Trojanowski 172/1844

N° 172. [druk:] PREZES TRYBUNAŁU CYWILNEGO PIERWSZÉJ INSTANCJI GUBERNII PODLASKIÉJ w SIEDLCACH dnia 20/2. Mca Maja/Czerwca 184[4]. Roku. N° 1226. Do P. Trojanowskiego Regenta Kancelarii Ziemiańskiej Gubernii Podlaskiej.— Testament prywatny na dniu 24. Listopada 1843 r. i 19. Marca r. b. przez Karolinę Wężykową sporządzony, przy podaniu Seweryna Wężyka w dniu 12/24. Maja r. b. uczynionem złożony — po opisaniu stanu tegoż testamentu, P. Trojanowskiemu Regentowi dla zachowania w aktach i wydania stronom interesowanym urzędowych wypisów załącznie przesyła — z poleceniem, aby stempel szacunkowy odpowiedni przedmiotowi testamentem objętemu z masy testatorki ściągnął, i według prawa skasował — i rewers czyli pokwitowanie z odebrania testamentu nadesłał.— [podpis Prezesa nieczytelny: [?]] Sekretarz [podpis: M[?]] [stemple: 3 рубля 60 копеекъ / RUBLI TRZY KOP. SZEŚĆDZIESIĄT; drugi z literą H pod koroną] Skasowany niniejszy Stempel do Testamentu Karoliny Wę[?]owej w[ł]asnoręcznie Sporządzonego — N° 172. Ostatnia Wola moja!! Ja Karolina Wężykowa Córka Józefa i Teresy z Ossolińskich Kusellów[?], czując się z raz słabszą na siłach i zdrowiu, na wypadek gdyby się Najwyższemu podobało zabrać mnie z tego Świata.— Pozostawiam następną dyspozycją Majątku mego Ruchomego i nie ruchomego, wszelkich funduszów wiadomych i niewiadomych, Dóbr Toporowa z przyległościami i wszelkiemi Attynencjami Synu mego Seweryna Wężyka obecnym własnoręcznym Testamentem Działem postanawiam.— [W?]arunkiem, iż by tenże Syn mój Seweryn Wężyk, spłacił Syna mego Władysława Wężyka w połowie wartości Dóbr Toporowa, jak równie zebrać się mogącemi funduszami, tak z sprzedaży [?]teneyi Ruchomości i Inwentarza rozdzielił się z nim w połowie Który obrawszy sobie zawód literacki, potrzebuje stałego na utrzymanie swoje dochodu.— Wkładam więc obowiązek pod Błogosławieństwem Macierzyńskim na Syna mego Seweryna Wężyka, iż by Brata swego Władysława w niczym nie ukrzywdził, nie tylko w tym Majątku jaki się z dniem Śmierci mej okaże, lecz niemniej na przyszłość odkryć się mogącemi Funduszami.— Gdy mi Prawo dozwala dysponować trzecią częścią Majątku Ogulnego, nie ukrzywdzę Synów moich Władysława i Seweryna Wężyków, Kiedy z pracy i starania własnym Kapitałem rozporządzę, i część Jego rozpiszę na wsparcie Krewnych, i nieszczęśliwych Których przyjęłam na swoją Opiekę.— Jak równie na zawdzięczenie wiernych usług Służącym Który u mnie lat Kilka i Kilkanaście służą.— Rachując na harakter Synów moich i przywiązanie, że się Woli mej w niczym nie sprzeciwią.— [na lewym marginesie liczby: 19, 24, 20, 22] I[?] nie naruszyłam własności Dóbr Toporowa, do Których mam równe prawo, lecz tylko z własnej pracy i starania Kapitałem rozporządzam, z którego już że nie mały udział zostanie Synom moim w podziale.