https://jasinscy.org.pl/trybunal-ekstrakty-lukowskie-opracowanie.html
Trybunał Koronny Lubelski · AP LublinOdczyt i przekład przy pomocy modeli AI Claude
Ekstrakty łukowskie z zasobu Trybunału Koronnego Lubelskiego
Urzędowe wypisy z ksiąg grodzkich i ziemskich łukowskich, które strony składały jako dowody w sprawach przed Trybunałem Koronnym w Lublinie. Przy każdym wpisie: tekst w języku oryginału ze skrótami rozwiniętymi, pełny przekład na polski, regest, osoby z rolą, stanem i urzędem, strony rękopisu i odsyłacz do jednostki w Szukaj w Archiwach. Wpisz w pole poniżej nazwisko, imię, miejscowość albo urząd. Dawne słowa objaśnia słowniczek niżej, a co i jak odczytano — Przewodnik (ostatnia zakładka).
Odczyt rękopisów i przekład wykonały modele AI Claude: tekst każdego wpisu przepisany w języku oryginału i przełożony zdanie po zdaniu, bez skrótów i dopowiedzeń. Wątpliwe miejsca mają znak [?] — przed wyciągnięciem wniosków warto zajrzeć do rękopisu wpisu.
Słowniczek dawnych słów
- ekstrakt
- urzędowy wypis z ksiąg sądu, wydany stronie i poświadczony przez urzędnika („Ex actis … extractum”)
- Trybunał Koronny
- najwyższy sąd szlachty Korony; sesje dla Małopolski — w Lublinie
- gród, akta grodzkie
- sąd starosty i księgi, do których wpisywano zeznania, protesty, relacje woźnych i oblaty
- sąd ziemski, akta ziemskie
- sąd szlachty ziemi łukowskiej i jego księgi
- oblata
- wpisanie do ksiąg dokumentu przyniesionego przez stronę
- relacja woźnego
- zeznanie woźnego, że doręczył pozew (relatio ministerialis)
- manifestacja
- protest wniesiony do ksiąg
- plenipotencja
- pełnomocnictwo
- wicesgerent, burgrabia
- zastępca starosty w sądzie grodzkim; urzędnik grodu
- instygator
- oskarżyciel publiczny przy Trybunale
- Urodzony, Wielmożny
- tytuły szlachty (Generosus, Nobilis; Magnificus) — nie data urodzenia
- feria
- dzień tygodnia w dacie kościelnej: feria secunda — poniedziałek … sabbatum — sobota
- [?]
- odczyt niepewny — warto zajrzeć do rękopisu
wpisów 250z pełnym przekładem 250wystąpień osób 2 383stron rękopisu 629
Opcje szukania
Dodawanie: plus przed słowem — słowo musi wystąpić w tym samym wpisie, ale nie musi należeć do szukanej osoby, np. Michał Jasiński +Jasionka. Wykluczanie: minus przed słowem pomija wyniki z tym słowem, np. Jasiński -Chromiński. Nazwiska: forma męska znajduje też żeńską i odmienioną (Jasiński → Jasińska, z Jasińskich), a nazwisko — także jego dawne zapisy (Jasieński).
Kolejność:
Wszystkie wpisy — według jednostek (sygnatura, kolejne skany), według dat albo alfabetycznie (po pierwszej osobie we wpisie; nazwiska niepewne — na końcu). „Czego dotyczy” to rodzaj wpisu słowami nagłówka. Numer wpisu otwiera wpis: regest, osoby, transkrypcję, przekład i strony rękopisu.
Wczytywanie danych…
| Wpis | Data | Czego dotyczy | Osoby we wpisie | Tekst |
|---|
Kolejność:
Każda osoba z każdego wpisu stoi osobnym wierszem — liczba przy zakładce to wystąpienia osób we wpisach, a nie liczba różnych ludzi: ten sam urzędnik, który podpisał wiele ekstraktów, ma tyle wierszy, w ilu wpisach występuje. „Stan i urząd” i „Odniesienia do osób” stoją słowami przekładu wpisu. Pod nazwą osoby — gdzie jeszcze w serwisie stoi to nazwisko albo ta miejscowość.
