Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Klaudianówna

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Klaudianówna

osób 1 · wpisów 3 · lata 1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)

Wpisów w księgach

Wystąpień w aktach

Lata

1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

KlaudianównaKrystynaGen.2

małżonek Andrzej Łaski

wpisy 2061 2062

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Łazy oraz grunt dworski łukowskiwpisów 2

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1744rok kancelaryjny

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

19 XI 1744wpis 2061karta 198r–198vskan 57/199–200

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna całości dóbr ojczystych i nabytych na rzecz synów, z zastrzeżeniem dożywocia (donatio bonorum, salva curialitate)

strona czynna Andrzej Łaski Gen. · Zbywca

strona bierna Krystyna Klaudianówna Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Andrzej Łaski, s. Wojciecha Łaskiego i zm. Anny z Krzeskich – darczyńca; Jan i Marcin Łascy, jego synowie z Krystyny Klaudianówny, oraz ich sukcesorzy – obdarowani; Krystyna Klaudianówna Łaska, żona darczyńcy – współuprawniona do zastrzeżonego dożywocia

miejscowości we wpisie Łazy (wieś dziedziczna) oraz grunt dworski łukowski [odczyt członu niepewny]

Urodzony (Gen.) **Andrzej Łaski**, urodzonego (Gen.) **Wojciecha Łaskiego** ze zmarłą urodzoną (Gen.) **Anną z Krzeskich** spłodzony syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on

urodzonym (Gen.) **Janowi i Marcinowi Łaskim, synom swoim, z urodzoną (Gen.) Krystyną Klaudianówną, małżonką swoją, spłodzonym**, oraz ich sukcesorom —

**dobra swoje dziedziczne ojczyste i wszelkim tytułem prawa nabyte, wszystkie i każde z osobna: w placach, budynkach, budowlach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zaroślach, zagajnikach, jeziorach, błotach, rzekach i wszystkich spływach wód, strumieniach**;

**tudzież z poddanymi, mieszkańcami i ogrodnikami wszystkimi — wraz z ich żonami, dziećmi, bydłem, trzodą, wołami i całym mieniem oraz sprzętem domowym, z ich robociznami, strażami dziennymi i nocnymi i całym posłuszeństwem poddańczym**;

**tudzież z chałupami, rolami, polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi**;

**jako też z karczmami, karczmarzami, browarem, młynem i młynarzem wraz z jego miarami** (*cum ejus metretis*), **oraz z wszelkimi innymi do tychże dóbr przyległościami i przynależnościami** —

**nic sobie nie zachowując i nie wyłączając, lecz tak szeroko, daleko i wokoło, jak też dobra od dawna w swoich miedzach i granicach stały i stoją** —

**we wsi dziedzicznej Łazy oraz na gruncie dworskim łukowskim** [odczyt członu niepewny] **położone i leżące** —

**z zachowaniem wszakże dożywocia** (*salva nihilominus Curialitate*), **zastrzeżonego dla niego, zeznającego, i dla wspomnianej urodzonej (Gen.) małżonki jego** — **ze wszystkim daje i darowuje**.

**Wwiązanie od zaraz, prawa powszechnego, a to pod szkodami ziemskimi**, przed forum urzędu niniejszego.

Podpis własnoręczny: **Andrzej Łaski**.

uwagi i marginalia **Najobszerniejsze wyliczenie przynależności w całym opracowaniu.** Poza zwykłymi placami, rolami i lasami wpis wymienia **poddanych, komorników i ogrodników wraz z rodzinami, bydłem, wołami i całym mieniem**, ich **robocizny i straże dzienne i nocne**, a nadto **karczmy z karczmarzami, browar oraz młyn z młynarzem i jego miarami**. Jest to opis **kompletnego folwarku szlacheckiego wraz z ludnością i infrastrukturą gospodarczą** — materiał pierwszorzędny dla historii gospodarczej ziemi łukowskiej. **Darowizna międzypokoleniowa z zastrzeżeniem dożywocia.** Ojciec przenosi na dwóch synów **całość majątku**, ale zastrzega **curialitas** — prawo utrzymania i mieszkania przy dworze — **dla siebie i dla żony**. Konstrukcja ta odpowiada staropolskiej **„wymowie” (dożywociu)**: syn dostaje ziemię, rodzice zachowują byt do śmierci. Kolejny wpis (**nr 2062**) uzupełnia ją o cesję wszystkich sum pieniężnych, z tym samym zastrzeżeniem — oba akty razem stanowią **pełne przekazanie schedy za życia**. **Trzy pokolenia i dwa małżeństwa.** Darczyńca jest synem **Wojciecha Łaskiego** i zmarłej **Anny z Krzeskich**; obdarowani to jego synowie z **Krystyną Klaudianówną**. Wpis daje więc **komplet czterech pokoleń rodziny Łaskich** w jednym zdaniu. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — zaczyna się w prawej kolumnie skanu 57-199 (k. 198r), a wyliczenie przynależności i formuła końcowa zajmują całą lewą kolumnę skanu 57-200 (k. 198v). **Odczyt niepewny:** drugi człon lokalizacji (*et Fundo …ali …ensi*) czytam jako **grunt dworski łukowski**, ale **nie rozstrzygam**; w nr 2062 ten sam zwrot powtarza się w formie nieco czytelniejszej. **Zgodność z tagami PTG** ✔: do skanu 57-199 — „Anna Krzeska Łaska”, „Krystyna Klaudianówna Łaska”, „Jan Łaski”, „Marcin Łaski”, „Wojciech Łaski”; do skanu 57-200 — „Andrzej Łaski”, „Łazy”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2060:] Feria Quinta ipso die Festi S. Elisabethae Reginae A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

