholomaei a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitanei, Actoris, Subdelegatus Substitutus praesidebat, controversiis partium praefatarum utrarumque, Actoris personaliter, Citatae vero per Nobilem[?] Christophorum Woyna plenipotentem infrascriptum[?] coram se factis exauditis, posse plenipotentem Citatae infrascriptum[?] Causam praesentem defendere adinvenit. Quo Decreto Actor pro Iuridico non suscepto ab eodem et cum eodem suprascriptum subdelegatum Causisque eiusdem ad praesens Iudicem ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Generalem Regni Providum Bartholomaeum Markowicz debito
[s. 255P]
modo ut Iuris est movit. Cuius motioni memoratus Subdelegatus detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus suprascriptis utrisque Terminum expurgandae sententiae suae praedictae, prosequendae vero et continuandae[?] motionis praefatae, ac Iure ulterius ea in Causa contra se procedendum, in praeallegatis Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis inter Causas incarceratorum ab actu praesenti in duabus Septimanis iuxta Constitutionem Regni praefigendo et conservando ut Iuris est peremptorium conservatum[?], vigore praesentis motionis termini conservationis. Et Iuxta Acta.
[pieczęć]
Ex Actis Castrensibus Capitanealibus Lucoviensibus [?]. Correxit Iasienski [?]
Samuel Samborzky[?] Vicecapitaneus et Iudex Causarum Officii [?]oviensis[?] [podpis własnoręczny, jaśniejszym atramentem]
Lecta per Iacobum Iastrzebski[?]
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 256] Inter Mazanowskie[?]
Motio[?]
2da post Dominicam Reminiscere 164[?]
[jaśniejszym atramentem:] In causa eliberationis minoren- / nium[?]
[przekreślone:] [?]
St[?] A.
Feria[?] post [?] Causae[?]
[przekreślone:] [?] post Pentecosten
St[?] / Not[?]
Działo się na dworze królewskim w Łukowie, podczas roków sądowych, w najbliższy poniedziałek po niedzieli postnej Reminiscere, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego szóstego (26 II 1646).
Wniosła ze skargą[?] przed niniejszym sądem starościńskim grodzkim łukowskim niżej opisana strona powodowa przeciw niżej zapisanej stronie pozwanej, z odpisu swojego pozwu tej treści.
Jan Bartłomiej z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski itd. Tobie, Urodzonej Annie Cecylii Kiertównie, pozostałej małżonce (wdowie) po zmarłym Wielmożnym Janie Dominiku z Kazanowa Kazanowskim, staroście łukowskim itd., co do osoby i wszystkich w ogóle twoich dóbr ruchomych i nieruchomych oraz jakichkolwiek sum pieniężnych, mocą królewską i naszą starościńską, którą w tej mierze sprawujemy, władzą nakazujemy, abyś przed nami, czyli przed naszym sądem starościńskim grodzkim łukowskim, na rokach sądowych starościńskich grodzkich łukowskich, które mają się odbyć w najbliższy poniedziałek po niedzieli postnej Reminiscere na dworze królewskim w Łukowie, na żądanie wyżej wymienionego Wielmożnego Jana Bartłomieja z Kazanowa Kazanowskiego, starosty łukowskiego itd., osobiście i zawicie stanęła[?]. Który ciebie, trzymając się konstytucji Królestwa uchwalonych o uwięzieniu i uwolnieniu osób szlacheckich, pozywa o to, że, nie wiadomo jakim duchem wiedziona, Urodzonych Bartłomieja, Adama i Marcina, synów, a także Krystynę i Annę, córki zmarłego Wielmożnego Jana Dominika z Kazanowa Kazanowskiego, starosty łukowskiego, pasierbów zaś i pasierbice, podległych Powodowi z prawowitego[?] prawa jego opieki, trzymasz u siebie pod strażą i nie chcesz ich wydać i uwolnić Powodowi jako ich prawowitemu opiekunowi, wielokrotnie odtąd w tej sprawie przez Powoda o to wezwana, owszem zuchwale odmawiasz; którym czynem wykroczyłaś przeciw konstytucjom Królestwa w tej sprawie uchwalonym i popadłaś w kary w nich opisane, które mają być orzeczone przeciw tobie i wszystkim w ogóle twoim dobrom, a także abyś mimo to wspomnianych małoletnich Powodowi, prawowitemu ich opiekunowi, wraz z ich dobrami i dochodami zwróciła i uwolniła. [?] termin zachowasz[?] i na wszystko powyższe sądownie odpowiesz. Dano na dworze królewskim w Łukowie w najbliższą sobotę po święcie św. Walentego męczennika, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego szóstego (17 II 1646).
