Przejdź do treści
Szukajmy tego, co łączy, unikajmy tego, co dzieli

https://jasinscy.org.pl/notariaty-opracowanie.html

Akty notarialne · AP SiedlceOdczyt przy pomocy modeli AI Claude

Akty notarialne — Łuków i Siedlce, pierwsza połowa XIX wieku

Akty 14 notariuszy Łukowa i Siedlec z lat 1810–1855. Wpisz w pole poniżej nazwisko, imię albo miejscowość; numer aktu otwiera akt.

Więcej o opracowaniu

Akty 14 notariuszy Łukowa i Siedlec z lat 1810–1855 — w Łukowie: Szaniawski (1810–1833), Lipnicki (1810–1812), Lubański (1828–1831), Roguski (1834–1838), Sierzputowski (1840–1846), Zawadzki (1846–1853); w Siedlcach: Witkowski (1810–1818), Mościcki (1810–1817), Olędzki (1817–1821), Chojnacki (1818–1851), Modrzewski (1822–1836), Szczawiński (1829–1855), Trojanowski (1837–1853), Skawiński (1855). Wpisz w pole poniżej nazwisko, imię albo miejscowość; numer aktu otwiera akt. Dawne słowa objaśnia słowniczek niżej, a co i jak odczytano — Przewodnik (ostatnia zakładka).

Odczyt rękopisów wykonały modele AI Claude, a powiązania rodzinne sprawdzono drugim spojrzeniem na każdy akt. Wątpliwe miejsca mają znak [?] albo „?” — przed wyciągnięciem wniosków warto zajrzeć do rękopisu wpisu.

Słowniczek dawnych słów
repertorium
spis aktów prowadzony przez notariusza dzień po dniu: numer, data, strony i krótki opis sprawy
skorowidz (indeks)
alfabetyczny spis nazwisk z numerami aktów
rejent, pisarz aktowy
dawne nazwy notariusza
strona, druga strona
kto zawiera umowę i z kim
wspomniana
osoba, którą akt tylko wymienia (np. zmarły rodzic, sąsiad)
Urodzony, Urodzona
tytuł szlachcica lub szlachcianki — nie data urodzenia
Wielmożny
grzecznościowy tytuł zamożniejszej szlachty i urzędników
Starozakonny, Starozakonna
dawne określenie Żyda lub Żydówki (wyznawcy „starego zakonu”)
niegdy
nieżyjący, „świętej pamięci”
sukcesorowie
spadkobiercy
Akt Uszanowania
formalna prośba dorosłego dziecka do rodziców o zgodę na ślub, wymagana ówczesnym prawem
dożywocie
prawo korzystania z majątku do końca życia
zapis sumy, kwit, zastaw
pożyczka zapisana na majątku / pokwitowanie jej spłaty / oddanie gruntu w użytkowanie w zamian za pożyczkę
1° voto, 2° voto
z pierwszego, z drugiego małżeństwa
przydomek
dodatkowe miano odróżniające gałęzie tego samego nazwiska, np. Krasuski Strączek
[?]
odczyt niepewny — warto zajrzeć do rękopisu

aktów 46 884odczytanych w całości 4 012wystąpień osób 238 690testamentów, rozporządzeń, inwentarzy i licytacji 2 079

Opcje szukania
Lata Tylko zapisy z tych lat. Lata można też wpisać w pole: 1820–1840.
Szukana osoba w tej roli; bez zapytania — akty, w których ktoś ją pełni.
Miejsce spisania aktu albo miejscowość osoby, np. Jasionka, Łuków.
Kogo szukać

Dodawanie: plus przed słowem — słowo musi wystąpić w tym samym akcie, ale nie musi należeć do szukanej osoby, np. Michał Jasiński +Jasionka. Wykluczanie: minus przed słowem pomija wyniki z tym słowem, np. Jasiński -Chromiński. Nazwiska: forma męska znajduje też żeńską i odmienioną (Jasiński → Jasińska, z Jasińskich), a nazwisko — także jego dawne zapisy (Jasieński). Lata: np. Jan Jasiński 1820–1840 albo od 1820 do 1840. Nazwisko rodowe: z Jasińskich, z domu Jasińska. Dawna pisownia: Woyciech = Wojciech. „Jedna osoba” włącza się sama przy imieniu i nazwisku; przy szukaniu wyniki stoją według trafności, dopóki nie wybierzesz innej kolejności.

Zawęź: 1810–1855 · wszyscy notariusze

Kolejność:

Opis zakładki

Wszystkie akty — według notariuszy (w obrębie notariusza po latach i numerach), według dat (wszyscy notariusze razem; akt bez daty stoi przy sąsiednich numerach tego samego notariusza) albo alfabetycznie (po pierwszej osobie w akcie; nazwiska nieczytelne albo niepewne — na końcu). „Czego dotyczy” to brzmienie repertorium notariusza. Gdy repertorium podaje sam rodzaj czynności („Sprzedał”, „Kwit”), a akt odczytano w całości, stoi tu krótki opis z odczytu; akty bez wpisu w repertorium mają opis czynności z samego aktu. Osoby: z pierwszych stron aktów i z pełnych odczytów (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); akty, których pierwszej strony jeszcze nie odczytano, stoją z repertorium albo indeksu.

Wczytywanie danych…

AktDataCzego dotyczyOsoby w akcieOdczyt

Kolejność:

Opis zakładki

Każda osoba z każdego aktu stoi osobnym wierszem — liczba przy zakładce to wystąpienia osób w aktach, a nie liczba różnych ludzi: ten sam człowiek, który stawał u notariusza kilka razy albo był świadkiem wielu aktów, ma tyle wierszy, w ilu aktach występuje. „Odniesienia do osób” to powiązania rodzinne słowami aktu (z „?”, gdy akt ich wprost nie nazywa). Klik w numer aktu otwiera akt: wpis repertorium, osoby, pełny odczyt, rękopis wpisu i odsyłacz do serwisu Szukaj w Archiwach. Zakładka obejmuje osoby z pierwszych stron aktów wszystkich notariuszy i z pełnych odczytów (4 012: Jasińscy, testamenty, inwentarze, akty wielopokoleniowe); wierszy osób: 238 690. Akty znane dotąd tylko z repertorium albo indeksu mają osoby w zakładce Akty; osób z dalszych stron aktów odczytanych z pierwszej strony tu jeszcze nie ma. Wyszukiwarka przeszukuje też pełne odczyty.

Wczytywanie danych…

OsobaPrzydomekRola w akcieOdniesienia do osóbMiejscowośćAktCzego dotyczy

Kolejność:

Rodzaj:

Opis zakładki

Osoby, przy których akt w polu stanu podaje urząd, godność, stopień wojskowy, stan duchowny albo zajęcie. „Wielmożny” to tytuł grzecznościowy, nie funkcja — Wielmożni stoją osobno, pod ostatnim przyciskiem; wyznanie (np. „Starozakonny”) nie jest tu liczone. Bez samego notariusza. Rodzaj przypisany po słowach aktu; „Urząd lub tytuł” stoi w brzmieniu aktu. Wyszukiwarka i roczniki działają jak w innych zakładkach.

Wczytywanie danych…

OsobaUrząd lub tytuł (słowami aktu)RodzajAktCzego dotyczy

Kolejność:

Rodzaj:

Opis zakładki

Testamenty, rozporządzenia, inwentarze i licytacje wszystkich notariuszy. Akty odczytane w całości mają pełny tekst; pozostałe stoją na razie z repertorium, indeksu albo pierwszej strony (dopisek przy rodzaju) i czekają na pełny odczyt — rodzaj ustalono z opisu czynności: dwa niezależne odczyty opisu i reguła, a gdy się różniły — po przejrzeniu. „Rozporządzenie” to rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci albo między dziećmi, gdy opis nie nazywa go testamentem. Zakładka powstała z rejestru liczącego 2 839 pozycji: każdego aktu, którego opis wspomina testament, spadek, inwentarz albo licytację. 765 z nich to akty pochodne i inne czynności — kwity z legatów i spadków, cesje i działy schedy, pełnomocnictwa do spadku, sprzedaże — i w zakładce ich nie ma; stąd aktów jest tu mniej niż pozycji rejestru.

Wczytywanie danych…

AktDataRodzajKogo dotyczyTreść

Jasińscy w aktach notarialnych

1 240 aktów, w których występują Jasińscy (Jasieńscy, Jasinscy), u 13 notariuszy, w tym 1 138 odczytanych w całości. Omówienie poniżej opiera się na aktach Józefa Kalasantego Szaniawskiego z lat 1810–1825, przy Jasionce także na aktach siedleckich (testament Jakuba z Jasionki), oraz na pełnych tekstach pojedynczych aktów innych notariuszy z lat 1816–1853; osobny ustęp zbiera akty Pogonowskich. Mówi o Jasińskich z Jasionki, Krasus, Plewek, Turzychrogów i innych miejscowości tak, jak przedstawiają ich akty. Osób nie łączymy na siłę: tam, gdzie akty nie mówią wprost, że to ta sama osoba, stoi „?”. Wszystkie akty z Jasińskimi, także u pozostałych notariuszy, są w tabeli niżej; numer aktu otwiera akt.

Jasionka — miejscowość i majątek

Jasionka w powiecie siedleckim, w parafii Zbuczyn, była okolicą szlachty cząstkowej. Jasińscy siedzieli tu obok Borkowskich, Chromińskich, Jastrzębskich i Zdanowskich, a ich części sięgały do Chromnej, Borek (Kos, Kosiorek, Paduchów, Wyrek, Świercz, Sołd), Ługów, Zdan, Pogonowa i Popław. Miejscowość bywa w aktach „Jasionie”, nazwisko — „Jasiński”, „Jasieński”, „Jasinski”. Sprzedawano siedliska, zagony, działy pola i łąki liczone na sążnie szerokości i pasy lasu w Chromnej; ceny szły od kilku do kilkuset złotych, po 1841 r. coraz częściej w rublach srebrnych po 6 zł 20 gr (800 zł to 120 rubli, Chojnacki /1845). Obok tych części istniały dobra Jasionka z folwarkiem, karczmami i browarem; ich „część A” należała do wdowy po Franciszku Ksawerym Jasińskim i jej syna Alojzego (Chojnacki /1828), a w 1831 r. miała już nowego dziedzica, Poniatowskiego (Modrzewski /1831).

Jasionka — Jakub, syn Bartłomieja, jego synowie i bratankowie

Jakub Jasiński (w akcie „Jakób Jasieński”), syn Bartłomieja, dziedzic części szlacheckich w Jasionce, Chromnej, Ługach Rętkach i Gołaszach, „wiekiem osłabiony”, dyktuje 29 XI 1829 r. w Jasionce testament prywatny. Majątek nieruchomy dzielą między siebie trzej synowie — Kazimierz, Michał i Tomasz; dom mieszkalny, postawiony po pożarze kosztem Michała, z którym ojciec gospodarował, nie wchodzi do działu jako własność Michała. Córka Marianna, mieszkająca w gminie Świercze, była już wyposażona, „na co iest Kwit przed Regentem Choynackim Zeznany”. Kwit się zachował: 30 XI 1819 r. Marianna z Jasieńskich Ługowska, żona Stanisława z Ługów Rętek, kwituje ojca z 400 zł „iako część na posag” (Chojnacki /1819). Michał ma ojca pochować na cmentarzu w Zbuczynie i nie żądać zwrotu kosztów od rodzeństwa. Cały majątek oceniono na dwa tysiące złotych. W dopisku na marginesie, potwierdzonym znakami testatora i parafami świadków, ojciec zaznacza, że Kazimierz wziął jednego konia i ma za niego spłacić brata Tomasza kwotą 36 zł, „a do Michała nic należeć nie będzie”. Testament przedstawił w Trybunale syn Michał, do akt rejenta trafił 1 V 1830 (Szczawiński /1830). Matkę Michała, Scholastykę z Głuchowskich, wymienia dopiero jego własny testament (Skawiński /1855).

