Łużyńska

osób 1 · wpisów 2 · lata 1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)

Wpisów w księgach

Wystąpień w aktach

Lata

1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

ŁużyńskaHelenaGen.2

małżonek Wojciech Maciej Krzymowski

wpisy 1429 1430

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Kwasywpisów 2
Zawadywpisów 1

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1744rok kancelaryjny

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

28 IV 1744wpis 1429karta 62r–62vskan 57/063–064

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) całej wsi Kwasy wraz z poddanymi za 4500 złp na trzy lata

strona czynna Karol Niemira Magn. · chorąży · Zbywca

strona bierna Wojciech Maciej Krzymowski Gen. · Nabywca

wartość 4500

osoby we wpisie Karol Niemira, chorąży ziemi drohickiej – zastawiający; Wojciech Maciej Krzymowski i Helena z Łużyńskich Krzymowska, małżonkowie – biorący w zastaw

miejscowości we wpisie wieś Kwasy; dobra Zawady

Wielmożny (Magn.) Karol Niemira, chorąży ziemi drohickiej, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Gen.) Maciejowi Wojciechowi, dwojga imion, Krzymowskiemu i Helenie Łużyńskiej, prawym małżonkom, i ich następcom dobra swoje [dziedziczne], to jest **całą wieś Kwasy** wraz z jej połową [odczyt niepewny], budynkami, ogrodami, siedliskami, sadami, rolami, polami, łąkami, lasami, borami, gajami, zaroślami, rzekami i strumieniami; tudzież z poddanymi: kmieciami, zagrodnikami i komornikami, ich żonami, dziećmi, bydłem i sprzężajem, całą majętnością gospodarską i sprzętem domowym; nadto z sadzawkami [odczyt niepewny], polami i łąkami przez nich trzymanymi i posiadanymi, z resztą przynależności, z czuwaniem [stróżą] dziennym i nocnym, z daninami, powinnościami i wszelkimi dochodami oraz robociznami i posługami, jakie oni zwykli byli oddawać, i z całym posłuszeństwem poddańczym, z dawna przez nich świadczonym; nadto z jednym poddanym z dóbr Zawady, wraz z jego chałupą, rolami, łąkami i posłuszeństwem poddańczym; ze wszystkimi prawami, panowaniem i własnością tejże wsi Kwasy — w sumie czterech tysięcy pięciuset złotych polskich, odtąd na trzy lata, to jest do dnia 27 kwietnia przypadającego w roku 1747, zastawia, a po tym [terminie z roku na rok]. Intromisję od zaraz [przyzwala] prawem powszechnym, a to pod podobnym zakładem czterech tysięcy pięciuset złotych polskich. Sąd niniejszy.

[Podpis własnoręczny:] Carolus J. Niemiera, ręką własną

uwagi i marginalia Jedna z największych transakcji w całym opracowaniu i jedyny w roczniku 1744 zastaw obejmujący **całą wieś wraz z poddanymi** – z wyliczeniem kategorii ludności (cmethones, hortulani, inquilini), ich rodzin, inwentarza i sprzętu, oraz z powinnościami (stróża dzienna i nocna, daniny, robocizny, „obedientia subditalis”). Suma 4500 złp odpowiada zakładowi kontraktu umocnionego urzędownie w poprzednim wpisie (1428) – oba wpisy dotyczą tej samej czynności. Termin trzyletni liczony nie od święta, lecz od daty dziennej kontraktu (27 IV 1747) – w tej księdze rzadkość. Osoby i imiona zgodne z tagami PTG do skanu 57-063; wsi Kwasy ani dóbr Zawady tagi nie wymieniają.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

