Witkowski 161/1813

161. Działo Się we Wsi Chmielowce w Powiecie Włodawskim a Departamencie Siedleckim leżącej Dnia Dwudziestego Października Tysiąc Ośmset Trzynastego Roku — Przedemną niżej podpisanym Urzędnikiem Publicznym Wiktorem Witkowskim Pisarzem Aktowym Departamentu Siedleckiego w Siedlcach w Kamienicy pod Numerem Sto Siedmdziesiąt przy Ulicy pięknej mieszkającym do tego Aktu wezwanym Stawił Się Osobiście Wielmożny Roch Bętkowski Oboźny Litewski we Wsi Chmielowce w akcie wyrażonej mieszkający, wszystkie własności Prawem Przepisane i przymioty do Działania Mający Urzędowi Swemu Znany — w przytomności Świadków Trzech w Końcu Aktu niniejszego z Imienia nazwiska i Zamieszkania wyrażonych i własnoręcznie podpisanych, Żadnym Wyłączeniom z Prawa niepodległych Urzędowi Swemu Znanych Wniosł Mi[?] Testament w dwóch Jednakowych i podobnych że Exemplarzach dla niedostatku przyzwoitego Papieru Stęplowego na Wsi niniejszej na Prostym Papierze Sporządził. — z których Exemplarzy Jeden w niniejszym Obwinięciu, a drugi Exemplarz podobny w drugim Obwinięciu Znajduje Się. — Żądając przyjęcia Jednego do Akt Urzędu Swego przy dołączeniu Papieru Stęplowego ceny[?] Złotych Dwudziestu Czterech, a drugiego na wszelki Wypadek [?] przy mni[e] zostawienia. — Jakoż Okazał Urzędowi Swemu dwa Obwinięcia każde z arkusza Jednego w Formie Arkuszowey[?] Złożone. — J przytem że w tych Obwinięciach Obydwóch Jedwabiem z brzegów Trzech Stron obszytych, i pieczętkami Swemi Herbowemi na Laku Czerwonym (na Każdym z tychże Obwinięciu po Siedm Każdej) wyciśniętami, obwarowanych, Znajduje Się przez niego Sporządzony Testament, Lubo w dwóch Exemplarzach Spisany Atoli Jeden, i toż Samo w Sobie Zawierający. — Takowe Obydwa Exemplarze opieczętowane Lubo Są obcą Ręką pisane. — Jednakże przezemnie Samego Zeznającego każdy z nich własną moją Ręką podpisany, i powtórzonym własnoręcznym moim podpisem, Stwierdzonym Ja Roch Bętkowski Dziedzic Chmielowa Lubiczyna Kalinki w powiecie włodawskim a Departamencie Siedleckim leżących, znając to dobrze że kto się rodzi umierać musi, na przypadek Śmierci takowe ostatniej Woli mojej czynię udysponowanie. — Lubo każdy Ojciec na to Łoży i Edukacie Dzieci aby z tychże w dalszym swym wieku miał pomoc i podporę. — Ja jednak z liczby tych najniesczęśliwszy byłem. — Bowiem znalazłem pomiędzy Dziećmi memi troje Dzieci takich którzy utraty zdrowia sławy, i majątku mego oczywistą i największą stali się przyczyną. — Co nim wyrażę w czym i jakim sposobem to się stało. — wyznać mi sprawiedliwie należy iż majątek czyli Dobra wzwyż wyrażone dostałem prawem spadku po Bracie mym rodzonym. — Lecz przyjście do nich i wywinkowanie znaczną za sobą Expens[ę] z Majątku mego i Żony mej pociągnęły. — które to dobra do perfekcji i polepszenia takowego w jakim teraz zostają, wspólną pracą z Żoną moją dokładaną i z Jej majątku przyłożeniem się doprowadzone zostały. — Z tym chcąc Ją mieć wynadgrodzoną, Wieś Lubiczyn z [?] Uroczyskiem Czortówka[?] z granicami z wolnym Rekuperowaniem awulsów tak od Wsiów Klucza Krzywowierzbskiego jako też i Starostwa Parczewskiego w Powiecie Włodawskim a Departamencie Siedleckim leżące tejże