464/38

[s. 38] [u góry późniejszy dopisek ołówkiem: „XX[?] … [?] / Ziem. Łuków 1642”] Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascriptus Actor contra infranominatos Citatos ex citatione sua literali tenoris qui sequitur talis. Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Vobis Famatis Proconsuli, Consulibus, Viceadvocato et Scabinis totique communitati oppidi nostri Radzin, de bonis vestris [?] omnibus, mandamus quatenus coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus in Łuków abhinc proxime celebrandis, ad Instantiam Generosi Andreae Mniszek de Magna Kunczice, Culinae Regni Praefecti, Osiecensis etc. Capitanei, Bonorum Regalium villae Plody Tenutarii, personaliter peremptorieque compareatis. Qui vos citat pro eo: Quia vos non vultis imo recusatis Laboriosos Mathiam et Stanislaum Zamisse[?] de villa Regali Plody, tenutae ad praesens praefati Actoris, ad oppidum vestrum Radzin cum uxoribus, pueris, pecoribus, pecudibus totaque suppellectili domestica profugos et in oppido vestro Radzin morantes, Qui subditi positione huiusque citationis apud vos arrestantur, extradere. Quam vestram non extraditionem subditorum pensat sibi Actor contra vos quemlibet subditum seorsive ad Quingentas Marcas pecuniae polonicalis taxando. Sitis ad praemissa omnia iudicialiter responsuri. Datum in Łuków feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima, Anno Domini Millesimo Sex- [kustosz: centesimo] [s. 39L] centesimo Quadragesimo Primo. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque citatis proximo de termino, petiit Actor citatos ad procedendum compelli. Citati vero, reservatis sibi omnibus iuris beneficiis ad Causam praesentem necessariis, Forum non habere coram Iudicio hoc, inhaerendo Constitutionibus Regni, nam si eandem iniuriam[?] Actor haberet, in officio Consulari Radinensi eam vindicare posset, reservatis de iure reservandis. A contrario Plenipotens Actoris allegavit et Iudicio praesenti deduxit citatos forum in Iudicio praesenti Terrestri Lucoviensi principali[?], ex eo quod Iudicium Terrestre est generale forum, tum quia agitur ratione subditorum profugorum et in oppido citatorum commorantium; petiitque forum citatis coram Iudicio suo adinveniri et citatos ad procedendum stringi, ceteris iuris beneficiis salvis in toto reservatis. Parte praefata utraque, Actorea per Nobilem Joannem Zakrzewsky, citata per Famatum Marcum Karwowsky, Proconsulem Radinensem, suo et totius communitatis oppidi Radzin nomine comparente et contravertente, Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, foro Causae huic coram Iudicio suo adinvento, citatis procedere in Causa praesenti iniungit. Quo Decreto Citata pars [?] non suscepto ab eodem et [?] Generosum Albertum Olendzky, Iudicem Terrestrem Lucoviensem, ad Iudicia Sacra Tribunalia Regni [s. 39P] Lublinensia per Ministerialem Regni Generalem Providum Joannem Janusz de Ulan debite modo ut iuris est movit. Cuique motioni memoratus Iudex non detulit nec causam interpositam suscepit. De qua non delata, verum prosequenda eadem motione et gravamine, Citata pars coram Iudicio praesenti protestata est. Iudicium vero iure fundante id fecisse reputatur. Tunc Plenipotens Actoris arrestum post subditos profugos per citationem bene positam interpositum esse, et etiam post positionem huiusque citationis ipsi subditi sunt arrestati, et eosdem subditos in fundo suo civili ipsi citati habea[?] et tenere[?], eosque extradere recusant; petiitque exceptionem citatorum in partem reiici et eosdem ad respondendum stringi, aliis iuris beneficiis salvis in toto remanentibus. In procedendo vero Iudicium hoc, reiecta exceptione citatorum, eisdem citatis in Causa praesenti respondere decrevit. Quo Decreto Citata pars [?] non suscepto ab eodem eo quo supra modo a priori[?] movit. Cuique motioni [?] non est delatum. De qua non delata prosequenda et gravamine Citata pars coram Iudicio protestatur[?]