Home › Sources › Armorials › Olędzcy
Armorials · Złota księga szlachty polskiej
The Olędzki family in the armorials
The Olędzki family has no entry of its own in the armorials examined; the name appears in the entries of other families (Boniecki and Uruski). We give excerpts from faithful transcriptions of the print, with a description of the edition and a link to every page in a digital library.
Mentions in the entries of other families
Passages in which the name occurs in the entry of another family — usually in connection with marriages, neighbourhood or joint affairs. Omitted parts of the entry are marked […].
Boniecki, vol. VI (1903), p. 120 · GŁUCHOWSCY h. RADWAN z Głóchówka, w ziemi drohickiej, zamieszkiwali także W. Ks. Litewskie.
[…]
s. 120Maciej, syn Szymona, wnuk Pawła, nabył część Głuchówka 1780 r. od Grzegorza, a brat Macieja Franciszek, 1791 r. część od Krzysztofa. Maciej, syn Wojciecha, nabył 1770 r. część Skolimowa-Starej-Wsi od Szymona; synowie jego z Agnieszki: Kazimierz, ur. 1767 r., Mateusz, ur. 1772 r. i Joachim, ur. 1776 r. (metr. w Mordach). Józef, syn Grzegorza, nabył część Głuchówka od Krzysztofa. Syn jego z Małgorzaty Jan, ur. 1770 r., drugi Ignacy nabył części tej wsi od Petronelli Olędzkiej 1804 r. Krzysztof, syn Mikołaja, nabył część Górki 1765 roku od Krzysztofa Górskiego. Syn jego Ludwik pokwitowany 1779 r. przez Tomasza i Franciszka Górskich. Drugi śyn [sic], ur. z Wiktoryi Górskiej, Tomasz Karol, ur. 1778 r. (metr. w Przesmykach). Ignacy, syn Jana, nabył część Głuchówka 1751 r. od Franciszka, a syn jego Franciszek, kwitował 1789 r. Zaleskiego. Franciszek, syn Franciszka, wnuk Macieja, odstąpił 1790 r. część Głuchówka synowi Piotrowi (A. Legitym. Pogal. z 1804 r.).
[…]
A. Boniecki, Herbarz polski, part I, vol. VI, Warsaw 1903, p. 120; in Polona: p. 120.
Boniecki, vol. VIII (1905), p. 88 · IZDEBSCY h. POMIAN z Izdebek, w powiecie łukowskim.
[…]
s. 88Mikołaj, Andrzej, Jan i Seweryn, synowie Stanisława, 1583 r. (Wyr. Lub. 17 f. 289). Piotr, syn Andrzeja, ustąpił sumę Olędzkiemu 1611 r. (Zap. Lub. 19 f. 505). Piotr, komornik ziemski krakowski, podpisał z województwem krakowskiem, elekcyę Jana Kazimierza.
[…]
A. Boniecki, Herbarz polski, part I, vol. VIII, Warsaw 1905, p. 88; in Polona: p. 88.
Uruski, vol. 4 (1907), p. 387 · GROCHOWSKI h. LUBICZ.
[…]
s. 387Po Pawle, w 1745 r. dziedzicu wsi Kamieńsko, syn Jan, ożeniony z Barbarą Olędzką, pozostawił syna Seweryna, dziedzica dóbr Rydzewo, sędziego pokoju pow. łomżyńskiego, wylegitymowanego w Królestwie 1838 r.
[…]
S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, vol. 4, Warsaw 1907, p. 387; in Polona: p. 387.
Złota księga szlachty polskiej
The cumulative list of families in volumes XXX and XXXI gives:
Olędzcy h. Rawicz (M.) XIII, (U.) XIV.
Volumes: vol. XIII (1891) · vol. XIV (1892)
Złota księga, vol. XIII (1891), pp. 247–256 · monograph of the family
s. 247Olędzcy herbu Rawicz*).
Stanisławowi hr. Kossakowskiemu w dowód głębokiego szacunku i przywiązania.
Starożytna, bo już od początku XVI wieku, zaszczytnie w dziejach krajowych s. 248 znana rodzina Olędzkich herbu Rawicz, szeroko na Podlasiu i w Wielkiém Księstwie Litewskiém rozgałęziona,1) z najpierwszemi domami Rzeczypospolitéj spokrewniona, nie posiada dotychczas oddzielnéj swojéj monografii.2) Co więcéj, do dziś jeszcze nie ustaliła się nawet pisownia samego nazwiska, wskutek tego, że czysto-polskie nazwisko Olędzki, dla braku znaku wyrażającego dźwięk ę, w łacińskich aktach uległo zmianie na Olendzki, a w ruskich na Olenski.3)
*) Napisał Bronisław Bouffałł.
Co się tyczy pochodzenia samego nazwiska, to nie ulega wątpliwości, że powstało ono od nazwy dóbr Olędy w dawnéj Ziemi łukowskiéj leżących. Obecnie w gubernii i powiecie siedleckim znajdują się trzy wsie tego nazwiska;4) w XVI wieku stanowiły one jedne dobra, zwane Oledzkye (Wyroki Lubelskie r. 1584, ks. 23 fol. 912], lub Olecki (Tamże r. 1580 ks. 7 fol. 1025) i do połowy XVIII wieku należały nierozdzielnie do Olędzkich. Czasu powstania téj rodziny na pewno określić nie można, wszelako starożytnego jéj pochodzenia dowodzi nader wczesne i obfite rozrodzenie się: tak np. w drugiéj połowie XVI wieku na jednéj wiosce Płachty siedzi dwunastu współwłaścicieli Olędzkich, nie pozostających ze sobą w bliskim stopniu pokrewieństwa,5) jak dawno więc musiało powstać nazwisko i jak głęboką musiała być tradycya rodzinna, kiedy zubożeli jéj członkowie poczuwali się do solidarności z głównym szczepem i nie przybierali nowego nazwiska od nazwy wsi, którą dziedziczyli. Stanisław Olędzki, przeniósłszy się na początku XVI wieku z Korony do Litwy, założył w Ziemi drohickiéj wieś Olędy, na wspomnienie tych dóbr, z których powstało nazwisko saméj rodziny. Te dwa przykłady świadczą dostatecznie o starożytności rodu Olędzkich: w obec tego, chociaż rodowód Olędzkich rozpoczynamy dopiéro od początku XVI wieku, to datę powstania saméj rodziny co najmniéj o jedno stulecie wstacz cofnąć musimy i na równi z wywodem urzędowym przed deputacyą gubernii mińskiéj 1805 r. uznać, „iż bierze początek swój w tych odległych czasiech, gdzie zaszczyt dostojności szlacheckiéj za cnotliwe dla kraju zasługi i dzieła rycerskie w obronie okazane jedyną był nadgrodą.“ Uznał to z heraldyków jeden tylko X. Mateusz Kulisowski, który w „Demokrycie“ wydanym w Wilnie 1669 r., pisząc o herbie Rawicz, mówi: „Stąd Olendskich przy mądrej Palladzie y męstwie od dawnych czasów słynie Dom w Litewskiem Xięstwie.“ s. 249 Rozpoczynamy wywód od:
1) Prócz tego spotykamy Olędzkich w woj. kaliskiém, zkąd Piotr Olędzki podpisał elekcyę 1697 roku (V. L. t. V f. 429) i w Ziemi nurskiéj, zkąd Jan Olędzki podpisał elekcyę 1648 r. (V. L. t. IV f. 11), a Ludwik Olędzki, stolnik nurski, elekcyę 1697 (Tamże t. V fol. 453).
