Roślik

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna zbiegłego poddanego wraz z rodziną i dobytkiem (donatio subditi profugi)

strona czynna Maciej Chromiński Gen. · Zbywca

strona bierna Szymon Krasuski Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Maciej Chromiński, s. zm. Wojciecha Chromińskiego – darczyńca; Szymon Krasuski, s. Jana Krasuskiego zwanego Puszkarzewicz [w tagach: Puskarz], oraz jego sukcesorzy – obdarowany; Paweł Roślik, poddany zbiegły – przedmiot darowizny

miejscowości we wpisie Gołąbek (miejsce urodzenia poddanego); Krasusy Łęczna Wola — dziś Łęcznowola (dokąd zbiegł)

uwagi i marginalia **Druga w tej partii darowizna człowieka — i tym razem z pełnym uzasadnieniem.** W odróżnieniu od nr 2037 (gdzie o zbiegostwie można było tylko wnioskować z czasownika *recuperandi*), tutaj rękopis mówi wprost: poddany **urodził się w dobrach Gołąbek**, a **zbiegł do dóbr Krasusy Łęczna Wola** — dzisiejszej **Łęcznowoli** (*natum … profugum*). Darczyńca przenosi więc na nabywcę **nie faktyczne władztwo, lecz roszczenie o wydanie zbiega** wraz z prawem osadzenia go u siebie. To modelowy przykład **obrotu prawami do zbiegłych chłopów**, który w połowie XVIII w. był zjawiskiem masowym. **Zakres darowizny.** Objęte nią są: **żona, potomstwo, bydło, dobytek własny** (*peculia* — mienie, którym chłop faktycznie dysponował) **i całe mienie domowe**. Kancelaria stosuje tę samą formułę (*dat, donat*), co przy gruntach. Oddaję to wiernie i bez łagodzenia. **Siglum poddanego zapisane wprost.** Pisarz opatrzył Pawła Roślika siglum **L. (Laboriosus)** — w odróżnieniu od nr 2037, gdzie Piotr Skurzak został określony wyłącznie jako *subditus*, bez siglum. Ta różnica potwierdza słuszność przypisania tam stanu **Labor.** i została odnotowana w obu wpisach. **Podpis rozstrzyga imię.** Rękopis podaje *Mathias Chromiński*, a pod wpisem widnieje **własnoręczny podpis „Maciej Chromiński”** — zgodny z tagami PTG ✔. Jest to kolejne (po nr 2030) potwierdzenie, że w tej księdze **mianownik *Mathias* = Maciej**. **Rozbieżność z tagami.** Przydomek ojca obdarowanego rękopis zapisuje jako **Puszkarzewicz**, **tagi PTG do skanu 57-197 — jako „Puskarz”**. Forma z rękopisu jest patronimiczna („syn puszkarza”), tagowa — rdzenna; **odnotowuję obie**, a w wykazie osób idę za tagami. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-197** ✔: „Maciej Chromiński”, „Wojciech Chromiński”, „Szymon Krasuski Puskarz”, „Jan Krasuski Puskarz”, „Paweł Roślik”, „Gołąbek”, **„Łęcznowola”**. **Korekta odczytu nazwy wsi.** Nazwę, do której zbiegł poddany, odczytano początkowo jako *Czerna/Czarna Wola*; **poprawny odczyt to Łęczna Wola (Łęcznowola)**. Majuskuła to **Ł** — pozioma kreska przecinająca laskę biegnie ukośnie w dół i w lewo, a schodzący pod linię ogonek należy do następującego **ę**; razem dają *Łęczna*, nie *Czerna*. Odczyt potwierdzają **tagi PTG do skanu 57-197, notujące miejscowość „Łęcznowola”** ✔. Zapisuję to jako **ostrzeżenie paleograficzne**: majuskuła **Ł** z przekreśleniem bywa w tej ręce myląco podobna do **Cz**, zwłaszcza gdy ogonek litery *ę* zachodzi pod poprzedzający wyraz.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2043:] Feria Tertia post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to