Chojnacki 109/1822

Wypis I na stęplu ceny Zł. p. 25 i gr. 15 Ur. Męczyńskiemu wydany Wyciąg I. na stęplu ceny gr 10. Ludwikowi Kickiemu jako Sukcesorowi sp. Zofii Kickiej wydany. — 109. Działo się we Wsi Krześlinie w Powiecie Siedleckim Województwie Podlaskiem położonej, a mianowicie we Dworze, tamże pod N° 1 będącym dnia piętnastego Lipca tysiąc ośmset dwudziestego drugiego roku. — Przedemną, niżej podpisanym Adamem Chojnackim Rejentem Kancelarii Ziemiańskiej Województwa Podlaskiego do przyjmowania aktów dobrej woli upoważnionym, w Mieście Siedlcach w domu przy Ulicy [?] pod N° 179 mieszkającym, i tamże Urzędowanie niehipoteczne odbywającym, na miejsce wyżej w Akcie wyrażone, na wezwanie stron interesowanych przybyłym, obecni osobiście JW.na Zofia z Matuszewiczów Kicka JW. Ludwika Kickiego Orderów różnych Kawalera, byłego Pułkownika Gwardii Wojsk polskich Małżonka, w asystencji i z upoważnieniem dopiero rzeczonego Męża swego występująca, i razem z tymże we Wsi Krześlinie w Dworze na początku tego Aktu wyrażonym mieszkająca strona jedna — tudzież Ur. Stanisław Męczyński Posesor Dzierżawny Dóbr Jeziora w Powiecie Radzyńskim Województwie Podlaskim sytuowanych i w tychże Dobrach zamieszkały strona druga, wszyscy stawający na siłach ciała i umysłu zdrowi, do działań Urzędowych prawomocni, pełnoletni, Urzędowi swemu z Osób znani, jawnie dobrowolnie i rozmyślnie, w przytomności niżej wyrażonych i podpisanych Świadków zeznali i zeznają, jako między sobą zawarli Kontrakt dzierżawny w osnowie następującej = § 1. JW.na Zofia z Matuszewiczów Kicka Folwark swój własny dziedziczny Jezioro z wsią tegoż Nazwiska i Wólką Zdunkówką, do tegoż folwarku Zarabiającymi, w Powiecie Radzyńskim Województwie Podlaskim położony, wypuszcza Ur. Stanisławowi Męczyńskiemu w sześcioletnią Dzierżawną Posesją od dnia dwudziestego Czwartego Czerwca tysiąc ośmset dwudziestego drugiego roku, aż do dnia tegoż roku tysiąc ośmset dwudziestego ósmego, bez Anschlagu ryczałtowym i losowym sposobem, a to za sumę rocznie dobrowolnie umówioną po Złotych polskich Cztery tysiące dwieście w monecie srebrnej grubej kurs w kraju mającej — Papiery Rządowe gdyby jakie później exystować miały przyjęte nie będą — i to sobie wyraźnie zastrzega Dziedziczka — § 2. Ur. Męczyński wypadającą sumę Dzierżawną, z której nie żąda żadnego procentu, bez bezzwłocznie w każdym roku przez ciąg następnych sześciu lat zawsze na dniu piętnastym Maja poczynając od roku tysiąc ośmset dwudziestego trzeciego, do rąk i za kwitem samej JW.nej Dziedziczki, albo też osoby do odebrania od niej umocowanej, wypłacać jest obowiązany — Za pierwszy bowiem rok § [dopisek na marginesie: § przy podpisaniu niniejszego Kontraktu zaliczył Złotych Dwa tysiące sześćset i z tych wypłaconych jest kwitowany, resztę zaś Złotych tysiąc Sześćset na pierwszy Stycznia Roku przyszłego wypłacić obowiązany §; parafy: Z. K., L. K., St. Mę., S. O. Świad., M. Ż. Świad., A. Choynacki] § 3. Stan Zasiewów, Uprawa roli, jest Ur. Posesorowi wiadomy, i ten przyjmuje za dostateczny, Zaczem przy ukończeniu Kontraktu nieodwołując się do stanu dzisiejszego, winien będzie tenże sam odsiew jak w Inwentarzu jest opisany, tak oziminy jako i jarzyny, przy wiedzy JW. Dziedziczki na dobrej uprawie, zbożem czystym i zdrowym wszerz obsiany, zostawić, tudzież ogrody warzywne — Oprócz tego cały ugór zorany i gnoje wszystkie wywiezione, i przyorane, niemniej łąki nietykalne zostawi — § 4. Utrzymanie