2) Pisali o Olędzkich Kojałowicz, Niesiecki, Milewski i Boniecki, lecz podają o nich tylko krótką wiadomość. Kojałowicz (str. 103) wspomina kilku żyjących w XVI wieku, Niesiecki (VII. 68) uzupełnia swego poprzednika, ale zamilcza zupełnie o litewskiéj gałęzi tego domu, która podówczas wyznawała kalwinizm. Milewski (str. 302) podaje wyciągi z oryginalnych akt grodzkich i ziemskich podlaskich, a Boniecki (str. 219) przytacza Olędzkich wspomnianych w Metryce Litewskiéj. Kuropatnicki i Małachowski (zob. Bobrowicz Dod. X. 323) wprowadzeni w błąd ruską pisownią tego nazwiska, wspominają oddzielnie o Olędzkich i Oleńskich.
3) W Voluminach Legum nazwisko to ma jeszcze następującą pisownię: Olęcki (1623 r.), Ołędzki (1648 r.), Olęndzki (1674 r.), Olencki (1685 r.). W Wyrokach Lubelskich: Olieczki (1580 r. ks. 7 fol. 327), Oliedski (1581 r. ks. 10 fol. 189), Olencci (1585 r. ks. 18 fol. 52), Olenczki (1585 r. ks 18 fol. 158), Oliendzki (1585 r. ks. 18 fol. 429). W wywodzie urzędowym przed Deputacyą Mińską 1805 r. nazwisko téj rodziny jest pisane Oleńdzki. Matuszewicz pisze Olędzki, Zawisza — Olendski, a w dwóch miejscach Olentski (str. 191 i 300).
4) 1. Olędy, gmina Czuryłły, parafia Zbuczyn, 10 dm. 107 mk. obszar 147 mg. 2. Olędy-Bończe, 18 dm. 103 mk. obszar 335 mg. 3. Olędy-Orlice 7 dm. 52 mk., obszar 72 mg., gmina Tarków, parafia Paprotna („Słownik Geograficzny“ VII. 480). Prócz tego w gubernii grodzieńskiéj, powiecie bielskim, na drodze prowadzącéj z Bielska do Drohiczyna, leży wieś Olędy, ktorą Milewski błędnie za kolebkę domu tego uważa, gdyż wieś ta została założoną dopiero w XVI wieku przez Stanisława Olędzkiego i od niego nosi swą nazwę. W Wyrokach Lubelskich spotykamy wzmiankę o dobrach Olenczyce na Podlasiu (1574 r. ks. 3 fol. 607).
5) August. Stanisław, Mikołaj, Tomasz, Walenty, Jerzy, Jakób, Michał, Paweł, Andrzej, Sebastyan i Ambroży Olędzcy (Wyr. Lub. r. 1582 ks. 11 fol. 641).
Swiętosława „de Olendy“ Olędzkiego [I pok.], który z niewiadoméj żony pozostawił dwóch synów. Z tych:
Mikołaj Olędzki [II pok.] w r. 1545 procesował się z Markowską (Boniecki); pozostawił syna Macieja [III pok.], którego syn Mikołaj [IV pok.] w 1546 r. miał sprawę z Raczyńskim [tamże]. Nie żył już w roku 1589, gdyż w tym roku wdowa po nim, Katarzyna z Łowinieckich Olędzka, mszcząc się na swéj sąsiadzce Tomile Zarankowéj za zaskarżenie ją do sądu grodzkiego brzeskiego o gwałtowne i nieprawne zabranie kilku poddanych z dzierżawionego od Zarankowéj majątku, zrobiła zajazd na Świeniuje, główny majątek Zarankowéj [Akty izd. Wilenskoju Archeograficzeskoju komisjeju tom VI str. 13 do 16]. Drugi syn Swiętosława:
Stanisław Olędzki [II pok.], namiestnik horodyski i wysocki, wojski mielnicki, wzmiankowany przez Kołajowicza [?], przybył, jak świadczy testament syna jego Janusza, z 3 lipca 1565 r., z Korony na Litwę, gdzie w powiecie drohickim założył wieś Olędy, miał nadane sobie od Króla Zygmunta I w r. 1527 za zasługi dla kraju położone dobra Chrustowo w powiecie wołkowyskim leżące, składające się ze wsi Sejbakowskie, Dworzec, Jamonty, Kołomna i Łopienica. Prócz tego na Podlasiu posiadał Stanisław Olędzki dobra Chodowo i Skwirczyno, a w księstwie mazowieckiém Stoczek i Wieliczna. W r. 1529 fundował altaryę w miasteczku Mścibowie (Nies.), nie żył już w r. 1533 (Boniecki). Pozostawił czterech synów, którzy się w r. 1538 podzielili spadłemi po nim dobrami1), tudzież dwie córki: 1) Katarzynę za Stanisławem Padkowskim na Padkowicach,2) i 2] Zofię za Stanisławem Ciechanowieckim na Ciechanowcu.3) Z synów zaś: Stanisław jest protoplastą linii Czuryłłów Olędzkich, od Krzysztofa pochodzą Sobolnikowie Olędzcy, od Janusza — gałąź litewska, która również rozdzieliła się na dwie linie: moczuleńską, kalwińską i chrustowską katolicką, wreszcie, potomstwo Jerzego wygasło w trzeciém pokoleniu; od niego też więc zaczynamy:
Jerzy Olędzki [III pok.], pan na Skwirczynie, procesował się w roku 1554 z Naziłowską (Boniecki). Syn jego:
Jan Olędzki [IV pok.], dziedzic na Olędach [Wyr. Lub. 1580 ks. 7 fol. 1025], pozostawił córkę Jadwigę (tamże fol. 1034) i syna Pawła [V pok.], który w roku 1586 zanosi skargę przeciwko Masłonieckiemu [Wyr. Lub. 1586 ks. 31 fol. 137].
I. Linia Czuryłłów Olędzkich.
Stanisław Oledzki [III pok.], syn Stanisława, wojskiego mielnickiego, dziedzic na Olędach na Podlasiu, Czuryłłach i Ciepielach, miał w r. 1581 sprawę w Trybunale Lubelskim z Grodzickim [Wyr. Lub. ks. 10 fol. 679], w r. 1582 z Modzelewskim (tamże ks. 18 fol. 742 i ks. 23 fol. 912), piastował podówczas godność sędziego grodzkiego łukowskiego. Z dwóch żon, których nazwiska nie są nam wiadome, pozostawił pięciu synów. Z tych:
a) Baltazar, Wojciech i Floryan Olędzcy (IV pok.), dziedzice Stoczka, Wieliczny, Woli, Poplin i Suchorzewa, mieli sprawę z Łochowskim s. 250 o dobra Popliny (Wyr. Lub. 1580 ks. 7 fol. 903 i 925), z Poplińskimi o te same dobra (tamże fol 982), z Gałązką o najazd (tamże 1582 ks. 11 fol. 184), wreszcie w r. 1583 posyłają pozew Pobikrowskiemu (tamże ks. 15 fol. 345). Baltazar Olędzki oddzielnie miał sprawę z Żabickim (tamże 1585 ks. 18 fol. 352 i 768) i z Wojsławskim (tamże 1585 ks. 18 fol. 429). Floryan Olędzki pozostawił synów: Stanisława, Jana, Floryana i córki Dorotę i Annę (V pok.).