W 1830 r. Kazimierz, mieszkający wtedy w Borowiu, sprzedaje braciom Michałowi i Tomaszowi swoją schedę po ojcu za 800 zł i kwituje ich z zapłaty (Chojnacki /1830; Chojnacki /1830). Tomasz odstępuje Michałowi w 1838 r. siedlisko w Borkach Wyrkach, a w 1839 r., już z Choi, resztę części ojczystej (Trojanowski /1838; Trojanowski /1839); Tomasz, mąż Agnieszki z Borkowskich, sprzedający w 1846 r. działy w Choi, to zapewne on (?) (Trojanowski /1846).

Felicjan i Jan, synowie zmarłego Antoniego Jasińskiego, nazywają Michała, syna Jakuba, bratem stryjecznym (Modrzewski /1834; Trojanowski /1838; Trojanowski /1849); Antoni był więc bratem Jakuba, a zatem synem? Bartłomieja. Nie żył już w 1819 r., gdy córka Franciszka, panna, sprzedaje bratu Felicjanowi swoją część po ojcu (Chojnacki /1819). Felicjan odstępuje spadek bratu Janowi, a w 1834 r. sprzedaje Michałowi części w Jasionce i Borkach Świerczach za 300 zł z zastrzeżeniem dożywocia (Chojnacki /1827; Modrzewski /1834). Jan, syn Antoniego, dostaje w 1826 r. od przyszłej żony, wdowy Konstancji z Borkowskich Jastrzębskiej, schedę po jej ojcu (Chojnacki /1826), a potem kawałek po kawałku przenosi ojcowiznę na Michała (Modrzewski /1835; Trojanowski /1838; Trojanowski /1841). W 1848 r. odkupuje od siostry Teresy, panny, jej czwartą część schedy i rok później odsprzedaje ją Michałowi (Chojnacki /1848). Antoni miał więc czworo dzieci.

Michał, syn Jakuba, jest w aktach najwytrwalszym nabywcą ziemi w Jasionce i Chromnej. Poza schedami braci i bratanków kupuje od Kazimierza Borkowskiego, syna Marianny z Jasińskich, od Andrzeja Borkowskiego z Borek Kosów, od Katarzyny z Jasińskich Wiśniewskiej (czwarta część po Karolu Jasińskim za 115 zł), od Chromińskich i Borkowskich jeszcze w latach 1845–1854 (Chojnacki /1830; Modrzewski /1832; Trojanowski /1842; Trojanowski /1845; Trojanowski /1846; Trojanowski /1853; Szczawiński /1854). Michał z Jasionki bez imienia ojca, kupujący las i działy w Chromnej, to zapewne on (?) (Modrzewski /1836; Trojanowski /1846). Pierwszą żoną była Elżbieta z Wysokińskich, córka Jana, która w 1826 r. kupuje od brata Kajetana trzy zagony w Chromnej (Modrzewski /1826). W 1843 r. Michał przekazuje synowi Janowi i jego przyszłej żonie Katarzynie Radomyskiej część w Jasionce i Chromnej w szacunku 500 zł, czyli 75 rubli (Trojanowski /1843); Jan, syn Michała, kupujący w 1847 r. dział w Chromnej, to zapewne ten sam (?) (Szczawiński /1847).

Testament Michała (1855). 23 VI / 5 VII 1855 r. w swoim domu w Jasionce Michał, syn Jakuba i Scholastyki z Głuchowskich, dyktuje testament publiczny. Ma dziewięciu synów i trzy córki z dwóch małżeństw — z Elżbietą z Wysokińskich i z drugą żoną Julianną — i dzieli majątek między nich po równo; żonie zapisuje dożywocie na dziesiątej części, opiekunem ustanawia syna Jana (Skawiński /1855). Trzy testamenty z Jasionki pokazują trzy sposoby przekazania ziemi: Jakub w 1829 r. dzieli ją między trzech synów, Fabian w 1845 r. daje wszystko jednemu i każe mu spłacić rodzeństwo, Michał w 1855 r. wraca do równego działu, tym razem na dwanaścioro.

Anna, córka Michała z Jasionki, dostaje w 1846 r. zapis 400 zł od narzeczonego, wdowca Ludwika Kurowskiego z Kurowa, a w 1851 r. kwituje ojca z 75 rubli posagu, wspominając jedną siostrę i dziewięciu braci (Szczawiński /1846; Zawadzki /1851). Dziewięciu synów ma Michał, syn Jakuba, więc to zapewne jego córka (?), choć rachunek córek się nie zgadza.

Jasionka — Fabian, syn Michała, i jego testament (1845)

Fabian Jasiński, syn Michała, mąż Ludwiki z Chromińskich (Chojnacki /1846), od 1815 r. pożycza sąsiadom pod zastaw ziemi: części Stanisława Borkowskiego w Chromnej i Borkach Paduchach (Mościcki /1815; Olędzki /1818), części Piotra Skolmowskiego w Borkach (Modrzewski /1824), część Antoniego Borkowskiego w Jasionce za 400 zł (Modrzewski /1835) — ta ostatnia w 1838 r. przechodzi na niego kupnem za 600 zł (Szczawiński /1838). W 1839 r. Fabian i syn Jan kupują po połowie siedlisko szerokości 22 sążni za 1 300 zł (Trojanowski /1839). Wydając w 1828 r. córkę Weronikę za Józefa Wilczyńskiego, zapisuje jej 1 000 zł posagu (Chojnacki /1828).

Testament Fabiana (1845). 19/31 VIII 1845 r. w domu nr 17 w Jasionce Fabian zapisuje cały majątek średniemu synowi Janowi, który ma wypłacić rodzeństwu — Michałowi, Weronice, Reginie i Mariannie — po 225 rubli, a 45 rubli przeznaczyć na pogrzeb i nabożeństwa (Trojanowski /1845). Weronika, już secundo voto Tchórzewska, kwituje brata z 75 rubli reszty (Chojnacki /1845); Mariannie, żonie Józefa Ługowskiego, Jan oddaje część w Ługach Gutowach i dopłaca gotówką (Trojanowski /1845); Reginie, żonie Józefa Pogonowskiego, wypłaca legat (Chojnacki /1845; imię testatora podaje tylko repertorium), a tego samego dnia żona Jana, Julianna, sprzedaje Reginie za 1 000 zł dwa siedliska w Pogonowie, otrzymane dwa tygodnie wcześniej w dziale po matce; Jan zabezpiecza żonie 150 rubli — cenę jej Pogonowa (Chojnacki /1845; Chojnacki /1845; Chojnacki /1845). Tego roku i następnego dokupuje jeszcze ziemię w Jasionce (Chojnacki /1845; Chojnacki /1845; Chojnacki /1846). Weronika w 1848 r. wydaje córkę Annę Wilczyńską za Kazimierza Oretowskiego z Pogonowa (Trojanowski /1848).

Jasionka — Franciszek i Gertruda oraz ich syn Tadeusz

Franciszek Jasiński z Jasionki w grudniu 1810 r. zabezpiecza żonie Gertrudzie należność od Antoniego Orzełowskiego z Pogonowa (Mościcki /1810); w tym samym miesiącu Franciszek i Gertruda (tu „z Brzostowskich”) wykupują i zamieniają grunty w Pogonowie (Witkowski /1810; Witkowski /1810). W 1832 r. Franciszek, syn zmarłego Macieja, daruje synowi Tadeuszowi części w Jasionce, Chromnej i Ługach z obowiązkiem wypłaty po 500 zł posagu siostrom Juliannie, Annie i Mariannie (Chojnacki /1832). W 1844 r., już wdowiec, asystuje Mariannie przy zapisie 400 zł od narzeczonego, wdowca Kazimierza Celińskiego (Trojanowski /1844); w 1845 r. dzieci dzielą spadek po Gertrudzie z Orzełowskich: Julianna bierze Pogonów, Marianna Popławy, Tadeusz i Anna po połowie część w Jasionce (Chojnacki /1845; Chojnacki /1845). Julianna była żoną Jana, syna Fabiana — tak połączyły się dwie linie z Jasionki — i dostała od brata 800 zł (Chojnacki /1845; Chojnacki /1845); Anna, żona Józefa Borkowskiego, kwituje brata z posagu (Trojanowski /1845).

Tadeusz przez dwadzieścia lat powiększa ojcowiznę: kupuje od spadkobierców Jędrzeja Borkowskiego, las z łąką od Katarzyny z Orzełowskich Dziewulskiej, połowę części Kaspra Jastrzębskiego za 2 100 zł, siedlisko od Baltazara Jasińskiego, syna Mateusza, część Antoniego Zdanowskiego, działy w Chromnej (Modrzewski /1832; Chojnacki /1835; Trojanowski /1837; Chojnacki /1846; Chojnacki /1847; Trojanowski /1853), a w 1849 r. część Jana Jastrzębskiego dla małoletniego syna Józefa (Szczawiński /1849). Pożycza pieniądze sąsiadom (Trojanowski /1838; Trojanowski /1846; Chojnacki /1849) i często świadczy przy cudzych aktach (Szczawiński /1837; Zawadzki /1847). W 1853 r. jego ojciec już nie żył (Trojanowski /1853).

Franciszek, syn Mateusza i Elżbiety z Chromińskich, który kupuje części w Chromnej i na Popławach i spłaca siostrę Ewę Wysokińską (Witkowski /1816; Chojnacki /1823; Modrzewski /1826), to być może ten sam co Franciszek, syn Macieja — Popławy wracają w dziale po Gertrudzie — ale akty tego nie mówią. Wujem nazywają Franciszka z Jasionki córki Teresy z Jasińskich Celińskiej i Maciej Borkowski, syn Marianny z Jasińskich (Modrzewski /1829; Chojnacki /1830); którego Franciszka — nie wiadomo.

Jasionka — Franciszek, syn Jakuba i Józefy z Wysokińskich

Drugi Jakub z Jasionki, mąż Józefy (Józefaty) z Wysokińskich, żył w 1811 r., gdy jego syn Franciszek przed ślubem z Agatą, córką Michała Jastrzębskiego, mieszkał „z rodzicami” (Mościcki /1811); związku tego Jakuba z synem Bartłomieja akty nie podają. Franciszek skupuje części sióstr — Marianny, żony Mateusza Jastrzębskiego, i Julianny, wdowy po Wojciechu Oknińskim, żony Wojciecha Grodzickiego (Chojnacki /1836; Modrzewski /1836; Chojnacki /1849) — a działy po matce w Zdanach sprzedaje Zdanowskim (Trojanowski /1849; Trojanowski /1850). W 1837 r. sprzedaje synowi Michałowi i jego przyszłej żonie Marcjannie z Tchórzewskich część siedliska i gruntów za 500 zł (Trojanowski /1837; Trojanowski /1850). Córka Katarzyna dostaje w 1842 r. zapis 60 rubli od wdowca Kazimierza Jastrzębskiego, w 1846 r. jako wdowa procesuje się z ojcem i Michałem o darowiznę zmarłego męża (Trojanowski /1842; Trojanowski /1846); Katarzyna, córka Franciszka, żona Konstantego Borkowskiego w 1852 r., to zapewne ona (?) (Trojanowski /1852). 16/28 IV 1852 r. Franciszek sprzedaje połowę swojej części córce Rozalii, żonie Juliana Borkowskiego, wyliczając sześcioro dzieci (Trojanowski /1852).

Z tego kontraktu korzysta córka Franciszka, żona Łukasza Borkowskiego z Borek Kosów: 8/20 VI 1852 r. kupuje od Juliana Borkowskiego, syna Szczepana, piątą część jego ojcowizny w Borkach Kosach — siedliska, ogrody, olszyny, lasy i pastwiska, bez gruntów ornych — za 4 ruble 50 kopiejek, potrącając je z reszty posagu „z majątku Ojczystego”, 22 rubli 50 kopiejek, należnej od siostry Rozalii; pozostałe 18 rubli wypłaca jej Julian „zastępnie za swą żonę”. Franciszka zrzeka się dalszych pretensji i podpisuje znakami krzyża, mąż — własnoręcznie (Trojanowski /1852).