. Iudicium vero nullum gravamen citatis intulisse et iure vetante motioni non detulisse reputatur. Citati vero sub luitione motionis standa[?] [s. 40L] [?]custodibus atque civis[?] beneficiis incompetentem esse actionem iudicio declaraverunt, ex eo nam ipsi cives ab annis viginti in oppido commorantur et super munus civile iuramentum praestiterunt, obsequia quoque peragunt. Actor vero nullam quaestionem tanta diuturnitate, licet et fortalicium ibidem[?] extat, movit. Quod et documentis liberatoriis [?] probaturos[?] sese offerunt. His igitur deductis[?] et declarationibus petiit se ab hoc onere actoris liberos pronunciari, reservatis de iure reservandis. Postmodum Plenipotens Actoris competentem actionem et competenter institutam esse dixit, ex eo siquidem pro extraditione subditorum circa citatos residentium iure actor agit et eandem extraditionem urget. Petitque competentem actionem admitti[?] et eosdem ad directam responsionem stringi, ceteris iuris beneficiis salvis sibi in toto permanentibus. Tandem Iudicium [?] Terrae Lucoviensis, competenti actione admissa, citatis in causa praesenti directe respondere mandat. Quo decreto citata pars praeiudicio non suscepto ab eodem eo quo supra modo [?] ut iuris est movit. Plenipotens Actoris declaravit Iudicio praesenti motionem ex praescripto legis in causa vero[?] subditorum profugorum, quae non patiuntur moram, inadmissibilem esse. [s. 40P] Petitque eandem citatis non deservire, imo extraditionem subditorum [?] sibi adiudicari. Iudicium autem praesens Terrestre Lucoviense, nolens ea in causa quidquam praecipitanter et indeliberate statuere et cuiquam partium praeiudicare, causam praesentem cum toto eius effectu sive[?] ad futuros terminos Terrestres Lucovienses differt et reiicit. [?] demumque[?] sit admissibilis necne motio citatis super controversiis partium deliberat et id sibi ad deliberandum recipit, et partibus praefatis utrisque terminum peremptorium ad expediendam deliberationem causae et iure ulterius[?] cum eis[?] procedendum praefigit et conservat. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post Octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima, Anno eiusdem Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo. Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus. Correxit [?]. [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 0041, odwrocie; tekst przekreślony długą kreską pionową; górny wiersz przycięty krawędzią] [?] Regni[?] Pro[?] Actor contra [?] Ab[?] Actore Joannes [?]ewski[?] ex citatis[?] Martinus[?]owski[?] Expediendo deliberationem [?] deducitur[?] Actor [?] [nadpisane: ante] [?] tempore [?] exinde[?] et [?] patet[?] motionem[?] per[?] citatos [?] ante actis[?] terminis[?] admissibilem esse [?] et admittit partibus ad [?] et [?] [zamaszysty wyraz, ten sam co na s. 0037:] [?] [ołówkiem, współcześnie: paginacja 53]

Przedłożył sądownie przed niniejszym Sądem Ziemskim Łukowskim niżej opisany powód przeciw niżej wymienionym pozwanym ze swego pozwu pisemnego treści następującej: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król polski itd. Wam, Sławetnym burmistrzowi, rajcom, wicewójtowi i ławnikom oraz całej gminie miasta naszego Radzynia, z wszystkich waszych dóbr [?], nakazujemy, abyście przed naszym Sądem Ziemskim Łukowskim na rokach ziemskich w Łukowie, odtąd najbliżej odprawiać się mających, na wniosek Urodzonego Andrzeja Mniszka z Wielkich Kończyc (de Magna Kunczice), kuchmistrza koronnego (Culinae Regni Praefectus), starosty osieckiego (Osiecensis) itd., tenutariusza dóbr królewskich wsi Plody, osobiście i zawity stanęli. Który was pozywa o to, że nie chcecie, owszem odmawiacie wydać Pracowitych Macieja i Stanisława Zamisse[?] ze wsi królewskiej Plody, tenuty obecnie rzeczonego powoda, zbiegłych do miasta waszego Radzynia z żonami, dziećmi, inwentarzem, bydłem i całym sprzętem domowym i w mieście waszym Radzyniu przebywających, którzy to poddani [po] położeniu tego pozwu są u was zatrzymani. Które to wasze niewydanie poddanych powód szacuje sobie przeciw wam, za każdego poddanego z osobna, na pięćset grzywien monety polskiej. Będziecie na wszystko powyższe sądownie odpowiadać. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie świętego Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego pierwszego. A po swoim przedłożeniu, uczynionym w sposób powyższy, i po doprowadzeniu pozwanych z najbliższego terminu, żądał powód, aby pozwanych zmuszono do postępowania. Pozwani zaś, zastrzegłszy sobie wszelkie dobrodziejstwa prawa potrzebne do niniejszej sprawy, [twierdzili, że] nie mają sądu właściwego przed tym Sądem, trzymając się konstytucji Królestwa, gdyż gdyby powód miał tę samą krzywdę[?], mógłby jej dochodzić w urzędzie radzieckim radzyńskim, z zastrzeżeniem tego, co według prawa zastrzec należy. Przeciwnie pełnomocnik powoda wywodził i dowodził przed niniejszym Sądem, że pozwani mają sąd właściwy w niniejszym Sądzie Ziemskim Łukowskim [jako] głównym[?], z tego, że Sąd Ziemski jest sądem powszechnym, a także dlatego, że chodzi o poddanych zbiegłych i w mieście pozwanych przebywających; i żądał, aby sąd przed sobą uznano za właściwy dla pozwanych, a pozwanych