1) Akt. grodz. droh. 1538 r. „Stanislaus, Christophorus, Joannes et Georgius ol. Stanislai Olendzki capitanei wysocensis et tribuni mielnicensi filii, haeredes in Chodowo, Skwirczyno, districtus drohiciensis, Chrustowo, Dworzec, Jetotty, Kołomyja [?] districtus mściboviensis M. D. Lithvaniae nec non Stoczek, Wieliczna districtus camenecensis Ducatus Masoviae bonorum eorundem inter se faciunt divisionem.“ (Milewski str. 303).
2) Tamże 1561 r. „Stanislaus Padkowski ol. Andreae de Padkowice et Kutaski haeres atque Catharina ol. Stanislai Olędzki filia consors eius in bonis Padkowice, Prussy et Kutaski Okrąglik inter se aduilitatem inscribunt.“
3) Tamże 1561 r. „Stanislaus ol. Joannis de Ciechanowice filius districtus drohicensis M. D. L. terrigena Sophiae ol. Stanislai Olędzki filiae consorti suae in bonis suis haereditariis oppidi Ciechanowice et villarum Swieyki ac Tremblina in districtu drohiciensi consistentibus summam inscribit.“
b) Feliks Olędzki (IV pok.) zanosi w r. 1586 skargę przeciwko Wielhorskiemu (Wyr. Lub. ks. 30 fol. 484).
c) Mikołaj Olędzki [IV pok.) pozywa Korzeniowskiego o gwałty i szkody (Wyr. Lub. 1579 ks. 2 fol. 300), wraz z żoną Katarzyną prowadzi proces przeciwko Dmowskim (tamże 1583 ks. 17 fol. 454) i zapozywa ich o zwrot krowy gwałtem zabranéj (W. L. 1584 ks. 21 fol. 400); zostawił córkę Małgorzatę i synów Adama i Krzysztofa.
Krzysztof Olędzki (V pok.), prowadzi razem z bratem i siostrą sprawę z Orzeszką (Wyr. Lub. 1582 ks 11 fol. 523 i 530). Syn jego Krzysztof (VI pok.), † 1637 r. z niewiadoméj żony zostawił czterech ynów. Z tych:
1. Jerzy Olędzki (VII pok.), ożeniony z Zofią Rogala Rudzińską, któréj w r. 1659 zapisał 200 złp. i wspólne używanie na wszystkich majętnościach.1)
2. Paweł Olędzki (VII pok.) z niewiadoméj żony pozostawił jednego syna Andrzeja (Inscr. Luc. 1710 r. ks. 24 fol. 168).
3. Krzysztof Olędzki [VII pok.] pozostawił dwóch synów, z których:
a) Maciej Olędzki (VIII pok.) dzieli się w r. 1682 z bratem Adamem dobrami spadłemi po ojcu, Olędy i Czuryłły zwanemi.2) Ożeniony z Katarzyną Skolimowską herbu Lubicz, po któréj wziął dobra Radła w łukowskim powiecie (Inscr. Luc. 1684 r. ks 9 fol. 58), pozostawił z niéj syna: Jana [IX pok.], ożenionego z Katarzyną Olędzką, córką Kaźmierza, łowczego łukowskiego i Zofii Izbińskiéj herbu Prawdzic. [Inscr. Luc. 1703 r. ks. 21 fol. 11).
b) Adam Olędzki (VIII pok.) z podziału po śmierci ojca dziedzic na Czuryłłach [Inscr. Luc. 1675 r. ks. 21 fol. 11.
4. Kaźmierz Olędzki (VII pok.) pozostawił syna Tomasza [VIII pok.], (Inscr. Luc. 1714 r. ks. 26 fol. 126 fol.), od którego idą Olędzcy, wywiedzeni w b. Heroldyi Królestwa Polskiego za nr. 3035.
Tomasz Olędzki (VIII pok.) nabył w r. 1726 od Jana Sawickiego i Teofili z Sawickich Morkowskiéj dobra Kostry-Szczepki, Krassowo-Wielkie i Kostry-Noski.3) Ożeniony z Teresą Pomaską, pozostawił z niéj czterech synów, z których:
1. Jakób Olędzki [IX pok.], ur. 1725 r., z niewiadoméj żony pozostawił dwóch synów:
a) Damazego-Tomasza [X pok.], ur. 1758 r., dziedzica dóbr Kalinowo w Łomżyńskiém, zmarłego dnia 30 października 1817 r. Syn jego:
Szymon Walenty Olędzki [pok. XI], ur. 1791 r., otrzymał w r. 1839 potwierdzenie dziedzicznego szlachectwa od Heroldyi Królestwa Polskiego.
b) Michała [X pok.], ur. 1749 r., ożenionego z Zuzanną Kosińską. Syn jego:
1) Inscr. Luc. 1659 ks. 1 fol. 244. „Georgius Czuriło-Olędzki recognouit quia ipse Zophiae Rogalska ol. Pauli Rogala-Rudziński filia consorti suae summam 200 fl. pol. cessi debiti, quam summam inscribit se de bonis suis ad primam requisitionem eiusdem“. Ibidem: „Georgius Olędzki ab una et Zophia Rogalowa ab altera recognouerunt, quia ipse sibi mutuo et ab inuicem bonorum suorum mutuo at in usum fructum inscribunt.“
2) Tamże 1682 ks. 8 fol. 400. „Mathias Olendzki et Adamus Olendzki in Olendy et Czuriłły haeredes bonorum eorundem inter se diuisionem faciunt.“
3) Akta ziem. brańsk. 1726 fol. 101. „Christophorus Orłowski rocognouit, quia G. Thomam Olendzki in praedicta bona intromisit et in pacificam possessionem de iure contulit subditis obedientiam praestandam indixit.“
s. 251Stanisław Olędzki [XI pok.], ur. 1783 r., ożeniony z Heleną Piekutowską herbu Lubicz,1) dziedzic Krassowa, pozostawił syna:
Rafała [XII pok.], ur. 27 maja 1808 r.
2. Fabian Olędzki [IX pok.], dziedzic dóbr Olędy-Orlice, których część zapisał bratu swemu Mikołajowi.2) Zmarł bezżennym.
3. Bonawentura Olędzki [IX pok.], dziedzic Krassowa, z niewiadoméj żony spłodził syna Franciszka.
Franciszek Olędzki [X pok.], wiceregens grodzki brański, następnie sędzia ziemski bielski, pojął w 1779 r. Antoninę Kiersnowską herbu Pobóg,3) córkę Krzysztofa, sędziego ziemskiego brańskiego i Maryanny z Łuczkiewiczów, któréj też zapisał na dobrach swoich Krassowie, Piekutach Nowych i Urbanach 6200 złp.4) Z niéj syn:
Michał Olędzki [XI pok.], ur. 1794 r., dziedzic na Warelach-Filipowiczach,5) ożeniony z Anną Szumkowską, miał z niéj dwóch synów: Karola, ur. 1828 r. i Władysława, ur. 1830 r. [XII pok.].
