wpisy 78 2023 2024
Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Ulański
Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744
Ulański
osób 1 · wpisów 3 · lata 1743–1744
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.
Osoby
Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.
Miejscowości i dobra
Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.
- Pogonówwpisów 1
Wpisy
Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.
1743rok kancelaryjny
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwit z sumy 144 złp i kasacja zapisu zastawnego
strona czynna Paweł Krasuski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Antoni Ulański Gen. · Dłużnik
wartość 144
osoby we wpisie Paweł Krasuski, s. zm. Wojciecha Puskarzewicza, w imieniu własnym i młodszego brata rodzonego Jana Krasuskiego – kwitujący; Antoni Ulański – kwitowany
miejscowości we wpisie wieś Pogonów
Urodzony (Gen.) Paweł Krasuski, syn zmarłego urodzonego (Gen.) Wojciecha Puskarzewicza, w imieniu własnym i urodzonego (Gen.) Jana Krasuskiego, brata swego rodzonego młodszego, za którego ratyfikację ręczy, zdrowy, zeznał, iż urodzonego (Gen.) Antoniego Ulańskiego i jego sukcesorów kwituje z sumy stu czterdziestu czterech złotych polskich, zapisanej mu, zeznającemu, przez tegoż kwitowanego sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dobrach dziedzicznych wsi Pogonów, wobec akt obecnych w środę, w sam dzień święta św. Pryski Dziewicy i Męczennicy Roku Pańskiego 1740; obecnie zaś z rąk tegoż rzeczywiście i skutecznie odebranej. Kwituje i tenże zapis kasuje.
uwagi i marginalia Podpis pod wpisem: „Paulus Albertus Krasuski”. Uwaga: 18 I 1740 nie przypadał w środę – rok w dacie zapisu pierwotnego może być odczytany błędnie (środa w dzień św. Pryski wypada w 1741 r.).
data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 2dum. Feria Tertia post Festum Purificationis BVM proxima Anno Domini 1743 (wtorek po święcie Oczyszczenia NMP 1743) [(pod tą samą datą)]
1744rok kancelaryjny
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemny kwit w sprawie o gwałty i pozbawienie wolności (quietatio mutua)
strona czynna Antoni Ulański Gen. · Strona
strona bierna Jan Krasuski Gen. · Strona
osoby we wpisie Antoni Ulański – strona pierwsza; Jan Krasuski zwany Chudziak – strona druga
Urodzeni (Gen.) **Antoni Ulański** z jednej, a **Jan Krasuski zwany Chudziak** z drugiej strony, zdrowi będąc, **zeznali**, iż oni
**wzajemnie i nawzajem — ze sprawy i akcji urzędowej, wytoczonej i wniesionej do urzędu niniejszego względem pewnych gwałtów** (*certas Violentias*) **oraz pozbawienia wolności** (*Amissio Libertatis*),
**tudzież ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, jedni przeciwko drugim mianych i do dnia dzisiejszego zaszłych** —
**dla uczynionego sobie zadośćuczynienia — kwitują**;
**protestacje, relacje i cały proces kasują**.
Podpis własnoręczny: **Antoni Ulański**; **strona druga pisma nieświadoma**.