Wczytywanie danych…
| Osoba | Rola we wpisie | Stan i urząd | Odniesienia do osób | Miejscowość | Wpis | Czego dotyczy |
|---|
Kolejność:
Rodzaj:
Osoby, przy których wpis podaje urząd, godność albo tytuł — urzędnicy grodu i ziemi (wicesgerent, burgrabia, pisarz, korektor ekstraktu, woźny), sędziowie, starostowie, dygnitarze. „Wielmożny” to tytuł grzecznościowy, nie funkcja — Wielmożni stoją osobno, pod ostatnim przyciskiem. Urząd stoi w brzmieniu przekładu wpisu, w mianowniku.
Wczytywanie danych…
| Osoba | Urząd lub tytuł (słowami wpisu) | Rodzaj | Wpis | Czego dotyczy |
|---|
Drzewa rodzin złożone z powiązań zapisanych we wpisach. Tę samą osobę z różnych wpisów łączy się tylko wtedy, gdy oprócz imienia i nazwiska zgadza się punkt zaczepienia: ojciec, matka, małżonek, dzieci albo rodzeństwo. Drzewa obejmują tylko to, co mówią odczytane wpisy. Numer wpisu otwiera wpis.
Drzewa ułożyliśmy z powiązań, które podają same wpisy. Mimo ostrożności mogą się zdarzyć pomyłki: dwie różne osoby uznane za jedną albo jedna rozdzielona na dwie. Traktuj drzewo jako podpowiedź i każde powiązanie sprawdź we wpisie — numery wpisów stoją przy osobach.
Wczytywanie danych…
Kolejność:
Spis rodzin
Zbiór w liczbach
Stan na 16 X 2026.
| Wpisów (ekstraktów i tytułów spraw) | 250 |
| Wpisów z transkrypcją i pełnym przekładem | 250 |
| Stron rękopisu przy wpisach | 629 |
| Wystąpień osób we wpisach (wierszy zakładki Osoby) | 2 383 |
| Wystąpień osób z powiązaniami rodzinnymi | 762 |
| Kluczowych postaci | 942 |
| Wpisów z Jasińskimi | 17 |
| Wpisów bez daty dziennej ani roku na odczytanych stronach | 37 |
| Lata wpisów | 1673–1793 |
Według jednostek archiwalnych
Sygnatura prowadzi do jednostki w serwisie Szukaj w Archiwach. Lata w tytule jednostki pochodzą z opisu archiwum, lata wpisów — z odczytanych dat; zdarza się, że wykraczają poza tytuł.
| Sygnatura | Jednostka | Skanów jednostki | Stron przeczytanych | Wpisów | Osób | Lata wpisów |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 35/16/0/3.10/461 | Ekstrakty z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1687–1728 | 385 | 98 | 35 | 212 | 1715–1781 |
| 35/16/0/3.10/462 | Ekstrakt z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1730–1793 | 409 | 556 | 181 | 1 833 | 1677–1793 |
| 35/16/0/3.10/465 | Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1673–1792 | 79 | 106 | 34 | 338 | 1673–1792 |
Według rodzaju wpisu
Rodzaj według słów nagłówka wpisu; wpis mieszany (np. pozew z relacją woźnego) liczy się raz — pod pierwszym pasującym rodzajem.
| Rodzaj | Wpisów |
|---|---|
| tytuły spraw na odwrociach (bez tekstu wpisu) | 19 |
| relacje woźnych (doręczenie pozwu, wizja, obdukcja) | 78 |
| oblaty (dokument wniesiony do ksiąg) | 19 |
| manifestacje i protesty | 41 |
| dekrety i wyroki | 44 |
| pozwy | 2 |
| plenipotencje | 26 |
| zapisy, zeznania, kwity i cesje | 19 |
| inne | 2 |
Wpisy według dziesięcioleci
| Lata | Wpisów |
|---|---|
| 1670–1679 | 2 |
| 1680–1689 | 1 |
| 1710–1719 | 3 |
| 1720–1729 | 28 |
| 1730–1739 | 26 |
| 1740–1749 | 59 |
| 1750–1759 | 11 |
| 1760–1769 | 9 |
| 1770–1779 | 26 |
| 1780–1789 | 39 |
| 1790–1799 | 9 |
| bez daty | 37 |
Jasińscy we wpisach
Wpisy, w których występuje ktoś z Jasińskich (Jasieńskich) — numer otwiera wpis. Nazwisko czytano litera po literze; Jastrzębskich, z którymi zapis bywa mylony, tu nie ma.