Jasionka — dzieci Wincentego, Mateusza i Macieja

Felicjan, syn zmarłego Wincentego, 16 VII 1817 r. zabezpiecza żonie Antoninie z Jastrzębskich 800 zł posagu, a siostra Elżbieta, żona Tomasza Jastrzębskiego z Radomyśli, kwituje go z 700 zł (Witkowski /1817; Witkowski /1817; Witkowski /1817). W 1818 r. tyle samo dostaje siostra Marianna, żona Jana Zielonki; rodzicami są tu Wincenty i Franciszka z Krasuskich (Olędzki /1818). W 1819 r. Felicjan kupuje grunty od Joanny, córki zmarłej Anieli Jasińskiej i wnuczki Wincentego, która nazywa go wujem (Chojnacki /1819). Zmarł przed 4 II 1830 r., gdy wdowa zapisuje 1 200 zł przyszłemu mężowi Franciszkowi Chromińskiemu (Modrzewski /1830). Felicjan z Jasionki, mąż Marianny, żyjący w latach 1830–1831, to więc ktoś inny — najpewniej syn Antoniego (?) (Chojnacki /1830; Chojnacki /1831).

Córki Wincentego mają w aktach trzy różne matki: Marianna Oknińska — Krystynę z Modrzewskich (Mościcki /1815), Brygida, żona Tomasza Zdanowskiego, sprzedająca w 1818 r. siódmą część ojcowizny Mateuszowi, synowi Wiktora — Elżbietę z Izdebskich (Olędzki /1818; Witkowski /1813). Czy chodzi o jednego Wincentego, czy o kilku — akty nie mówią.

Dzieci kilku Mateuszów spłacają się podobnie. Marianna, żona Marcina Siestrzeniewitowskiego, kwituje w 1819 r. braci Jana, Antoniego i Stanisława z 390 zł schedy po ojcu (Chojnacki /1819). Inna Marianna, żona Stanisława Chromińskiego, kwituje w 1829 r. brata Michała z 2 000 zł posagu z działu po ojcu Mateuszu z 1806 r. i odkupuje od niego części za 990 zł (Chojnacki /1829; Chojnacki /1829); w testamencie z 1839 r. zapisuje część w Jasionce czworgu dzieciom, a Chromną i Ługi córce Katarzynie Ługowskiej (Trojanowski /1839). Michał, syn Mateusza, zapisuje w 1853 r. synowi Marcinowi część Jasionki i Ługów Gołaczy w szacunku 300 rubli, z wypłatą siostrom po 75 rubli (Trojanowski /1853); Marcin, syn Michała, kupujący w latach 1849–1851 działy w Chromnej i łąkę w Jasionce, to zapewne ten sam (?) (Trojanowski /1849; Trojanowski /1851).

Maciej Jasiński i Wiktoria z Wysokińskich mieli syna Jędrzeja (Andrzeja) i córki Agnieszkę, żonę Piotra Nowosielskiego, i Mariannę z Borek Wyrek; w 1818 r. rodzeństwo sprzedaje Wojciechowi Wielgórskiemu dwie części na Radzikowie Stopkach, spadłe po matce i po siostrze Mariannie, pannie (Szaniawski /1818; Szaniawski /1818; Olędzki /1818). Andrzej z Jasionki zapewnia w 1817 r. 150 zł żonie Tekli z Biernackich, córce Michała Biernackiego (Witkowski /1817), a w 1820 r. Tekla dziedziczy trzecią część majątku ojca w Krasusach Łęgnowoli (Szaniawski /1820). Andrzej umiera po testamencie z 30 X / 11 XI 1839 r., w którym zostawia żonie część w Jasionce (Trojanowski /1839); w 1847 r. Tekla, już żona Wacława Ługowskiego, wydziela z niej synowi, z dożywociem dla rodziców (Trojanowski /1847). Marianna z Jasińskich Borkowska, żona Józefa, córka Macieja i siostra Andrzeja, sprzedaje w latach 1846–1848 siedlisko i schedę w Jasionce (Trojanowski /1846; Trojanowski /1848); Marianna z Jasińskich Borkowska, żona Józefa, kupująca w 1853 r. z synem Aleksandrem siedlisko i pole w Ługach Gołaczach za 57 rubli, to być może ona (?) (Trojanowski /1853).

Jasionka — Rafał i Bibianna, Karol i Rozalia, Jacenty i Cecylia, inni

Rafał, syn Tomasza, spłaca w 1830 r. siostry Elżbietę, żonę Grzegorza Borkowskiego, i Urszulę, żonę Jana Chromińskiego, po 200 zł (Modrzewski /1830). Jego żona Bibianna z Chromińskich kupuje od Urszuli w 1842 r. dwa działy, a w 1844 r. dostaje od męża dożywocie (Trojanowski /1842; Chojnacki /1844). W 1848 r., już wdowa, wydziela synowi Julianowi przed ślubem z Karoliną Chromińską siedlisko i piątą część majątku (Trojanowski /1848), a w 1853 r. syn Leon, powołany do wojska, warunkowo daruje swoją piątą część siostrom Mariannie, żonie Karola Jasińskiego, Juliannie i Katarzynie (Trojanowski /1853). Czy ojciec Rafała to Tomasz, syn Jakuba, akty nie mówią.

Rozalia z Radzikowskich, wdowa po Karolu Jasińskim, daruje w 1816 r. córce Anieli i zięciowi Pawłowi Chromińskiemu trzy zagony siedliska w Zdanach, a w 1817 r. sprzedaje córce Katarzynie i zięciowi Szymonowi Wiśniowskiemu z Radomyśli Starej swoją część w Zdanach za 50 zł; córki Marianna Krzę[?]ewska i Franciszka, panna, dostają po 15 zł (Mościcki /1816; Szaniawski /1817). Aniela i Katarzyna sprzedają potem grunty w Zdanach (Chojnacki /1821; Modrzewski /1830); Katarzyna, wdowa, odstępuje w 1842 r. Michałowi, synowi Jakuba, czwartą część po ojcu w Jasionce (Trojanowski /1842).

Agnieszka z Jasińskich Zdanowska, córka zmarłego Jacentego i Marianny Jastrzębskiej, 5 I 1813 r. przekazuje mężowi Maciejowi całą część macierzystą w Jasionce (szacunek 300 zł), zastrzegając sobie dożywocie, i kwituje go z 200 zł (Szaniawski /1813; Szaniawski /1813); w 1832 r. Maciej sprzedaje swoją część za 480 zł (Chojnacki /1832). Cecylia z Jasińskich, żona Wojciecha Radomyskiego, także córka Jacentego, wypisuje w 1835 r. córce Juliannie i jej przyszłemu mężowi Stanisławowi Chromińskiemu działy w Borkach Kosach, a w 1843 r. oddaje część Jasionki po ojcu drugiej córce, Katarzynie, i jej przyszłemu mężowi Janowi, synowi Michała (Modrzewski /1835; Trojanowski /1843). Czy Agnieszka i Cecylia były siostrami, akty nie mówią. Po śmierci matki Julianna sprzedaje ziemię w Jasionce Janowi Jasińskiemu (Szczawiński /1853), a 26 IV 1853 r. obie siostry — Katarzyna, żona Jana, z Jasionki, i Julianna — sprzedają Julianowi i Rozalii z Radomyskich Borkowskim dział pola w Jasionce i dział siedliska w Borkach Kosach za 33 ruble 50 kopiejek (Szczawiński /1853); czy kupująca Rozalia jest ich siostrą, akt nie mówi.

Kilka postaci znamy z pojedynczych aktów. Marianna z Kurowskich, wdowa po Janie Jasińskim, przed drugim ślubem zapisuje 150 zł Wojciechowi Celińskiemu na ojcowiźnie w Kurowie (Szaniawski /1815). Joanna z Jasińskich Ławecka z Borek Paduchów kupuje z mężem Michałem w 1853 r. dział pola z łąką za 33 ruble; świadkiem jest Tadeusz Jasiński z Jasionki, związku z Joanną akt nie podaje (Szczawiński /1853). Agnieszka z Borkowskich, wdowa po Stanisławie Jasińskim, powtórnie Ługowska, oddaje w 1852 r. pełnoletniemu synowi Janowi majątek w Borkach Paduchach — akt z 1830 r. o dożywociu upadł, gdy urodził się syn (Trojanowski /1852). Rozalia z Borkowskich sprzedaje w 1845 r. część w Jasionce pod nieobecność męża Jana Jasińskiego, który „od lat ośmiu przeszło” nie przebywa w kraju (Chojnacki /1845).

Jasionka — dwór: Franciszek Ksawery, Salomea i Alojzy

Salomea, wdowa po Franciszku Ksawerym Jasińskim, sędzi ziemi łukowskiej, w 1818 r. najmuje w Łukowie połowę domu na stancję „dla Dzieci w Szkołach Woiewódzkich Łukowskich” (Szaniawski /1818). Jako dziedziczka części Jasionki wydzierżawia ją w 1824 r. na trzy lata z karczmami (Modrzewski /1824), a z synem Alojzym dzieli z Baltazarem Jasińskim z Dziewul podatek ofiary 24. grosza — dwie trzecie z Dziewul, jedna trzecia z Jasionki — wedle komplanacji po Ksawerym Jasińskim z 15 VI 1808 r. (Chojnacki /1825). Sukcesorów zmarłego „Wielmożnego Xawerego” wymieniają jako sąsiadów akty z lat 1811–1812 — zapewne chodzi o niego (?) (Mościcki /1811; Witkowski /1812).

4 II 1825 r. Salomea zezwala na ślub Alojzego z Heleną Idzińską z Ról (Szaniawski /1825; Szaniawski /1825); Alojzy z żoną dziedziczą po jej matce grunty i sumy na Kołach i Rolach (Szaniawski /1825; Szaniawski /1825). Odtąd matka i syn żyją na kredyt: pożyczka od geometry Roszkiewicza pod zastaw folwarku Jasionka, dług u Marianny Lubkowskiej, zastaw karczmy z browarem w Chromnej, spółka z Onufrym hrabią Podoskim na utrzymanie dwudziestu krów i dług u niego na 3 500 zł, pożyczki Salomei u Podoskiego i Wojciecha Szaniawskiego (Modrzewski /1826; Szaniawski /1827; Modrzewski /1827; Chojnacki /1827; Chojnacki /1827; Chojnacki /1828; Szczawiński /1829). Alojzy, „syn zmarłego Franciszka Ksawerego, sędziego ziemskiego łukowskiego”, mieszkający w Rolach, wyprzedaje grunty (Modrzewski /1827; Chojnacki /1828), w 1828 r. podejmuje się odbudować dla Podoskiego spalone budynki w Szaniawach Poniatach (Chojnacki /1828), w 1830 r. tam mieszka (Szaniawski /1830), w 1831 r. jest „byłym dziedzicem Jasionki”, w 1834 r. — dziedzicem Szaniaw Poniatów (Modrzewski /1831; Roguski /1834).

Małgorzata z Jasińskich Łaska, córka Franciszka Ksawerego Jasińskiego, żona Franciszka Łaskiego z Siedlec, 6 VII 1822 r., przy asystencji męża i brata rodzonego Baltazara, mieszkającego w Warszawie, odstępuje Janowi Gumowskiemu 9 000 zł — resztę pożyczki, której jej ojciec udzielił Antoniemu hrabiemu Małachowskiemu, dziedzicowi Siemienia (Chojnacki /1822, seria II). Akt nie mówi, czy jej ojciec to sędzia, mąż Salomei, ani czy Baltazar z Warszawy to Baltazar z Dziewul (?). Wspólny podatek Baltazara i Salomei z dóbr objętych komplanacją po Ksawerym (Chojnacki /1825) jest najmocniejszym śladem, że wszyscy wywodzą się od tego samego Franciszka Ksawerego; wprost żaden akt tego nie mówi. Baltazar z Dziewul to „Podprefekt Powiatu Radzyńskiego”, „Dziedzic Dziewul”, sąsiad gruntów na Dziewulach i Smolance (Szaniawski /1812; Szaniawski /1817; Witkowski /1813), w 1839 r. „dawny dziedzic dóbr Dziewule” (Trojanowski /1839).

