Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 459/110

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

459/110

W grodzie łukowskim 23 V 1644, w terminie odroczonym, Jan Laski pozwał rodzonego brata Jakuba Laskiego, syna zm. Stanisława Laskiego zwanego Rogoda[?] (wraz z Reginą Laską Urbanówną[?], rodzicem[?]), o równy dział dóbr ojczystych i macierzystych w dziedzictwie Łazy[?] i na placach ojczystych Rogodzińskie[?], z ruchomościami, oraz o wadium 120[?] grzywien; pozew starosty łukowskiego Jana Dominika Kazanowskiego dany w poniedziałek po niedzieli Laetare 1644. Pozwany odpowiadał, że dział dóbr dokonali już zapisami rodzice obu stron, bez protestacji, i że strony posiadały swoje części bez sprzeciwu przez czas przedawnienia. Powód twierdził, że jest pokrzywdzony, a pozwany nie przysłał w wyznaczonym czasie przyjaciół do działu. Tekst urywa się na końcu s. 111. Urząd grodzki łukowski, wobec niewykonania wcześniejszego dekretu, nakazał stronom dokonać w ciągu dwóch tygodni podziału spornych dóbr pod wadium 120 grzywien, a na wypadek niewykonania — wprowadzenia powoda przez woźnego generalnego w dobra pozwanej, z odesłaniem egzekucji do właściwego urzędu starościńskiego. Strona powodowa odwołała się od dekretu wicestarosty Samuela Samborzeckiego do Trybunału Koronnego w Lublinie przez woźnego Bartłomieja Markowicza; wicestarosta apelację przyjął i wyznaczył termin w Trybunale przy sprawach województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej. Imiona stron i data są na wcześniejszej karcie, której tu nie odczytano.

Legal act
sprawa z pozwu: przedłożenie pozwu, wniosek powoda, odpowiedź pozwanego
Date
23 V 1644
Place
Łuków, gród (Curia Regalis Lucoviensis), terminy urzędowe czyli skargowe
Archival unit
35/16/0/3.10/459 — Ekstrakt z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1639–1647

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Jan Dominik Kazanowskiurzędnik (wystawca pozwu)Kazanów (a Kazanow)starosta łukowski
Jakub Łaskistrona (pozwany)syn zmarłego Stanisława Laskiego zw. Rogoda[?]; rodzony brat Jana Laskiegoszlachcic (Urodzony)
Jan Łaskistrona (powód)rodzony brat (frater germanus) Jakuba Laskiegoszlachcic (Urodzony)
Stanisław Łaski zw. Rogodawspomniany (zmarły)ojciec Jakuba Laskiegoszlachcic (Urodzony)
Regina Laska Urbanównastrona (współpozwana[?]) / wspomniana„parente[?]” — rodzic (Jakuba?) — odczyt niepewnyszlachcianka (Urodzona)
Zofia Las[?]kawspomnianaprzez nią (i przez rodzone siostry) dobra zapisane i odstąpioneszlachcianka (Urodzona)
siostry rodzone (sorores germanae)wspomnianerodzone siostry stron (bez imion)
Samuel Samborzeckiurzędnik (sędzia sprawy, przyjmuje apelację; podpis)ŁukówUrodzony (Generosus), wicestarosta i sędzia grodzki łukowski (Vicecapitaneus et Iudex Castrensis[?] Lucoviensis)
Bartłomiej Markowiczwoźny (ministerialis) — przez niego wniesiona apelacjaopatrzny (providus), woźny generalny Królestwa
Jasieński (imię niepodane)urzędnik (korektor wypisu: „Correxit Jasienski”)Łuków, kancelaria grodzka
Jaskowskiwspomniany (dopisek inną ręką u dołu karty: „Lecta[?] Jaskowski[?]”)