- · 17 VI 1723 · Jan (Joannes) Jasieński — relacja woźnego (relatio ministerialis) o doręczeniu pozwu (citatio) starosty lubelskiego
- · 13 III 1724 · Jasieński (imię nie podane; Jasienski) — pozew (citatio) z relacją woźnego (relatio ministerialis)
- · 26 VI 1724 · Jan (Joannes) Jasieński; Jasieński — decretum (dekret), zakończenie
- · 4 VII 1731 · Jan (Joannes) Jasieński — recognitio — cesja sumy
- · 7 V 1736 · Jan (Joannes) Jasiński (Jasinski) — recognitio — kompromis, wybór superarbitra do działu dóbr
- · 7 V 1736 · Jan (Joannes) Jasieński[?] (zapis: Jasienski[?]) — wyrok sądu polubownego (kompromisarskiego) w sprawie działu dóbr ojczystych i macierzystych Niewęgłowskich (początek na stronie poprzedniej, ciąg: 0040P, 0041L, 0041P, 0042L, 0042P; zakończenie na stronie następnej, poza odczytanymi stronami)
- · 18 V 1736 · Jan (Joannes) Jasieński — dekret kompromisarski — dział dóbr po zmarłym Stanisławie Niewęgłowskim (dokończenie; początek na wcześniejszej karcie)
- · 25 VI 1736 · Jan (Joannes) Jasiński — manifestatio (protestacja)
- · 1 VII 1745 · Józef (Josephus) Jasieński — manifestacja (manifestatio)
- · 31 X 1750 · Józef (Josephus) Jasieński — recognitio — ustanowienie plenipotentów (substytucja z plenipotencji)
- · 5 VI 1780 · — Jasienscy[?] (Magnifici Jasienskich[?]) — dekret: odrzucenie remisji do Trybunału, zjazd sądu (kondescensja) na grunt
- · 5 VII 1781 · Franciszek Ksawery (Franciscus Xaverius) Jasiński (Iasinskie / Jasienski / Jasinsky); Leon (Leo) Jasiński (Iasinskie) — recognitio — kwit (quietatio) i cesja
- · 26 XII 1791 · Franciszek Ksawery (Franciscus Xaverius) Jasieński — oblata dekretu kondescensyjnego sądu komorniczego ziemskiego łukowskiego
- · 1791 · Franciszek Ksawery (Franciscus Xaverius) Jasieński — decretum condescensionale (dekret komorniczy) — ciąg wpisu ze stron poprzednich
- · 1792 · Jasieński (imię niepodane) — manifestatio (manifestacja) (początek na wcześniejszej karcie, poza odczytanymi stronami; ciąg: 0063P = 0064P; odwrocie: 0065)
- · bez daty · [?] Jasinski[?] — tytuł sprawy na odwrociu
- · bez daty · Jasiński (Jasin-ski); Franciszek Ksawery (Franciscus Xaverius) Jasieński (Jasieńskich); Leon (Leo) Jasieński (Jasieńskich) — decretum (wyrok), ekstrakt z ksiąg ziemskich łukowskich
Rodziny z okolic Jasionki
Wystąpienia osób z rodzin, które serwis śledzi we wszystkich źródłach (po nazwisku). Wpisanie nazwiska w pole szukania pokaże te osoby i ich wpisy.
