Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 459/31

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

459/31

Na rokach urzędowych grodu łukowskiego 23 VII 1640 Urodzona Łucja[?] Tchorzewska, córka zm. Jana Tchorzewskiego Augustynowicza, wdowa po zm. Wojciechu Tchorzewskim, wniosła sprawę z pozwu starosty łukowskiego Jana Dominika Kazanowskiego (datowanego 14 VII 1640) przeciw teściowi Adamowi Tchorzewskiemu Marcinowiczowi i szwagrowi Tomaszowi Tchorzewskiemu. Zarzuciła im, że zaraz po śmierci męża wyzuli ją ze stolca wdowiego i z dóbr we wsi Tchorzowo Plewski[?] i gdzie indziej; żądała ponownego wprowadzenia w posiadanie i wadium 120 grzywien. Pozwani podnieśli niewłaściwość sądu (sprawa o prawo, nie o fakt; dobra obciążone długami po rodzicach powódki, które mąż spłacił z własnego), powódka odparła, że sprawy o wyzucie należą do sądu grodzkiego. Dalszy ciąg i wyrok na kartach, których tu nie odczytano. Końcowa część dekretu urzędu grodzkiego łukowskiego (początek na karcie, której tu nie odczytano): w sprawie, w której powoda reprezentował szlachetny Maciej Domański jako pełnomocnik, urząd uznał swoją właściwość i nakazał stronie pozwanej postępować. Pozwani nie przyjęli dekretu i przez Jana Jankowicza[?], woźnego generalnego, przenieśli sprawę od wicestarosty łukowskiego Samuela Samborzeckiego do Trybunału Koronnego w Lublinie; wicestarosta przyjął przeniesienie i wyznaczył termin zawity za sześć tygodni w rzędzie spraw o wyzucie (expulsio). Rok 1640 tylko według współczesnej notatki ołówkiem na odwrociu.

Legal act
decretum / akta sprawy: propozycja powódki z wpisanym pozwem starościńskim o wyzucie z dóbr, odpowiedź pozwanych, replika
Date
23 VII 1640
Place
Łuków, dwór królewski (in Curia Regali Lucoviensi), urząd grodzki starościński, roki urzędowe (in Terminis Officiorum seu Querelarum)
Archival unit
35/16/0/3.10/459 — Ekstrakt z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1639–1647

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Jan Dominik Kazanowskiurzędnik (wystawca pozwu)z Kazanowa (a Kaßanow)starosta łukowski (Capitaneus Lucoviensis)
Adam Tchórzewski Marcinowiczstrona (pozwany)ojciec Tomasza i zm. Wojciecha Tchorzewskich; teść powódkiszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Tomasz Tchórzewskistrona (pozwany)syn Adama; brat zm. Wojciechaszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Lucja Tchorzewskastrona (powódka)córka zm. Jana Tchorzewskiego Augustynowicza; wdowa po zm. Wojciechu Tchorzewskim; „unica successor” rodzicówTchorzowo Plewski[?] (dobra po mężu)szlachcianka (Urodzona, Nobilis)
Jan Tchórzewski Augustynowiczwspomniany (zm.)ojciec powódkiszlachcic (Urodzony, Generosus)
Wawrzyniecwspomniany„et Laurentii filii” — związek niejasny (zob. uwagi)
Wojciech Tchórzewskiwspomniany (zm.)mąż powódki; syn Adama Tchorzewskiego Marcinowicza; brat TomaszaTchorzowo Plewski[?]szlachcic (Urodzony, Nobilis)
Maciej Domańskipełnomocnik powodaszlachcic (nobilis)
Samuel Samborzeckiurzędnik, sędzia sprawyŁukówszlachcic (Urodzony, Generosus); wicestarosta grodzki łukowski i sędzia tej sprawy
Jan Jankowiczwoźny (ministerialis)woźny generalny Koronny (ministerialis Regni Generalis), opatrzny (providus)
Tchorzewscystrona sporu (wg tytułu)