— Pozostawiam w Listach Zastawnych z Kuponami — Złotych Polskich Sto dwa tysiące — Zł. 102.000 — W pewnych do odebrania funduszach U JW: Szawalskiego[?] Opiekuna Bezwłasnowolnej Rudzińskiej Za Budowle wystawione przezemnie w Dobrach Dziatkowskie[?] w Rz 1842 należy mi reszty — — — Zł. 1350 — Za trzy nowe Domy wystawione w tychże Dobrach w Rz 1843 — — — Zł. 4800 — u Wiel: Feliksa Frankowskiego reszty za Budowle Plebanialne w Mszany Zł. 1006 — Gr 4 u W: Kazimierza Dębskiego za tez Budowle i dawny na Cerkiew składki — Zł. 2738 Gr 4. u W: Karoliny Kuleszyny za tez Skład[?] — — — — Zł. 1066. Gr 12 u W: Adolfa Szpilewskiego — — Zł. 600 — Razem Zł. 11.560 — Gr 20 — Znajduje się Ogulnej Masy w gotowiźnie i pewnych do odebrania funduszach, Zł. — — — 113.560 — Gr 20 — wyraźnie sto trzynaście tysięcy pięćset sześćdziesiąt z Których należy odtrącić Zł. — — 21.000 wypożyczone przezemnie z Masy Bezwłasnowolnej Rudzińskiej Która jest zabespieczoną na Dobrach Toporowie, a Która z prawa do Rudzińskiej należy, a po jej Śmierci do Sukcesorów Odtrąciwszy powyższe Sumę od Sumy Ogulnej pozostanie własnych moich funduszów — — — Zł. 92560 — Pozostaje własnych moich funduszów Zł. 92560.— Które rozporządzam w ten sposób, Dla Najukochańszego Syna mego Władysława Wężyka w dowód przywiązania i wdzięczności, zapisuję w Listach Zastawnych z 7miu Kuponami — — Zł. 30.000 — wyraźnie trzydzieści tysięcy Która to Suma zaraz po otwarciu Testamentu ma być mu przesłano[?] — Dla Syna mego Seweryna Wężyka, na zapomogę gospodarstwa zapisuję w Listach Zastawnych — — Zł. 10.000. wyraźnie dziesięć tysięcy z 7miu Kuponami, prócz tego, Owiec Macior 200 — Krów dojnych 24. Klacz do wyboru — 6. Powóz i Zaprzęgi.— Dla Juljana Kusella[?] Bratanka mego zapisuję w Listach Zastawnych z 7miu Kuponami — — — Zł. 10.000 wyraźnie dziesięć tysięcy, Która to Suma ma być mu wypłaconą zaraz po otwarciu Testamentu — Prócz tego Owiec Macior 100 wyraźnie sto, Krów dojnych 12. Parę młodych Koni ze Stada do wyboru Dla Józefa Kusella[?] Bratanka mego — Zł. — 2000 wyraźnie dwa tysiące w Listach Zastawnych — Dla Teodora Kusella[?] Bratanka mego Zł. — 2000 — wyraźnie dwa tysiące Listami Zastawnemi — Dla Aleksandry z Kusellów[?] Czarnowski[?] Zł. — 4000 wyraźnie cztery tysiące w Listach Zastawnych — Dla Antoniego Wyszogrockiego[?] Którego przyjęłam na swoją Opiekę, zapisuję w Listach Zastawnych Zł. — 4000 wyraźnie cztery tysiące,— Ta Suma ma być ulokowaną na 5/100 do zarostu i pełnoletności Jego, zaś procent od powyższy Sumy ma być obracany na Koszta Edukacji Jego, lecz że powyższy procent nie byłby wystarczający na utrzymanie i Edukacją, obowiązuję Synów moich iż by raczyli w części się przykładać, iż by odebrał przyzwoitą stanowi Jego Edukacją, i fundusz jaki mu przeznaczyłam po dojściu lat pełnoletności.— Za Opiekuna wybieram i ustanawiam Wybieram i ustanawiam Seweryna Wężyka, aby o potrzebach Jego pamiętał o co go najmocniej proszę.— Dla Dominiki z Welinowiczów[?] Zingbelerowy[?], Która mnie w każdej słabości z Macierzyńską dojglądała przychylnością w dowód wdzięczności zapisuję dla tejże — — Zł. 600 — wyraźnie sześćset — i z Garderoby w Rejestrze podkreślone rzeczy.— Na Pogrzeb mój przeznaczam — — Zł. 2000. wyraźnie dwa tysiące — Na żałobne Nabożeństwo po Klasztorach Zł 1000 — Dla Kościoła Humeyskiego[?] na wieczny fundusz zapisuję w Listach Zastawnych — — Zł. 2000. wyraźnie dwa tysiące — Zobowiązkiem iż by Pleban pobierając procent od powyższy Sumy, co Kwartał Mszę Świętą za duszę moję odprawił, i w rocznicę zejścia.— Ta Suma może pozostać na Dobrach Toporowie, a Syn mój Seweryn Wężyk, pamiętając na obowiązki Synowskie i Wolę Matki, ma się rzetelnie Proboszczowi uiszczać.