28 IV 1744wpis 1430karta 62vskan 57/064

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z 4500 złp – ceny zastawnej wsi Kwasy, wypłaconej w talarach bitych i czerwonych złotych węgierskich

strona czynna Karol Niemira Magn. · chorąży · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Wojciech Maciej Krzymowski Gen. · Dłużnik

wartość 4500

osoby we wpisie Karol Niemira, chorąży ziemi drohickiej – kwitujący; Wojciech Maciej Krzymowski i Helena z Łużyńskich Krzymowska, małżonkowie – kwitowani

miejscowości we wpisie wieś Kwasy

Tenże wielmożny (Magn.), zdrowy będąc, zeznał, iż on tychże urodzonych (Gen.) Krzymowskich, małżonków, i ich następców z sumy czterech tysięcy pięciuset złotych polskich — za dobra wsi Kwasy, w dniu dzisiejszym przez kontrakt zastawny i jego urzędowe umocnienie (roboratio) oraz następujący po nich zapis [ustalonej] — częścią monetą srebrną, to jest w talarach bitych [na] osiemset [złotych], a [częścią] w czerwonych złotych węgierskich [na] trzy tysiące siedemset złotych polskich, licząc każdy talar bity po osiem, a czerwony złoty węgierski po [octo]dziesięć [tj. dziesięć albo osiemnaście — odczyt niepewny, patrz uwagi] złotych polskich — odebranej i rzeczywiście przez niego wypłaconej — kwituje. Sąd niniejszy.

[Podpis własnoręczny:] Carolus J. Niemiera

uwagi i marginalia Wpis jest kluczowy dla ustaleń monetarnych opracowania i zawiera **jawną sprzeczność z dotychczasowym materiałem**. Rozbicie sumy sumuje się dokładnie: 800 złp w talarach bitych + 3700 złp w czerwonych złotych = 4500 złp, przy czym podane kursy dają okrągłe liczby monet (100 talarów po 8 złp i 370 czerwonych złotych po 10 złp). Kurs talara bitego (8 złp) zgadza się z resztą księgi. Natomiast **kurs czerwonego złotego węgierskiego podany tu jako 10 złp** przeczy kursowi 18 złp, poświadczonemu w tym opracowaniu czterokrotnie, ostatnio we wpisie 1333 („aureorum Hungaricalium per octodecim florenos Polonicales numerando”). **Odczyt zweryfikowany powtórnie, przy dużym powiększeniu — i wynik weryfikacji koryguje wcześniejszą, zbyt stanowczą uwagę.** Wiersz brzmi: „…quemlibet Imperialem **octo**, Aureum Hungaricalem […]”, a wiersz następny zaczyna się od „**decem** Flor. Pol. numerando”. Nad wyrazem „Hungaricalem”, przy samym końcu wiersza, znajduje się **drobny znak nadpisany z poprzeczką**, którego kształt odpowiada wtrąconemu „octo” (ewentualnie skrótowi „8ᵗᵒ”); nie da się jednak wykluczyć, że jest to tylko ozdobnik majuskuły „H”. Jeśli jest to „octo”, całość czyta się „octo|decem” = **osiemnaście**, co usuwałoby sprzeczność z resztą księgi. **Rozstrzygnięcia nie przesądzam** — obie lekcje pozostają możliwe. Za lekcją „decem” (10 złp) przemawia rachunek: 3700 złp ÷ 10 = **370 czerwonych złotych** równo, podobnie jak 800 złp ÷ 8 = **100 talarów** równo; przy kursie 18 złp wyszłoby 205,56 czerwonego złotego, czyli liczba niecałkowita. Za lekcją „octodecem” (18 złp) przemawia z kolei **siedmiokrotne poświadczenie tego kursu w tej samej księdze** (wpisy 1038, 1098, 1333, 1447, 1454, 1562 i in.) oraz realia monetarne 1744 r., w których dukat wart 10 złp — a więc zaledwie 1¼ talara — byłby nieprawdopodobny. Dodatkową przesłankę przyniósł wpis **1562** (skan 57-086, 1 VI 1744), gdzie pisarz napisał „ad **octo decem** Florenos Polonicales” **rozłącznie, w dwóch wyrazach** — co dowodzi, że w tej kancelarii forma „octo decem” była w użyciu i że przy przełamaniu wiersza łatwo ją zredukować w odczycie do samego „decem”. Rozbieżności nie usuwano i nie uzgadniano – wymaga ona osobnego rozstrzygnięcia w rozdziale o pieniądzu. Dwa dni później, we wpisie **1447** (4 V 1744), ten sam urząd zapisał kurs wprost: „in Summa Aurei Hungaricalis unius, octodecim florenis numerando”, a więc 18 złp za czerwony złoty – co czyni sprzeczność jeszcze wyraźniejszą, bo obie lekcje pochodzą z tej samej księgi i tego samego tygodnia.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.