Żonie mojej Wielmożnej Juliannie z S[?]niutów Lachowieckich Bętkowskiej w rekompensę wspólnej pracy i wydatków ze swego, daję i na wieczne czasy zapisuję. — Wszystkie Ruchomości jakiego bądź rodzaju i Gatunku, złota Srebra Klejnoty mobilia Sprzęty i pojazdy zaprzęgi Konie Bydło owce bez żadnego Wyłączenia i Ekscepcji dla tejże Żony Mej prawem wiecznym przeznaczam. — Co wszystko niniejszym Testamentem dla niej oddane i zapisane, Titulo rekompensy wspólnej pracy i dorabiania się, oraz łożonych z Jej majątku wydatków, tudzież wynadgradzając onęż za sprzedaną część Czwartą tejże Majątku na Uchaniach Gradku[?] z przyległościami oraz Wsi Łowczy[?] i Kutki[?] tudzież Titulo Czwartej części rozrządzalnej przez Małżonka Małżonkowi prawem cywilnym Artykułu 1094. przeznaczyć dozwolonej, przeznaczam i leguję. — Wolny atoli sobie rząd, używanie tego wszystkiego dopokąd żyć będę, zostawiam i zastrzegam. — Co zaś do reszty majątku jako to Wsi Chmielowa i Kalinki ten tak Dysponuję. — Gdy dwaj Synowie moi Ignacy i Wincenty przed dojściem do lat doskonałych z miejsca swej Edukacji wyniosłszy się na wolność nie słusznym swym procesem mnie ojca a razem i Matkę swoją hańbić niegodziwie poważyli się chańbę tak niesłychaną od tych niegodnych ponosząc, Majątek mój z okazji tychże przez opuszczenie najważniejszych Interesów w dwóch częściach, najmniej uszkodzonym został. — Swym bowiem procesem i różnemi dokuczeniami starali się mnie ojcu największe zadawać przykrości i utratą zdrowia i skróceniem życia mogo znoszące niesłychane i niepraktykowane umortwienia. — Lubo ciż żadnego względu Ojcowskiego niegodni, stawszy się niesłychanym sposobem zdrowia sławy i majątku mego oczywistą utratą, gdyż ci oprócz tego wszystkiego jeszcze titulo alimentów do pięćdziesiąt Tysięcy złotych polskich odemnie ojca wybrali; i lubo tychże przez akt mój do Akt Międzyrzeckich ziemi mielnickiej Powiatu Terespolskiego w dniu dwudziestym siódmym Września w roku tysiąc ośmset drugim zaniesiony zupełnie od Majątku mego oddaliłem i wydziedziczyłem Atoli tym niegodnym Synom za proszbą Matki ich a Żony mojej w proporcji do udysponowania między Dzieci pozostającego się Majątku po złotych polskich dwadzieścia Tysięcy naznaczam. — Te obydwie Sumy na wzwyż rzeczonej Wsi Chmielowie i Kalince do wypłacenia zostawiam. — Trzeci zaś Syn Ksawery ze swego postępowania i Marnotractwa powszechnie znany. — Którego postępki mnie ojca przymusiły przeciw temu Oświadczeń zażaleń i Manifestów czynienia w różnych Aktach a najszczegulniej Mielnickich i Lubelskich przyczyną swej rozpusty będąc od lat najmłodszych aż dotąd niezliczonych zmartwień i zatrudnień na zdrowie i życie nas obojga Rodziców nastawał i czuwał, Lubo by tegoż od Majątku mego oddalić i wydziedziczyć należało. — Który nas Rodziców dla swego niestatku bardzo wiele kosztuje. — Jednakowoż powodowany równą jak i dla tamtych przyczyną za wstawieniem się Matki i temu dwadzieścia Tysięcy złotych polskich na Wsi Chmielowie i Kalince zostawiam. — Czwarty zaś Syn mój Kazimierz który wszystkie Umartwienia nas Rodziców osładzał Staranności i zabiegi około majątku naszego czynił nie partecypując ani nas kosztując