Transcription

[s. 31] [numeracja „26”] Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda ante festum Sancti Jacobi Apostoli proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Proposuit Officio se infrascripta pars Actorea contra infranotatam citatam partem coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi Officio ex citatione tenoris talis: Joannes Dominicus a Kaßanow Kaßanowski, Lucoviensis etc. Capitaneus. Vobis Nobilibus Adamo Tchorßewski Marcinowicz et Thomae Tchorßewski filio eiusdem, patri ac filio, de bonis generaliter omnibus mobilibus et immobilibus ac summis pecuniarum quibusvis ubivis et quomodolibet habitis, vigore Regio et mea Capitaneali authoritate mandamus, ut coram nobis seu Officio nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda ante festum Sancti Jacobi Apostoli proxime ventura in Curia Regali Lucoviensi celebrandis vel iis deficientibus tunc in aliis primis, ad instantiam Nobilis Luciae[?] Tchorßewska, filiae olim Generosi Joannis Tchorßewski Augustinowicz et Laurentii filii, consortis vero relictae olim Nobilis Alberti Tchorßewski, filii et fratris vestri, personaliter peremptorieque compareatis, quamvis[?] recedendo a lucro omnino[?] hac in causa super vobis obtento, causam autem ipsam ad poenam contumaciae[?] restringendo. Citati ideo, quia vos [s. 32L] [numeracja „27”] eandem Actricem de pacifica possessione et usufructu bonorum ipsius omnium haereditariorum[?] praedicti olim mariti ipsius morte derelictorum in haereditate villae Tchorßowo Plewski[?] et alibi existentium, statim post mortem praedicti mariti ipsius Actricis de sede viduali et iuri[?] ipsius civili[?] subiectos[?] violenter expulistis et depraedastis[?], possessioneque pacifica omnium bonorum ipsam privastis, prout vobis praemissa in Termino latius declarabuntur. Igitur citamini ad videndum et audiendum per nos et Officium nostrum eandem Actricem contra[?] querendo[?] in bona praefati mariti ipsius omnia per vos expulsa reinduci et reintromitti, vadiumque Capitaneale Centum Viginti Marcarum pecuniae de non impugnando praemissa vallari et interponi, aliaque in talibus fieri solita peragi et sententiari. Ratione vero damnorum exinde sequutorum salvam sibi eadem Actrix vobiscum reservat in foro competenti actionem. Ceterum ad praemissa omnia Officiose[?]. Datum in Curia Regali Lucoviensi Sabbatho in Crastino festi Sanctae Margarethae Virginis Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Postquam propositionem peractam citata pars petiit partem Actoream ad [?] per Officium praesens compelli. Citata pars omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto permanentibus[?] salvis, sufficienter[?] autenticis documentis forum Officii praesentis ex incompetentia [s. 32P] [numeracja „28”] Actionis pati non posse, nisi ex rationibus et querela[?], ex eo quod actio praesens non est facti verum iuris, quod verificans[?] placuit[?] Actricem eandem bona omnia mobilia et immobilia morte olim mariti sui derelicta possidere. Actionem autem praesentem incompetenter non alio respectu nisi in vim elisionis debitorum post[?] parentes Actricis in bona (quorum Actrix unica successor extat) contractorum et ad hoc usque tempus in eisdem bonis haerentium institutam[?], quae bona olim maritus Actricis, filius vero et frater praesentium citatorum, de suo exoneravit[?], in eisdemque cum Actrice ad [?] sui vixerat et omnes res mobiles ibidem importaverat, quorum omnium recuperatio[?] citatos uti successores spectat, estque in quaestione, dixit. Quibus obstantibus ac aliis, praesertim eo quod vivente parente olim maritus citatae[?] haereditare non potuit, ullumque[?] bonorum nisi praedictorum exoneratorum possessor fuit praetensive[?], ideoque incompetenter agere, imo ob incompetentiam Actionis a foro liberari, iuris remediis salvis nullo obmissis, deduxit petiitque. Actrix vero, reservatis sibi omnibus iuris beneficiis ad causam praesentem necessariis, Officio dixit et declaravit forum coram Officio praesenti partem Citatam in hac Causa habere, nam causae expulsionum forum generale in Officio Castrensi lege publica designatum est. His igitur deductis et declaratis [s. 33] [w górnym rogu numeracja „29”] petiit partem citatam ad inveniendum[?] dicto officio compelli. Referendo[?] de iure reservando[?], officium praesens capitaneale castrense Lucoviense, contrariis partium praefatarum utrarumque, actore per nobilem Mathiam Domanski plenipotentem inscriptum, citata personaliter coram se stante, exauditis, foro causae huic suo coram officio adinvento, parti citatae in causa praesenti procedere mandat. Quo decreto citati per ius non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Samuel Samborzecki loci praesentis vicecapitaneum causaeque huius iudicem ad iudicia ordinaria Generalis Tribunalis Regni Lublinensis per ministerialem Regni Generalem providum Joannem Jankowicz[?] debito modo, ut iuris est, moverunt. Quorum motioni memoratus Dominus vicecapitaneus Lucoviensis detulit eandemque interpositam suscepit, partibus suprascriptis[?] unisque[?] terminis[?] expurgans[?] sententiae suae praedictae; prosequendo vero et continuando motionis praefatae ac iure ulterius ea in causa coram se procedendi, in allegatis iudiciis ordinariis Generalis Tribunalis Regni Lublinensis inter causas expulsionum, ab actu praesenti in sex septimanas recte cadentes, praefigens et consernans[?], ut iuris est, peremptorie, vigore prae- [s. 0034 — ta sama karta, róg odgięty; dalszy tekst widoczny tylko tu] sentis motionis terminisque consuetis et iuxta acta. Ex actis Castrensibus Capitanealibus Lucoviensibus extractum[?]. [podpis:] Ca[?] [pieczęć — ślad odciśniętej pieczęci przy dolnym brzegu, bez napisu] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 35] (fol. 30) Inter Tchorzewskie Motio Sub[?] ratione expulsionis de bonis [?]