— Przeznaczam również Zł. 600. na Wapno i Majster do obmurowania Cmentarza w Humeykach[?] na Którym Zwłoki moje spoczywać będą jak również Cegły 5000. Która jest przezemnie w Nosowie[?] zakupiona — Bo lubo za Życia mego postawiłam sobie Grób na Cmentarzu we Mszany, zmieniam dziś moje postanowienie, widząc nie przychylnego dla siebie Plebana i proszę Synów moich Władysława i Seweryna Wężyków, iż by Zwłoki moje na Cmentarzu w Humeykach[?] pochowali przy zmurowaniu Katakumby i Grób ze Mszany na miejsce spoczynku przenieśli.— Proszę również Synów moich iż by pamiętali o Pomnikach Religijnych przezemnie wystawionych, gdyż na nich jest oparte Błogosławieństwo Macierzyńskie.— Oficjalistom i Służącym Którzy u mnie po lat Kilka stoją prócz reszty zasług do S. Jana, Całoroczna Pensja jaką dziś pobierają.— Marcinowi Klimaszewskiemu za przychylne i wierne utrzymanie Gminy przez lat 10 usługi, zapisuję Zł 500 wyraźnie pięćset.— Mośkowi Rożen Pachciarzowi[?] za 10. letnie wierne i przychylne usługi zapisuję Zł. 600 — i Krów 4 do wyboru dla Żony Jego.— Dla Ludwiki Romanowski Chrzesny mojej Córki, zapisuję Zł. 400 — i Kilka par Sukien z mojej Garderoby w Rejestrze podkreślonych.— Dla Służących Pokojowek Które przy Śmierci mej znajdować się będą, po Zł 100 gratyfikacji, i po Kilka par Sukien z Garderoby w Rejestrze podkreślonych.— Onufremu Turykowi Który u mnie przez lat 20 za Furmana s[?] zapisuję Zł. 200 — i Jałówkę z mojej Obory dla Żony.— Sierotom jakie się przy Dworze moim znajdują, tak w Toporowie jako i w Dziatkowskich, zapisuję dla Każdy po Zł 50. pełnoletnim do rąk, a Małoletnim do rąk Rodziców lub Krewnych.— Dla Julianny Turykówny, Chrzesny mojej Córki, zapisuję Zł 100 i Jałówkę z moi Obory.— Za Włościan Toporowskich ma być zapłacony całoroczny Po[datek] do Skarbu z moich funduszów na Rz następny 1844 — Komornicom i wyrobnicom jakie się znajdują w Dobrach Toporowie, przeznaczam dla Każdy na żywność po Zł 12.— Srebra jakie są Rejestrem objęte zapisuję do równego podziału między Najukochańszych Synów moich Władysława i Seweryna Wężyków, i co tylko z Mebli i sprzętów znajdą dla siebie użytecznym.— Zresztą wszelkie inne Ruchomości, Jako to, Inwentarz Rogaty i nierogaty Stadnina Owce, Garderoba Sprzęty, Bielizna Pościel w własności mojej będące — Ma być sprzedane przez Licytacją, bez dalszej formalności za użyciem jedynie właściwego Powiatu Rejenta[?] a zebrane fundusze przeznaczam do równego podziału pomiędzy Synów moich Władysława i Seweryna Wężyków.— Długów żadnych nie pozostawiam, bo te oddawna pozaspokajałam, prócz powyższych dwudziestu jeden tysięcy, Które wypożyczyłam z Masy Rudzińskiej, i te znajdują się w gotowiźnie w ogulnej Sumie jak wyży.— To tylko nadmieniam że zapisałam z funduszu jaki mi pozostał do odebrania od Parafijan za Budowlą Cerkiewną i Plebanialną I Plebanialną w Mszany, od Kazimierza Dębskiego i Kuleszyny po wyexekwowaniu Którego ma zapłacić Seweryn Wężyk na Szpital Ubogich w Siedlcach Zł. 530 — Dla Instytutu Moralnie zaniedbanych Dzieci w Warszawie Zł. 530. Instytutowi Głuchoniemych i Ociemniałych, sama już zapłaciłam jak zaświadcza Kwit sznurowy.