Wpis z ekstraktów łukowskich Trybunału Koronnego Lubelskiego
464/172
Wpisany do dekretu sądu ziemskiego łukowskiego pozew króla Władysława IV: Marcin Woźniak z Bystrzyckiej Woli, poddany dzierżawy Doroty z Cosnowa, wdowy po Mikołaju Laskowskim, wojskim nurskim, obecnie Andrzeja Ryszkowskiego[?], pozywa Teofila Osiepalskiego[?]. Zarzuca mu, że ze żniwiarzami gwałtem wszedł na jego grunt w miejscu zwanym Nowiny we wsi Wola Bystrzycka, skosił i zwiózł do swojej stodoły zasiane tam żyto ozime. Szkodę szacuje na 30 grzywien; dalszy ciąg i data na kartach, których tu nie odczytano. Końcówka pozwu datowanego w Łukowie w poniedziałek po św. Franciszku Wyznawcy 1642 i wyrok sądu ziemskiego łukowskiego (bez daty na tej stronie). Powód, którego zastępował Urodzony Stanisław Obelinski[?], podwojewodzi łukowski, twierdził, że to pozwany ma prowadzić sprawę, bo chodzi o jego krzywdę i pracę, a nie o jego własne pole dawnej uprawy, z którego świadczy z innymi robocizny i daniny; sąd uznał, że pozwany ma prowadzić sprawę. Imion powoda i pozwanego na tej stronie brak.
Czynność
propositio z wpisanym pozwem (początek dekretu sądu ziemskiego; dalszy ciąg na kartach, których tu nie odczytano)
Data
—
Miejsce
Łuków, sąd ziemski łukowski
Jednostka archiwalna
35/16/0/3.10/464 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1641–1678
Osoby w akcie
Osoba
Rola w akcie
Powiązania
Miejscowość
Stan i uwagi
Teofil Osczepalski
strona (pozwany)
szlachcic (Urodzony, Nobilis)
Marcin Woźniak
strona (powód)
poddany (subditus) Andrzeja Ryszkowskiego[?]
Wola Bystrzycka (villa Bystrzycka Wola / Wola Bystrzycka), grunt „Nowiny”
[s. 172] (u góry późniejszą ręką: „Łuków ziemskie”; paginacja 232) Proposuit Iudicio coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascriptus Actor contra infranominatum citatum ex copia citationis suae, cuius tenor sequitur talis:
Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili Theophilo Osiepalski[?] de bonis tuis generaliter omnibus mandamus ut coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviae proxime celebrandis ad instantiam Laboriosi Martini Woźniak de villa Bystrzycka Wola, Generosae Dorotheae de Cosnow, olim Generosi Nicolai Laskowsky Tribuni Nurensis relictae consortis, tenutae, ad praesens Generosi Andreae Ryszkowsky[?] subditi, personaliter et peremptorie compareas. Qui te cum assistentia Dominorum suorum circa se stantium te citat. Secundo post obtentam poenam contumaciae. Ideo quia tu veniens cum messoribus tuis vi ac violenter in fundum ipsius proprium, in loco dicto Nowiny in hereditate villa Wola Bystrzycka iacentem, eidem Actori siliginis hiemalis conseminatae per stadium sexaginta [?] ad cassulas[?] decem commisisti et in horreum proprium invexisti ac pro usu tuo beneplacito convertisti, faciendo id in grave damnum praefati Actoris. Quod sibi pensat contra te Triginta Marcis pecuniae et damni totius vel
[s. 173L] [dawna paginacja: 233]
prout Judicium decreverit, iudicialiter[?] ad praemissa omnia[?] responsurus. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo.
Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti citatae legitimo de termino et contentis citationis suae verificatis, petiit actor citatum ad responsionem iudicialem compelli.
Actor autem citatum ad prosecutionem et ad ferendum onus causae praesentis teneri dixit, quoniam agit pro sua iniuria et suo proprio labore ratione commissionis et vere praetensionis[?] sibi non suo proprio agro antiquae culturae, ex quo pariter cum aliis sub dicto[?] domino[?] suos labores et dationes solitas praestat. Petiitque reiecta eius exceptione ipsum ad prosecutionem causae compelli, salvis de iure salvandis.
Parte praefata utraque, actore per Generosum Stanislaum Obelinskij[?] Vicepalatinum Lucoviensem, citata vero personaliter comparentibus et controvertentibus, Judicium praesens Terrestre Lucoviense teneri citatum ad prosecutionem causae praesentis adinvenit et partibus causam praesentem prosequi decrevit.
[prawa połowa karty pusta]
Przekład
Przedstawił sądowi, przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim, niżej opisany powód przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu swojego pozwu, którego treść jest następująca: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonemu Teofilowi Osiepalskiemu[?], ze wszystkich twoich dóbr ogólnie nakazujemy, abyś przed naszym sądem ziemskim łukowskim, na rokach ziemskich w Łukowie najbliżej odprawianych, na żądanie Pracowitego Marcina Woźniaka ze wsi Bystrzycka Wola, poddanego dzierżawy Urodzonej Doroty z Cosnowa, wdowy po zmarłym Urodzonym Mikołaju Laskowskim, wojskim nurskim, [należącej] obecnie do Urodzonego Andrzeja Ryszkowskiego[?], osobiście i zawiście stanął. Który ciebie pozywa przy asyście swoich panów, stojących przy nim. Po drugie, pod karą za niestawiennictwo. Za to, że ty, przybywszy ze swoimi żniwiarzami gwałtem i przemocą na jego własny grunt, w miejscu zwanym Nowiny, w dziedzinie wsi Wola Bystrzycka położony, temuż powodowi żyto ozime zasiane na zagonie[?] sześćdziesiąt [?] na dziesięć [?] skosiłeś[?] i do swojej stodoły zwiozłeś, i na swój użytek według upodobania obróciłeś, czyniąc to z ciężką szkodą wspomnianego powodu. Co szacuje sobie przeciw tobie na trzydzieści grzywien pieniędzy i [zwrot] całej szkody albo
…jak sąd postanowi, sądownie[?] na wszystkie[?] powyższe [zarzuty] odpowiedzieć mający. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Franciszka Wyznawcy Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego.
A po swoim przedłożeniu uczynionym w opisany sposób i po wykazaniu stronie pozwanej prawnego terminu oraz sprawdzeniu treści swego pozwu powód żądał, aby pozwanego przymuszono do sądowej odpowiedzi.
Powód zaś oświadczył, że pozwany jest obowiązany do prowadzenia sprawy i do poniesienia ciężaru niniejszej sprawy, ponieważ działa on z tytułu własnej krzywdy i własnej pracy z racji zlecenia i w istocie roszczenia[?], [a] nie na swoim własnym polu dawnej uprawy, z którego wespół z innymi pod rzeczonym[?] panem[?] świadczy swoje robocizny i zwyczajne daniny. I żądał, aby po odrzuceniu jego zarzutu przymuszono go do prowadzenia sprawy, z zastrzeżeniem tego, co prawem zastrzec należy.
Gdy obie wspomniane strony — powód przez Urodzonego Stanisława Obelinskiego[?], podwojewodziego łukowskiego, pozwany zaś osobiście — stanęły i spierały się, niniejszy sąd ziemski łukowski uznał, że pozwany obowiązany jest do prowadzenia niniejszej sprawy, i nakazał stronom prowadzić niniejszą sprawę.