Budowli Inwentarzem opisanych w dobrym stanie, i wszelką reparacją tychże Ur. Posesor bierze na siebie obowiązek bez żadnej bonifikacji dopełnić, a do reparacji każdej Materiał na gruncie znajdujący się dodany ze Skarbu będzie — Rewizja budowy co rok nastąpi i to co potrzebnem będzie reparacji w tymże roku przez Dzierżawcę kosztem Jego reperowanym zostanie — Reparacja Karczmy jako do Dzierżawy nienależącej przez Skarb JW.nej Dziedziczki w tym roku uskuteczniona będzie, tudzież reparacja Obór do których Skarb zaraz po Żniwach swoim kosztem Materiał sprowadzi i Majstra Cieślę z dwoma pomocnikami doda, a pomoc z Pańszczyzny Dzierżawca, na poszycie słomy gdyby zabrakowało Skarb doda od siebie — Do grodzenia nowych płotów lubo Chrustu Skarb dodać przyrzeka, w tym wszystkim starać się będzie Dzierżawca, kamienne murki stawiać przynajmniej około zabudowań folwarcznych. § 5. Chałup nowych dwie i tyleż stodół Chłopskich corocznie przez ciąg swojej Posesji podług wydanego abrysu swoim kosztem bez żadnej bonifikacji we Wsiach Jeziorze i Wolce, Dzierżawca bierze na siebie obowiązek pobudować, i słomy do pokrycia dostarczyć, inne zaś Materiały do tych budowli potrzebne ze Skarbu dodane będą, a dzierżawca one sprowadzi swoją pańszczyzną — Majstra Skarb swojego doda — Obowiązek ten na Dzierżawcę włożony niemoże się rozciągać jak tylko do Wsiów Jeziora i Wólki, gdyby zaś tej budowy nie było potrzeby, Dzierżawca od Niego uwolniony zostanie bez pretensji — W pierwszym tym tylko roku od tego warunku zupełnie wolnym zostaje Dzierżawca — § 6. Zapomogi dla Włościan tak w zbożu jako i pieniądzach w czasie potrzeby (: za wiedzą jednak i zezwoleniem zarządzającego dobrami :) Dzierżawca od siebie dać jest obowiązany i te w czasie swojej Posesji w naturze tak jak dawać będzie odebrać sobie powinien, albowiem przy wyjściu z Posesji wynadgradzać za żadnych zaległości Dziedziczka nie będzie — Pustki ponieważ Dzierżawca odbiera nieobsiane, gdyby więc na rolach pustych który Włościanin chciał nowo osiadać, pole dla niego pod Zasiew Dzierżawca uprawi, a Skarb ziarna da swego albo też Dzierżawcy podług cen miejscowych zapłaci, robocizny od Włościanina od Świętej Anny domagać się będzie miał prawo — Koszt przez Dzierżawcę wyłożony na kupno Sprzężaju dla nowoosiadłych i innych narzędzi, gdyby w ciągu swojej Posesji tenże nieodebrał przy ekspiracji Kontraktu Skarb powróci — § 7. Włościan ile jak jest dzisiaj, w tych Wsiach niemoże w żaden sposób Dzierżawca zmniejszać, gdyż za Zbiegłych z pańszczyzny Jego lub Jego służących ze Wsi ludzi, obowiązuje się najściślej być odpowiedzialnym Jaśnie Wielmożnej Dziedziczce i wszelkie ztąd wyniknąć mogące straty wynadgrodzić powinien będzie — Powinności od Włościan stosownie do Prawideł w Inwentarzu wyrażonych, żądane być mają — Obchodzenie się z Włościanami ostrzega sobie JW.na Dziedziczka aby zupełnie stosownie do Przepisów Rządowych dziś exystujących i później wypaść mogących zachowane było — Niewolno więc będzie Dzierżawcy w czasie złych dróg i roz[?] przeciążać i wyprawiać Ich w Podróże, niewolno wywozki produktów czynić jak tylko najdalej o mil sześć, ani za wiele ładować — do Warszawy cztery razy tylko do roku najwięcej z kolei w podróż każdego wyprawiać może Narzutów żadnych samowładnie na Nich nakładać niewolno, w czasie tylko nagłej potrzeby za dobrowolną Ugodą Najmu dozwala się = Należytości od Włościan niemają być puszczane w odwłokę, lecz te w swoim czasie