A po wniesieniu skargi w sposób powyższy i po wykazaniu stronie pozwanej prawnego terminu oraz po stwierdzeniu treści swojego pozwu strona powodowa żądała, aby stronę pozwaną zmuszono do odpowiedzi sądowej. Pozwana zaś, Urodzona starościna łukowska, jako naturalna opiekunka małoletnich dzieci swoich, w imieniu których, co do uwolnienia ich jakoby uwięzionych, toczy się niniejsza sprawa, wytoczona przez obecnego Powoda, Wielmożnego starostę łukowskiego, zastrzegłszy sobie wszystkie środki i obrony prawne i zachowawszy zarzut terminu[?] i sądu, który z tej racji ma być podniesiony w toku sprawy, żądała, by jej wykazano treść pozwu, mianowicie wezwanie oraz areszt, czyli przemocą w więzach, jak to Powód zarzuca, przyjęcie i zatrzymanie. Przedstawiać zaś pełnomocnictwo stronie pozwanej w niniejszej sprawie wcale nie jest potrzebne, ponieważ jest to sprawa o cześć, której obrona z prawa każdemu jest dozwolona; aby jednak nie przesądzać sporu ani należnego wykazania ze strony powodowej, strona pozwana przedstawia pełnomocnictwo, trwając przy wykazaniu treści [pozwu] i żądając, by w razie niewykazania orzeczono jej uwolnienie od terminu.
Strona powodowa, z zachowaniem w całości wszystkich środków prawnych potrzebnych w niniejszej sprawie i niczego nie pomijając, przed niniejszym urzędem [?], że opiekuńcza władza strony pozwanej nie może rozciągać się na osoby małoletnich. Tak więc w tej sprawie, wytoczonej o ich uwolnienie, pełnomocnictwo wystawione w imieniu małoletnich nie może — jak powiedziała — służyć w niniejszej sprawie, i żądała, by [?] pozwanej jako gołe i nieuwierzytelnione odrzucić, a na pozwanej pozwolić jej uzyskać zasądzenie.
Niniejszy sąd starościński grodzki łukowski, w którym przewodniczył Urodzony Melchior Michałowski, wojski ziemi lubelskiej, dworzanin pokojowy Jego Królewskiej Mości, jako subdelegat podstawiony w miejsce Wielmożnego Jana Bartłomieja z Kazanowa Kazanowskiego, starosty łukowskiego itd., Powoda, wysłuchawszy sporów obu wymienionych stron prowadzonych przed nim — Powoda osobiście, Pozwanej zaś przez Szlachetnego[?] Krzysztofa Wojnę, niżej wpisanego[?] pełnomocnika — uznał, że niżej wpisany[?] pełnomocnik Pozwanej może bronić niniejszej sprawy. Którego dekretu Powód nie przyjąwszy za zgodny z prawem, od niego i wraz z nim wyżej wpisanego subdelegata i obecnego sędziego jego spraw do Sądów Ordynaryjnych Generalnych Trybunału Królestwa Lubelskiego, przez woźnego generalnego Królestwa Opatrznego Bartłomieja Markowicza, należycie, jak prawo każe, odwołanie wniósł. Któremu odwołaniu wspomniany subdelegat uległ i to wniesione odwołanie przyjął. Obu wyżej wpisanym stronom termin do oczyszczenia swego wspomnianego wyroku, do popierania zaś i kontynuowania[?] wspomnianego odwołania oraz do dalszego w tej sprawie postępowania prawem przeciw sobie, w przywołanych Sądach Ordynaryjnych Generalnych Trybunału Królestwa Lubelskiego, wśród spraw uwięzionych, od niniejszej czynności w dwóch tygodniach, zgodnie z Konstytucją Królestwa, wyznaczając i zachowując, jak prawo każe, zawity, zachowany[?] mocą niniejszego terminu zachowania odwołania. I zgodnie z aktami.
[pieczęć]
Z akt grodzkich starościńskich łukowskich [?]. Poprawił Jasieński [?].
Samuel Samborzky[?], wicestarosta i sędzia spraw urzędu [?]owskiego[?].
Czytał Jakub Jastrzębski[?].
[odwrocie, s. 256: tytuł sprawy] Między Mazanowskimi[?]. Odwołanie[?]. W drugi dzień [poniedziałek] po niedzieli Reminiscere 164[?]. W sprawie uwolnienia małoletnich. [?] [dalsze notatki kancelaryjne, w większości przekreślone, nieczytelne] … [?] po Zielonych Świątkach. [?].
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).