uwagi i marginalia **Sprawa o napaść i bezprawne uwięzienie szlachcica.** Zestawienie *certas Violentias et Amissionis Libertatis* jest w tym roczniku **wyjątkowe**: *amissio libertatis* — pozbawienie wolności osobistej — było wobec szlachcica naruszeniem przywileju **neminem captivabimus nisi iure victum**, a więc zarzutem cięższym niż zwykła bójka. Wpis nie relacjonuje zajścia, lecz je **umarza**; jego treść odsłania natomiast **następny wpis (nr 2024)**, który mówi wprost o **zatrzymaniu na drodze publicznej** i o **wymuszeniu** (*concussio*). **Dwa wpisy, jedna sprawa.** Nr 2023 zamyka postępowanie urzędowe **między stronami wzajemnie**, nr 2024 — protestację samego Ulańskiego przeciwko Janowi Krasuskiemu i jego synowi Antoniemu. Rozdzielenie ich wynika z odmiennego kręgu osób, nie z odmiennego przedmiotu. **Rozbieżność siglów — odnotowana, nie ujednolicona.** Tutaj pisarz objął obie strony jednym siglum zbiorczym **„GG.” (Generosi)**; w nr 2024, spisanym bezpośrednio niżej tą samą ręką, ten sam **Jan Krasuski występuje jako „N.” (Nobilis)**. Zbiorcze siglum na początku wyliczenia bywa w tej kancelarii przyciągane do godności osoby wymienionej pierwszej — tu Ulańskiego. **Zapisuję obie postaci tak, jak stoją w rękopisie.** **Umiejętność pisania.** Ulański **podpisał się własnoręcznie**, przy stronie drugiej pisarz odnotował nieznajomość pisma — różnica statusu kulturowego widoczna w obrębie jednego aktu. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-193** ✔: „Antoni Ulański”, „Jan Krasuski Chudziak”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2020–2022:] Feria Quinta in C^no [in Crastino] Festi S. Martini Pontificis A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z protestacji o zatrzymanie na drodze publicznej i wymuszenie (quietatio ex protestatione)
strona czynna Antoni Ulański Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jan Krasuski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Antoni Ulański – kwitujący; Jan Krasuski, ojciec, i Antoni Krasuski, syn, oraz ich sukcesorzy – kwitowani
miejscowości we wpisie droga publiczna (miejsce zajścia)
Urodzony (Gen.) **Antoni Ulański**, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonych (Nob.) **Jana, ojca, i Antoniego, syna, Krasuskich** oraz ich sukcesorów —
**z pewnej protestacji, przez niego samego przeciwko obecnie kwitowanym uczynionej — z racji dokonanego przez obecnie kwitowanego na drodze publicznej zatrzymania jego, zeznającego** (*interceptio*), **wymuszenia** (*concussio*) **oraz innych pretensji** —
**tudzież ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, do tychże kwitowanych mianych i do dnia dzisiejszego zaszłych** —
**kwituje**; **tęż protestację kasuje**.
Podpis własnoręczny: **Antoni Ulański**.
uwagi i marginalia **Wpis dopowiada, o co szło w nr 2023.** Tam kancelaria ujęła sprawę ogólnikowo (*violentiae*, *amissio libertatis*); tutaj podaje **okoliczności czynu**: **zatrzymanie zeznającego na drodze publicznej** (*via publica … interceptio*) i **wymuszenie** (*concussio*). Oba terminy są techniczne: *interceptio* to ujęcie i zatrzymanie osoby, *concussio* — wymuszenie świadczenia groźbą. Napaść **na drodze publicznej** była okolicznością obciążającą, bo naruszała bezpieczeństwo publiczne, a nie tylko interes prywatny. **Krąg kwitowanych.** Kwitowani to **ojciec i syn**: **Jan Krasuski** (w nr 2023 z przydomkiem **Chudziak**) oraz **Antoni Krasuski**. Formuła *Joannem Parentem et Antonium filium Krasuskie* rozstrzyga ich pokrewieństwo jednoznacznie. **Wtręt pisarski.** Wyrazy *via publica* zostały dopisane nad wierszem i częściowo przekreślone; **zachowuję je w przekładzie**, bo bez nich zdanie traci sens, i odnotowuję, że są wtrętem. **Ostrożność w odczycie.** Ustęp między *contra modernum Quietatum* a *interceptionis* jest gęsto skrócony i częściowo przekreślony; oddaję jego sens, a **nie rekonstruuję brzmienia dosłownego**. **Podpis własnoręczny** kwitującego — jak w nr 2023. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-193** ✔: „Antoni Ulański”, „Antoni Krasuski”, „Jan Krasuski Chudziak”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2020–2023:] Feria Quinta in C^no [in Crastino] Festi S. Martini Pontificis A.D. 1744to
To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.