19 XI 1744wpis 2062karta 198vskan 57/200

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

Cesja wszystkich sum na rzecz synów, z zastrzeżeniem dożywocia (cessio summarum)

strona czynna Andrzej Łaski Gen. · Zbywca (cedent)

osoby we wpisie Andrzej Łaski (ten sam zeznający, co w nr 2061) – cedujący; Jan i Marcin Łascy, jego synowie – cesjonariusze; Krystyna Klaudianówna Łaska, żona cedującego – współuprawniona do zastrzeżonego dożywocia

miejscowości we wpisie Łazy (wieś dziedziczna) oraz grunt dworski łukowski [odczyt członu niepewny]

**Tenże zeznający** [Andrzej Łaski] — **tymże** [synom Janowi i Marcinowi] —

**wszystkie sumy jakiekolwiek, przez niego dotąd którymkolwiek osobom na zabezpieczenie (obligację) rozmaitych dóbr, we wsi dziedzicznej Łazy oraz na gruncie dworskim łukowskim** [odczyt członu niepewny] **leżących, dane, a jakimkolwiek tytułem prawa jemu służące** —

**wraz ze wszystkimi warunkami prawa swojego i inskrypcji — ustępuje i przelewa**,

**dając moc te sumy podnosić, z podniesionych kwitować, a dobra tymi sumami obciążone aż do ich wykupu dzierżyć, mieć i posiadać**,

**z zachowaniem wszakże dożywocia, zastrzeżonego dla niego, zeznającego, i dla wspomnianej małżonki jego**.

Podpis własnoręczny: **Andrzej Łaski**.

uwagi i marginalia **Dopełnienie darowizny z nr 2061.** Tam ojciec przekazał synom **ziemię i ludzi**, tutaj — **wierzytelności**: wszystkie sumy, jakie sam ulokował na obcych dobrach w Łazach i na gruncie dworskim łukowskim, wraz z prawem ich windykowania, kwitowania i **dzierżenia obciążonych dóbr aż do wykupu**. Dwa akty spisane tego samego dnia, tą samą ręką, składają się więc na **jedno rozporządzenie: pełne przekazanie majątku za życia** — nieruchomego i pieniężnego naraz. **Dożywocie powtórzone.** Zastrzeżenie *salva … sibi Recognoscenti et praefatae Consorti suae reservata* pojawia się w obu wpisach; w niniejszym pisarz dodaje jeszcze określenie odczytywane jako **ad vitalitatem** („do żywota”). Powtórzenie klauzuli przy każdej z części majątku jest **celowe**: gwarantuje rodzicom byt niezależnie od tego, którą część schedy rozważać. **Wartość dla badacza.** Zestawienie nr 2061 i 2062 pokazuje **pełną anatomię majątku średniozamożnego szlachcica**: folwark z ludnością i infrastrukturą (karczmy, browar, młyn) oraz **portfel wierzytelności hipotecznych** rozproszonych po sąsiednich dobrach. Rzadko która para wpisów w tym roczniku daje tak kompletny obraz. **Sum ani ich liczby wpis nie podaje** — cesja jest **ryczałtowa** (*de Summis quibusvis*), co uniemożliwia oszacowanie wartości. **Niczego tu nie domniemywam.** **Podpis własnoręczny** cedującego, jak w nr 2061. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-200** ✔: „Andrzej Łaski”, „Łazy”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2060–2061:] Feria Quinta ipso die Festi S. Elisabethae Reginae A.D. 1744to

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.