[s. 223]
Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querellarum Feria secunda ante Festum Sanctorum Simonis & Iudae Apostolorum proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quinto.
Ex Termino hodierno, conservato ex Dilatione actori ad munimenta in ante actis Terminis concessa, Causa proveniente & incidenti, Proposuit officiose coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi Officio infrascriptus actor contra infranominatum Citatum ex Copia Citationis Tenoris Talis:
Joannes Bartholomaeus a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitaneus. Tibi Nobili Christophoro Tardewski[?] in Tarde[?] et Lipiny sortes tuas haereditarias [habenti], de bonis generaliter omnibus. [?] Nobilem Adamum Lipinski olim Gregorii filium coram nobis & officio nostro Capitaneali castrensi Lucoviensi graviter in Querella contra te deposuisse. Ideo quomodo tu cum[?] actori conquerenti, de bonis eius omnibus ipsi per Nobilem Valentinum Lipinski olim [?] filium actis Capitanealibus Castrensibus Lucoviensibus venditis[?], septem sulcis agri arabilibus dictis Sowinskie, protendentibus a via villana ad Drożyska[?], inter mettas[?] actoris conquerentis ex una et [?] Lipinski ex altera partibus, in haereditate villa Lipiny iacentibus, iure[?] donatorio inscriptis & resignatis in eadem inscriptione abunde expressis, ad quam se actor cum sua praesenti Citatione in toto refert, violenter expulisti & de praemissis possessione
[s. 224L]
pacifica & continuo usu, fructu bonorum eorundem privasti. Quare vigore Iuris & nostro Capitaneali ex officio nostro [?] coram officio nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in Terminis officiorum seu Querellarum feria secunda ante Festum Translationis Sancti Stanislai pontificis proxime[?] ventura in Curia Regali Lucoviensi celebrandis, vel iis deficientibus [?] proximis, Ad Instantiam suprascripti actoris conquerentis personaliter & peremptorie comparendum[?]. Quia[?] Citatus[?] in [?] libertatis[?] obiecta[?] coram in eodem Decreto descriptas[?] liber a termino tantum, non autem a causa [?]atus fuisti, nunc denuo citat[?] & adcitat ad paratam Causam & actionem suam [?] paratamque poenam Contumaciae ad paratam Citationem secundo post obtentam eandem poenam contumaciae decisam[?] adiudicandum & audiendum per nos et officium nostrum actorem[?] praefatum conquerentem in bona praefata [?] te[?] expulsa[?] reinduci[?], restitui & reintromitti, Vadiumque Capitaneale Centum Viginti Marcarum polonicalium decerni, [?] & impugnandum[?] amplius eadem possessione contra te statui et decerni, idque quod iuris erit in praemissis sententiari. Citatus[?] sis[?] attentius[?] & ad praemissa haec & alia tibi in termino futuro latius obicienda & declaranda officiose responsurus. Datum in Curia Regali Lucoviensi Sabbatho post Festum Exaltationis Sanctae Crucis proxima Anno Do-
[s. 224P]
mini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quinto.
Et post propositionem suam [?] praemisso[?] factam Deductasque[?] parti Citatae termino[?] & contentis Citationis suae manifestationis[?] petiit pars actorea partem Citatam ad responsionem officiosam compelli.
Officium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, Comparentibus partibus praefatis utrisque, Actore personaliter, Citato vero per Nobilem Alexandrum Tardewski[?] filium et plenipotentem [?], exaudit[?]. Quoniam actor satis fecit Dilationi sui[?], ad quam se receperat, Ideo partibus Causam praesentem prosequi mandat.
