Strona główna › Ekstrakty łukowskie z zasobu Trybunału Koronnego Lubelskiego › 465/5P
Wpis z ekstraktów łukowskich Trybunału Koronnego Lubelskiego
465/5P
W sądzie ziemskim łukowskim toczył się w 1673 r. spór o dziesięcinę snopową z ról kmiecych wsi Krzesko Królowa Niwa, Krzesko [?], Wesołka[?], Zawady i Trzcianka, czyli Wólka, między rektorem kościoła łukowskiego (powodem, który powołał się na manifestacje o spalonych przywilejach i na testament zmarłego prepozyta i oficjała łukowskiego Zachariasza Pierscinskiego[?]) a pozwanymi: Dzierzanowskim[?], dziekanem łukowskim i plebanem zbuczyńskim[?], oraz dziedzicami Krzeskimi, występującymi przez Adama Krzeskiego, skarbnika ziemi łukowskiej, i jego brata Jana. Sąd zawiesił sprawę z dziedzicami i odesłał spór dwóch duchownych współzawodników do sądu duchownego. Strona powodowa przeniosła sprawę do Trybunału w Lublinie przez woźnego generalnego Stanisława[?] Szymkow[?], a woźny generalny Jakub Cewan[?] z Łazów[?] zeznał, że w sobotę po św. Franciszku położył kopie pozwu we dworach pozwanych w Królowej Niwie (Jana Krzeskiego i sukcesorów Zygmunta Krzeskiego), w Zawadach i w Wesołce.
- Czynność
- dekret (decretum) z zapisem odwołania do Trybunału i zeznaniem woźnego
- Data
- 23 X 1673
- Miejsce
- Łuków, sądy ziemskie (in Terminis Terrestribus)
- Jednostka archiwalna
- 35/16/0/3.10/465 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1673–1792
Osoby w akcie
| Osoba | Rola w akcie | Powiązania | Miejscowość | Stan i uwagi |
|---|
| Rektor kościoła łukowskiego (imię niepodane) | strona (powód) | następca zmarłego Zachariasza Pierscinskiego[?] (antecedaneus Actoris moderni) | Łuków (Lucovia) | duchowny, rektor kościoła łukowskiego, macierzystego wobec Zbuczyna[?] |
| Dzierżanowski (imię niepodane) | strona (pozwany) | | Zbuczyn (Zbuczinen), Łuków | duchowny, Perillustris et Admodum Reverendus; dziekan łukowski, pleban zbuczyński[?] |
| Adam Krzeski | strona (pozwany, występuje za pozwanych) | brat Jana Krzeskiego | | szlachcic (Urodzony), skarbnik ziemi łukowskiej |
| Jan Krzeski | strona (pozwany) | brat Adama Krzeskiego | Królowa Niwa (Krolowa Niwa) — dwór | szlachcic (Urodzony) |
| Zygmunt Krzeski | wspomniany | jego sukcesorowie mają dwór | Królowa Niwa (Krolowa Niwa) | |
| Zachariasz Pierściński | wspomniany (zmarły, testator) | poprzednik obecnego powoda | Łuków | duchowny, Admodum Reverendus; prepozyt i oficjał łukowski |
| Andrzej Olendzki | wspomniany (pozwany w odwołaniu) | | | szlachcic (Urodzony); „sędzia tej sprawy” (Causae istius Judex) |
| Stanisław Szymkowicz | woźny (ministerialis) | | | Opatrzny (Providus), woźny generalny Królestwa |
| Jakub Cewan | woźny (ministerialis) | | Łazy (de Łazy) | Opatrzny (Providus), woźny generalny Królestwa |
| Jan Kazimierz | wspomniany (zmarły) | | | król polski, świętej pamięci |
| Michał | wspomniany | | | obecnie panujący król polski |
| Sługocki (imię niepodane) | strona (na odwrociu) | | | Perillustris, kanonik chełmski |
| Sługocki (imię niepodane) | strona | | | Perillustris, kanonik chełmski |
Transkrypcja
[s. 5P]
[?]cialiter consum[?] Datum[?] Lucoviae Feria secunda ante Festum Sancti Francisci Confessoris proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo Tertio.
Et post propositionem suam modo [?] factam[?] deductam[?], [?] Citata primo de Termino et contentis[?] Terminis suis [?] petiit[?] pars Actorea Citatam partem ad responsionem compelli.