4. Mikołaj Olędzki [IX pok.] z niewiadoméj żony pozostawił syna Jana [X pok.], który z Anny Korycińskiéj spłodził syna:
Kaźmierza [pok. XI], ur. 1791 r., dziedzica dóbr Kukawka w bielskim powiecie.
O dalszych losach téj linii wiadomości nie mamy.
II. Linia Sobolików Olędzkich [kasztelańska].
Założycielem téj linii jest:
Krzysztof Olędzki [III pok.], syn Stanisława Olędzkiego, wojskiego mielnickiego, starosta brański i surazki [Wyr. Lub. 1585 ks. 18 fol. 217], dziedzic Chudowa, Skwirczyna, Suchożeber i Pilcewa na Podlasiu, poseł na sejm warszawski 1564 r. z Ziemi bielskiéj, podpisał Unię Korony z Wielkiem Księstwem Litewskiém w 1569 r. [Constit. II fol. 645], miał w roku 1583 sprawę z Kiszką [Wyr. Lubel. ks. 16 fol. 4, 7 i 594]. Ożeniony najprzód z Wodzyńską, z któréj miał dwie córki: Katarzynę, która jeszcze za jego życia wyszła za Ręczayskiego vel Raciążskiego, dziedzica dóbr Krzemień, [Wyroki Lub. 1580 ks. 6 fol. 537 i ks. 7 fol. 232] i Małgorzatę, która już po jego śmierci i wbrew woli opiekuna swojego, i stryja Janusza Olędzkiego, wyszła za Ręczayskiego, starostę warszawskiego. Po śmierci pierwszéj żony pojął Piętkowską, z któréj spłodził syna Adama.6) Umarł w połowie 1565 r.,7) naznaczywszy s. 252 opiekunami nieletniego syna swego Adama, brata Janusza, oraz jego synów Jana i Krzysztofa. Ci atoli niezbyt sumiennie spełniać musieli swój obowiązek, jak to widać z ciągłych procesów, które musiał prowadzić Adam Olędzki po dojściu do pełnoletności.
1) Rodzina Piekutowskich herbu Lubicz dziedziczy na Łopieniach Piekutach i jest wspólnego pochodzenia z Łopieńskimi; występuje w aktach ziemskich surazkich od 1581 r.
2) Akt. ziem. drohickie 1809 fol. 32. „A. D. 1758 N. Fabianus Olendzki ol. N. Thomae filius recognouit, quia ipse N. Nicolai Olendzki fratri suo germano in area sulcos quatuor in bonis villae Olendy-Orlice situm, dat, donat, inscribit et resignat perpetuo.“
3) Rodzina ta pochodzi z Kierznowa w Ziemi bielskiéj i występuje w aktach ziemskich brańskich od 1537 r.
4) Akt. ziem. brańskie 1779 fol. 440. „G. Franciscus Olendzki Viceregens castrensis branscensis filius ol. Bonaventurae recognouit quia ipse M. Antoninae Kierznowska ol. M. Christophori iudicis castrensis branscensis cum M. Marianna de Łuczkiewicze Kierznowska procreatae Virgini innuptae, futurae suae consorti ac eius posteris summam 6200 fl. pol. in omnibus et singulis bonis inscribit et assecurat.“
5) Są też i inne Filipowicze (Zwiahelskie) nad rzeką Czereniem w teraźniejszym nowogrod. wołyńskim powiecie, które też niegdyś należały do Olędzkich (Słow. Geogr. t. VIII str. 141).
6) Wyr. Lub. 1585 r. ks. 18 fol. 80. „Tandem G. Adamus Olendzki antiquo more informauit Tribunal de origine sua in his verbis: nayprzod Urodzony Krzysztow Olendzki, starosta brański, myał żonę pierwszą Wodzynską z kthorey spłodził Ur. Katharzynę Ręczayską y Małgorzatę. Pierwsza żona umarła. Drugą pothym poioł żonę Piethkowską, z którą spłodził syna Adama. Pothym sam umarł postanowiwszy opiekuny y dysponowawszy wszystkie dobra swoie między dzieci swoie tak ruchome iako y nieruchome.“
7) W testamencie sporządzonym 3 lipca 1565 r. Krzysztof Olędzki występuje jeszcze [dokończenie przypisu u dołu s. 252:] jako starosta brański, a już 4 października tego roku starostwo to zostało konferowaném bratu jego Januszowi.
Adam Olędzki [IV pok.], wojski mielnicki, sędzia ziemski, a w końcu starosta drohicki, procesował się ze szwagrami o dobra Skwirczyn [Wyr. Lubel. 1580 ks. 7 fol. 327). W tym samym roku miał sprawę z Padniesińskim, plebanem w Suchożebrach, o zabranie ruchomości kościelnych [Tamże ks. 7 fol. 370]. W r. 1583 r. wnosi do Trybunału skargę o niesłuszne odroczenie sprawy z niejakim Saczkiem [?] [Tamże ks. 16 fol. 613]; w następnym roku prawuje się z braćmi stryjecznymi, Janem i Krzysztofem Olędzkimi, o dział ojcowizny i inwentarza [Tamże 1584 ks. 23 fol. 174—184], o dobra Chodowo, Skwirczyn i Summy [Tamże fol. 93—99], wnosi pozew przeciwko Grotowi o najazd na Chodowo [Tamże ks. 22 fol. 1286] i przeciwko Kiszce o dobra Zembrowo [Tamże ks. 23 fol. 102]. W 1585 r. razem z braćmi stryjecznymi, z którymi już widocznie nastąpiła zgoda, podaje pozew przeciwko Poniatowskiemu [Tamże ks. 18 fol. 287], wreszcie w r. 1586 procesuje się z Woźnicką o woły [Tamże ks. 31 fol. 171]. Posłował na sejmy 1603 i 1607 r. i zasiadał w kilku komisyach, tudzież był poborcą czopowego i łanowego [Constit. tom II fol. 1591, 1593, 1625 i 1627], w 1623 r. jako starosta drohicki posłował na sejm i zasiadał w komisyi do ułożenia taksy na artykuły spożywcze (Vol. Leg. tom III fol. 219). Z niewiadoméj żony pozostawił dwóch synów: Tomasza i Wojciecha.
