77/1053P nr 3

Między Gorazdowskim a Zakrzewskim — dekret. W sprawie toczącej się przed urzędem grodzkim starościńskim łukowskim, na terminie przypadającym prawnie ze zwłoki na inkwizycję przyznanej obu stronom, między instygatorem tegoż urzędu i jego donosicielami, szlachetnymi Pawłem Zakrzewskim Jędrzejkowiczem, synem zmarłego Jana, i Janem Dominikiem Gorazdowskim, synem zmarłego Wojciecha, oraz Anną Łopieńską, z pierwszego małżeństwa [żoną] zmarłego Urodzonego Wojciecha Gorazdowskiego, niegdyś burgrabiego zamku łukowskiego, obecnie z powtórnego małżeństwa prawowitą małżonką swego męża, powoda, mianowicie Pawła Zakrzewskiego — a jako zamężna za asystencją męża — powodami, a szlachetnym Piotrem Zakrzewskim Michal[?], synem zmarłego Wawrzyńca, pozwanym ogólnie co do osoby i wszystkich jego dóbr o ogłoszenie i podanie do wiadomości wszystkich przez pewnego woźnego kar banicji na niego samego, orzeczonych na wcześniejszych terminach sądowych, trzymając się protestów wniesionych i wpisanych przeciw niemu do akt publicznych z powodu niżej opisanych spraw. Za to, że on, wbrew prawu powszechnemu i spokojowi publicznemu, nie bojąc się kar opisanych w prawach Królestwa, które nikomu nie pozwalają bogacić się krzywdą drugiego, przeciwnie, surowo [s. 1054L] zabraniają i na wykraczających ustanowiły surowe kary — on, wcale się ich nie lękając, w czasie, w sposób i w miejscu określonych w proteście, nie poprzestając na wcześniejszych krzywdach, szkodach i uciskach, przeciwnie, dodając i mnożąc je z dnia na dzień, niczym nie sprowokowany przez swoich powodów, chcąc zatrzeć przestępstwo, że w czasie niedawno minionym krowy powodów, spędzone bez żadnej szkody, okulawił i poranił, na szkody powodów naraził i pozbawił ich rocznego pożytku — a spędzenie tej krowy w obecności woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Stanisława Mateli, i [?] szlachty z powodu kulawizny pozostanie w aktach tegoż urzędu, a z powodu zbyt wielkiej kulawizny krowa nie mogła być dotąd przyprowadzona przed niniejsze akta — przybywszy do dworu swoich powodów położonego we wsi Zakrzew, w obecności wielu szlachty, będąc sam w związku żołnierzy konfederatów i mając czeladź[?], gwałtownie i wściekłymi słowami powstał, chcąc koniecznie wydobyć ostatnią część majątku powodów i przywłaszczyć ją sobie niesłusznie wyszukanymi sposobami, a z pogardą[?] bardzo wieloma najhaniebniejszymi, gorszącymi, obelżywymi [?] ich dotknął, sławę i cześć splamił, zhańbił i zniesławił, a niezwykłą bronią natarł, bijąc w drzwi i w odrzwia, wzniecając zgiełk i wydając krzyki żywym rykiem głosu: [?], [?] wzniecił, [?] na pojedynek wyzwał i, knując rozmaite groźby i odgrażania na życie, [?] nasyciwszy się zbrodnią i swoją zuchwałością, z odgrażaniem się odszedł. Tym czynem wbrew prawom Królestwa, z powodu przepisanego [zakazu] wyzywania na pojedynek, naruszył pokój i bezpieczeństwo domu szlacheckiego, zasłużył na kary za taki czyn i w nie popadł, o które, jak również o ogłoszenie i podanie do wiadomości wszystkich przez pewnego woźnego samej kary banicji na niego samego i wszystkie jego dobra, orzeczonej na wcześniejszych terminach, został pozwany. Na ten pozew w powyższej sprawie[?] [?] ów urząd grodzki starościński [s. 1054P] łukowski, wysłuchawszy sporów stron, dopuścił obie strony do przeprowadzenia w niniejszej sprawie inkwizycji nakazanej wcześniejszym dekretem i do wprowadzenia świadków; po przeprowadzeniu inkwizycji przez obie strony, co do jednego punktu, mianowicie obelgi, ponieważ z inkwizycji wynikło, że pozwany wypowiedział do powodów słowa uwłaczające[?] ich czci i urodzeniu, przeto z powodu takiej zuchwałości i śmiałości orzekł, aby tenże pozwany te same słowa rzucone powodom odwołał na rokach skarg grodu łukowskiego najbliższych od tamtego aktu, w obecności szlachty, i przywrócił im dobre imię. Co zaś do drugiego punktu, mianowicie wyzwania na pojedynek, ponieważ z tych samych inkwizycji jawnie wynika, że obecny pozwany z powodu szkody wyrządzonej przez siebie jednemu z powodów, mianowicie wyżej wspomnianemu Gorazdowskiemu, wyzwał go na pojedynek wbrew przepisowi prawa, przeto orzekł, aby z powodu tego wyzwania na pojedynek, zgodnie z przepisem prawa, w ciągu [?] tygodni od tamtego aktu rzeczywiście wszedł do wieży zamku łukowskiego i siedział w niej przez pół roku bez przerwy, a przy wyjściu z wieży rzeczywiście zapłacił temuż powodowi karę sześćdziesięciu grzywien polskich. Wszystko to pozwany miał wykonać pod karą banicji, a wówczas za to[?] na pozwanego [nałożył] karę trzech grzywien polskich dla strony powodowej i tyleż dla owego sądu, stronie mianowicie pod wyższą karą czternastu grzywien polskich, urzędowi