Krzymowski

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu zastawnego pod zakładem 4500 złp

strona czynna Karol Niemira Magn. · chorąży · Strona

osoby we wpisie Karol Niemira, chorąży ziemi drohickiej, z jednej oraz Wojciech Maciej (dwojga imion) Krzymowski z drugiej strony

miejscowości we wpisie dobra Zawady

uwagi i marginalia Data zweryfikowana: Niedziela Jubilate 1744 przypadła 26 IV, wtorek po niej to 28 IV 1744. Zakład 4500 złp należy do najwyższych w roczniku 1744 (por. 7200 złp we wpisie 1328). Kontrakt zawarto w dobrach Zawady dzień wcześniej, 27 IV 1744, i umocniono urzędownie nazajutrz. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-063.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini 1744

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) całej wsi Kwasy wraz z poddanymi za 4500 złp na trzy lata

strona czynna Karol Niemira Magn. · chorąży · Zbywca

strona bierna Wojciech Maciej Krzymowski Gen. · Nabywca

wartość 4500

osoby we wpisie Karol Niemira, chorąży ziemi drohickiej – zastawiający; Wojciech Maciej Krzymowski i Helena z Łużyńskich Krzymowska, małżonkowie – biorący w zastaw

miejscowości we wpisie wieś Kwasy; dobra Zawady

uwagi i marginalia Jedna z największych transakcji w całym opracowaniu i jedyny w roczniku 1744 zastaw obejmujący **całą wieś wraz z poddanymi** – z wyliczeniem kategorii ludności (cmethones, hortulani, inquilini), ich rodzin, inwentarza i sprzętu, oraz z powinnościami (stróża dzienna i nocna, daniny, robocizny, „obedientia subditalis”). Suma 4500 złp odpowiada zakładowi kontraktu umocnionego urzędownie w poprzednim wpisie (1428) – oba wpisy dotyczą tej samej czynności. Termin trzyletni liczony nie od święta, lecz od daty dziennej kontraktu (27 IV 1747) – w tej księdze rzadkość. Osoby i imiona zgodne z tagami PTG do skanu 57-063; wsi Kwasy ani dóbr Zawady tagi nie wymieniają.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z 4500 złp – ceny zastawnej wsi Kwasy, wypłaconej w talarach bitych i czerwonych złotych węgierskich

strona czynna Karol Niemira Magn. · chorąży · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Wojciech Maciej Krzymowski Gen. · Dłużnik

wartość 4500

osoby we wpisie Karol Niemira, chorąży ziemi drohickiej – kwitujący; Wojciech Maciej Krzymowski i Helena z Łużyńskich Krzymowska, małżonkowie – kwitowani

miejscowości we wpisie wieś Kwasy

uwagi i marginalia Wpis jest kluczowy dla ustaleń monetarnych opracowania i zawiera **jawną sprzeczność z dotychczasowym materiałem**. Rozbicie sumy sumuje się dokładnie: 800 złp w talarach bitych + 3700 złp w czerwonych złotych = 4500 złp, przy czym podane kursy dają okrągłe liczby monet (100 talarów po 8 złp i 370 czerwonych złotych po 10 złp). Kurs talara bitego (8 złp) zgadza się z resztą księgi. Natomiast **kurs czerwonego złotego węgierskiego podany tu jako 10 złp** przeczy kursowi 18 złp, poświadczonemu w tym opracowaniu czterokrotnie, ostatnio we wpisie 1333 („aureorum Hungaricalium per octodecim florenos Polonicales numerando”). **Odczyt zweryfikowany powtórnie, przy dużym powiększeniu — i wynik weryfikacji koryguje wcześniejszą, zbyt stanowczą uwagę.** Wiersz brzmi: „…quemlibet Imperialem **octo**, Aureum Hungaricalem […]”, a wiersz następny zaczyna się od „**decem** Flor. Pol. numerando”. Nad wyrazem „Hungaricalem”, przy samym końcu wiersza, znajduje się **drobny znak nadpisany z poprzeczką**, którego kształt odpowiada wtrąconemu „octo” (ewentualnie skrótowi „8ᵗᵒ”); nie da się jednak wykluczyć, że jest to tylko ozdobnik majuskuły „H”. Jeśli jest to „octo”, całość czyta się „octo|decem” = **osiemnaście**, co usuwałoby sprzeczność z resztą księgi. **Rozstrzygnięcia nie przesądzam** — obie lekcje pozostają możliwe. Za lekcją „decem” (10 złp) przemawia rachunek: 3700 złp ÷ 10 = **370 czerwonych złotych** równo, podobnie jak 800 złp ÷ 8 = **100 talarów** równo; przy kursie 18 złp wyszłoby 205,56 czerwonego złotego, czyli liczba niecałkowita. Za lekcją „octodecem” (18 złp) przemawia z kolei **siedmiokrotne poświadczenie tego kursu w tej samej księdze** (wpisy 1038, 1098, 1333, 1447, 1454, 1562 i in.) oraz realia monetarne 1744 r., w których dukat wart 10 złp — a więc zaledwie 1¼ talara — byłby nieprawdopodobny. Dodatkową przesłankę przyniósł wpis **1562** (skan 57-086, 1 VI 1744), gdzie pisarz napisał „ad **octo decem** Florenos Polonicales” **rozłącznie, w dwóch wyrazach** — co dowodzi, że w tej kancelarii forma „octo decem” była w użyciu i że przy przełamaniu wiersza łatwo ją zredukować w odczycie do samego „decem”. Rozbieżności nie usuwano i nie uzgadniano – wymaga ona osobnego rozstrzygnięcia w rozdziale o pieniądzu. Dwa dni później, we wpisie **1447** (4 V 1744), ten sam urząd zapisał kurs wprost: „in Summa Aurei Hungaricalis unius, octodecim florenis numerando”, a więc 18 złp za czerwony złoty – co czyni sprzeczność jeszcze wyraźniejszą, bo obie lekcje pochodzą z tej samej księgi i tego samego tygodnia.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]