Translation

Działo się w Dworze Królewskim w Łukowie, na rokach urzędowych, czyli skargowych, w poniedziałek najbliższy przed świętem świętego Jakuba Apostoła, Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego. Przedstawiła urzędowi niżej wypisana strona powodowa przeciw niżej zapisanej stronie pozwanej, przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim, z pozwu takiej treści: Jan Dominik z Kazanowa Kazanowski [Kaßanow Kaßanowski], starosta łukowski itd. Wam, Urodzonym Adamowi Tchorzewskiemu Marcinowiczowi i Tomaszowi Tchorzewskiemu, synowi tegoż, ojcu i synowi, ze wszystkich w ogóle waszych dóbr ruchomych i nieruchomych oraz z sum pieniężnych jakichkolwiek, gdziekolwiek i w jakikolwiek sposób posiadanych, mocą królewską i moją władzą starościńską nakazujemy, abyście przed nami albo urzędem naszym starościńskim grodzkim łukowskim, na rokach urzędowych, czyli skargowych, w poniedziałek przed świętem świętego Jakuba Apostoła najbliżej przypadającym w Dworze Królewskim w Łukowie odprawianych, albo — gdyby te nie doszły — na innych najbliższych, na żądanie Urodzonej Łucji[?] Tchorzewskiej, córki zmarłego Urodzonego Jana Tchorzewskiego Augustynowicza i Wawrzyńca syna, małżonki zaś pozostałej [wdowy] po zmarłym Urodzonym Wojciechu Tchorzewskim, waszym synu i bracie, osobiście i zawite stanęli, choć[?] odstępując całkowicie[?] od zysku w tej sprawie przeciw wam uzyskanego, samą zaś sprawę do kary za niestawiennictwo[?] ograniczając. Pozwani dlatego, że wy tęż powódkę ze spokojnego posiadania i użytkowania wszystkich jej dóbr dziedzicznych[?], po śmierci wspomnianego zmarłego jej męża pozostawionych, w dziedzictwie wsi Tchorzowo Plewski[?] i gdzie indziej leżących, zaraz po śmierci wspomnianego męża tejże powódki ze stolca wdowiego i [?] jej prawu cywilnemu[?] poddanych[?] gwałtownie wyzuliście i złupiliście[?], a spokojnego posiadania wszystkich dóbr ją pozbawiliście, jak wam to w terminie obszerniej zostanie wyłożone. Przeto pozywani jesteście, abyście widzieli i słyszeli, jak przez nas i urząd nasz tęż powódkę, [?], we wszystkie dobra wspomnianego jej męża, z których przez was została wyzuta, ponownie wprowadzi się i ponownie wwiąże w posiadanie (reintromitti), a wadium starościńskie stu dwudziestu grzywien pieniędzy o nienaruszanie powyższego zabezpieczy i nałoży, i inne rzeczy w takich sprawach zwykle czynione przeprowadzi i osądzi. Co zaś do szkód stąd wynikłych, tęż powódka zachowuje sobie przeciw wam wolną skargę w sądzie właściwym. Zresztą na wszystko powyższe [?]. Dan w Dworze Królewskim w Łukowie w sobotę, nazajutrz po święcie świętej Małgorzaty Panny, Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego. Po wygłoszeniu propozycji strona pozwana żądała, aby stronę powodową do [?] przez niniejszy urząd przymuszono. Strona pozwana, zachowawszy sobie w całości wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, [powołując się] dostatecznie[?] na dokumenty autentyczne, [wywodziła, że] sąd niniejszego urzędu z powodu niewłaściwości powództwa nie może go przyjąć, chyba z przyczyn i skargi[?], z tego względu, że powództwo niniejsze nie dotyczy faktu, lecz prawa, gdyż stwierdzając[?] uznano[?], że tęż