Jasionka — wójt Kazimierz Wiktor

W latach 1821–1824 w Jasionce, w domu nr 4, mieszka wielmożny Kazimierz Jasiński, syn zmarłego Leona, komisarz: zapisuje 6 000 zł kaucji za komornika Pikulskiego na reszcie ceny dóbr sprzedanych w 1811 r. z Konstantym Jasińskim i deklaruje sumę 17 000 zł na Żelkowie (Chojnacki /1821; Chojnacki /1821). Kazimierz z Jasionki nazywa zmarłego Ksawerego Jasińskiego stryjem (Chojnacki /1823) — jeśli to syn Leona, Ksawery był bratem Leona (?). Dzierżawi części w Jasionce i browar w Borkach Paduchach (Chojnacki /1823; Modrzewski /1823), a w 1824 r. jako wójt gminy w Jasionce sprzedaje wszystkie swoje ruchomości i statki gospodarskie za 500 zł (Modrzewski /1824).

Kto spisał testament Jakuba. Pod podpisami świadków testamentu z 1829 r. stoi poświadczenie piszącego „do rzetelności wpisania” i podpis Kazimierza Jasińskiego. Porównanie charakteru pisma — ten sam podpis z zakrętasem i ta sama formuła — pokazuje rękę wójta gminy Borki Świercze i Jasionka, który w latach 1819–1831 spisywał ostatnie wole sąsiadów, niepiśmiennych albo złożonych chorobą (Szaniawski /1820; Modrzewski /1823; Modrzewski /1826; Szczawiński /1829; Modrzewski /1831; Modrzewski /1832). Jeden z tych testamentów sam mówi, że pisał go Kazimierz, syn Leona (Szczawiński /1829), a ten sam charakter pisma ma podpis Kazimierza, syna Leona i Marianny z Wodzińskich (Modrzewski /1826) — wójt to więc Kazimierz Wiktor, którego nekrolog nazywa „z Jasionki”, człowiek z innej linii rodu. Syn Jakuba, także Kazimierz, z Borowia, podpisywał się inną ręką — prostym pismem z zygzakowatym zakrętasem (Chojnacki /1830; Chojnacki /1830); tych dwóch Kazimierzów nie łączymy.

Testament i śmierć wójta. Kazimierz Wiktor spisał testament prywatny 2 II 1844 r., dwa tygodnie przed śmiercią; do akt notariusza w Końskich przyjęto go 1/13 III 1844 r. (repertorium notariusza w Końskich 1844–1850, nr 28b, „Testamentu w Machorach”). Zmarł 16 II 1844 r. w Machorach w guberni sandomierskiej. Nekrolog nazywa go „ś. p. W. Kazimierz Wiktor z Jasionki, Rawicz Jasieński, b. Podczaszyc, Plenipotent tamecznych dóbr Machoroskich, b. Maior, Syn Leona i Marjanny z Wodzińsko-Osolińskich, Jasieńskich, Podczaszych Ziemi Liwskiej, właścicieli dóbr Żelków”. Zostawił żonę Małgorzatę z Zielonków i trzech dorosłych synów „z innych Żon”: Karola, Jana i Antoniego. Zwłoki przewieziono z Żarnowa do Inowłodza i złożono „w nowo wybudowanym grobie Familji Jasieńskich”; pochował go najstarszy syn, komendarz parafii inowłodzkiej („Kurjer Warszawski” 1844, nr 65 z 7 III, s. 302). Syna Karola zna akt z 1818 r.: babka Marianna z Wodzińskich zapisuje 10 000 zł wnukowi Herkulesowi Sewerynowi Karolowi, synowi Kazimierza i zmarłej Urszuli z Kolesińskich (Olędzki /1818). Tekstu testamentu z 1844 r. nie znamy; akta notariusza z Końskich przechowuje Archiwum Państwowe w Kielcach.

Jasionka — spłaty i posagi

Córki z Jasionki dostawały zwykle kilkaset złotych, wypłacanych na raty, często długo po ślubie i najczęściej przez brata, który przejął ziemię: 400 zł Marianny Ługowskiej (Chojnacki /1819), po 700 zł sióstr Felicjana (Witkowski /1817; Olędzki /1818), po 200 zł sióstr Rafała (Modrzewski /1830), po 500 zł sióstr Tadeusza z darowizny 1832 r., wypłacone w 1845 r. po 800 zł (Chojnacki /1832; Chojnacki /1845). Większe sumy są wyjątkiem: 2 000 zł Marianny Chromińskiej (Chojnacki /1829), 1 000 zł Weroniki, córki Fabiana (Chojnacki /1828). W rublach: po 225 dla dzieci Fabiana (Trojanowski /1845), 300 dla Teofili, córki Jana Jasińskiego z Jasionki, przed ślubem z Ignacym Oknińskim (Zawadzki /1847), 75 dla Anny, córki Michała (Zawadzki /1851). Spłacona siostra kwitowała brata i zrzekała się pretensji do ojcowizny; gdy brakowało gotówki, brat oddawał kawałek ziemi albo przenosił dług na kupującego, jak przy posagu Franciszki Borkowskiej (Trojanowski /1852).

Krasusy Wólka Konopna, Smolanka i Łęczna Wola (powiat łukowski)

Mikołaj Jasiński, syn Wojciecha, z Krasus Wólki Konopnej, kupuje i zamienia grunty na Smolance i Łęcznej Woli w latach 1811–1823 (Szaniawski /1811; Szaniawski /1812; Szaniawski /1819; Szaniawski /1821; Szaniawski /1823), a w 1824 r. daje córce Annie 600 zł posagu przy ślubie z Janem Celińskim (Szaniawski /1824). Grzegorz, syn zmarłego Wojciecha i Katarzyny z Krasuskich, kwituje wuja Bonawenturę Krasuskiego z posagu matki i sprzedaje „Bratu swemu rodzonemu” Mikołajowi część spadłą „po bezpotomnym zeyściu” braci Tomasza i Dionizego (Szaniawski /1816; Szaniawski /1816); że to ten sam Mikołaj, akty wprost nie mówią (?). W 1832 r. Mikołaj wydziela synowi Polikarpowi czwartą część majątku wartą 700 zł (Szaniawski /1832), ale w testamencie z 7/19 IX 1853 r. odwołuje ten akt; wymienia pięciu synów — Stanisława, Polikarpa, Jakuba, Mateusza i Józefa — trzy córki, w tym zmarłą Anielę Borkowską, i wnuka Karola, syna Jakuba (Zawadzki /1853). Synowie dokupują ziemię w Krasusach (Trojanowski /1844; Trojanowski /1845; Trojanowski /1845). Stanisław przed ożenkiem syna Franciszka daruje mu siedlisko i działy w Łęcznej Woli (Zawadzki /1848; Trojanowski /1852). Karolina z Karwowskich, żona Franciszka Jasińskiego z Krasus Łęcznowoli, sprzedaje w 1849 r. z siostrami cząstkę po matce na Celinach (Zawadzki /1849) — że jej mąż to świeżo żonaty Franciszek, syn Stanisława, jest możliwe, ale akt rodziców męża nie podaje (?).

Krzysztof Jasiński był sąsiadem gruntu na Smolance; w 1817 r. jego wdowa Małgorzata z Krasuskich zapisuje przyszłemu mężowi Jędrzejowi Chromińskiemu 400 zł i dożywocie (Szaniawski /1812; Szaniawski /1817). Marianna z Jasińskich Wilczyńska, córka zmarłego Adama, żona Jakuba Wilczyńskiego, z Łęcznej Woli, jest matką Małgorzaty, żony Pawła Krasuskiego, i córki zapisanej raz jako Rozalia, raz jako Karolina, narzeczonej Franciszka Chromińskiego (Szaniawski /1812; Szaniawski /1818; Szaniawski /1818; Szaniawski /1818); w testamencie z 1834 r. mąż zostawia jej dożywocie (Roguski /1834). Walerian Jasiński to dziad Anny z Celińskich Celińskiej, której matką była Zofia Jasińska; wujem Anny był Mikołaj Jasi[?]ski, a część po Walerianie posiadał Grzegorz Jasiński (Szaniawski /1825).

Plewki i Pogonów (powiat siedlecki)

Wojciech Jasiński, syn zmarłego Felicjana, z Plewek, sprzedaje w 1817 r. zięciowi Kazimierzowi Borkowskiemu siedlisko i pola w Pogonowie, a córka Marianna kwituje go z 300 zł posagu (Szaniawski /1817; Szaniawski /1817). W testamencie z 30 III 1826 r. Wojciech, syn Felicjana, mąż Katarzyny z Tchórzewskich, zapisuje cały majątek synowi Jędrzejowi (Andrzejowi), pięciu córkom po 300 zł (Modrzewski /1826). Ten akt łączy go z ojcem Anny z Jasińskich Wielgórskiej, „z Ur. Katarzyną Tchorzewską w Małżeństwie spłodzonej” (Szaniawski /1816); Anna, żona Andrzeja Wielgórskiego z Krasus Mikłusów, której posag 90 rubli mąż w 1847 r. każe spłacić synom, to zapewne ona (?) (Trojanowski /1847). Inny był zmarły w 1816 r. Wojciech, mąż Katarzyny z Krasuskich (Szaniawski /1816).

Andrzej Jasiński z Tchórzewa Plewek jest w 1837 r. opiekunem przydanym nieletniej Marianny Tchórzewskiej, córki zmarłych Szymona i Katarzyny z Grochowskich, obok opiekuna głównego Franciszka Grochowskiego; przy inwentarzach obecny jest Tomasz Pogonowski, drugi mąż Katarzyny, który pod przysięgą zeznaje, że żona pokazywała mu 600 zł albo więcej, ale umarła, nie mówiąc, gdzie je schowała (Trojanowski /1837; Trojanowski /1837). Pokrewieństwa Andrzeja z sierotą akty nie podają; czy to Jędrzej, syn Wojciecha, nie wiadomo (?). Syn Andrzeja, Antoni z Bzowa, mąż Tekli z Chojeckich, oddaje w 1850 r. nieletniemu synowi Wojciechowi majątek po dziadku w Tchórzewie Plewkach i Krasusach Zaolszyniu (Trojanowski /1848; Trojanowski /1850); Wojciech, mąż Karoliny z Radzikowskich, kupujący w 1845 r. działy w Tchórzewie Plewkach, to być może brat Antoniego (?) (Trojanowski /1845).

Franciszka z Jasińskich Pogonowska, żona Tomasza Pogonowskiego, syna Stanisława, z Pogonowa: 1 X 1824 r. małżonkowie wypisują synowi Onufremu piątą część gruntów i budynków z części Tomasza, ocenionej na 4 000 zł, w kwocie 800 zł — tyle, ile przypada na niego obok braci Stanisława, Adama, Jakuba i Karola; Franciszka odstępuje synowi swoje dożywocie (Modrzewski /1824). Marianna z Jasieńskich, wdowa po Fabianie Radzikowskim i Franciszku Pogonowskim, wypisuje w 1833 r. synom siedlisko w Pogonowie, a w 1838 r. daje córce Tekli, żonie Tomasza Pogonowskiego, dodatek do schedy (Modrzewski /1833; Trojanowski /1838). Wiktoria z Jasieńskich, żona Marcina Grodzickiego z Pogonowa, dostaje w jego testamencie dożywocie i 1 100 zł zapisu (Trojanowski /1838). Julianna z Krzeskich, żona Macieja Jasińskiego z Pogonowa, sprzedaje w latach 1842–1848 działy zapisane jej przez wuja Macieja Orzełowskiego (Trojanowski /1842; Trojanowski /1848).