Citata pars, omnibus suis beneficiis ad Causam praesentem necessariis pleno in robore reservatis, Judicio declaravit incompetenter Actorem agere in causa Decimae, ratione cuius res est, in cuius usu et possessione cum sua Ecclesia nunquam fuit; Citata vero cum sua Ecclesia Parochiali Zbuczinen[?] ab ipsamet Erectione eiusdem in pacifica possessione et usu praefatae Decimae absque quovis impedimento Ecclesiae Lucoviensis et eius Rectorum ad tempus praesens inclusive exstabat et ad praesens exstat; quam possessionem, tempore cuius per Rectorem Ecclesiae ratione eiusdem Decimae mota est Actio, et per Citationem[?] Motionis ad Judicia Tribunalia deveniens[?], etiam Juramento Corporali, in quantum de Jure videbitur, per eundem Rectorem Ecclesiae Zbuczinen[?] Citatum se declarat[?]; Actor autem usum et possessionem eiusdem Decimae nullis documentis novat[?] nec probare potest. Enimvero Rectores Ecclesiae Zbuczinen[?] antecedanei, per consequens modernusque, a tempore Erectionis ex[?] eiusdem Decimae per se possessae curam animarum [?] et aliorum[?] bona praefata inhabitantium in genere omnium sua Ecclesia probet[?], Sacramentorum Administrationem exercet[?].
[s. 6L]
Actor vero, Modernus Ecclesiae suae Rector, quatuor milliaribus ab Ecclesia Zbuczinen[?] cum Ecclesia sua distans, nullam curam animarum et Administrationem Sacramentorum ex praedecessoribus suis tenet. Quantum attinet defensam Actoris, et quidem manifestationem de combustis Ecclesiae suae Privilegiis ac ipsammet per hostes Ecclesia[?], quae per testimonia vel[?] atque ipsammet Juramento, quoniam non est evicta[?], hanc probari[?] debere. Quantum vero spectat Confirmationes[?] Serenissimorum, unam Divae Memoriae Joannis Casimiri Tertii[?], alteram moderni Michaelis, Poloniae Regum: siquidem originale Erectionis suae Fundationis Ecclesiae suae, vigore cuius Confirmationes[?]missae sunt emanatae, in Judicio non produxit, Lex vero Actus posteriores suum valorem in tantum, in quantum originalia producantur, habere declarat, et his de Jure subsistere non posse. Quantum de [?] Testamentum ultimae voluntatis olim Admodum Reverendi Zachariae Pierscinski[?], Praepositi et Officialis Lucoviensis, antecedanei Actoris moderni, quo probabat Decimam hanc Ecclesiae suae debere: siquidem idem Testator cum suis tam antecedaneis quam succedaneis in possessione eius ab Erectione Ecclesiae suae per consequens Zbuczinen[?] non fuit, et si aliquod [?] ius habuerit, id per omnes [?] suos amisit. Nam Ecclesia contra Ecclesiam per centum[?] temporis intervallum iuxta Jura Canonica [?] praescribit[?], et hoc in partem reiici, et cavillationes[?] alias Actoris
[s. 6P]
[?]illationes adinvenientes[?] ipsummet [?] incompetentes declarari, seque ab impetitione praesenti liberum pronunciari, ac circa possessionem Decimarum conservari a Judicio praesenti petiit, aliis Juris remediis salvis, nullis omissis.
In contrarium pars Actorea, reservatis sibi omnibus Juris beneficiis et defensis ad Causam praesentem necessariis, nullis omissis, dixit et Judicio praesenti declaravit Ecclesiae suae et Ecclesiae Lucoviensi veluti Matrici debere et provenire Decimam Manipularem post araturas Cmethonales bonorum villarumque Krzesko Krolowa Niwa, Krzesko [?], Wesolka[?], Zawady et Trzcianka seu Wolka [?] et Fratris Citatorum, ex eo quoniam Manifestationes de combustis et amissis eius possessionibus et Juribus Ecclesiae Lucoviensis in recentiori[?] erant[?] Officio et Actis Capitanealibus Castrensibus Lucoviensibus per suum antecedaneum Praepositum et Officialem Lucoviensem factas reproduxit; tum etiam Testamentum ultimae voluntatis olim Admodum Reverendi Zachariae Pierscinski[?] cum approbatione eius[?] executione, quo probatur usus et possessio praefatae Decimae Cmethonalis in dictis villis omnibusque Krzeski[?]; quod Testamentum morte est confirmatum; ceteraque documenta et probationes suas, petiit se ad comprobationem super usum et possessionem Decimae admitti, et Reverendum Dzierzanowski[?] Decanum Lucoviensem, Plebanum Zbuczinensem[?] Citatum, qui nulla documenta super praefatam Decimam produxit, a causa praesenti repelli, aliis Juris remediis et defensis in Termino inferendis salvis, de Jure salvandis.