zmuszono do postępowania, z zachowaniem w całości pozostałych dobrodziejstw prawa. Gdy obie rzeczone strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego Jana Zakrzewskiego, pozwana przez Sławetnego Marka Karwowskiego, burmistrza radzyńskiego, w imieniu swoim i całej gminy miasta Radzynia — Sąd niniejszy Ziemski Łukowski, uznawszy przed swoim Sądem sąd właściwy dla tej sprawy, nakazuje pozwanym postępować w niniejszej sprawie. Od którego to dekretu strona pozwana [?] nieprzyjętym, od tegoż i [?] Urodzonego Wojciecha Olendzkiego (Olendzky), sędziego ziemskiego łukowskiego, do Sądów Najświętszych Trybunalskich Koronnych Lubelskich przez woźnego generalnego koronnego opatrznego Jana Janusza z Ulana należycie, w sposób przewidziany prawem, wniosła odwołanie (movit). Któremu to odwołaniu wspomniany sędzia nie uległ ani nie przyjął wniesionej sprawy. Z powodu tego nieuwzględnienia, zamierzając jednak popierać to samo odwołanie i krzywdę, strona pozwana przed niniejszym Sądem zaprotestowała. Sąd zaś uważa, że uczynił to na podstawie prawa. Wtedy pełnomocnik powoda [wywodził], że areszt na zbiegłych poddanych został założony po należycie położonym pozwie, a także że po położeniu tego pozwu ci poddani zostali zatrzymani, i że tych poddanych sami pozwani na swoim gruncie miejskim mają[?] i trzymają[?] i wydać ich odmawiają; i żądał, aby zarzut pozwanych odrzucić na bok, a ich samych zmusić do odpowiedzi, z zachowaniem w całości innych dobrodziejstw prawa. Postępując zaś dalej, Sąd ten, odrzuciwszy zarzut pozwanych, postanowił, że tymże pozwanym należy odpowiadać w niniejszej sprawie. Od którego to dekretu strona pozwana [?] nieprzyjętym, od tegoż w ten sam co wyżej sposób a priori[?] wniosła odwołanie. Któremu to odwołaniu [?] nie uwzględniono. Z powodu tego nieuwzględnienia, [zamierzając] popierać [odwołanie] i krzywdę, strona pozwana przed Sądem protestuje[?]. Sąd zaś uważa, że pozwanym żadnej krzywdy nie wyrządził i że, gdy prawo tego zabrania, odwołania nie uwzględnił. Pozwani zaś pod karą za odwołanie [?] i z dobrodziejstw [prawa] mieszczańskiego[?] oświadczyli sądowi, że powództwo jest niewłaściwe, z tego mianowicie powodu, że sami mieszczanie od dwudziestu lat mieszkają w mieście i złożyli przysięgę na urząd[?] miejski, pełnią też powinności. Powód zaś przez tak długi czas żadnego sporu nie wszczął, chociaż i zamek[?] tamże[?] istnieje. Co też dokumentami uwalniającymi [?] ofiarują się udowodnić. Po takich więc wywodach[?] i oświadczeniach prosił, aby ich od tego obciążenia ze strony powoda ogłoszono wolnymi, z zastrzeżeniem tego, co prawem należy zastrzec. Następnie pełnomocnik powoda powiedział, że powództwo jest właściwe i właściwie wytoczone, ponieważ powód prawnie działa o wydanie poddanych przebywających u pozwanych i tego wydania się domaga. I prosił, aby powództwo jako właściwe dopuścić[?], a ich samych zmusić do bezpośredniej odpowiedzi, z zachowaniem dla siebie w całości pozostałych dobrodziejstw prawa. W końcu sąd [?] ziemi łukowskiej, dopuściwszy powództwo jako właściwe, nakazuje pozwanym odpowiadać wprost w niniejszej sprawie. Od tego dekretu strona pozwana, nie przyjmując go jako krzywdzącego, od tegoż [sądu] w sposób jak wyżej [?], jak prawo przewiduje, wniosła. Pełnomocnik powoda oświadczył niniejszemu sądowi, że wniosek ten według przepisu prawa w sprawie zaś[?] zbiegłych poddanych, które nie znoszą zwłoki, jest niedopuszczalny. I prosił, aby on [wniosek] pozwanym nie służył, a nawet, aby wydanie poddanych [?] przysądzono jemu. Sąd zaś niniejszy ziemski łukowski, nie chcąc w tej sprawie niczego pochopnie i bez namysłu postanowić ani żadnej ze stron przesądzić, niniejszą sprawę z całym jej skutkiem albo[?] na przyszłe roki ziemskie łukowskie odkłada i odsyła. [?] zaś[?], czy wniosek pozwanych jest dopuszczalny, czy nie, nad sporami stron rozważa i bierze to sobie do rozważenia, i obu wspomnianym stronom wyznacza i zachowuje termin zawity do załatwienia rozważenia sprawy i do dalszego[?] postępowania z nimi[?] według prawa. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana, roku tegoż tysiąc sześćset czterdziestego drugiego. Z akt ziemskich łukowskich. Poprawił [?]. [odwrocie, s. 41: tytuł sprawy] [?] Królestwa[?] powód przeciw [?]. Od[?] powoda Jan [?]ewski[?]; z pozwanych[?] Marcin[?]owski[?]. [?] Do załatwienia rozważenia [?] wywodzi się[?] powód [?]. [nadpisane: przed] [?] czasem [?] stąd[?] i [?] jest jawne[?], że odwołanie[?] przez[?] pozwanych [?] na poprzednich rokach [?] jest dopuszczalne [?] i dopuszcza stronom do [?] i [?].