Turzychrogi (powiat łukowski)

Walenty Jasiński, syn zmarłego Jakuba, był mężem Marianny z Karwowskich, wdowy po Kazimierzu i Tomaszu Turskich. Marianna daje córce Wiktorii Turskiej siedlisko w Turzychrogach, sprzedaje synowi Józefowi Turskiemu część ojcowską na Szaniawach Poniatach, a resztę daruje synom — Jędrzejowi Turskiemu i Janowi Jasińskiemu, „z teraźnieyszym Mężem spłodzonemu”; Walenty kwituje pasierba (Szaniawski /1816; Szaniawski /1816; Szaniawski /1817; Szaniawski /1817; Szaniawski /1817). W 1821 r. Walenty Jasieński jest mężem Marianny z Kawęckich[?], wprzódy Żurskiej — czy to ten sam po powtórnym ożenku, akty nie mówią (?) (Szaniawski /1821).

Modrzew i Radzików Stopki (powiat siedlecki)

Mateusz Jasiński, syn zmarłego Wiktora, z Modrzewia, i żona Wiktoria z Oknińskich: posag 600 zł od jej brata Augustyna, zapis 1 000 zł, wzajemne dożywocie (Szaniawski /1816; Szaniawski /1816; Szaniawski /1816); w 1818 r. Mateusz, syn Wiktora, kupuje od Brygidy Zdanowskiej część jej ojcowizny w Jasionce (Olędzki /1818). Córki Wiktora, Marianna, żona Antoniego Radzikowskiego, i Agnieszka, żona Felicjana Brzeziewskiego, sprzedają w 1821 r. grunty w Radomyśli Starej po matce z Radomyskich za 2 800 zł, z rękojmią na Jasionce po ojcu (Chojnacki /1821); czy Mateusz był ich bratem, akty nie mówią. Baltazar Jasiński, syn Mateusza, sprzedaje w 1846 r. siedlisko w Jasionce (Chojnacki /1846); Baltazar, syn „Ma[?]”, kupuje dział w Modrzewiu i do 1852 r. jest sąsiadem gruntów w Modrzewiu i Izdebkach Wąsach, a w 1853 r. sąsiadami są już jego sukcesorowie (Trojanowski /1846; Chojnacki /1848; Trojanowski /1853). To inny człowiek niż wielmożny Baltazar z Dziewul. Katarzyna z Borkowskich, żona Michała Jasińskiego, sprzedaje w 1832 r. swoją część w Modrzewiu za 226 zł (Modrzewski /1832). O sprzedaży na Radzikowie Stopkach przez dzieci Macieja — zob. wyżej.

Szczepanki i Żelków — rodzina Leona Jasińskiego

Leon Jasiński (w aktach „Jasieński”), dziedzic dóbr Żelków, zmarł przed 1812 r.; żona Marianna z Wodzińskich zmarła 23 XI 1825 r. (Modrzewski /1826). Dzieci: Kazimierz i Konstanty, „Bracia między sobą rodzeni” (Szaniawski /1812), najstarszy Józef Franciszek (Szaniawski /1819), córki Aleksandra i Teresa, w 1819 r. panny (Szaniawski /1819; Szaniawski /1819). Wdowa i córki prowadzą z dziedzicem Żelkowa Franciszkiem Łaskim sprawę o sumy i posagi, ich pełnomocnikiem jest Onufry Podoski (Szaniawski /1819; Szaniawski /1819; Szaniawski /1822). W 1822 r. Teresa przy bracie Konstantym odstępuje Janowi Mężeńskiemu 32 000 zł na Żelkowie i Dropiach (Modrzewski /1822). Po śmierci matki rodzeństwo przyjmuje spadek, w którym długi przewyższają majątek (Modrzewski /1827). Aleksandra, żona Teodora Kosińskiego, sędziego pokoju, zapisuje z mężem w 1852 r. wzajemne dożywocie, każde na swojej połowie Żelkowa (Szczawiński /1852; Szczawiński /1852).

Konstanty Jasiński ze Szczepanek, swoich dóbr dziedzicznych, prowadzi sprawy z Józefem Samsonowiczem i Czerskimi, zamienia grunty w Wierzejkach i często świadczy przy aktach (Szaniawski /1812; Szaniawski /1817; Szaniawski /1821; Lipnicki /1811). Konstanty ze Szczepanek i brat Kazimierza, syn Leona, to bardzo prawdopodobnie ta sama osoba (akty z tego samego dnia), ale Szaniawski /1812 nie podaje miejscowości (?). W 1843 r. jego córka Emilia, z matki Józefy z Zieleni[?]ckich, zapisuje w testamencie z Wierzejek schedę rodzeństwu: Hieronimowi, Michałowi, Laurze i Józefie (Sierzputowski /1843). W 1847 r. Konstanty sprzedaje Mączyńskim siedlisko w Szczepance i grunty w Wierzejkach za 150 rubli (Zawadzki /1847); syn Hieronim pożycza w 1853 r. 135 rubli pod zastaw ogrodu w Wierzejkach (Trojanowski /1853).

Inni

Ignacy Jasiński, „Radzca Departamentu Siedleckiego”, z Dołholisk, dziedzic Rozwadówki, zaciągnął dług 2 000 czerwonych złotych, spłacony w 1815 r. przez wdowę Apolonię ze Szluborskich i synów Teodora, Rajmunda, Rocha i Augustyna (Szaniawski /1812; Szaniawski /1815). Teodor z Rozwadówki i Augustyn to w latach 1844–1845 wykonawcy ostatniej woli Wiktora Molskiego — zapewne synowie Ignacego (?) (Szczawiński /1845; Szczawiński /1845). Roch Jasiński zawiera w 1833 r. intercyzę z Natalią Cieszkowską z Seroczyna, z posagiem 30 000 zł, a w 1836 r. jako krewny w czwartym stopniu bierze czwartą część spadku po bezdzietnym Stanisławie Jasińskim z Osiecka (Szczawiński /1833; Modrzewski /1836); czy to syn Ignacego, akty nie mówią (?).

Józef i Rafał, synowie Dominika i Marianny z Buchowieckich, dzielą w 1815 r. spadek po ojcu i po bracie Janie, poległym (Mościcki /1815). Rafał, dziedzic części w Zaliwiu Szpinkach i Piegawkach, zeznaje w 1816 r. dług 1 300 zł wobec Macieja Gumińskiego, w 1821 r. zastawia bratu Józefowi inwentarze za 2 000 zł, a w 1824 r. Aleksandra, córka zmarłego Antoniego, zapisuje „Stryjowi” Rafałowi 2 000 zł za opiekę w chorobie (Mościcki /1816; Chojnacki /1821; Modrzewski /1824).

Pojedyncze akty dotyczą też Józefa Jasińskiego z Czerśli, zmarłego w 1817 r., i jego wdowy Marianny z Zaleskich (Szaniawski /1817; Szaniawski /1817), Macieja Jasińskiego z Woli Gułowskiej, wierzyciela kupca łukowskiego (Szaniawski /1815), Katarzyny z Jasińskich Nowakowskiej, córki Adama i Anny z Ostrzykoskich, kwitującej z 3 600 zł posagu (Szaniawski /1816), księdza Mateusza Jasińskiego, kanonika kieleckiego (Witkowski /1813), Feliksa Jasińskiego, mecenasa przy Sądzie Apelacyjnym (Chojnacki /1834), zmarłego księdza Jana Jasińskiego, proboszcza adamowskiego (Trojanowski /1841), i Joanny z Jasieńskich Szaniawskiej, której testament z 1839 r. trafił do akt w 1846 r. (Trojanowski /1846).

Pogonowscy

Akty Pogonowa przeplatają się z aktami Jasińskich: Jasińscy mieli tu grunty, żenili się z Pogonowskimi i graniczyli z nimi (Witkowski /1810; Trojanowski /1840). W 1811 r. spisano inwentarz po Jakubie Pogonowskim dla wdowy Marianny z Pogonowskich i pięciorga nieletnich dzieci; wśród dokumentów jest zastaw z 1805 r. z Jakubem Jasińskim (Witkowski /1811). Klara z Pogonowskich Orzełowska, wdowa po Jakubie Orzełowskim, 28 IV 1817 r. zgadza się i błogosławi syna Jana na ślub z panną Marianną Pogonowską; oboje kładą znaki krzyża, a pokrewieństwa narzeczonej z Klarą akt nie podaje (Witkowski /1817).

Marianna z Pogonowskich, primo voto Jasińska, żona Jana Izdebskiego, w testamencie z 1822 r. ze Zdan zapisuje połowę majątku synom z pierwszego małżeństwa ze Stefanem Jasińskim, Jędrzejowi i Michałowi, połowę mężowi i córkom (Chojnacki /1822); Michał Jasiński ze Zdan, nabywający w 1848 r. część zapisaną tym testamentem, to zapewne jej syn (?) (Trojanowski /1848). Tomasz Pogonowski, syn Stanisława, mąż Franciszki z Jasińskich, i ich synowie Onufry, Stanisław, Adam, Jakub i Karol (Modrzewski /1824) — zob. „Plewki i Pogonów”. Tomasz Pogonowski, ojczym Marianny Tchórzewskiej i drugi mąż Katarzyny z Grochowskich (Modrzewski /1832; Trojanowski /1837) — czy to mąż Franciszki, akty nie mówią (?). Inni Tomaszowie to mąż Tekli z Pogonowskich (Trojanowski /1838), syn Adama (Trojanowski /1843) i syn Wojciecha i Marianny z Krasuskich, sprzedający grunty Jasińskim w Krasusach (Trojanowski /1845) — osób nie łączymy. W 1840 r. spisano inwentarz po Piotrze Pogonowskim, zmarłym 8 IV 1839 r., i jego synu Fabianie, zmarłym 5 V 1840 r. (Trojanowski /1840). Józef Pogonowski był mężem Reginy, córki Fabiana Jasińskiego (Chojnacki /1845).

Marianna z Pogonowskich Radzikowska i mąż Michał z Krasus Zembrów zeznają w 1849 r., że są winni synowi Tomaszowi Radzikowskiemu 75 rubli, płatne do 12/24 IV 1851 r. (Trojanowski /1849). Franciszka z Pogonowskich Gołaska, wdowa po Janie Gołaskim z Gołaszyna, ma na jego majątku posag 1 200 zł (180 rubli) i dożywocie; w 1851 r. zgadza się, by córka Katarzyna, żona Józefa Krasuskiego, podniosła z tej sumy 30 rubli, które wypłaca brat Katarzyny, Józef Gołaski; resztę i dożywocie matka zachowuje (Zawadzki /1851).