Tomasz Olędzki (V pok.), w 1648 r. chorąży drohicki, podpisał elekcyę Jana Kaźmierza (Vol. Leg. tom IV str. 112), późniéj kasztelan zakroczymski, dziedzic Chodowa, Siedlec w Ziemi łukowskiéj, mąż wsławiony w zapasach z kozactwem i olbrzymiéj siły, tak, że kilka dukatów, położywszy na stół, szablą swoją, „opalińską“ zwaną, przecinał (Nies.), komisarz z sejmu 1670 r. dla przeprowadzenia granic pomiędzy księstwem mazowieckiém, województwem lubelskiém i Wielkiém Księstwem Litewskiém (Vol. Leg. tom V fol. 37), w 1674 podpisał elekcyę Jana III (tamże tom V fol. 158). Bliższych szczegółów o życiu jego nie znamy. Z żony margrabianki Huntley de Gordon miał syna Adama, cytowanego przygodnie w księgach zapisów łukowskich z tytułem starosty drohickiego i córkę Joannę, za księciem Michałem Jerzym Czartoryskim, wojewodą sandomierskim, prababkę Króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.1) Zmarł 17 grudnia 1678 r. w Siedlcach i wszystkie swe majątki zapisał zięciowi, księciu Michałowi, s. 253 któremu też przed śmiercią wręczył swą historyczną szablę; przypuszczać zatém należy, że w owym czasie syn jego nie żył.
1) Tomasz Olędzki herbu Rawicz,
kasztelan zakroczymski.
Żona: Margr. Huntley de Gordon.
— Joanna.
Mąż: Michał Jerzy X. Czartoryski,
wojewoda sandomierski.
— Kazimierz X. Czartoryski,
kasztelan wileński.
Żona: Izabella Morsztynówna.
— Michał X. Czartoryski, kanclerz w. lit. | Konstancya. Mąż: Stanisław Poniatowski, kasztelan krakowski. | August X. Czartoryski, wojewoda ruski.
— [pod Konstancyą i Stanisławem Poniatowskim:] Król Stanisław August.
Wojciech Olędzki (V pok.), pan na Jeziorach i Krzymoszach w Ziemi łukowskiéj, sędzia ziemski łukowski, uczestniczył w wyprawie chocimskiéj, pochowany w Lubiniu (powiecie kościańskim), gdzie mu żona nagrobek wystawiła,1) pozostawił trzy córki i czterech synów. Z tych:
1. Dorota, w 1657 r. wdowa po Krzysztofie Krasuskim, dziedzicu dóbr Rzążcu, Buchaj i Kornica.2)
2. Helena wyszła za Maksymiliana Jezierskiego herbu Prus II, syna Aleksandra zwanego Gołąbek.3)
3. Katarzyna za Remigianem Izdebskim herbu Pomian (Inscr. Luc. 1682 ks. 8 fol. 478).
4. Jakób Olędzki (VI pok.), chorąży drohicki, pan na Pruszynie4), Łupinach i Jeskach (Inscr. Luc. 1663 ks. 2 fol. 744, 1697 ks. 16 fol. 9 i 114), podpisał w 1674 r. elekcyę Jana Sobieskiego (Vol. Leg. tom V fol 159), z niewiadoméj żony pozostawił 2 córki i syna. Z tych:
a) Katarzyna Cecylia, wyszła najprzód za Mikołaja Sarneckiego, regenta liwskiego, syna Stanisława, skarbnika rożańskiego, następnie za Dominika Mietelskiego, wreszcie po jego śmierci za Jana Bieniewskiego (Inscr. Luc. 1695 r. ks. 15 fol. 3, 1697 r. ks. 16 fol. 106, 1703 r. ks. 21 fol. 78, 1710 r. ks. 24 fol. 242, 1713 r. ks. 26 fol. 34).
b) Eleonora, panna (Inscr. Luc. 1703 ks. 21 fol. 64).
c) Franciszek Olędzki (VII pok.), pan na Zawadach, łowczy mielnicki, ożeniony z Maryanną Znamierowską, córką Zygmunta i Katarzyny z Mysłowskich, w 1712 r. zaniósł protest przeciwko Adamowi Rzewuskiemu, skarbnikowi wyszogrodzkiemu i żonie jego Leonii Olędzkiéj, o dobra Łupiny (Inscr. Luc. 1712 r. ks. 25 fol. 161), występuje dość często w księgach zapisów łukowskich, zapisując różnym osobom pewne sumy pieniężne (Inscr. Luc. 1703 ks. 21 fol. 64; 1707 ks. 23 fol. 237; 1710 ks. 24 fol. 230; 1712 ks. 25 fol. 62; 1715 ks. 28 fol. 171; 1716 ks. 29 fol. 61).
5. Stanisław Olędzki (VI pok.), pan na Jeziorach, Jedaju, Bykach, Koszorkach, Korbowiźnie i Gorzędowiźnie, zapisuje na dobrach swoich w 1658 r. Dominikowi Goiazdowskiemu [?] 1400 złp.,5) a w 1665 r. zastawia trzecią część dóbr swoich Jerzemu Goyskiemu.6) Ożeniony z Elżbietą Popławską herbu s. 254 Trzaska, córką Zygmunta Jerzego i Maryanny Woynianki herbu Trąby, zapisuje jéj na swych dobrach 200 złp. długu.1)
1) W tym kościele Łukaszewicz wymienia cztery popiersia mężczyzn na blasze cynowéj malowane, z których trzy z napisami łacińskiemi, jedno bez napisu; przy dwóch są początkowe litery P. O. D. K., przy trzecim zaś A. O. D. K. (Albertus Olędzki dominus in Krzymosze). Z napisów popiersi trzech pozostałych widzimy, że pomieszczono je ku pamięci Olędzkich de Krzymosze, z których jeden umarł 1648 r., drugi 1660 r., trzeciemu wojownikowi z pod Chocimia umieściła małżonka popiersie 1687 r. Na drzwiach do sklepu, czyli grobów z ramami dębowemi czytamy jeszcze napis: „Andreas Olendzki signavit monumentum fratrum A. D. 1675 Maii 31.“ („Słow. Geogr tom V str. 415).
2) Inscr. Luc. 1657 ks. 1 fol. 57. „Dorothea Olędzka ol. N. Alberti Olendzki filia consors vero relicta Christophori Krasuski recognouit, quod ipsa Zophia Krasuska filia sua cum nominato Christophoro Krasuski procreata cum Mathiae Rzążewski Ostyk consorti legitimo bona sua haeredita paterna in terris villarum Rzążew, Buchay et Kornica in summa 900 flor. pol. inscripsit“.
3) Tamże 1661 ks. 2 fol. 120. „Helena Olendzka ol. G. Alberti filia G. Maximiliani Jezierski consors legitima recognouit, quia S. Stanislaum Olendzki ol. G. Alberti, fratrem suum, ex dote quietat.“
4) Pruszyn w XVI wieku Prussin, Prusschin, wieś i folwark nad rzeką Liwiec, dziewięć wiorst od Siedlec, najdawniejsza osada w tych stronach („Słow. Geogr.“ tom IX str. 107.)