zaś pod karą banicji, do zapłacenia natychmiast. Odwołaniu od tegoż dekretu, wniesionemu przez stronę powodową do Sądu Trybunału Królestwa w Lublinie, z ostatnim zachowaniem terminu, dał bieg między sprawami województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego. Odwołaniu zaś, wniesionemu przez pozwanego do Sądu Trybunalskiego Królestwa w Lublinie między sprawami Świeżymi, biegu nie dał. O którym nie dopuszczonym między sprawami Świeżymi [?] następującego, przy obecności strony pozwanej i jej samej przedstawiającej akt odwołania [?] [s. 1055L] W dzisiejszym zatem terminie, na mocy wspomnianego przyjętego wniosku (motio) i zachowania tegoż terminu z porządku obecnych sądów, prawnie na teraz z aresztu przypadającym i wynikającym, gdy obie strony — powodowa osobiście, pozwana również osobiście — stawiły się i spierały, obecny Sąd ordynaryjny generalny Trybunału Królestwa Lubelski, po odczytaniu inkwizycji (zeznań świadków) obu stron i po rozpatrzeniu na nowo dekretu grodzkiego łukowskiego: choć wprawdzie wzajemne spory i kłótnie powstały z okazji sąsiedztwa i prostych krzywd wyrządzonych stronie powodowej przez pozwanego, jednak ponieważ pozwany bardziej okazuje się winnym pewnych zuchwalstw i zarzutów obciążających cześć strony powodowej, Sąd, rozważając charakter samego czynu i biorąc pod uwagę, że słowa obelżywe przeciw stronie powodowej zostały wypowiedziane w pierwszym uniesieniu, w kłótni, krzywdząco[?] i lekkomyślnie, a pozwany tego samego zarzutu nie podjął na nowo, owszem, zaprzecza, by wypowiedział jakiekolwiek obraźliwe słowa, i uznaje teraz równość obu wobec strony powodowej, postanawia obecny Sąd, aby swoje zuchwalstwo i wykroczenie odpokutował siedzeniem przez dwa tygodnie w wieży zamku łukowskiego, do którego ma wejść w ciągu sześciu tygodni najbliższych od obecnego aktu, oraz aby zapłacił kary podwójne po czternaście grzywien polskich stronie powodowej i tyleż obecnemu sądowi — obecnemu sądowi natychmiast, stronie zaś powodowej przy wyjściu z wieży — a także za zranienie zwierzęcia pociągowego trzy grzywny tamże wspomniany pozwany niech zapłaci. Wszystko to pozwany ma uczynić pod karą banicji wieczystej, przy czym przez tegoż pozwanego teraz poniesiona została kara trzech grzywien polskich na rzecz strony powodowej i tyleż na rzecz obecnego sądu — stronie wprawdzie pod karą banicji[?] czternastu grzywien polskich, obecnemu zaś sądowi pod karą banicji, tamże natychmiast do zapłacenia. Wszelkie zaś słowa obraźliwe zamieszczone w pozwie przeciw obu stronom obecny Sąd znosi i kasuje i oświadcza, że nie mają one w niczym szkodzić dobrej sławie i czci obu stron. [s. 1055P] Gdyby zaś tenże pozwany w powyższym i we wszystkim wykroczył przeciw obecnemu dekretowi, wspomniana kara banicji wieczystej przeciw temu samemu pozwanemu i wszystkim jego dobrom od teraz przez obecny Sąd zostaje orzeczona, a dla obwołania tejże kary banicji wieczystej na roki skargowe (querelarum) grodzkie łukowskie, które odbędą się najbliżej po upływie wyznaczonego[?] terminu, w razie niedopełnienia przez pozwanego powyższego, obecnym dekretem sprawa niniejsza wraz ze stronami zostaje odesłana. A ponieważ pozwany zamiast zapłaty kary trzech grzywien polskich poniesionej i orzeczonej ofiaruje się dać stronie powodowej wprowadzenie w posiadanie (intromissio) we własne dobra w zamian za wspomnianą karę trzech grzywien polskich poniesioną i orzeczoną[?], przeto obecny Sąd, przychylając się do ofiarowania tegoż pozwanego, postanawia, aby wspomniany pozwany wprowadzenie w posiadanie we własne dobra za wspomnianą karę trzech grzywien polskich poniesioną i orzeczoną, równowartościowe według przepisu statutu, przez któregokolwiek woźnego generalnego Królestwa i dwóch szlachciców przez siebie[?] wyznaczonych, kiedykolwiek strona zechce je przyjąć, stronie powodowej dał i dopuścił, a danego i dopuszczonego ani sam, ani przez osoby sobie podległe nie odmawiał i nie przeszkadzał — i to pod większą karą czternastu grzywien polskich, która w razie niedopełnienia przez pozwanego obecnym dekretem od teraz przeciw temuż pozwanemu i wszystkim jego dobrom zostaje orzeczona. I którymkolwiek woźnym generalnym Królestwa wraz z dwoma szlachcicami przydziela się[?] wprowadzenie strony powodowej w posiadanie dóbr pozwanego za wspomnianą karę trzech grzywien polskich poniesioną i orzeczoną oraz za większą karę czternastu grzywien polskich, którą ma ponieść, równowartościowo według przepisu statutu. Sprawa zaś niniejsza zostaje odesłana do starostów miejscowych i ich właściwych[?] urzędów, którym jurysdykcji wspomniany pozwany wraz ze swymi dobrami podlega, dla dalszej i ostatecznej egzekucji powyższego.