Transcription

[s. 110] Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda post Dominicam Festi Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quarto. In Termino hodierno conservato ex vi Decreti dimissionis[?] inter utrasque partes in anteactis Terminis Officiorum seu Querelarum facti, in diem praesentem legitime incidente et proveniente. Proposuit officiose infrascripta pars Actorea contra infranominatam partem citatam coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi Officio ex Citatione tenoris talis: Joannes Dominicus a Kazanow Kazanowski Lucoviensis Capitaneus. Tibi Nobili Jacobo Laski olim Nobilis Stanislai Laski dicti Rogoda[?] filio cum [?] Nobili Regina Laska Urbanowna[?] parente[?] ex omnibus generaliter bonis tuis vigore Regio et nostra Capitaneali authoritate qua in hac parte fungimur mandamus, quatenus coram nobis seu Officio nostro Castrensi Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda proxima[?] ante festum Sanctorum Fabiani et Sebastiani Martyrum in Curia Regali Lucoviensi proxime ventura[?] celebrandis, vel eis deficientibus tandem in aliis proximis, ad instantiam Nobilis Joannis Laski fratris tui germani personaliter legitime peremptorie compareas, qui te secundo post obtentam poenam contumaciae citat pro eo. Quia tu ex [?] Juri non [s. 111L] [?]is neque curas divisionem iustam aequalem et competentem bonorum omnium paternorum maternorum tum per sorores germanas atque per Nobilem Zophiam Las[?]ka inscriptarum[?] et resignatarum in haereditate Nobilis[?] Lazy[?] iacentium, in areis Curialibus et Cmetonalibus necnon agris, pratis, campis, sylvis, borris, gaiis, nemoribus, pomariis, sepistoriis[?], stagnis, molendinis, tum aedificiis Curialibus et Cmetonalibus in areis paternis Rogodzinskie[?] constitutis, necnon mobilibus et immobilibus, scilicet pecoribus, pecudibus, equis, equiriis totaque supellectili domestica morte parentum derelicta, ideo habita ratione ex bonis dividendis comportanda[?] onera facere et exequi, Actori vero tecum [?] et [?] ad videndum et audiendum divisionem aequalem iuxta praescriptum legis publicae per amicos vel per nostrum Officium fieri decerni, vadiumque Capitaneale Centum Viginti[?] marcarum pecuniae de non impugnanda divisione vallari et interponi, idque quod iuris et aequitatis ratio postulaverit in praemissis statui et decerni, his terminis[?] atque et ad praemissa ac alia latius tibi in termino aperienda[?] declaranda et probanda responsurus. Datum in Curia Regali Lucoviensi feria secunda post Dominicam Quadragesimalem Laetare Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quarto. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti citatae legitime de termino et contentis citationis suae verificatis[?] petiit pars Actorea partem citatam ad Causam respondendum compelli. Pars vero Citata dixit et Officio praesenti decla- [s. 111P] ravit se ad solutionem poenarum, quoniam nullas ex temeritate sua promeruit, imo negligentia Actoris id factum est, quod decretum effectum suum ob[?] contumaciam per partem actoream Officii non est sortitum, non teneri nec quidquam iudicatum pati posse, tum et ex eo, quia Citatus iam [?] Decreto [?], imo voluntatem Actoris [?] divisioni[?] sequitur. Divisio vero, ratione cuius res est, quae est magis valida, per parentes Actoris et Citati realiter et de facto per inscriptiones est facta et distincta, contra quam divisionem nulla protestatio de nullitate eiusdem divisionis per partem actoream intercessit, in eademque divisione utraque pars per praescriptionis Terrestris[?] tempus in continuo usufructu [?] et erant nulla contradictione intercedente possessores. His itaque deductis et declaratis petiitque Citata pars ad novam divisionem bonorum nec ad solutionem poenarum non teneri, alias[?] in aliis Iuris beneficiis salvis sibi de Iure reservatis et reservandis. Actor omnibus Iuris remediis ad Causam praesentem necessariis salvis sibi cautelis[?] in aequalitate bonorum maximopere minoratum se esse deducebat. Et quamvis Citatus [?] divisionem admittendam obtulit, tantum tempore praefixo amicos suos ad amicos Actoris pro faciendo bonorum divisione non locavit et extra divisionem [?] in damna Actorem inducendo. Quibus obstantibus quoniam Judicium Domini[?] [s. 112L] bus proxime venirent[?], proinde pro firmiori robore motionem admitti petiit[?]. Officium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, controversiis partium praesentium utrinque [?] coram se factis exauditis: quoniam non per partem vel per Officium stetit[?], quo minus anterius decretum suum non est sortitum effectum, inhaerendo iuri publico clarius[?] decernit, ut pars rea una cum parte actorea divisionem bonorum, ratione quorum res est, per Officium praesens [?] ab utraque parte, bonis per utramque partem mutuis [?] in duabus septimanis ab actu praesenti faciant et determinent sub vadio Capitaneali centum viginti marcarum polonicalium[?] praesenti interposito. Quod in defectum decreti praesentis satisfactionis decernit, ministerialis[?] Regni generalis cum duobus nobilibus adhibetur ad intromittendum ipsum actorem in bona citatae propria vadio praesenti correspondentia[?]. Causaeque praesentis ad loci seu locorum Capitaneorum[?] Officia competentia, sub cuius vel quorum iurisdictione bona citatae propria consistunt, pro finali executione intromissionis[?] facultatem remittit decreti praesentis vigore. Quod decretum actorea pars pro iure suo non su[?] ab eodem et cum eodem Generoso Samuele Samborzecki Vicecapitaneo Luc. praesentis causae huius Iudice[?] ad Iudicium Tribunale Regni Lublinense per ministerialem Regni generalem providum Bartholomaeum Markowicz debito modo et iure [?]movit[?]. [s. 112P] Cui motioni memoratus Dominus Vicecapitaneus detulit et eandem interpositam suscepit, partibus suprascriptis utrisque terminum expurgandae sententiae praedictae[?] proxime[?] et continuationem motionis[?] praesentis[?] ad iure debite[?] in causis coram se procedendis in [?]to Iudiciis Tribunalis Regni Lublinensis, tunc dum cognoscendo[?] causarum Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ex Regestro vocandarum causarum iudicabuntur[?], [?] et conservat, [?] conservatur[?] vigore praesentis motionis terminique conservatorii[?]. [?]. Ex actis Castren. Lucovien. [?]. Correxit Jasienski. [pieczęć] Samuel Samborzecki Vicecapitaneus et Iudex Castren.[?] Lucovien. manu propria[?] [u dołu karty P, inną ręką: Lecta[?] Jaskowski[?] — dalej słowo skreślone] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 113] Inter Generosum Zab[?] et Ge|nerosum [?] … Partes utrinque [?] … Quindenis[?] post [?] … Samuel[?] … Actor[?]