5) Inscr. Luc 1658 ks. I fol. 174. „Stanislaus Olendzki Sobolik ol. Alberti filius recognouit, quia ipse N. Dominico Gorazdowski summam 1400 flor. pol. modo simplici debiti tenetur, quam summam de bonis suis tenetur.“
6) Tamże 1665 ks. 3 fol. 488. „Stanislaus Olendzki ol. Alberti filius recognouit, quia ipse Joanni Goyski N. Georgii Goyski filio et eius successoribus legitimis tertiam partem totam et integram omnium et singulorum bonorum haereditorum paternorum et maternorum, mobilium et immobilium ac alio quodam modo et iuris titulo servientium... in summa 1800 flor. pol. ad biennium integrum obligauit.“
6. Kaźmierz Olędzki (VI pok.), łowczy łukowski, cytowany przez Niesieckiego, dziedzic dóbr Łupiny w Lubelskiém, podpisał elekcyę 1674 r. (Vol. Leg. tom. V fol. 155). W 1663 r. w grodzie łukowskim potwierdza umowę z bratem swym Jakóbem zawartą,2) a w 1657 r. kwituje wszystkich wierzycieli Grzędzisława Brzezińskiego, dziedzica dóbr Celiny.3) Miał za sobą Zofią Kłoczewską herbu Doliwa, córkę Jana Kłoczewskiego z Anny Olędzkiéj zrodzoną [Inscr. Luc. 1670 r. ks. 5 fol. 113 i 1671 r. ks. 5 fol. 184); po jéj śmierci ożenił się powtórnie z Zofią Izbińską; z obu żon pozostawił córki:
a) z pierwszéj żony Maryannę za Kaźmierzem Iwanowskim herbu Łodzia (Inscr. Lub. 1698 ks. 16 fol. 192).
b) z drugiéj Teofilę za Janem Olędzkim, synem Macieja i Katarzyny Skolimowskiéj herbu Lubicz (Inscr. Luc. 1703 ks. 21 fol. 11; zob. wyżéj linię Czuryłłów-Olędzkich).
7. Andrzej Olędzki (VI pok.) „z Bielewa“, pan na Krzymoszach4) i Jeziorach, najprzód podsędek, potém od 1658 r. sędzia ziemski łukowski, podpisał elekcyą 1658 r. z województwa lubelskiego (Vol. Leg. tom IV fol. 106), posłował na sejm 1658 r., na którym zasiadał w komisyi dla uczynienia sprawiedliwości pomiędzy wojskiem litewskiém i obywatelami Mazowsza, Podlasia i lubelskiego województwa (Vol. Leg. tom IV fol. 257). W 1674 r. podpisał elekcyę Jana Sobieskiego (Vol. Leg. tom V fol. 155). W 1676 r. zasiadał na sejmie w komisyi na uznanie krzywd i szkód od wojska litewskiego obywatelom województwa wołyńskiego uczynionych (Vol. Leg. tom V fol. 231; mylnie go w tym miejscu konstytucya pisze sędzią ziemskim łuckim). Sejm 1678 r. za zasługi przezeń dla Ojczyzny położone zwolnił jego kamienicę w Lublinie od kwaterunku deputatów trybunału5). W 1666 r. konfirmuje w grodzie łukowskim dług 3000 złp. u Kacpra Gołaskiego zaciągnięty6) i zastawia Andrzejowi Radzikowskiemu folwark s. 255 Ronica na rok jeden1). W 1670 r. zwalnia Andrzeja Milewskiego od dzierżawy dóbr Krzymosze2), dwa lata późniéj zaciąga dług od wdowy po Pawle Kazanowskim Zofii3). W 1677 r. Aleksander Radomyski robi najazd na dobra Olędzkiego Kornicę4) — Andrzej Olędzki dwa razy wstępował w związki małżeńskie: najprzód z Maryanną Młodziejowską, córką Krzysztofa i Zofii Żabickiéj, kasztelanki liwskiéj, któréj w 1657 r. zapisał wspólne dożywocie na dobrach swoich5); po jéj śmierci pojął Maryę Sylwyę Broniewską, córkę Mikołaja „de Dąbrowice“ Firleja Broniewskiego6), kasztelana chełmskiego i hrabianki Donau (Nies.), a wdowę po Janie Karolu Drewnowskim herbu Junosza, mieczniku chełmskim, która mu wniosła dobra Cyków, wydzierżawione następnie Aleksandrowi Brzezickiemu7). Synowie jego.
1) Tamże 1676 ks. 4 fol. 2. „Stanislaus Olendzki ol. G. Alberti filius recognouit, quia ipse summam 2000 flor. pol. modo simplicis debiti Helisabethi Popławska Sigismundi Georgii filiae consorti suae in bonis suis inscribit et assecurat.“
2) Tamże. 1663 ks. 2 fol. 744. „Casimirus Olendski Venator terrae lucoviensis recognouit, quia ipse scriptum certum manuale in personam Jacobi Olendzki Vexilliferi Drohicensis fratris sui germani serviens et ad manus ipsius datum de arrha et dato illius in Pruszyn prima mensis novembris anno nunc currenti conscripta manu sua propria subscripta vadioque 1000 flor. pol. firmata in omnibus eius scripti conditionibus, pactis, clausulis, nexibus approbat, confirmat et ratifacit.“
3) Tamże 1667 ks. 4 fol. 341. „Casimirus Olendzki Venator terrae lucoviensis recognouit, quia ipse G. Jacobum Olendzki Vexilliferum drohicensem... et alios G. Grendeslai Brzezinski creditores vigore acti Tribunali Regii Lublinensis in functo bonorum villae Celiny de summa quam officio castrensi lucoviensi realiter recepit, se quo recepto eos quietat.“
4) Krzymosze — wieś i folwark w pow. siedleckim, gmina Czuryłły, parafia Pruszyn. „W Krzymoszach tuż przy ogrodzie dworskim od bardzo dawna egzystowała kaplica drewniana, którą jako zbyt starą w 1851 r. zniesiono i na jéj miejscu postawiono nową. W kaplicy owéj od 1678 r. mieściła się w ołtarzu mała statua z drzewa rzeźbiona przedstawiająca Chrystusa Pana w postawie siedzącéj; figura ta słynęła cudami. Zdaje się, że ówczesny właściciel tego majątku zezwolił na przeniesienie takowéj do kościoła O. O. Bernardynów w Łukowie, gdzie po dziś dzień znajduje się; tu zaś tylko pozostawiono lichy olejny obraz; lud wszelako okoliczny miejsce to licznie nawiedza.“ („Słownik Geograficzny“ tom IV str. 795).
5) Vol. Leg. tom V fol. 292. „Za instancyą posłów ziemskich y z konsyderacyi meritorum U. U. Franciszka Stoińskiego lubelskiego, Olędzkiego łukowskiego sędziów ziemskich, Jana Czyża podstolego wileńskiego, Aleksandra Humienickiego, kamienice ich w Lublinie leżące od stawania Deputatów Trybunału y wszelakich gości authoritate conventus praesentis libertujemy.“
6) Inscr. Luc. 1666 ks. 4 fol. 232. „Andreas Olendzki iudex terrae lucoviensis recognouit, quia ipse semper certo manuali iure Caspari Golaski ol. Michaeli filio debitum die hoderna conscriptum manu sua propria subscriptum vadio 300 flor. pol. firmatum approbat et confirmat.“