E converso[?] plenipotens Citati principalem suum ad Iudicium praesens [?] esse [?] ex incompetentia actoris & actionis in foro hoc ad persecutionem non teneri, ex eo quod [?] Valentinus Lipinski, cuius personam actor modernus [?] asserti[?] iuris sui repraesentat, ab annis septem omnia & singula bona sua nullis exceptis Nobili Alberto Mys[?]kowski donatorio iure resignavit omnique dominio, proprietate ac possessione eorum est ab[?]. Deinde praenarratus Mys[?]kowski Nobili Petro Lipinski de eisdem bonis per resignationem eorum cessit. Postmodum idem Petrus Lipinski eadem bona omnia Citato moderno [?] & iure[?] perpetuae donationis resignavit. Cum itaque modernus Citatus vigore praefati iuris bonorum praefatorum verus existit haeres et possessor, ex tunc praenarratus
[s. 225L] (s. 259) actor [?] iuris publici et iuris Cita-ti ha[?] cum superius nominato Valentino[?] Lipinski quoddam condictamen[?] factum ab eo particularis bonorum, eam[?] autem generali inscriptione resignatorum sibi recognoscit[?]. Curavit et effecit eaque praesenti actione recuperare intendit. Sed cum ea asserta resignatio[?] praepostere facta stare non potest, cum[?] quod nulla possessio[?] praetexta[?] ipsi non est, esse[?] non potest assecuta, atque cognitio iurium Officio praesenti non competit. Petit principalem suum a foro hoc incompetenti liberari, remediis iuris salvis et [?] nullis omissis.
Pars actorea exceptionem Citatae partis refutando dixit causam suam non ad aliud iudicium, sed ad iudicium fori praesentis Castrensis competere, quia agitur ratione violentae expulsionis sui de possessione bonorum. Quod autem pars Citata asserat, quod petatur particula fundi, respondetur se non pro parte bonorum sibi de iure servientium agere, sed pro toto, quia ex totalibus bonis in inscriptione sua expressis est violenter eiectus. Quo ad alteram exceptionem et productionem inscriptionis [?] praesentis[?] per partem Citatam, seque[?] eadem inscriptione tutari[?] et allegat[?] inter ius suum et ius ipsius inductum practicam intercedere de cognitione eorum[?], contendetur, quod causa sua sit facti, non vero iuris, quae non nisi per In-quisi-
[s. 225P] (s. 260) -tione deduci et probari potest. Igitur petit exceptione Citatae partis reiectis forum causae suae adiudicari, ceteris iuris remediis salvis nullis omissis.
In prosecutione dicto officio huius Capitaneali Castrensi Lucoviensi foro Citato in causa praesenti adiudicato[?] procedere eidem Citato mandat.
Quo Decreto Citatus pro iure[?] non suscepto ab eodem et cum eo Generosum Samuelem Samborzecki[?] loci praesentis Vicecapitaneum causaeque huius Iudicem ad Iudicia ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per ministerialem Generalem Regni providum Bartholomaeum Markowic debito modo ut iuris est monuit.
Cuius monitioni[?] Dominus Vicecapitaneus detulit et eandem interpositam suscepit.
Partibus pro utrisque Terminum expurgandae[?] sententiae suae praelibatae[?] et prosequendae et continuandae actionis[?] eiusdem ac adire ulterius ea in causa coram[?] se procedendum in praelegatis[?] Iudiciis ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis voluit mandavit[?], et quando causae praesentes sint, causas expulsionis hinc abactae[?] praesenti in sex septimanis proximis ex Regestro publico ad iudicandum inciderit, praefigendo et conservando ut iuris est, per exceptionem[?] vigore praesentis motionis[?] Termini huiusque conservatione et iuxta acta.
Ex Actis Capitanealibus Castrensibus Lucoviensibus Rescriptum[?]. Correxit Jaszowski manu propria.
[pieczęć]
Samuel Samborzecki[?] Vicecapitaneus et Iudex Causarum Officii [?] Lucoviensis manu propria.
Lecta[?] per Jaszowski.
Działo się w dworze królewskim w Łukowie, na rokach urzędowych, czyli skargowych, w poniedziałek najbliższy przed świętem świętych Szymona i Judy Apostołów, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego piątego.