Translation

Działo się w Dworze Królewskim Łukowskim, w Terminach Urzędowych, czyli Skargowych, w poniedziałek najbliższy po niedzieli Święta Przenajświętszej i Nierozdzielnej Trójcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego czwartego. W terminie dzisiejszym, zachowanym mocą dekretu odroczenia[?] wydanego między obiema stronami w poprzednich Terminach Urzędowych, czyli Skargowych, a prawnie przypadającym i przychodzącym na dzień dzisiejszy. Przedłożyła urzędownie niżej wypisana strona powodowa przeciwko niżej wymienionej stronie pozwanej przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim z pozwu tej treści: Jan Dominik z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski. Tobie, Urodzonemu Jakubowi Laskiemu, synowi zmarłego Urodzonego Stanisława Laskiego zwanego Rogoda[?], wraz z [?] Urodzoną Reginą Laską Urbanówną[?], rodzicem[?], ze wszystkich w ogólności dóbr twoich, mocą królewską i naszą władzą starościńską, którą w tej mierze sprawujemy, nakazujemy, abyś przed nami albo urzędem naszym grodzkim łukowskim w Terminach Urzędowych, czyli Skargowych, w poniedziałek najbliższy[?] przed świętem Świętych Fabiana i Sebastiana Męczenników w Dworze Królewskim Łukowskim najbliżej przypadających[?] odprawiać się mających, albo gdyby te nie doszły, wreszcie w innych najbliższych, na wniosek Urodzonego Jana Laskiego, twego rodzonego brata, osobiście, prawnie i zawicie się stawił; który ciebie po raz drugi, po uzyskaniu kary za niestawiennictwo, pozywa o to: że ty z [?] prawu nie [?] ani nie dbasz o sprawiedliwy, równy i należyty dział wszystkich dóbr ojczystych i macierzystych, zarówno przez rodzone siostry, jak i przez Urodzoną Zofię Las[?]kę zapisanych[?] i odstąpionych, w dziedzictwie Urodzonego[?] Łazy[?] leżących, na placach dworskich i kmiecych, a także w rolach, łąkach, polach, lasach, borach, gajach, zagajnikach, sadach, ogrodach[?], stawach, młynach, a nadto w budynkach dworskich i kmiecych na placach ojczystych Rogodzińskie[?] położonych, a także w ruchomościach i nieruchomościach, mianowicie w bydle, trzodzie, koniach, stadninach i całym sprzęcie domowym, pozostawionym po śmierci rodziców; przeto, mając wzgląd na dobra do podziału, ciężary do zniesienia[?] ponosić i wykonywać, powodowi zaś z tobą [?] i [?] — aby zobaczyć i usłyszeć, że dział równy wedle przepisu prawa pospolitego przez przyjaciół albo przez nasz urząd ma być dokonany i nakazany, a wadium starościńskie stu dwudziestu[?] grzywien pieniędzy za nienaruszanie działu ustanowione i nałożone, i aby w powyższym postanowiono i orzeczono to, czego wymaga zasada prawa i słuszności, w tych terminach[?], a na powyższe i na inne rzeczy, szerzej ci w terminie do wyjawienia[?], wyjaśnienia i udowodnienia, masz odpowiadać. Dan w Dworze Królewskim Łukowskim w poniedziałek po czterdziestnicowej niedzieli Laetare, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego czwartego. A po swoim przedłożeniu dokonanym w powyższy sposób i po wykazaniu stronie pozwanej prawnie co do terminu i treści swego pozwu sprawdzonej[?] strona powodowa wniosła, by stronę pozwaną zmusić do odpowiadania w sprawie. Strona zaś pozwana powiedziała i niniejszemu urzędowi oświadczyła, że do zapłaty kar — skoro żadnych przez swoją lekkomyślność nie zasłużyła, owszem, z niedbalstwa powoda stało się to, że dekret z powodu[?] niestawiennictwa nie otrzymał od strony powodowej skutku w urzędzie — nie jest zobowiązana ani nie może ponieść żadnego wyroku; a to także z tego powodu, że pozwany już [?] dekretem [?], owszem, woli powoda [?] co do działu[?] idzie za nią. Dział zaś, o który chodzi, który jest ważniejszy, został przez