1. Wojciech Olędzki (VII pok.) łowczy łukowski (Inscr. Luc. 1701 ks. 19 fol. 329).
2. Franciszek Olędzki (VII pok.), o którym wspomina Niesiecki, dziedzic na Olędach, Krzymoszach, Pruszynie, Radzikowie i Mogilnicy w województwie ruskiém, którą w 1704 r. sprzedał Mikołajowi Firlejowi, kanonikowi krakowskiemu za 40.000 złp. (Inscr. Luc. 1704 r. ks. 21 fol. 186—187), stolnik łukowski (Inscr. Luc. 1701 ks. 19 fol 324) i sędzia kapturowy z Ziemi łukowskiéj w 1697 r. (Inscr. Luc. ks. 16 fol. 112), podpisał elekcyę Jana III z województwa lubelskiego (Vol. Leg. tom V fol. 155), cytowany nader często w księgach zapisów łukowskich8). Ożeniony z Eufemią Kuczyńską herbu Ślepowron, s. 256 siostrą Wiktora, kasztelana podlaskiego, córką Walentego, podsędka i podstarosty drohickiego, z Joanny Niemierzanki herbu Gozdawa (Nies. t. VI fol. 549), córki Jana, stolnika podlaskiego, wnuczką Aleksandra Kuczyńskiego z Jadwigi Świnołęckiéj (Nies. t. VIII f. 583, prawnuczką wreszcie Wojciecha Niemiery, wojewody podlaskiego (Inscr. Luc. 1689 ks. 11 fol. 116); pozostawił z niéj synów Michała i Józefa Olędzkich (VIII pok.) Luc. [Inscr. 1716 r. ks. 29 fol. 184].
1) Inscr. Luc. 1666 ks. 4 fol. 316. „Andreas Olendzki iudex terrae lucoviensis recognouit quia ipse Andrea Radzikowski et eius successoris legitimis bona iuribus quibuscunque subiecta subditosque proprios cum eorum uxoribus, pueris, pecoribus, pecudibus totaque re familiari et suppelectili domestica cum angariis, campis, pratisque... in villa Romica in summa 300 flor. pol. obligauit de anno ad annum.“
2) Inscr. Luc. 1670 r. ks. 5. f. 78. „Andreas Olendzki iudex terrestris lucouiensis ab una et Andreas Milewski parte ab altera recognouerunt quia ipsi se nomine mutuo et ab in uicem de contractu ratione arendae bonorum Krzymosze octavo mensis Augusti 1667 confecto... quietant, emittunt et liberos esse faciunt.“
3) Inscr. Luc. 1672 r. ks. 5 fol. 292. „Andreas Olendzki recognouit, quia ipse scriptum certum manuale in rem et porsonam Zophiae Kazanowska ol. Pauli Kazanowski filiae approbat, confirmat et ratificat.“
4) Inscr. Luc. 1677 r. ks. 7 fol. 302. „Andrzej Olendzki zeznaje, że otrzymał skargę swego administratora Stanisława Kozłowskiego przeciwko Aleksandrowi Radomyskiemu o zajazd na dobra Kornica.“
5) Insrr. Luc. 1657 r. ks. 1 fol. 250. „Feria tertia ante festum Scti Nicolai Pontificis proxima Gener. Olendzki coniugum mutua aduitalitas. Personaliter comparentes G. Andreas Olendzki sub iudex terrae lucouiensis ol. G. Alberti iud. terr. luc. filius ab una et G. Marianna de Młodzieiowice ol. G. Christophori Młodziejowski ex ol. G. Zophianna Zabicka ol. Mag. Petri Zabicki Castellani Liuensis procreata filia consors eius: recognouerunt quia ipsi sibi mutuo et ab in uicem omnium et singulorum bonorum suorum mobilium et immobilium haereditorum et obligatorum, paternorum et maternorum ubicunque locorum in quacunque terra districtu et palatinatis existentium, summarumque quarumuis pecuniarum mutuam sibi aduilitatem et usum fructum inscribunt.“
6) Broniewscy herbu Lewart „od Firlejów z Dąbrowicy originem swoją prowadzą,“ jak pisze Niesiecki; protoplastą téj rodziny jest Mikołaj, syn Andrzeja Firleja, kasztelana żarnowskiego, a wnuk Eustachego, kasztelana lubelskiego. Są téż rodziny Broniewskich herbu Leliwa, Ogończyk i Tarnawa (ostatnia na Litwie).
7) Inscr. Luc. 1672 r. ks. 5 fol. 435. „Maria Silvia de Dąbrowice ol. M. Nicolai Firlei Broniewski Castellani Chełmemensis filia prima ol. G. Joannis Caroli Drewnowski gladiferi terrae chelmensis relicta ad praesens secundis nuptiis G. Andreae Olendzki consors legitima recognouit quia ipsa contractum certum inter se et suprafatum maritum suum ab una et G. Alexandrum Brzezicki parte ab altera ratione arendae bonorum Cykowo et aliorum approbat, confirmat et ratificat.“
8) Oto są ważniejsze tranzakcye dopełnione przez Franciszka Olędzkiego. W 1691 r. dzieli się z bratem Wojciechem spadłemi po śmierci ojca dobrami (Inscr. Luc. ks 12 fol. 31), w 1702 r. manifestuje się przeciwko Janowi Męglewskiemu o niedotrzymane umowy (tamże ks. 20 fol. 198) i prowadzi proces ze Stanisławem Sarneckim o dobra Pruszyn (tamże ks. 20 fol. 283), w 1703 r. zapisuje Piotrowi Cielemeckiemu 1000 złp. na dobrach Czuryłły (tamże ks. 21 fol. 46), wreszcie w 1712 r. pożyczył Janowi Jasieńskiemu, podstolemu łukowskiemu 10,000 złp. (tamże ks. 27 fol. 125).
W XVII wieku egzystowała w Ziemi łukowskiéj inna gałąź Sobolików-Olędzkich. Z tych Jan Olędzki z niewiadoméj żony spłodził trzech synów, Jana, Wojciecha i Pawła. Jan Janowicz Olędzki pozostawił czterech synów, Marcina, Mateusza, Wojciecha i Pawła [Inscr. Luc. 1710 r. ks. 24 fol. 112; 1715 ks. 28 fol. 230]. Z nich Wojciech podpisał elekcyą 1697 r. z Ziemi chełmskiéj [Vol. Leg. tom V fol. 437] i miał syna, Łukasza, dziedzica na Ciepielach, ożenionego z Heleną Chromińską [Inscr. Luc. 1715 ks. 28 fol. 272; 1716 ks. 29 fol. 75; 1717 ks. 30 fol. 150], a Paweł miał z niewiadoméj żony dwie córki: Barbarę za Jakóbem Krasuskim [Inscr. Luc. 1715 ks. 28 fol. 230] i Maryannę, pannę [Inscr. Luc. 1710 ks 24 fol. 113]. Z braci Jana, syna Jana Olędzkiego. Józef był ożeniony z Maryanną Pietraszewską herbu Radwan [Inscr. Luc. 1680 ks. 8 fol. 209], a Wojciech miał za sobą Helenę Tarkowską herbu Klamry [Inscr. Luc. 1690 ks. 11 fol. 302; 1700 ks. 18 fol. 278].
Z linii Sobolików-Olędzkich prawdopodobnie pochodził:
Ignacy Olędzki, wojski łukowski, zmarły przed 1752 r., gdyż w tym roku ten urząd został konferowanym Antoniemu Rzewuskiemu, ożeniony z Apolonią Szaniawską, spłodził z nią syna:
Tomasza, ur. 1739 r., który z niewiadoméj nam żony spłodził syna Leona.