odrobione i odebrane być powinny — inaczej za wszelkie krzywdy Włościanom czy to przez samego Dzierżawcę, czyli Jego subordynowanych wyrządzone swoim majątkiem odpowiadać będzie, a tym samym ostrzega się, aby przy ekspiracji tego Kontraktu ani Dzierżawca do Włościan [skreślone: ani] ani oni do Dzierżawcy żadnej pretensji niemieli — § 8. Inwentarz tak co do Budowli, pól, tak zasiewów Imion rolników, Ich powinności, na gruncie zrobiony, przez obydwie strony zweryfikowany, i podpisany, obowiązuje JW.ną Dziedziczkę, by przy wstępie do Posesji Ur. Męczyńskiemu to wszystko oddała, a ten co podług tego Inwentarza odbierze powinien w dobrym utrzymać stanie, i oddać w takimże jak odbiera — § 9. Sprawowanie Jurisdykcji tak Politycznej jako i Policyjnej, należeć będzie do Zastępcy Wójta Gminy w Suchowoli zamieszkałego w każdym więc przypadku po satysfakcją z zażaleniem swoim do Niego Dzierżawca udawać się winien, a samemu onej sobie wymierzać nie jest mu dozwolono — § 10. Podatki Rządowe zwyczajne jako i Nadzwyczajne, Lifferunki czyli to w ziarnie czyli na pieniądze zrealizowane Skarb JW. Dziedziczki opłacać będzie — Z pustek tylko które do użytku Dzierżawcy są oddane, czyli ich używać będzie lub nie winien tenże wszelkie opłaty i ciężary podług repartycji na całą gromadę rozłożonych ponosić; również i podatki Osoby Dzierżawcy tyczące się, tudzież podymne i szarwarkowe z dymów dworskich — § 11. Na przypadek zupełnego nieurodzaju, gradobicia, któreby do połowy krescencją zniszczyło, tudzież ognia piorunowego lub przychodniego, wynadgrodzenie za poniesioną szkodę od JW. Dziedziczki nastąpi, podług rozsądzenia Osób przyjacielskich, których strony za Sędziów w tym razie sobie obiorą — W przypadku ognia piorunowego lub przychodniego szkody w budowlach dworskich wynikłe Dzierżawca bonifikować niebędzie, lecz do postawienia nowych w sprowadzeniu dodanego ze Skarbu materiału i pobudowaniu swojej pomocy doda bez żadnej bonifikacji — Z ognia zaś któryby z winy Dzierżawcy lub jego ludzi z budowli Folwarcznych wzniecił się wynikające szkody w budowlach Dzierżawca na siebie przyjąć i nowe pobudować jest obowiązanym — § 12. Wszelkie daniny od Włościan tych Wsiów należące się Dziedziczka na siebie excypuje, niemniej powinności dawania wart i stróż[?] tudzież wolność wzięcia z kolei potrzebnej ilości ludzi na flis do których to artykułów Dzierżawca żadnego prawa mieć nie będzie — § 13. Propinacja we Wsiach Jeziorze i Wolce JW.na Dziedziczka na siebie excypuje — gdyby jednak Dzierżawca chciał postawić dla swojego użytku swoim kosztem Gorzelnią do czego mu ze Skarbu potrzebny materiał dodany będzie, a na niej zaczął wyrabiać wódkę wówczas obowiązanym będzie jeżeli Dziedziczka tego zechce, wziąć propinacją Wsi Jeziora (: wyłączając zawsze Wólkę :) i za tę osobno corocznie płacić po Złotych Sześćset zgóry bierze na siebie obowiązek wraz z ratą dzierżawną za osobnym Kontraktem — niemniej podatek podymnego i szarwarkową powinność, tudzież do tego podatku zastosowany wypaść mogący z tej Karczmy ponosić będzie obowiązany — § 14. Do opału Folwarku i z[?] oznaczonych Skarb doda rocznie Drew z [?] fur Pańszczyźnianych Sto pięćdziesiąt, a jeśli Gorzelnia iść będzie osobno, do tejże drugie sto pięćdziesiąt, na które od Zarządzającego Dobrami Asygnacją udzieloną mieć sobie będzie, i tych za granicę sprzedawać, ani wywozić niewolno; a gdyby w którym roku oznaczonej drew ilości niewybrał, o to pretensji do Skarbu rościć