rodziców powoda i pozwanego rzeczywiście i faktycznie przez zapisy dokonany i rozgraniczony, przeciw któremu to działowi żadna protestacja o jego nieważność ze strony powodowej nie została wniesiona, a w tym dziale obie strony przez czas przedawnienia ziemskiego[?] w nieprzerwanym użytkowaniu [?] i były posiadaczami bez żadnego sprzeciwu. Po takim wywodzie i oświadczeniu strona pozwana wniosła, że ani do nowego działu dóbr, ani do zapłaty kar nie jest zobowiązana, w innych zaś[?] dobrodziejstwach prawa, zachowanych dla siebie z prawa i do zachowania. Powód, zachowawszy sobie wszystkie środki prawne potrzebne w niniejszej sprawie i zastrzeżenia[?], wywodził, że w równości dóbr jest bardzo pokrzywdzony. I choć pozwany [?] zgodził się dopuścić do działu, jednak w wyznaczonym czasie swoich przyjaciół do przyjaciół powoda dla dokonania działu dóbr nie posłał i poza dział [?], narażając powoda na szkody. Wobec tych przeszkód, ponieważ sąd Pana[?] [s. 112L] najbliżej przypadłyby[?], przeto dla mocniejszej skuteczności prosiła[?] o dopuszczenie wniosku. Urząd niniejszy starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy sporów stron obecnych z obu stron [?] przed nim prowadzonych: ponieważ nie z winy strony ani Urzędu stało się[?], że wcześniejszy jego dekret nie odniósł skutku, trzymając się prawa pospolitego wyraźniej[?] postanawia, aby strona pozwana wraz ze stroną powodową dokonały i zakończyły podział dóbr, o które toczy się sprawa, przez Urząd niniejszy [?] z obu stron, przy dobrach obu stron wzajemnych [?], w ciągu dwóch tygodni od niniejszej czynności, pod wadium starościńskim stu dwudziestu grzywien polskich[?] niniejszym nałożonym. A na wypadek niewykonania niniejszego dekretu postanawia, że woźny[?] generalny Królestwa wraz z dwoma szlachcicami zostaje użyty do wprowadzenia samego powoda w posiadanie własnych dóbr pozwanej, odpowiadających[?] niniejszemu wadium. A sprawę niniejszą do właściwego urzędu starościńskiego[?] miejsca lub miejsc, pod którego lub których jurysdykcją leżą własne dobra pozwanej, odsyła z uprawnieniem do ostatecznego wykonania wprowadzenia w posiadanie[?] mocą niniejszego dekretu. Od którego to dekretu strona powodowa, [?] dla swego prawa, od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Samuelem Samborzeckim, wicestarostą łuk[owskim], sędzią[?] tej niniejszej sprawy, do sądu Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Bartłomieja Markowicza, należycie i prawnie [?] (zapewne: odwołała się[?]). [s. 112P] Któremu to wnioskowi wspomniany pan wicestarosta uległ i wniesione [odwołanie] przyjął, wyznaczając obu wyżej opisanym stronom termin do oczyszczenia wspomnianego[?] wyroku najbliższy[?] i kontynuację niniejszego[?] wniosku[?] należycie[?] w sprawach przed nim toczących się na [?] sądach Trybunału Królestwa Lubelskiego, wtedy gdy przy rozpoznawaniu[?] spraw województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej z rejestru spraw wywoływanych będą sądzone[?]; [?] i zachowuje, [?] zachowany zostaje[?] mocą niniejszego wniosku i terminu zachowawczego[?]. [?]. Z akt grodzkich łukowskich [?]. Poprawił Jasieński. [pieczęć] Samuel Samborzecki, wicestarosta i sędzia grodzki[?] łukowski, własnoręcznie[?]. [u dołu, inną ręką: Lecta[?] Jaskowski[?] — dalej słowo skreślone] [odwrocie, s. 113: tytuł sprawy] Między Urodzonym Zab[?] a Urodzonym [?] … Strony z obu stron [?] … w piętnastnicę[?] po [?] … Samuel[?] … powód[?]

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

459/110, s. 1
1
459/110, s. 2
2
459/110, s. 3
3
459/110, s. 4
4
459/110, s. 5
5
459/110, s. 6
6

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records