Z dzisiejszego terminu, zachowanego z odroczenia udzielonego powodowi na [przedstawienie] dowodów w poprzednich terminach, gdy sprawa nadeszła i przypadła, wniósł urzędowo przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim niżej podpisany powód przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu pozwu tej treści:
Jan Bartłomiej z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski itd. Tobie, Urodzonemu Krzysztofowi Tardewskiemu[?], [?] mającemu swoje części dziedziczne w Tarde[?] i Lipinach, ze wszystkich w ogólności dóbr. [?] [że] Urodzony Adam Lipiński, syn zmarłego Grzegorza, wniósł przed nami i naszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim ciężką skargę przeciw tobie. Że mianowicie ty powoda skarżącego z jego dóbr — siedmiu zagonów pola ornego, zwanych Sowińskie, ciągnących się od drogi wiejskiej do Drożysk[?], między miedzami[?] powoda skarżącego z jednej i [?] Lipińskiego z drugiej strony, leżących w dziedzictwie we wsi Lipiny, sprzedanych[?] mu przez Urodzonego Walentego Lipińskiego, syna zmarłego [?], w aktach starościńskich grodzkich łukowskich, zapisanych i zeznanych prawem darowizny[?], obszernie wyrażonych w tymże zapisie, na który powód w swoim niniejszym pozwie w całości się powołuje — gwałtownie wyrzuciłeś i powyższego spokojnego posiadania oraz nieprzerwanego używania i pożytku z tych dóbr pozbawiłeś. Dlatego mocą prawa i naszego [urzędu] starościńskiego z urzędu naszego [?] przed nasz urząd starościński grodzki łukowski na roki urzędowe, czyli skargowe, które odbędą się w dworze królewskim w Łukowie w poniedziałek przed najbliższym[?] świętem Przeniesienia św. Stanisława Biskupa, a gdyby się nie odbyły, na [?] najbliższe, na żądanie wyżej podpisanego powoda skarżącego masz stawić się osobiście i zawicie[?]. Ponieważ[?] pozwany[?] w [?] wolności[?] zarzuty[?] w tymże dekrecie opisane[?], zostałeś [?] wolny od terminu tylko, a nie od sprawy, teraz na nowo pozywa[?] i przypozywa [cię] do gotowej sprawy i swego powództwa [?] i do gotowej kary zaocznej, do gotowego pozwu po raz drugi po uzyskaniu tejże kary zaocznej rozstrzygniętej[?] — na przysądzenie i wysłuchanie przez nas i nasz urząd, by wymienionego[?] powoda skarżącego w wymienione dobra [?], z których został wyrzucony[?], z powrotem wprowadzić[?], przywrócić i ponownie wwieść w posiadanie, by orzec wadium starościńskie stu dwudziestu grzywien polskich, [?] i by postanowić i orzec, żebyś nie naruszał[?] dalej tegoż posiadania przeciw tobie, i to, co będzie prawem, w powyższym osądzić. Pozwany[?] bądź[?] uważniej[?], by na powyższe i na inne rzeczy, które ci zostaną w przyszłym terminie obszerniej zarzucone i wyjaśnione, urzędowo odpowiedzieć. Dan w dworze królewskim w Łukowie w sobotę najbliższą po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego piątego.
A po wniesieniu przez siebie [?] powyższego[?] i przedstawieniu[?] stronie pozwanej terminu[?] i treści swego pozwu [?] strona powodowa żądała, aby stronę pozwaną zmuszono do urzędowej odpowiedzi.
Niniejszy urząd starościński grodzki łukowski, gdy stawiły się obie wymienione strony — powód osobiście, pozwany zaś przez Urodzonego Aleksandra Tardewskiego[?], syna i pełnomocnika [?] — przychyla się[?] [do żądania]. Ponieważ powód uczynił zadość odroczeniu swemu[?], którego się podjął, przeto nakazuje stronom prowadzić niniejszą sprawę.