Szaniawski 139, Krasuski 113, Karwowski 77, Radzikowski 51, Łaski 50, Niemira 41, Celiński 38, Niewęgłowski 34, Nowosielski 32, Zarzecki 26, Radomyski 23, Domaszewski 21, Wierzejski 15, Domański 14, Borkowski 13, Tchórzewski 12, Grochowski 11, Strus 10, Turski 10, Izdebski 9, Ługowski 9, Modrzewski 9, Goławski 7, Zaleski 7, Głuchowski 6, Wilczyński 6, Rozwadowski 5, Zabłocki 5, Czarnocki 4, Olszewski 4, Wielgórski 4, Wysokiński 4, Chromiński 3, Dąbrowski 3, Rola 3, Ryszkowski 3, Rzewuski 3, Grodzicki 2, Mościcki 2, Nurzyński 2, Chojecki 1, Dmowski 1, Kisieliński 1, Kurowski 1, Leszczyński 1, Pióro 1, Skolimowski 1, Świderski 1
To samo nazwisko i ta sama miejscowość w innych źródłach serwisu
Przy osobie stoi odsyłacz, gdy jej nazwisko albo miejscowość występuje także w aktach notarialnych, w hipotece siedleckiej albo w hasłach ksiąg grodzkich łukowskich 1743–1744. Odsyłacz prowadzi do szukania w tamtym źródle — nie łączy osób: to samo imię i nazwisko w innym stuleciu to zwykle ktoś inny.
| Źródło | Osób z tym nazwiskiem | Osób z tą miejscowością |
|---|---|---|
| akty notarialne Łukowa i Siedlec | 1 306 | 359 |
| hipoteka siedlecka | 1 140 | 328 |
| księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 (hasła nazwisk) | 1 100 | — |
Czym jest to opracowanie
Trybunał Koronny, najwyższy sąd szlachty Korony, sądził sprawy z Małopolski na sesjach w Lublinie. Strony przynosiły do niego jako dowody ekstrakty — urzędowe wypisy z ksiąg grodu i sądu ziemskiego, wydane na ich prośbę i poświadczone przez urzędnika („Ex actis castrensibus Lucoviensibus extractum”, „correxit …”). Ekstrakty łukowskie z akt Trybunału przechowuje Archiwum Państwowe w Lublinie: zespół 35/16/0 Trybunał Koronny Lubelski, seria 3.10 „Województwo lubelskie”. Na stronie są jednostki 35/16/0/3.10/461 (Ekstrakty z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1687–1728), 35/16/0/3.10/462 (Ekstrakt z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1730–1793), 35/16/0/3.10/465 (Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1673–1792).
Ekstrakty niosą treść wpisów ksiąg łukowskich: zeznania i protesty szlachty, relacje woźnych o doręczeniu pozwów, oblaty dokumentów, dekrety, plenipotencje, kwity i zapisy sum. Podają imiona, nazwiska, urzędy, dobra i miejscowości, a często także powiązania rodzinne — dlatego są źródłem do dziejów rodzin ziemi łukowskiej, także z okolic Jasionki.
Kto prowadzi opracowanie i jak powstaje
Serwis prowadzi pasjonat genealogii z rodu Jasińskich z Jasionki. To on wybiera źródła, ustala zasady odczytu i zapisu, porównuje wyniki z rękopisami i wprowadza poprawki; jego uwagi trafiają do danych jako rozstrzygnięcia pewne. Odczyty, zestawienia i analizy przygotowują modele AI Claude, a każdy etap sprawdzają skrypty i odczyt kontrolny na ślepo. Miejsca niepewne są oznaczone, a każde twierdzenie analiz i podsumowań ma odsyłacz do konkretnego aktu lub wpisu.
Co odczytano
Stan na 16 X 2026. Jednostki 462 i 465 odczytano w całości, strona po stronie; z jednostki 461 — 98 stron z 385 skanów jednostki. Każdy wpis przepisano w języku oryginału i przełożono w całości na polski; do tego regest, osoby i uwagi o miejscach niepewnych. Karty bez tekstu (karty techniczne archiwum, puste odwrocia, powtórne ujęcia tej samej karty — razem 115 stron) pominięto. Odwrocie z tytułem sprawy stoi przy swoim wpisie (108 odwroci), a gdy jego wpisu nie ma na odczytanych stronach — osobno (19 wpisów).
Jak korzystać
- Wyszukiwarka nad zakładkami działa we wszystkich naraz; liczba przy nazwie zakładki mówi, ile pozycji pasuje. Wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia, a „Jasieński” znajduje też „Jasiński”. Szuka w osobach, nagłówkach i regestach, a po chwili także w transkrypcji i przekładzie. Opcje szukania (jedna osoba, plus, minus, woźni i urzędnicy) działają jak na stronie aktów notarialnych.