powódka wszystkie dobra ruchome i nieruchome, pozostałe po śmierci jej zmarłego męża, posiada. Powództwo zaś niniejsze — wywodziła — niewłaściwie, nie z innego względu, jak dla zniesienia długów zaciągniętych po[?] rodzicach powódki na dobrach (których powódka jest jedyną następczynią) i aż do tego czasu na tychże dobrach ciążących, wytoczone[?]; które to dobra zmarły mąż powódki, syn zaś i brat obecnych pozwanych, z własnego oczyścił z długów[?], w nich też z powódką do [?] swojej mieszkał i wszystkie rzeczy ruchome tam wniósł, a odzyskanie[?] tego wszystkiego należy do pozwanych jako następców i jest przedmiotem sporu — tak powiedziała. Wobec tych przeszkód i innych, zwłaszcza że za życia rodzica zmarły mąż [?] dziedziczyć nie mógł i żadnych[?] dóbr — poza wspomnianymi oczyszczonymi z długów — posiadaczem był rzekomo[?], przeto [powódka] niewłaściwie występuje, a nawet z powodu niewłaściwości powództwa [pozwani] powinni być od sądu uwolnieni — z zachowaniem środków prawnych, żadnego nie pomijając — tak wywodziła i żądała. Powódka zaś, zachowawszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne do niniejszej sprawy, urzędowi powiedziała i oświadczyła, że strona pozwana ma w tej sprawie sąd przed niniejszym urzędem, albowiem sprawom o wyzucie z dóbr sąd powszechny w urzędzie grodzkim prawem publicznym został wyznaczony. Po tych więc wywodach i oświadczeniach … [strona] żądała, by strona pozwana została przymuszona przez tenże urząd do [?]. Odsyłając[?] [sprawę] z zastrzeżeniem prawa[?], urząd niniejszy starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy sprzecznych [wywodów] obu wspomnianych stron — powoda przez szlachetnego Macieja Domańskiego, pełnomocnika wpisanego, i strony pozwanej stającej przed nim osobiście — uznawszy tej sprawie właściwość swego sądu przed urzędem, nakazuje stronie pozwanej w niniejszej sprawie postępować [dalej]. Ponieważ pozwani nie przyjęli tego dekretu w drodze prawa, od niego i wraz z nim — Urodzonym Samuelem Samborzeckim, wicestarostą tutejszym i sędzią tej sprawy — [sprawę] do sądów zwyczajnych Trybunału Głównego Koronnego Lubelskiego przez opatrznego Jana Jankowicza[?], woźnego generalnego Koronnego, należycie, jak prawo każe, przenieśli. Wspomniany pan wicestarosta łukowski przychylił się do ich wniosku i przyjął go jako wniesiony, stronom wyżej opisanym[?] terminami[?] swego wyżej wspomnianego wyroku; dla popierania zaś i kontynuowania wspomnianego przeniesienia oraz dla dalszego postępowania prawem w tej sprawie przed nim, w przywołanych sądach zwyczajnych Trybunału Głównego Koronnego Lubelskiego w rzędzie spraw o wyzucie (expulsio), [termin] przypadający właściwie za sześć tygodni od niniejszego aktu wyznaczając i [?], jak prawo każe, zawity, na mocy niniejszego przeniesienia i w terminach zwyczajnych, i według akt. Z akt grodzkich starościńskich łukowskich wypisano[?]. [podpis:] [?] [odwrocie, s. 35: tytuł sprawy] Między Tchorzewskimi — odwołanie (motio). [?] z powodu wyzucia z dóbr [?].

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

459/31, s. 1
1
459/31, s. 2
2
459/31, s. 3
3
459/31, s. 4
4
459/31, s. 5
5

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records