Z drugiej strony[?] pełnomocnik pozwanego [twierdził, że] jego mocodawca wobec niniejszego sądu [?] z powodu niewłaściwości [legitymacji] powoda i powództwa w tym sądzie nie jest obowiązany odpowiadać na ściganie, a to dlatego, że [?] Walenty Lipiński, którego osobę obecny powód [?] z tytułu twierdzonego[?] swego prawa reprezentuje, przed siedmiu laty wszystkie i poszczególne swoje dobra, niczego nie wyłączając, Urodzonemu Wojciechowi Mys[?]kowskiemu prawem darowizny zeznał i od wszelkiego władztwa, własności i posiadania ich [?]. Następnie wspomniany Mys[?]kowski Urodzonemu Piotrowi Lipińskiemu tychże dóbr przez ich zeznanie odstąpił. Później tenże Piotr Lipiński te same dobra wszystkie obecnemu pozwanemu [?] i prawem[?] wieczystej darowizny zeznał. Ponieważ zatem obecny pozwany na mocy wymienionego prawa jest prawdziwym dziedzicem i posiadaczem wymienionych dóbr, przeto wspomniany
… powód [?] prawa publicznego i prawa pozwanego [?] z wyżej wymienionym Walentym[?] Lipińskim pewną umowę[?] przez niego zawartą co do części dóbr, którą[?] zaś ogólnym zapisem (inskrypcją) dóbr odstąpionych sobie przyznaje[?]. Postarał się i sprawił, i niniejszą skargą zamierza je odzyskać. Lecz skoro owa rzekoma rezygnacja[?], na opak uczyniona, ostać się nie może, ponieważ[?] żadnego posiadania[?] pod tym pozorem[?] on nie ma, nie może być[?] uzyskana, a rozpoznanie praw nie należy do niniejszego urzędu. Prosi, by jego mocodawcę uwolnić od tego niewłaściwego sądu, z zachowaniem środków prawnych i [?], niczego nie pomijając.
Strona powodowa, odpierając zarzut strony pozwanej, powiedziała, że jej sprawa należy nie do innego sądu, lecz do sądu niniejszego grodzkiego, ponieważ chodzi o gwałtowne wyrzucenie jej z posiadania dóbr. Co do tego zaś, że strona pozwana twierdzi, iż chodzi o cząstkę gruntu, odpowiada się, że powód nie dochodzi części dóbr należnej mu z prawa, lecz całości, ponieważ został gwałtownie wyrzucony z całych dóbr wymienionych w jego zapisie. Co do drugiego zarzutu i przedłożenia zapisu [?] niniejszego[?] przez stronę pozwaną oraz tego, że[?] tym samym zapisem się osłania[?] i twierdzi[?], iż między jego prawem a prawem wprowadzonym przez niego zachodzi spór o rozpoznanie tych praw[?], podnosi się, że jego sprawa jest sprawą faktu, a nie prawa, która nie może być wywiedziona i dowiedziona inaczej, jak tylko przez inkwizycję (dochodzenie). Prosi zatem, by po odrzuceniu zarzutu strony pozwanej przysądzić właściwość sądu w jego sprawie, z zachowaniem pozostałych środków prawnych, niczego nie pomijając.
Urząd ten grodzki starościński łukowski, uznawszy[?] w niniejszej sprawie swoją właściwość wobec pozwanego, nakazuje temuż pozwanemu dalej postępować w tej sprawie.
Od którego dekretu pozwany, nie przyjąwszy go jako zgodnego z prawem[?], [odwołał się] od niego i wraz z nim Urodzonego Samuela Samborzeckiego[?], tutejszego wicestarostę i sędziego tej sprawy, do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego przez opatrznego woźnego generalnego Korony Bartłomieja Markowica należycie, jak prawo każe, pozwał.
Któremu pozwaniu[?] pan wicestarosta uległ i owo [odwołanie] wniesione przyjął.
Obu stronom wyznaczył[?] termin do oczyszczenia[?] swego wyroku wyżej wspomnianego[?] oraz do popierania i prowadzenia dalej tej samej skargi[?], i do stawania dalej w tej sprawie, by się toczyła przed nim[?] w przytoczonych[?] sądach zwyczajnych generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego, i gdy niniejsze sprawy przypadną — sprawy o wyrzucenie stąd odesłanej[?] — w ciągu sześciu najbliższych tygodni z rejestru publicznego do sądzenia, wyznaczając i zachowując, jak prawo każe, przez wyjątek[?] na mocy niniejszego wniesienia[?] terminu i jego zachowania, i według akt.
Z akt grodzkich starościńskich łukowskich przepisano[?]. Poprawił Jaszowski własnoręcznie.
[pieczęć]
Samuel Samborzecki[?], wicestarosta i sędzia spraw urzędu [?] łukowskiego, własnoręcznie.
Czytał[?] Jaszowski.
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).