Rozbieżności i miejsca niepewne (bez rozstrzygania)

  • Żona Franciszka z Jasionki w 1810 r.: „Gertruda z Brzostowskich” (Witkowski /1810) — „z Orzełowskich” (Mościcki /1810; Chojnacki /1845); repertorium przy Chojnacki /1845 — „Oleszkowskich[?]”. Ojciec Franciszka: „Maciej” (Chojnacki /1832); nabywcą na Popławach jest Franciszek, syn Mateusza (Chojnacki /1823).
  • Wincenty ma trzy żony-matki: Krystynę z Modrzewskich (Mościcki /1815), Elżbietę z Izdebskich (Olędzki /1818), Franciszkę z Krasuskich (Olędzki /1818). Mateusz, wypłacający posag Mariannie Oknińskiej, córce Wincentego, gdzie indziej jest synem Wiktora (Szaniawski /1816).
  • Żona Felicjana z Jasionki: „Marianna z Umińskich” (Chojnacki /1830) — „z Oknińskich” (Chojnacki /1831).
  • Michał, syn Franciszka: żona „z Tchórzewskich” (Trojanowski /1837; Trojanowski /1850) — „z J[?]worzewskich” (Trojanowski /1849); ojciec „nie żyje” w I 1851 r. (Trojanowski /1851), a Franciszek, syn Jakuba, sprzedaje córce w IV 1852 r. (Trojanowski /1852).
  • Michał, syn Jakuba, podpisuje się sam (Chojnacki /1830; Trojanowski /1853), ale dwa akty mówią, że „pisać nie umie” (Trojanowski /1845; Trojanowski /1846); w nagłówku pierwszego stoi „Andrzej Michał”. Anna Kurowska, córka Michała, ma w 1851 r. jedną siostrę i dziewięciu braci (Zawadzki /1851); Michał, syn Jakuba, w 1855 r. — dziewięciu synów i trzy córki (Skawiński /1855).
  • Cecylia Radomyska: córka „Jacentego” (Trojanowski /1843) — „Ja[?]u” (Modrzewski /1835); z domu „z Jasińskich” (Szczawiński /1853) — „z Jasionowskich” [?] (Szczawiński /1853).
  • Agnieszka Zdanowska w 1813 r. przekazuje mężowi część z zastrzeżeniem dożywocia (Szaniawski /1813); w 1832 r. Maciej mówi, że połowę części od żony kupił (Chojnacki /1832).
  • Żona Andrzeja, syna Macieja: „z Biernackich” (Witkowski /1817) — „z Brzonackich” (Trojanowski /1847); jego siostra „Nowosielska” (Olędzki /1818) — „Nowodolska[?]” (Trojanowski /1839); imiona rodziców w Szaniawski /1818 odczytane niepewnie.
  • Salomea, wdowa po Franciszku Ksawerym: „z Kozierowskich” (Szaniawski /1818), „z Kozie[?]rawiczow[?]” (Szaniawski /1825), „z Korzeniowskich [?]” (Chojnacki /1825), „z W[?]owiczow[?]” (Modrzewski /1826), „z Kozierowiczów” (Chojnacki /1828), „z Kowiarowiczów[?]” (Szaniawski /1830); imię jej męża w Szczawiński /1829 nieczytelne, w repertorium „Win…”. Żona Alojzego: „Józefa Helena” (Szaniawski /1825) — „Zofia Helena” (Sierzputowski /1844).
  • Córki Leona: „Mączyńska” (Modrzewski /1826) — „Męczyńska” (Modrzewski /1827); „K[?]sińska” (Modrzewski /1827) — „Kosińska” (Szczawiński /1852). Testament z 1829 r. wymienia sumę „u Marianny z Wodzińskich”, wdowy (Szczawiński /1829), choć zmarła ona w 1825 r. (Modrzewski /1826). Przeciwnik w sprawie o Żelków: raz „Stanisław Ła[?]ki”, poza tym „Franciszek Łaski” (Szaniawski /1819).
  • Córka Wilczyńskich: „Rozalia” (Szaniawski /1818) — „Karolina” (Szaniawski /1818), ten sam dzień; testament ojca ma „Rozalię Chromińską” (Roguski /1834).
  • Dłużnik Tadeusza z obligu na 1 500 zł: „Franciszek Wyrzykowski” (Trojanowski /1846) — „Franciszek Wysokiński” (Trojanowski /1848).
  • Poprawki w aktach: ojciec Marianny Chromińskiej poprawiony ze „Stanisławie” na „Mateuszu” (Trojanowski /1839); nazwisko rodowe Weroniki „Pa[?]skich” poprawione na „Jasińskich” (Chojnacki /1846); dzierżawa browaru „na czas Lat Trzy”, a dalej do 29 IX 1824 (Modrzewski /1823).
  • Repertorium bywa inne niż akt: 250 zł w akcie, 260 w repertorium (Olędzki /1818); „Tasińska” (Szaniawski /1817) to w akcie Małgorzata z Krasuskich Jasińska; „Wiktorya Czerska” (Szaniawski /1816) — w akcie Wiktoria Turska; karczma „na Kołach” — w akcie „we Wsi Rolach” (Szaniawski /1825).
  • Przydomki i złożenia: „Jakub Jasiński S[?]efaniak[?] zwany” (Olędzki /1817); „Marcin Jasieński Borkowski” (Modrzewski /1824); „Mikołaj Borkowski po Janie Syn” ma grunt „w Spadku po Ojcu swoim Janie Chromińskim” — przydomek albo pomyłka pisarza (?) (Szczawiński /1853).
  • Dar dla Onufrego Pogonowskiego: 800 zł to piąta część z 4 000 zł, ale w jednym miejscu wyraz przy „Części” wygląda na „Osmey” [?] (Modrzewski /1824).
  • Julian i Rozalia Borkowscy: w Szczawiński /1853 Rozalia „z Radomyskich”, w Trojanowski /1852 i Trojanowski /1852 Rozalia „z Jasińskich”, córka Franciszka, żona Juliana, syna Szczepana — osób nie łączymy.
  • Siostra Karoliny Jasińskiej: w tekście „Godaska”, podpis jej męża można czytać „Gołaski” (Zawadzki /1849).
  • Pisownia nazwiska zmienia się w obrębie aktu i między tekstem a podpisem („Jasiński”, „Jasieński”, „Jasinski”, raz „Jasionski”). W pełnym tekście aktu Mościcki /1816 nie ma ani Jasińskich, ani Pogonowskich.

Wszystkie akty z Jasińskimi

Kolejność:

Opis zakładki

Wszystkie akty, w których występuje ktoś z Jasińskich, w porządku numerów.

Wczytywanie danych…

AktDataCzego dotyczyJasińscy w akcieOdczyt

Opis zakładki

Drzewa rodzin złożone z powiązań zapisanych w aktach. Tę samą osobę z różnych aktów łączy się tylko wtedy, gdy oprócz imienia i nazwiska zgadza się punkt zaczepienia: ojciec, matka, małżonek, przydomek, dzieci albo rodzeństwo (przy częstym imieniu i nazwisku — z miejscowością albo sąsiednim aktem); inny ojciec, inna matka albo inny przydomek wykluczają złączenie. Akta wszystkich notariuszy łączy się razem — ta sama osoba bywa u kilku kancelarii. Gdy punkt zaczepienia jest jeden, a imię i nazwisko częste, osób się nie łączy: przy karcie stoi wtedy „możliwe, że ta sama osoba co w akcie …” — wskazówka do sprawdzenia, nie ustalenie. Przy osobie z kilku aktów stoi podstawa złączenia. Przy rozbieżnych brzmieniach rozstrzyga pełny odczyt, potem odczyt pierwszej strony. Drzewa obejmują tylko to, co mówią odczytane akty — z aktów odczytanych z pierwszej strony powiązania bywają niepełne. Numer aktu otwiera akt.

Drzewa ułożyliśmy z powiązań, które podają same akty. Tę samą osobę łączymy między aktami tylko wtedy, gdy zgadza się coś więcej niż imię i nazwisko — rodzic, małżonek, przydomek, dzieci albo rodzeństwo. Mimo tej ostrożności mogą się zdarzyć pomyłki: dwie różne osoby uznane za jedną albo jedna rozdzielona na dwie. Traktuj drzewo jako podpowiedź i każde powiązanie sprawdź w akcie — numery aktów stoją przy osobach.

Wczytywanie danych…

Najlepiej udokumentowane (najwięcej aktów i pokoleń): 71 aktów, 3 pokolenia · 24 akty, 4 pokolenia · 57 aktów, 5 pokoleń · 71 aktów, 4 pokolenia · 85 aktów, 3 pokolenia · 48 aktów, 4 pokolenia · 45 aktów, 4 pokolenia · 43 akty, 4 pokolenia · 31 aktów, 5 pokoleń · 37 aktów, 4 pokolenia

Kolejność:

Charakterystyka akt

Dwa różne zbiory. Rodzaje czynności i opłaty — z repertorium Józefa Kalasantego Szaniawskiego, czyli ze wszystkich jego aktów z lat 1810–1829 (9 125 aktów); repertoria pozostałych notariuszy dojdą do tego zestawienia. Osoby, stany, urzędy, rodziny, miejscowości i kwoty — z aktów wszystkich notariuszy na tej stronie (46 884 akty: osoby z pierwszych stron i z pełnych odczytów).

Czego dotyczyły akty

Rodzaj czynności (wg repertorium)wszystkie akty%w aktach odczytanychmediana opłaty, zł
Sprzedaże gruntów, siedlisk i części dóbr3 01233,012 7972
Kwity i zrzeczenia1 25113,79 1502
Długi, obligi, zapisy sum i kaucje1 21613,32 8031
Akty uszanowania i pozwolenia na ślub1 08011,81 4051
Zastawy, dzierżawy i arendy6607,23 3902
Darowizny, cesje i działy4454,93 0372
Inne i niejasne3213,57 9126
Pełnomocnictwa i oddanie w zarząd2843,12 1892
Ugody, układy i kontrakty2092,38752
Zamiany gruntów1511,74931
Testamenty i rozporządzenia ostatniej woli1431,61 0613
Inwentarze i licytacje1251,49382
Wyłączenia od popisu wojskowego1111,2111—
Intercyzy, posagi i zapisy dla żon630,74721
Oświadczenia, protesty i świadectwa540,62511

Rodzaj przypisany po słowach repertorium („Przedaie i na wieczne czasy Rezygnuie”, „Akt Uszanowania”, „Kwit z Posagu”…). Opłata — kolumna opłat repertorium (zapisana przy 4 369 aktach; „„” = jak wyżej); mediana tylko przy co najmniej 20 opłatach.

Kwoty w aktach

Kwoty wymienione w streszczeniach 10 867 odczytanych aktów (złote polskie): mediana 500 zł, od 1 do 600 000 zł.

Kwotaile razy
0–99 zł1 368
100–499 zł4 401
500–999 zł1 779
1 000–4 999 zł2 968
5 000 zł i więcej1 957
Rodzaj czynnościkwotmediana, złnajwyższa, zł
Sprzedaże gruntów, siedlisk i części dóbr3 148220600 000
Kwity i zrzeczenia2 912500400 423
Inne i niejasne1 684600290 000
Długi, obligi, zapisy sum i kaucje1 1681 800553 350
Zastawy, dzierżawy i arendy1 124800140 000
Darowizny, cesje i działy868800411 900
Testamenty i rozporządzenia ostatniej woli441800250 000
Inwentarze i licytacje323500276 100
Pełnomocnictwa i oddanie w zarząd3135 154223 408
Intercyzy, posagi i zapisy dla żon21055090 300
Ugody, układy i kontrakty1771 85279 262
Zamiany gruntów78200100 000
Oświadczenia, protesty i świadectwa272 00017 668

Liczone są złote; grosze pomijamy. Akty uszanowania i pozwolenia stoją poza tabelą: zgoda rodziców na ślub kwot nie zawiera, a zezwolenia i konsensy (na przykład na wykreślenie sumy z hipoteki) dotyczą sum zapisanych wcześniej w innych aktach. Pominięte są też kwoty, które wyglądają na pomyłkę zapisu: 0 zł albo ponad pół miliona bez słowa „milion” (1 kwota).

Przekrój społeczny

Stan albo godność (słowami aktu)wzmianki osób
Wielmożni i Jaśnie Wielmożni28 223
szlachta („Urodzony”)56 006
mieszczanie („Sławetny”)2 456
włościanie („Uczciwy”, „pracowity”)388
starozakonni (Żydzi)12 596
duchowni689
bez określenia stanu w odczycie138 332

Wzmianka = osoba w jednym akcie; ta sama osoba w kilku aktach liczy się kilka razy. „Niepiśmienny”, „pisać nie umie”, podpis krzyżykami — 3 832 wzmianki (odnotowywane w odczycie nie zawsze, więc to dolna granica).

Urzędy, godności i zajęcia

Rodzajwzmianki osób
urzędy sądowe i notarialne7 463
administracja i gmina2 161
dawne urzędy ziemskie i godności1 497
wojskowi1 118
duchowni1 164
rzemiosło, handel, zawody1 967
Wielmożni21 080

Pełna lista z nazwiskami i aktami — zakładka „Kluczowe postacie”; liczby są te same. Każda wzmianka liczy się tu raz, przy pierwszym urzędzie albo zajęciu: Wielmożny sędzia stoi wśród urzędów sądowych, a wśród Wielmożnych zostają tylko ci bez urzędu. W przekroju społecznym wyżej liczy się natomiast tytuł stanu, przed urzędem — stąd inne liczby Wielmożnych i duchownych w obu tabelach.