[s. 7L]
Judicium praesens Terrestre Lucoviense, Controversiis partium praefatarum utrarumque, Actorea personaliter[?], Citata per Generosum Adamum Krzeski Thesaurarium Terrae Lucoviensis et Generosum Joannem Krzeski fratrem suum et aliorum Citatorum nomine, coram se factis exauditis, eo considerato, quoniam Perillustris et Admodum Reverendus Dzierzanowski[?] Decanus Lucoviensis, Plebanus Zbuczinensis[?], ad Causam praesentem cum Actore Motionis ad Judicia Tribunalia Regni Lublinensia cum Citatis ratione eiusdem Decimae, pro qua res est, interpositae[?] esse indicit[?], Ideo Judicium hoc idem, visis duabus Competitionibus pro una re agentibus, Causam praesentem cum Generosis Haeredibus Krzeskowiciis[?] tantisper suspendit, et ut iidem Competitores inter se de praefata Decima in Jure Spirituali experiantur, eosdem [?] ipsorum ad Judicium Spirituale, nolens cuiquam ac [?] praeiudicare, ad hoc idem Judicium Spirituale remittit; postquam in Judicio Spirituali inter ipsos decisam Causam, parti Citatae, dum pars partem adcitabit, coram suo Judicio Terminum conservat.
Quo Decreto pars Actorea [?] Judicialiter non suscepto[?], ab eodem et cum[?] eodem Generosum Andream Olendzki, Causae istius Judicem, ad Judicia Ordinaria Tribunalia Regni Lublinensia per Ministerialem Regni Generalem Providum Stanislaum[?] Szymkow[?] debito modo, ut Juris est, movit. Cuius Motionis Ministerialis Judex[?] detulit[?] et eandem interpositam suscepit.
Partibus[?] nominatis utrimque Terminum ex[?] prosequendo vero et continuando Motionis eiusdem in [?] Judiciis Ordinariis Tribunalibus Generalibus Regni
[s. 7P]
Regni Lublinensibus subsequi[?], tunc dum et quando Causa praesens ex Regestro publico causarum vocandarum inter causas Spirituales Compositi Judicii Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad iudicandum vocata legitime inciderit, praefigens et conservando[?] motionis Terminumque Conservationis et iuxta Acta[?].
Et in Continenti coram eodem Judicio personaliter stans Ministerialis Regni Generalis Providus Jacobus Cewan[?] de Łazy[?] libere publiceque recognovit se praesentis Citationis Copias tres sigillatas: unam Copiam in villa Krolowa Niwa in Curia Generosorum Krzeskich Citatorum omnibus[?] circa positionem Familiae eiusdem posuisse et publicasse, in Curiis vero Joannis Krzeski et successorum Sigismundi Krzeski etiam [?] positione circa[?] publicando; alteram vero Copiam in villa Zawady in Curia Citatorum posuisse, ponentem[?] Citatis publicasse; Tertiam vero Copiam in villa Wesolka in Curia Citatorum [?] ponentem[?] Familiae omnium Citatorum publicasse; omnes praefatas Citationis copias Sabbatho post Festum Sancti Francisci Confessoris proxime praeterito anno praesenti posuit.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post Festum Sancti Lucae Evangelistae proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo Tertio.
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 8]
Inter Perillustrem [?]ugocki[?] Canonicum Chelmensem et Haeredes Krzeski Motio[?]. Anno Domini 1673tio.