sobie niemoże — § 15. Słomy jakiejkolwiek ani też sieczki sprzedawać lub wydawać nie będzie wolno Dzierżawcy, lecz tę na gruncie spotrzebować powinien — Dlatego obowiązkiem jest Dzierżawcy tak dla własnej korzyści jako i polepszenia sterkoryzacji Inwentarza jak najwięcej utrzymywać — § 16. Subarendować tego folwarku bez pozwolenia swego JW.na Dziedziczka niedozwala — § 17. Kopanie rowów nowych, jeśli tego potrzeba będzie corocznie choć po sto pięćdziesiąt Prętów i odnawiania starych obowiązkiem jest Dzierżawcy — § 18. Łowienia Ryb na Jeziorze i Tyśmienicy ku wygodzie Dzierżawcy jest mu dozwolone, a polowanie tak w lasach jako i w polach zabronione — § 19. Wolnego mlewa na potrzebę Dzierżawcy w Młynie Suchowolskim, gdy ten Skarbową potrzebą zajętym nie będzie JW.na Dziedziczka dozwala, lecz gdyby to nastąpić niemogło żadnej pretensji Dzierżawca rościć sobie niemoże — § 20. W przypadku gdyby Ur. Męczyński wypłaty której kolwiek raty w oznaczonym terminie uchybił § [dopisek na marginesie: § lub którego kolwiek punktu Kontraktu niedopełnił §; parafy: Z. K., L. K., St. Mę., S. O. Świad., M. Ż. Świad., A. Choynacki] Nie tylko od dalszej Dzierżawy bez żadnych kroków prawnych usuniętym zostanie ale nadto gdyby przez usunięcie od Dzierżawy Ur. Męczyńskiego czy to z okazji złych lub małych odsiewów, czy to z jakiejkolwiek bądź innej przyczyny, Dziedziczka upatrywała jakie szkody, wówczas Ur. Męczyński obowiązuje się ten Niedobór za resztę niedotrzymanych przez Niego lat jakiby przy wypuszczeniu przez Licytacją komu trzeciemu na risico i koszt Jego okazał się z majątku swego nagrodzić — § 21. Przy ekspiracji Kontraktu rumacją o mil pięć najdalej, własną jednak na to zostawioną pańszczyzną w przeciągu tygodnia jednego Dziedziczka pozwala — § 22. Gdyby z Interesów JW.nej Dziedziczki Folwark ten wypadało sprzedać, a to w przeciągu pierwszego trienium nastąpiło, i gdyby Nowy Nabywca ustąpienia z Posesji od Dzierżawcy domagał się, wówczas za odstąpienie Kontraktu, od czego Dzierżawca wymawiać się niemoże, JW.na Dziedziczka Złotych tysiąc Ur. Męczyńskiemu bonifikować przyrzeka, lecz gdyby to po upłynionych trzech latach nastąpić miało, natenczas tylko Złotych Sześćset odbierze, i za wypowiedzeniem półrocznym odstąpić Kontraktu jest obowiązanym — § 23. Wszelkie Koszta Stępla i Kancelarii przez niniejszy Kontrakt wynikłe podejmuje się Ur. Dzierżawca ze swojej kieszeni wyłożyć, główny Wypis na Papierze stęplowym sobie zachowa, a Kopią onego Urzędową JW.nej Dziedziczce odda — Wreszcie obydwie strony Zeznające Kontrakt niniejszy pod ostrością praw zachować i dotrzymać obowiązują się — Mocą niniejszego swojego dobrowolnego Zeznania. Który to Kontrakt Zeznający mają sobie głośno i wyraźnie przeczytany, w wszystkim przyznali i przyjęli = a na dowód stwierdzenia onegoż własnoręcznie wraz z JW. Ludwikiem Kickim swoim Małżonkiem asystującym i Świadkami Urzędowi memu z Osób znanemi Zeznających znającymi i wszystkie przymioty Świadków prawem przepisane mającymi to jest W. Sebastianem Orłowskim we Wsi Krzewicy w powiecie Radzyńskim Województwa Podlaskiem i JP. Marcinem Żabiór Nauczycielem Szkółki Krześlińskiej, we Wsi wyżej wymienionej Krześlinie, mieszkającymi Obywatelami Krajowemi oraz ze mną Rejentem podpisali jak następuje — Zofia z Matuszewiczów Kicka. Asystuję Żonie Ludwik Gozdawa Kicki Stanisław Męczyński Sebastian Orłowski Świadek. Marcin Żabier Świadek. Adam Chojnacki Rejent K. Z. W. Podlaskiego