Leon Olędzki, ur. 1774 r., ożeniony z Franciszką Sawicką, zrodził syna Jana.
Jan Olędzki, ur. 1815 r., szeregowiec 7 ekipażu floty rosyjskiéj, uzyskał zatwierdzenie szlachectwa od Heroldyi Królestwa Polskiego 14 lutego 1844 r., potwierdzone przez Wydziały Rządzącego Senatu w Warszawie 23 lutego tegoż roku za nr. 8817. Ożeniony 1855 r., z Pauliną Dziewulską, zmarł w Lublinie 4 grudnia 1855 r. Syn jego, Jan Olędzki, ur. w Lublinie 23 kwietnia 1856 r. — [Akta b. Heroldyi Król. Polskiego, nr. V Vol. 5780].
III. Linia litewska dygnitarska,
do połowy XVIII wieku wyznająca kalwinizm1).
Protoplastą litewskiéj linii rodziny Olędzkich jest:
Janusz Olędzki [IV pok.], syn Stanisława Olędzkiego, wojskiego mielnickiego, który pierwszy z téj rodziny przyjął wyznanie helweckie; mianowany dnia
1) Litewska gałąź Olędzkich odznaczaia się wielką gorliwością w krzewieniu kalwinizmu na Litwie; tak np. otaczała szczególną opieką zbór kalwiński w Ostaszynie w powiecie wołkowyskim, fundowany przez Jana Szwykowskiego, gdzie pod ich opieką głosił wyznanie helweckie znany Paweł Żarnowiecki („Słownik Geograficzny“ tom VIII str. 664). To też kolonia kalwińska w téj części kraju była dość znaczną nawet w końcu XVII wieku. Zawisza w swoich Pamiętnikach pisze, co następuje: „1692 r. 22 października na wesele Imp. Dąbrowy z Imp. Grabowską jeździłem do Kubieżewicz. Wesele to sprawowała pani Oborska; haniebnie koszto-
(akapity z Łukowem / „łukowski” / „Inscr. Luc.” = księgi łukowskie; kontekst zaznaczony)
T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, vol. XIII, Poznań 1891, pp. 247–256; in Polona: p. 247 · p. 248 · p. 249 · p. 250 · p. 251 · p. 252 · p. 253 · p. 254 · p. 255 · p. 256.
Złota księga, vol. XIII (1891), p. 264 · monograph of the family
s. 2642. Stanisław Olędzki [XI pok.], dziedzic Promieża w powiecie wołkowyskim, rotmistrz kawaleryi narodowéj, kawaler orderu S. Stanisława, poseł z księstwa żmudzkiego na sejm czteroletni [Obl. Vars. 1790 r. Cz. I fol. 381], ożeniony ze Scholastyką Fijałkowską, miał z niéj następujące potomstwo, wywiedzione w b. Heroldyi Król. Pol. za nr. 2666:
a) Mikołaja Klemensa [X pok.], ur. 1794 r., dziedzica dóbr Ławki w powiecie łukowskim, sekretarza sejmiku obywatelstwa tegoż powiatu w 1837 r.
b) Tomasza Mikołaja [X pok.], ur. 1798 r., porucznika 1-go pułku strzelców pieszych b. wojsk polskich.
[…]
Gałąź Chrustowska (kalwińska).
Dyonizy Olędzki [VI pok.], drugi syn Jerzego, sędziego ziemskiego wołkowyskiego i Justyny Bychowcówny herbu Mogiła, brat Teofila, marszałka wołkowyskiego, pisarz grodzki wołkowyski [Inscr. Luc. 1698 ks. 16 fol. 370],
T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, vol. XIII, Poznań 1891, p. 264; in Polona: p. 264.
Złota księga, vol. XIII (1891), pp. 266–267 · monograph of the family
s. 266Oprócz wyżéj wspomnianych linii rodziny Olędzkich, których należenie do jednego szczepu i wspólne pochodzenie nie ulegają żadnéj wątpliwości, znajdujemy jeszcze następujące gałęzie rodu tego samego nazwiska i herbu:
A. Józwikowie-Olędzcy. W połowie XVII wieku w aktach łukowskich występują bracia Jerzy, Paweł i Wojciech Józwikowie-Olędzcy. Z tych: 1) Jerzy Józwik Olędzki z Zofii Olędzkiéj zrodził córkę Katarzynę, która wyszła pmo voto za Wojciecha Radzikowskiego herbu Ogończyk, sdo voto za Macieja Zdanowskiego herbu Laryssa [Inscr. Luc. 1659 ks. 1 fol. 244; 1682 ks. 2 fol. 399; 1703 ks. 21 fol. 86]. 2) Paweł Józwik Olędzki pozostawił dwóch synów: Andrzeja i Wawrzyńca [Inscr. Luc. 1703 ks. 21 fol. 86; 1707 ks. 23 fol. 115]. 3) Wojciech Józwik Olędzki pozostawił córkę Elżbietę, która wyszła za Franciszka Borkowskiego [Inscr. Luc. 1707 ks. 23 fol. 112 i 114.
B. Świtaczowie-Olędzcy. Około 1650 r. w aktach łukowskich występują: Krzysztof-Switacz-Olędzki i synowie jego z których 1. Paweł pozostawił syna Kaźmierza, dziedzica na Jastrzębiach [?] i Plutach [Inscr. Luc. 1663 ks. 2 fol. 708 i 1703 ks. 21 fol. 93] 2. Adam, dziedzic Ołdachowa, pozostawił córkę Annę, za Krzysztofem Chojeckim i syna Józefa, ożenionego z Elżbietą Jastrzębską, córką Bartłomieja, a po jéj śmierci z Zofią Karską, z któréj miał córkę Maryannę [Inscr. Luc. 1663 ks. 2 fol. 757; 1691 ks. 12 fol. 16 i ks. 13 fol. 107; 1707 ks. 23 fol. 249; 1709 ks. 24 fol. 114; 1710 ks. 24 fol. 214; 1714 ks. 26 fol. 126].
Wreszcie przygodnie wspomnieni występują:
1585 r. Aleksy Olędzki wraz z Adamem, Janem i Krzysztofem Olędzkimi podaje pozew przeciw Poniatowskiemu [Wyr. Lub. ks. 18 fol. 287].
s. 2671669 r. N. Olędzki, poseł łukowski na sejm warszawski [Vol. Leg. tom V fol. 437].
1671—1680. Franciszek Olędzki w zakonie OO. Jezuitów [Inscr. Luc. ks. 5 fol. 264 i ks. 6 fol 362], według Niesieckiego [tom VII fol. 69] syn Andrzeja z Naramowskiéj, wnuk Zygmunta z Głębockiéj: „niewinności na Chrzcie S. wziętéj aż do śmierci zachował, mąż cnót wielkich, rządził kollegium brzeskie i rezydencyę chojnicką, umarł w Kraśnie 1680 r.“ (Nies).
1733—1781. Józef Olędzki, wyświęcony w 1764 r., przez Biskupa kijowskiego Józefa Załuskiego na Biskupa sufragana kijowskiego. […]
T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, vol. XIII, Poznań 1891, pp. 266–267; in Polona: p. 266 · p. 267.
The same surname in the site’s sources: list of surnames from all sources.