Rodziny najczęściej obecne w aktach

NazwiskoaktówNazwiskoaktów
Borkowski2 441Kurowski803
Krasuski2 383Modrzewski773
Izdebski2 173Wierzejski732
Celiński1 878Tchórzewski719
Jastrzębski1 829Okniński711
Wysokiński1 754Dąbrowski708
Radzikowski1 515Zaleski689
Domański1 294Goławski673
Karwowski1 276Radomyski611
Grochowski1 069Dziewulski599
Szaniawski1 064Głuchowski553
Jasiński1 005Mościcki547
Nurzyński853Świderski512
Chromiński826Grodzicki505
Ługowski808Wielgórski485

Nazwisko w formie męskiej (Kurowska → Kurowski), Jasiński i Jasieński razem; liczba aktów, w których ktoś z tym nazwiskiem jest stroną albo jest w akcie wspomniany (świadków nie liczymy — stali świadkowie kancelarii, jak Mateusz Grodzicki czy Jan Dobraczyński, stoją pod setkami aktów). Wybór aktów do odczytu szedł po nazwiskach z listy — stąd ich przewaga.

Miejscowości najczęściej wymieniane

MiejscowośćaktówMiejscowośćaktów
Siedlce10 797Wierzejki517
Łuków10 525Świdry511
Łazy2 392Mordy490
Celiny1 106Radzików Wielki477
Warszawa995Olszewnica463
Karwów846Nurzyna454
Dębowica747Mroczki452
Zalesie704Modrzew438
Zembry655Stare Okniny435
Suleje604Wylany434
Gołowierzchy600Pogonów431
Cieszkowizna583Kurów428
Role583Grochówka426
Szaniawy-Poniaty577Maciejowice417
Gołaszyn559Gąsiory402

Ludność żydowska w aktach

W repertorium 611 z 9 125 aktów (6,7%) ma po stronie stron osoby żydowskie — rozpoznane po imionach (Moszek, Herszek, Jankiel, Sura…) i określeniach („Starozakonny”, „Koszerne”). To dolna granica: nie każde nazwisko da się tak rozpoznać. W aktach wybranych do odczytu (rodziny z listy) osoby oznaczone jako starozakonni pojawiają się w 12 596 wzmiankach — to 12,6% wzmianek, przy których akt podaje stan.

Lataaktów z Żydamiwszystkich aktów%
1810–18151362 6945,0
1816–18201703 0815,5
1821–18251981 92410,3
1826–18291071 4267,5
Rodzaj czynności% aktów z Żydami% wszystkich aktów
Długi, obligi, zapisy sum i kaucje24,913,3
Sprzedaże gruntów, siedlisk i części dóbr14,933,0
Kwity i zrzeczenia13,613,7
Zastawy, dzierżawy i arendy12,37,2
Ugody, układy i kontrakty9,82,3
Akty uszanowania i pozwolenia na ślub7,411,8
Darowizny, cesje i działy5,14,9
Pełnomocnictwa i oddanie w zarząd4,93,1
Inne i niejasne2,63,5
Wyłączenia od popisu wojskowego2,31,2
Intercyzy, posagi i zapisy dla żon0,70,7
Oświadczenia, protesty i świadectwa0,70,6
Testamenty i rozporządzenia ostatniej woli0,51,6
  • Charakter jest wyraźnie inny: więcej długów, zapisów sum, kwitów, dzierżaw i kontraktów, mniej sprzedaży ziemi (ziemi Żydzi w tym czasie zasadniczo nie nabywali). Testamenty — 3 (0,5% aktów z Żydami wobec 1,6% wszystkich); sprawy spadkowe w gminie żydowskiej rzadko trafiały do pisarza aktowego.
  • Dzierżawy i poddzierżawy podatku koszernego: 41 aktów (np. , , ).
  • W 77 aktach z Żydami pada wprost Łuków (place, domy, sklepiki w mieście, dochody miasta).
  • Stałe nazwiska zamiast samych imion ojcowskich (Grynwald, Bursztyn, Weinbach zamiast „Moszkowicz”, „Szmulowicz”) — udział osób żydowskich z takim nazwiskiem: 1810–1815: 5,5%; 1816–1820: 3,4%; 1821–1825: 84,6%; 1826–1829: 95,7%. To ślad przyjmowania stałych nazwisk przez Żydów Królestwa w latach 20. XIX w.

Liczby

  • Różnych nazwisk (rodzin) wśród stron w repertorium: 2 358; w aktach odczytanych: 12 297.
  • Stron wpisanych do repertorium: 19 836 (średnio 2,2 na akt).
  • Sumy podane wprost w brzmieniu repertorium (102 kwoty, 102 akty): od 18 do 30 000 zł, mediana 500 zł.

Ciekawostki z akt

  • Najwięcej aktów spisał Szaniawski w 1817 r. (840), najmniej w 1810 r. (30) — średnio 456 rocznie.
  • Kancelaria miała najwięcej pracy w miesiącach: luty, kwiecień, czerwiec; zgody i „uszanowania” przed ślubem spisywano najczęściej w miesiącach: luty, styczeń, listopad.
  • Najwyższa suma w brzmieniu repertorium: 30 000 zł — „Uwolnienie z pod Hypoteki Summy 30,000 zł. Dobr Uiazdowa[?]” (akt ).
  • Stali świadkowie kancelarii (w aktach odczytanych): Mateusz Grodzicki (5 137), Jan Dobraczyński (1 777), Jan Borkowski (927), Jan Kanty Kamieński (892), Michał Miastkowski (785).
  • Około 26,2% stron czynności w aktach odczytanych to kobiety (po imieniu) — wdowy, panny, żony działające „w assystencyi” męża.
  • Wyłączenia od popisu wojskowego: 111 aktów, najwięcej w latach 1817 (92), 1818 (11), 1819 (7).
  • „karczma” — w repertorium 11 aktów (np. , , ); w pełnych odczytach: , , , , , .
  • „browar” — w repertorium 6 aktów (np. , , ); w pełnych odczytach: , , , , , .
  • „propinacja” — w repertorium 22 akty (np. , , ); w pełnych odczytach: , , , , , .
  • „młyn” — w repertorium 1 akt (np. ); w pełnych odczytach: , , , , , .
  • W pełnych odczytach (testamenty, inwentarze, akty rodzin): srebro — 1 682 akty; konie — 1 611 aktów; woły — 177 aktów; krowy — 203 akty; owce — 197 aktów; pasieka — 23 akty; zegar — 50 aktów; broń — 7 aktów.

Co z tego wynika dla okolicy

  • Kancelaria Szaniawskiego żyła przede wszystkim z obrotu ziemią: sprzedaże gruntów, siedlisk i części dóbr to 33,0% wszystkich aktów z lat 1810–1829, a razem z zamianami, zastawami i działami — ponad połowa. Sprzedawano zwykle małe kawałki: sznury pola, sążnie siedliska, części w miejscowościach dzielonych między wiele rodzin.
  • Drugi filar to pieniądz w obiegu między sąsiadami: długi, obligi, kwity, zastawy i dzierżawy — 34,3%. Kwoty w odczytanych aktach są przeważnie skromne (mediana 500 zł).
  • Akty uszanowania i pozwolenia na ślub (11,8%) to skutek Kodeksu Napoleona, obowiązującego w Księstwie Warszawskim i potem w Królestwie: ślub wymagał zgody albo formalnego „uszanowania” rodziców, spisywanego u pisarza aktowego.
  • Wśród wzmianek osób, przy których akt podaje stan, przeważa szlachta („Urodzony”) — 55,8%; tytuł „Wielmożny” albo „Jaśnie Wielmożny” ma dalsze 28,1%. Starozakonni pojawiają się w 12 596 wzmiankach, mieszczanie w 2 456, duchowni w 689, włościanie w 388. Te liczby opisują jednak akty wybrane do odczytu — akty rodzin drobnej szlachty z okolic Jasionki, Krasus, Celin, Łaz i Szaniaw — a nie całego powiatu.

Testamenty, inwentarze i licytacje według lat

RokTestamentInwentarzLicytacjaRozporządzenieRazem
18104217
1811171151043
181220124339
181332245970
181424139652
18151184225
1816181591153
1817221110346
181829202354
181920135139
182021125543
182199220
18221275327
1823161510142
1824252110258
1825183112162
182618124337
18271398131
18281866434
18291774533
1830221212551
1831162220
1832359104296
183332861561
18342815141370
1835211342664
1836201053267
1837161363267
183814107536
18391895436
184015144538
1841161711650
184221133946
184313111328
184420152946
184527121747
1846218534
1847341841167
184820942154
1849291381464
185028173856
185120105843
1852181331145
185321522149
185452714
18558715

Czym jest to opracowanie

Akty notariuszy (pisarzy aktowych) Łukowa i Siedlec z pierwszej połowy XIX wieku, z zasobu Archiwum Państwowego w Siedlcach; kolejni notariusze będą dopisywani stopniowo.

Kto prowadzi opracowanie i jak powstaje

Serwis prowadzi pasjonat genealogii z rodu Jasińskich z Jasionki. To on wybiera źródła, ustala zasady odczytu i zapisu, porównuje wyniki z rękopisami i wprowadza poprawki; jego uwagi trafiają do danych jako rozstrzygnięcia pewne. Odczyty, zestawienia i analizy przygotowują modele AI Claude, a każdy etap sprawdzają skrypty i odczyt kontrolny na ślepo. Miejsca niepewne są oznaczone, a każde twierdzenie analiz i podsumowań ma odsyłacz do konkretnego aktu lub wpisu.

Józef Kalasanty Szaniawski, Łuków 1810–1833

Akta Józefa Kalasantego Szaniawskiego, pisarza aktowego (notariusza) powiatu łukowskiego: zespół 62/617 — w serwisie Szukaj w Archiwach zespół 56788. Z lat 1810–1833 odczytano pierwsze strony aktów (9 797; osoby, stan, powiązania); w całości — akty, w których występują Jasińscy, testamenty, inwentarze i licytacje oraz akty rodzin z okolic Jasionki (Krasuski, Pogonowski, Orzełowski, Orzyłowski, Głuchowski, Wilczyński, Borkowski, Domański, Leszczyński, Grochowski, Celiński, Kurowski, Szaniawski, Zdanowski, Grodzicki, Izdebski, Radzikowski, Modrzewski, Tchórzewski, Chromiński, Dziewulski, Jastrzębski i Pióro), w których powiązania sięgają kilku pokoleń (pełnych odczytów: 793; przy 83 aktach, głównie inwentarzach, podajemy tylko streszczenie odczytu).

Zbiór w liczbach

Aktów46 884
Odczytanych w całości4 012
Odczytanych w całości, na stronie w streszczeniu83
Wystąpień osób w aktach (wierszy zakładki Osoby)238 690
Wystąpień osób z powiązaniami rodzinnymi166 040
Kluczowych postaci15 370
Testamentów, inwentarzy i licytacji2 079
Aktów z Jasińskimi1 240
Lata aktów1810–1855

Zakres lat i aktów notariuszy

Akty według jednostek archiwum to suma najwyższych numerów aktów w kolejnych latach z opisów jednostek w serwisie Szukaj w Archiwach (u Szaniawskiego — ze spisu stron) — szacunek, nie wynik odczytu. Indeksy obejmują czasem mniej aktów, niż wymieniają jednostki (Witkowski, Modrzewski). „Na tej stronie” — ile aktów stoi w tabeli i jak je odczytano. „Czego może brakować” — jednostki zespołu, których skanów jeszcze nie ma w opracowaniu, tomy aktów jeszcze nieodczytane (akty na stronie tylko z repertorium i indeksu) i lata bez aktów na stronie (stan zbioru skanów: 13 X 2026). Jednostki bez skanów w archiwum (odsyłacze do innych zespołów, „vacat”) pominięto.