Przekład
[?] Dane[?] w Łukowie w poniedziałek najbliższy przed świętem świętego Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset siedemdziesiątego trzeciego. A po swoim wywodzie, w sposób [?] uczynionym[?] i przeprowadzonym[?], [?] pozwana najpierw co do terminu i zawartych[?] terminów swoich [?], strona powodowa żądała[?], aby stronę pozwaną zmuszono do odpowiedzi. Strona pozwana, zastrzegłszy sobie w pełnej mocy wszystkie swoje dobrodziejstwa potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczyła sądowi, że powód niewłaściwie występuje w sprawie dziesięciny, o którą toczy się rzecz, a w której używaniu i posiadaniu wraz ze swoim kościołem nigdy nie był; pozwany zaś ze swoim kościołem parafialnym zbuczyńskim[?] od samego jego erygowania pozostawał w spokojnym posiadaniu i używaniu wspomnianej dziesięciny bez jakiejkolwiek przeszkody ze strony kościoła łukowskiego i jego rektorów aż do czasu obecnego włącznie i obecnie pozostaje; które to posiadanie w czasie, w którym przez rektora kościoła wszczęto powództwo z tytułu tej dziesięciny, i przez pozew[?] o przeniesienie sprawy do sądów trybunalskich, gdy dojdzie[?], także przysięgą cielesną, o ile prawo uzna, przez tegoż pozwanego rektora kościoła zbuczyńskiego[?] oświadcza[?]; powód zaś używania i posiadania tej dziesięciny żadnymi dokumentami nie [?] ani nie może dowieść. Albowiem rektorzy kościoła zbuczyńskiego[?] poprzednicy, a w konsekwencji i obecny, od czasu erekcji [?] tej dziesięciny, przez siebie posiadanej, pieczę dusz [?] i innych[?] mieszkańców wspomnianych dóbr w ogólności wszystkich swoim kościołem [?], sprawowanie sakramentów wykonuje[?]. Powód zaś, obecny rektor swego kościoła, odległy wraz ze swoim kościołem o cztery mile od kościoła zbuczyńskiego[?], żadnej pieczy dusz ani sprawowania sakramentów po swoich poprzednikach nie ma. Co się tyczy obrony powoda, a mianowicie oświadczenia (manifestacji) o spalonych przywilejach jego kościoła i o samym kościele [spalonym][?] przez nieprzyjaciół, co przez świadectwa albo[?] i samą przysięgą, ponieważ nie zostało dowiedzione[?], [twierdzi, że] tego należy dowieść[?]. Co zaś dotyczy potwierdzeń Najjaśniejszych, jednego świętej pamięci Jana Kazimierza Trzeciego[?], drugiego obecnego Michała, królów polskich: ponieważ oryginału erekcji swojej fundacji swego kościoła, na mocy którego potwierdzenia [?] zostały wydane, nie przedłożył w sądzie, prawo zaś orzeka, że akty późniejsze mają swoją moc o tyle, o ile przedłożone zostaną oryginały, i [oświadcza, że] te według prawa nie mogą się ostać. Co do [?] testamentu ostatniej woli niegdyś Przewielebnego Zachariasza Pierscinskiego[?], prepozyta i oficjała łukowskiego, poprzednika obecnego powoda, którym dowodził, że ta dziesięcina należy się jego kościołowi: ponieważ tenże testator wraz ze swoimi tak poprzednikami, jak następcami w jej posiadaniu od erekcji swego kościoła, a w konsekwencji [kościoła] zbuczyńskiego[?], nie był, a jeśli miał jakieś prawo [?], to utracił je przez wszystkich swoich [?]. Albowiem kościół przeciw kościołowi przez sto[?] czas według prawa kanonicznego [?] zasiedza[?], i to [żądał] odrzucić na rzecz strony, a wybiegi[?] i inne [?] powoda [?] samego [?] uznać za niewłaściwe, siebie zaś od niniejszego pozwu wolnym ogłosić i przy posiadaniu dziesięcin zachować — tego żądał od niniejszego sądu, z zachowaniem innych środków prawnych, żadnego nie pomijając. Przeciwnie strona powodowa, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa i obrony potrzebne do niniejszej sprawy, żadnej nie pomijając, powiedziała i oświadczyła niniejszemu sądowi, że jej kościołowi i kościołowi łukowskiemu jako macierzystemu należy się i przypada dziesięcina snopowa z ról kmiecych dóbr i wsi Krzesko Królowa Niwa, Krzesko [?], Wesołka[?], Zawady i Trzcianka, czyli Wólka [?], i brata pozwanych, z tego powodu, że przedłożyła ponownie oświadczenia (manifestacje) o spalonych i utraconych jego posiadłościach i prawach kościoła łukowskiego, złożone w niedawnym[?] urzędzie i w