— Nadmieniam iż znajduje się w Depozycie Dyrekcji Szczegółowy Suma Zł. 43.000. w Listach Zastawnych z Kuponami od Rz 1837. wypożyczona na Dobra Toporów, Która jest przez Rozen[?]ów przyaresztowaną, należy ten Proces po[?]ć, i odebrać Kapitał a by prze[?] nie leżał.— Proszę i zaklinam Synów moich Władysława i Seweryna Wężyków pod Błogosławieństwem Macierzyńskim, iż by się Woli! mej ostatni w niczem nie sprzeciwili, i powyższe darowizny bez najmniejszy zwłoki, zaraz po otwarciu niniejszego Testamentu uskutecznili.— Nie mając nic więcy do nadmienienia zakończam niniejszy Testament, na udzielenia Błogosławieństwa Macierzyńskiego Najukochańszym Synom moim Władysławowi i Sewerynowi Wężykom.— Za Exekutorów niniejszego Testamentu ustanawiam Syna mego Seweryna Wężyka, i Wielmożnego Gracjana Izdebskiego, proszę iż by wykonaniem tej ostatni Woli mój gorliwie zająć się raczyli, i dopilnowali iż by poczynione przezemnie darowizny w zupełności Każdego doszły.— Pozostający zaś Kapitał tak w gotowiźnie, jak po zupełnionej Licytacji iż by był rozdzielony na dwie równe części między Władysława i Seweryna Wężyków.— Taka jest ostatnia Wola moja! Którą przy zdrowych Zmysłach własnoręcznie napisałam i podpisałam, dnia 24. Listopada 1843 Roku w Dobrach moich Toporowie Karolina z Kusellów[?] Wężykowa w Braku pieczęci Herbowy Kładę pierścień Imienia mego.— [pieczęć lakowa] Prócz powyższego Kapitału w Listach Zastawnych znajduje się w Grubej Srebrnej Monecie Zł. 2000. w Workach opieczętowanych Które na Pogrzeb mój przeznaczam — K: Wężykowa — Zapisane przezemnie powyżej dla Dominiki z Welinowiczów Zengtelerowy[?] Zł. 600 — i niektóre z Garderoby Suknie i Salope z Tumakami przeznaczam dla Jochany ze Spilewskich[?] Kusellowy, Która z Macierzyńską gorliwością poświęciła się przy ostatniej moi słabości na usługi, zawdzięczając zatem Jej poświęceniu się proszę Synów moich iż by jej do rąk powyższą Sumę uiścili — Gdyż Dominice z Welinowiczów Zengtelerowy[?], starałam się ciepło[?] ręką[?] Jej przysługi wynadgrodzić — Czego sama zaprzeczyć nie może — Dnia 17. Marca 1844 — Karolina Wężykowa — Opisanie stanu powyższego testamentu z duchem Art. 1007. K.c.fr. zgodne — nastąpiło — w Siedlcach na posiedzeniu Praesidii Trybunału Cywilnego Gubernii Podlaskiej dnia 20 Maja / 1. Czerwca 1844 r. [?] Prez. Majewski[?] Sekretarz Tryb. [fragment koperty — zbliżenie:] […]nie Imien[?][…] [pieczęć lakowa czerwona, w odcisku napis nieczytelny: „Car[?]…”] [fragment koperty — zbliżenie:] […][?]enia meyo[?][…] [ta sama pieczęć lakowa, prawa część] [koperta, tekst urwany na prawym brzegu obrazu:] Testament Czyli ostatnia moja Wola! własnor[?] w dniu 24 Listopada R. 1843. w Dobra[?] wdniu 17 Marca 1844 — przez Karo[?] [prawa część napisu na kopercie — dokończenie wierszy z s. 8/446L; ołówkiem foliacja „737”:] [Testamen]t [Czyli ostatnia moja Wola! własnor]ęcznie przezemnie napisana i podpisana [w dniu 24 Listopada R. 1843. w] Dobrach moich Toporowie — Za kopertowana [wdniu 17 Marca 1844 — przez] Karolinę Wężykowę — [tylna strona koperty; ołówkiem „737a”; dwie pieczęcie lakowe czerwone, odciski nieczytelne; bez tekstu] [dalsza część tylnej strony koperty; dwie pieczęcie lakowe czerwone, odciski nieczytelne; bez tekstu]