NotariuszUrządLata zespołuAkty według jednostek archiwumNa tej stronieCzego może brakować
Stanisław Lipnickinotariusz (Łuków)1810–1812ok. 413 (1810–1812)403 (1810–1812): pierwsza strona 365, pełny odczyt 32, z repertorium 6testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 12, odczytane w całości: 12
Jan Mościckinotariusz1810–1818ok. 1 504 (1810–1816)1 536 (1810–1817): pierwsza strona 1 355, pełny odczyt 153, z repertorium 25, z indeksu 3spis stron tomów aktów gotowy (lata 1810–1816, 1 607 aktów); w całości odczytane: 153 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 1 355; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 60, odczytane w całości: 59; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
Józef Kalasanty Szaniawskinotariusz / rejent powiatu łukowskiego1810–1833ok. 10 755 (1810–1833)10 730 (1810–1833): pierwsza strona 9 797, pełny odczyt 793, streszczenie pełnego odczytu 83, z repertorium 38, z indeksu 19testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 248, odczytane w całości: 246; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
Wiktor Witkowskinotariusz1810–1818ok. 2 488 (1810–1818)2 440 (1810–1818): pierwsza strona 2 173, pełny odczyt 250, z repertorium 6, z indeksu 11spis stron tomów aktów gotowy (lata 1810–1818, 2 597 aktów); w całości odczytane: 250 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 2 173; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 64, odczytane w całości: 64
Józef Olędzkinotariusz1810–1821ok. 1 548 (1817–1821)1 546 (1817–1821): pierwsza strona 1 388, pełny odczyt 154, z repertorium 1, z indeksu 3spis stron tomów aktów gotowy (lata 1817–1821, 1 623 akty); w całości odczytane: 154 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 1 388; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 36, odczytane w całości: 36
Adam Chojnackinotariusz / rejent województwa podlaskiego1818–1854ok. 7 187 (1818–1851)7 363 (1818–1851): pierwsza strona 6 825, pełny odczyt 377, z repertorium 158, z indeksu 3spis stron tomów aktów gotowy (lata 1818–1851, 7 345 aktów); w całości odczytane: 377 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 6 812; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 96, odczytane w całości: 95; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
Ludwik Modrzewskirejent Kancelarii Ziemiańskiej województwa podlaskiego; od aktu Modrzewski 85/1836 akta spisuje Feliks Trojanowski1822–1836ok. 5 119 (1822–1836)5 196 (1822–1836): pierwsza strona 4 452, pełny odczyt 509, z repertorium 210, z indeksu 25spis stron tomów aktów gotowy (lata 1822–1836, 5 271 aktów); w całości odczytane: 509 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 4 452; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; w tomach z lat 1822–1825 akty bez numerów na stronach — numery przypisywane z repertorium po dacie i osobach; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 91, odczytane w całości: 87; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
August Szczawińskirejent Kancelarii Ziemiańskiej województwa podlaskiego1829–1855ok. 3 486 (1829–1855)3 754 (1829–1855): pierwsza strona 2 809, pełny odczyt 287, z repertorium 644, z indeksu 14spis stron tomów aktów gotowy (lata 1829–1830, 1832–1855, 3 154 akty); w całości odczytane: 287 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 2 809; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 171, odczytane w całości: 150; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
Antoni Roguskinotariusz / rejent powiatu łukowskiego1834–1838ok. 1 645 (1834–1838)1 646 (1834–1838): pierwsza strona 1 459, pełny odczyt 148, z repertorium 39spis stron tomów aktów gotowy (lata 1834–1838, 1 617 aktów); w całości odczytane: 148 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 1 459; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 116, odczytane w całości: 116
Feliks Trojanowskirejent Kancelarii Ziemiańskiej województwa podlaskiego; w 1836 r. od aktu 85 spisuje akta kancelarii Modrzewskiego (na tej stronie pod Modrzewskim)1837–1854ok. 6 200 (1837–1850)7 672 (1837–1853): pierwsza strona 6 345, pełny odczyt 922, z repertorium 310, z indeksu 95spis stron tomów aktów gotowy (lata 1837–1854, 8 090 aktów); w całości odczytane: 922 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 6 345; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 280, odczytane w całości: 277; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
Franciszek Lubańskinotariusz powiatu łukowskiego1828–1838ok. 255 (1838)18 (1828–1831): pierwsza strona 9, pełny odczyt 9spis stron tomów aktów gotowy (lata 1828–1831, 18 aktów); w całości odczytane: 9 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 9; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; brak aktów na stronie z lat 1832–1835, 1838
Stanisław Sierzputowskinotariusz (rejent) powiatu łukowskiego1838–1846ok. 2 904 (1838–1846)2 090 (1840–1846): pierwsza strona 1 797, pełny odczyt 121, z repertorium 172spis stron tomów aktów gotowy (lata 1840–1846, 2 161 aktów); w całości odczytane: 121 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 1 797; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 47, odczytane w całości: 47; brak aktów na stronie z lat 1838–1839
Walenty Zawadzkirejent Kancelarii Ziemiańskiej w Siedlcach1846–1851—2 426 (1846–1853): pierwsza strona 1 950, pełny odczyt 237, z repertorium 239spis stron tomów aktów gotowy (lata 1846–1851, 2 287 aktów); w całości odczytane: 237 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 1 950; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 66, odczytane w całości: 59; pozostałe w trakcie odszukiwania (numer w repertorium bywa inny niż w tomie albo brak tomu)
Franciszek Skawińskirejent Kancelarii Ziemiańskiej w Siedlcach1855–1858—64 (1855): pierwsza strona 38, pełny odczyt 20, z repertorium 6spis stron tomów aktów gotowy (rok 1855, 59 aktów); w całości odczytane: 20 (testamenty, rozporządzenia, akty Jasińskich); z pierwszej strony (osoby, stan, powiązania): 38; pozostałe akty — z repertorium albo indeksu; testamenty i rozporządzenia w rejestrze: 4, odczytane w całości: 4; brak aktów na stronie z lat 1856–1858

Jak korzystać

  • Wyszukiwarka nad zakładkami działa we wszystkich naraz; liczba przy nazwie zakładki mówi, ile pozycji pasuje. Wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia, a „Jasieński” znajduje też „Jasiński”. Kilka słów — wszystkie muszą wystąpić w wierszu.
  • Wyszukiwarka sięga też do pełnych odczytów: akt znaleziony tylko w odczycie ma dopisek „znalezione w pełnym odczycie”.
  • Guziki lat zawężają wszystkie zakładki do aktów z wybranego roku.
  • Numer aktu otwiera okno aktu: wpis repertorium, streszczenie, osoby, pełny odczyt, rękopis wpisu (z przewijaniem stron i powiększeniem) i odsyłacze do serwisu Szukaj w Archiwach — przy każdym akcie do zespołu akt notariusza, a gdy wiadomo, gdzie akt stoi, także do tomu (sygnatury): przy pełnym odczycie z zakresem skanów aktu, przy pierwszej stronie z numerem skanu, od którego akt się zaczyna. Adres w pasku przeglądarki zmienia się wtedy na #akt-szan-NR-ROK (z oznaczeniem notariusza); pełny adres stoi też w oknie aktu, z guzikiem „Kopiuj adres aktu” — zapisany albo przesłany, otwiera od razu ten akt.
  • Esc zamyka okno aktu i rękopis; długie listy dokłada guzik „Pokaż następne”.

Jak czytać

  • W tabelach imię stoi w formie współczesnej, nazwisko w formie z kartoteki podymnego, a miejscowość pod nazwą dzisiejszą (Wojciech Jasiński, Łęcznowola); pod spodem drobnym drukiem — brzmienie aktu (Woyciech Jasieński, Krasusy Łęczna Wola). Znak „?” przy nazwie dzisiejszej: identyfikacja prawdopodobna (np. przy nieczytelnej literze). Wyszukiwarka znajduje obie formy nazwy osoby. Jasiński i Jasieński to jedno nazwisko.
  • Pisownia współczesna: opisy aktów, powiązania i pełne odczyty podajemy w dzisiejszej pisowni — „i” zamiast „y” w spójniku, „j” zamiast dawnego „y” i „i” (Wojciech, niżej, mieszkający), „-cja” zamiast „-cya” (Rezygnacja), brakujące znaki (Świadek, Józef, małżonków), pojedyncze spółgłoski (Suma, Sukcesor). Słownictwo, odmiana, wielkie litery i interpunkcja zostają jak w akcie („niegdy”, „Przedemną”) — z dwoma wyjątkami: dawne „przedaż, przedać” podajemy jako „sprzedaż, sprzedać”, a dawną „zastawę” jako „zastaw”. Dawną pisownię zachowują skany aktów (odsyłacze przy akcie).
  • Skróty pisarza rozwinięte w tekście: „złp”, „Zp”, „Zło Poll”, „Złt Polt”, „Złotych Pols” — złotych polskich; „mp”, „mpp” przy podpisie — własnoręcznie (łac. manu propria). Pozostałe zostają: JW — Jaśnie Wielmożny, JMć, Jmć — Jegomość, Wny — Wielmożny, Ur. — Urodzony (szlachcic), UUr. — Urodzeni, X. — ksiądz. W kolumnach tabel: pow. — powiat, par. — parafia, dep. — departament, obw. — obwód, zm. — zmarły, zw. — zwany; w opisach aktów z repertoriów: R. sr., Rs., Rsr. — rubli srebrem, Kop. — kopiejek.
  • „Odniesienia do osób” to powiązania rodzinne słowami aktu. Znak „?” przy powiązaniu znaczy, że akt go wprost nie nazywa (np. rodzice dziecka bez słowa „Małżonków”); [?] — litera albo wyraz nieczytelny.
  • „Niegdy” w akcie znaczy, że osoba już nie żyła.
  • Przydomki (Mysław, Walendowicz, Zychowicz…) stoją w osobnej kolumnie.
  • „Czego dotyczy” to brzmienie repertorium notariusza, a gdy podaje ono sam rodzaj czynności, przy akcie odczytanym w całości — krótki opis z odczytu. Repertorium bywa inne niż akt — wtedy rozstrzyga akt; brzmienie repertorium stoi zawsze w karcie aktu.

Nazwiska w kilku zapisach

To samo nazwisko pisarze notowali różnie. W tabelach obok brzmienia aktu stoi wtedy jedna forma: Mościbrodzki (Maścibrodzki, Maszczybrodzki i in.), Domaszewski (Domaszowski), Goławski (Gołaski), Żaboklicki (Zaboklicki). Goławski — w aktach z tego czasu zapisywano dużo częściej Gołaski. Wyszukiwarka znajduje wszystkie zapisy bez względu na wpisaną formę; tak samo Zalewski i Zaleski; Orzyłowski i Orzełowski i Orzytowski i Orzetowski — choć to osobne nazwiska.

Czego brak

  • U Chojnackiego w 1822 r. biegły dwie serie numerów: repertorium jedn. 41 ma akty nr 1–176, a repertorium jedn. 46 i indeks 1822 (jedn. 44) — akty nr 1–312, pod tymi samymi numerami inne; być może osobno wpisy hipoteczne i pozostałe. Akty drugiej serii mają oznaczenie „seria II”.
  • Tom 1851 (jedn. 40) kończy się aktami Józefa Domańskiego (od 16 VII 1851, nr 1–44); tu są tylko akty Chojnackiego, nr 1–68.
  • Aktów Szaniawski 267/1812 i Szaniawski 566/1818 nie odnaleziono w księgach — przy tych numerach repertorium ma wpis, a w tomach stoją akty sąsiednie.
  • Z aktu Szaniawski 142/1813 zachowała się tylko końcówka (karta dołączona i dwie ostatnie strony).
  • Repertorium bywa inne niż akt: np. Szaniawski 225/1812, Szaniawski 313/1820, Szaniawski 25/1821, Szaniawski 128/1825 — rozstrzyga treść aktu.