tyle co Ksawery kosztował gdyż po kilka razy pomarnowawszy wsparcie odemnie wielkie i długów bez liczby pozaciągawszy aż nawet po[?]ywany byłem bez którego domnie przychodził. — Kazimierz zaś Syn mój nie był umartwieniem moim, owszem Staranności dokładał zastępowaniem swoim przy wieku moim przychylał się do Utrzymania całej mojej Fortunki a niebiorąc odemnie ojcanie, zawsze szedł za wolą moją. — Zaczym mu daję błogosławieństwo rodzicielskie aby go Bóg błogosławił w całym życiu Jego. — Temu tedy wynadgradzając jego pracę i trudy oraz w rekompensę tego wszystkiego co tamci trzej nadebrali i w czym mnie tylko zniszczyć mogli tudzież na porcją z prawa jemu przynależną, Wieś Chmielów i Kalinkę wzwyż rzeczoną prawem wiecznej własności zapisuję. — Warując sobie dożywocie i rząd wszelki póki tylko Ojciec żyć będę. — Tak samo nie nadwierężając dożywocia które ma odemnie Żona moja a Matka Jego. — Po zejściu nas z tego świata obojga Kazimierz Syn mój będzie obowiązany, wzwyż rzeczonym trzem Synom niegodnym Xaweremu Ignacemu i Wincentemu po dwadzieścia Tysięcy złotych polskich powypłacać. — Córka moja Bogumiła Jaroszynska ta że jest zupełnie odemnie wyposażoną, więc dla niej z majątku mego nic nie wydzielam. — Którą to ostatnią wolą moją Ręką własną podpisuję. — Dan w Chmielowie Dnia Dziewiątego Października Tysiąc Osmset Trzynastego Roku. — Roch Bętkowski własnoręcznie Taka jest a nie Inna Wola moja którą z tym dodatkiem żeby po Śmierci mojej Żadne Obsygilacje Ani Inwentarze nie następowały, powtórnie Podpisuję, Datum ut Supra — Roch Bętkowski własnoręcznie Stwierdzonym Zostało. — i powtórnie Wszystko przyznaje. — Wreście po przyłożeniu na Każdym Obwinięciu przez Urząd Pisarski Pieczęci Urzędowej, Przez przyznającego Żądanej, Tenże przyznający Przyznawszy[?] Protokuły[?], na Obydwóch Obwinięciach Sporządzone — wraz ze Świadkami Jakoto Wiel. Jegomością Księdzem Ignacym Tranowskim[?] Kanonikiem Katedralnym Lubelskim, Proboszczem Parczewskim w Parczewie, Tudzież Wiel. Józefem Michalskim Piotrem Zawadzkim we Wsi Krzewtoce[?] Wincentym Karasińskim we Wsi Jabłoniu Kajetanem Radzimirskim we Wsi Sowince[?] w Powiecie Włodawskim a Departamencie Siedleckim, Tudzież Piotrem Głodzińskim we Wsi Kamionce[?] w Powiecie i Departamencie Siedleckim mieszkającemi; po Sporządzeniu Onego w Miejscu dniu miesiącu i Roku jak w Akcie, bez naj mniejszej przerwy Pisaniu; i przeczytaniu Tegoż od Słowa do Słowa, własnoręcznie podpisawszy, Jeden w Urzędzie podpisanego z Podpisem Swym, Pisarza Aktowego i Świadków Zostawił. — a drugi podobnież podpisany przez Tegoż, przy Sobie Zatrzymał. — Działo Się Jak Wyżej. — Roch Bętkowski własnoręcznie Ksiądz Ignacy Tranowski[?] Kanonik Katedralny Lubelski Proboszcz Parczewski własnoręcznie Jako Świadek Podpisuje się Józef Michalski własnoręcznie Jako Świadek podpisuję Piotr Zawadzki własnoręcznie Jako Świadek podpisuję się Wincenty Karasiński własnoręcznie. Jako Świadek podpisuję się Kajetan Radzimirski własnoręcznie Jako Świadek podpisuję się Piotr Głodziński własnoręcznie: Wiktor Witkowski Pisarz Aktowy Departamentu Siedleckiego własnoręcznie [pieczęć opłatkowa pod papierem, sznurek]