aktach starościńskich grodzkich łukowskich przez jej poprzednika, prepozyta i oficjała łukowskiego; a także testament ostatniej woli niegdyś Przewielebnego Zachariasza Pierscinskiego[?] wraz z jego zatwierdzeniem[?] i wykonaniem, którym dowodzi się używania i posiadania wspomnianej dziesięciny kmiecej we wspomnianych wsiach i wszystkich Krzeskich[?]; który to testament został potwierdzony śmiercią; oraz inne swoje dokumenty i dowody; żądała, aby dopuszczono ją do dowodu co do używania i posiadania dziesięciny, a pozwanego Wielebnego Dzierzanowskiego[?], dziekana łukowskiego, plebana zbuczyńskiego[?], który żadnych dokumentów co do wspomnianej dziesięciny nie przedłożył, aby od niniejszej sprawy odsunięto, z zachowaniem innych środków prawnych i obron do wniesienia w terminie, z zachowaniem tego, co według prawa należy zachować. Niniejszy sąd ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów obu wspomnianych stron — powodowej osobiście[?], pozwanej przez Urodzonego Adama Krzeskiego, skarbnika ziemi łukowskiej, i Urodzonego Jana Krzeskiego, jego brata, także w imieniu innych pozwanych — wyłożonych przed nim, zważywszy, że Prześwietny i Przewielebny Dzierzanowski[?], dziekan łukowski, pleban zbuczyński[?], oznajmia[?], że w niniejszej sprawie z powodem założone[?] zostało przeniesienie sprawy do sądów trybunalskich Królestwa w Lublinie wraz z pozwanymi z tytułu tejże dziesięciny, o którą toczy się rzecz, przeto ten sam sąd, widząc dwóch współzawodników występujących o jedną rzecz, niniejszą sprawę z Urodzonymi dziedzicami Krzeskowiciis[?] na razie zawiesza, a aby ciż współzawodnicy między sobą o wspomnianą dziesięcinę rozprawili się w prawie duchownym, odsyła ich [?] do sądu duchownego, nie chcąc nikomu ani [?] przesądzać, do tegoż sądu duchownego; po rozstrzygnięciu sprawy między nimi w sądzie duchownym zachowuje stronie pozwanej termin przed swoim sądem, gdy strona stronę pozwie. Z tego dekretu strona powodowa [?], nie przyjętego[?] sądownie, od tegoż i z[?] tymże Urodzonym Andrzejem Olendzkim, sędzią tej sprawy, przeniosła sprawę do sądów zwyczajnych trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Stanisława[?] Szymkow[?], należycie, jak prawo wymaga. Tego przeniesienia woźny [?] sędzia[?] doniósł[?] i przyjął je jako założone. Stronom wymienionym[?] obustronnie termin [?], do popierania zaś i kontynuowania tegoż przeniesienia w [?] sądach zwyczajnych Trybunału Generalnego Królestwa w Lublinie następnych[?], wtedy i kiedy niniejsza sprawa z publicznego rejestru spraw do wywołania, spośród spraw duchownych sądu złożonego województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, prawnie przypadnie do sądzenia, wyznaczając i zachowując [?] przeniesienia i termin zachowania, i według akt[?]. I zaraz przed tymże sądem stając osobiście woźny generalny Królestwa, Opatrzny Jakub Cewan[?] z Łazów[?], swobodnie i publicznie zeznał, że trzy opieczętowane kopie niniejszego pozwu: jedną kopię we wsi Królowa Niwa we dworze pozwanych Urodzonych Krzeskich, przy[?] rodziny tychże, położył i ogłosił, we dworach zaś Jana Krzeskiego i sukcesorów Zygmunta Krzeskiego także [?] położeniem[?] ogłaszając; drugą zaś kopię we wsi Zawady we dworze pozwanych położył, kładąc[?] ogłosił pozwanym; trzecią zaś kopię we wsi Wesołka we dworze pozwanych [?] kładąc[?] rodzinie wszystkich pozwanych ogłosił; wszystkie wspomniane kopie pozwu położył w sobotę po święcie świętego Franciszka Wyznawcy, niedawno minionym, roku bieżącego. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w poniedziałek najbliższy po święcie świętego Łukasza Ewangelisty, roku Pańskiego tysiąc sześćset siedemdziesiątego trzeciego.
[odwrocie, s. 8: tytuł sprawy] Między Prześwietnym [?]ugockim[?], kanonikiem chełmskim, a dziedzicami Krzeskimi — przeniesienie[?] sprawy. Roku Pańskiego 1673.
Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.
Strony rękopisu
Skany w serwisie Szukaj w Archiwach
Ten zapis w opracowaniu — z wyszukiwarką, powiązaniami osób i zapisami sąsiednimi