- Przy szukaniu pojawia się też wiersz „W aktach notarialnych Łukowa i Siedlec”: ile osób o szukanym imieniu, nazwisku albo miejscowości jest w aktach notarialnych z XIX wieku, z odsyłaczem do nich.
- Guziki lat zawężają zakładki do wpisów z wybranych lat, a guziki jednostek — do ekstraktów z akt grodzkich albo ziemskich.
- Numer wpisu otwiera okno wpisu: rodzaj, regest, data w brzmieniu wpisu, osoby, uwagi do odczytu, odsyłacz do Szukaj w Archiwach — do zespołu i do jednostki, z numerem skanu — a niżej transkrypcja i pełny przekład. Guzik „Pokaż strony rękopisu” otwiera strony wpisu; „Powiększ” pokazuje je w pełnej wielkości. Adres w pasku przeglądarki zmienia się wtedy na
#akt-tr462-0398-1(jednostka, skan, numer wpisu na stronie); pełny adres stoi też w oknie wpisu, z guzikiem „Kopiuj adres wpisu”. - Esc zamyka okno wpisu; długie listy dokłada guzik „Pokaż następne”.
Jak czytać
- Numer wpisu to jednostka i skan, na którym wpis się zaczyna: „462/398” — jednostka 462, skan 398; L i P to lewa i prawa strona rozkładówki; „nr 2” — drugi wpis zaczynający się na tej samej stronie. W transkrypcji znak [s. 399L] otwiera kolejną stronę.
- Transkrypcja oddaje tekst w języku oryginału — zwykle łacina kancelaryjna z polskimi wtrętami — z rozwiniętymi skrótami; pisownia liter i nazw jest taka jak w rękopisie. [pieczęć], [stempel], [parafa] i podobne opisują to, co stoi na karcie poza tekstem.
- Przekład jest wierny i pełny: zdanie po zdaniu, w kolejności oryginału, bez skrótów i dopowiedzeń; urzędy oddane ściśle według tytułu łacińskiego (pocillator — podczaszy, dapifer — stolnik, tribunus — wojski). Regest nie jest przekładem, tylko krótkim streszczeniem.
- Osoby: imię w formie polskiej, przy pierwszym wystąpieniu z brzmieniem łacińskim w nawiasie; nazwisko w mianowniku z brzmienia rękopisu. „Odniesienia do osób” to powiązania rodzinne podane w tekście — świadkom i woźnym nie dopisujemy pokrewieństw.
- Daty: datę kościelną („feria secunda post festum …”) przeliczono na dzienną tylko wtedy, gdy przeliczenie jest pewne; brzmienie daty stoi w oknie wpisu.
- [?] — litera albo wyraz nieczytelny albo odczytany z prawdopodobieństwem; uwagi do odczytu mówią, co budzi wątpliwość.
- Odsyłacze przy osobie („w aktach notarialnych: …”, „w hipotece siedleckiej: …”, „w księgach grodzkich 1743–1744: …”) mówią, że to samo nazwisko albo ta sama miejscowość stoi też w tamtym źródle, i prowadzą do szukania w nim — nie znaczą, że to ta sama osoba.
Skąd strony rękopisu
Strony rękopisu przy wpisie pochodzą z jednostek udostępnionych w serwisie Szukaj w Archiwach, w wersji poprawionej dla czytelności: wyrównane światło, większy kontrast, wyostrzone pismo, rozkładówka podzielona na strony. Wersja pierwotna jest w Szukaj w Archiwach — odsyłacz do jednostki i numer skanu stoją przy każdym wpisie.
Czego brak
- Dalszych stron jednostki 461 — odczytano 98 z 385 skanów; wpisy dojdą z kolejnymi odczytami.
- Pozostałych jednostek z ekstraktami łukowskimi w zespole Trybunału (sygn. 3.10/457–460, 463, 464, 466, 467) — nie są jeszcze odczytane.
- Dat przy części wpisów (37 wpisów) — gdy początek wpisu stoi na wcześniejszej karcie, poza odczytanymi stronami, albo data jest nieczytelna.
