[s. 21]
Proposuerunt iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascribendi actores contra infranotatum Citatum ex Copia Citationis suae, cuius tenor sequitur talis.
Vladislaus IIII Dei gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili Alberto Izdebski [?] de bonis tuis quibuslibet omnibus mandamus, ut coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in terminis terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis ad instantiam Laboriosorum Mathiae Oleynik et Mathiae Giemza, subditorum Generosi Adami Krzeski[?], personaliter et peremptorie compareas. Qui te cum assistentia domini sui iuxta statutum [?] pro poena sua secundo post obtentam primam contumaciam citant, pro eo quia tu eisdem Actoribus vulnera tempore non ita pridem praeterito, videlicet Anno praesenti, et quidem Oleynik unum in Caput partis sinistrae sectum cruentum magnum, aliud in occiput lividum concussum magnum, tertium in lumbum pectoris sinistri, quartum in lumbum pectoris dextri concussa livida magna; praedicto vero Giemza unum in fistulam superiorem, aliud in fistulam inferiorem manus dextrae livida concussa magna, tertium et quartum in dorsum unum penes alium livida concussa magna intulisti et inflixisti, quae licet officio non fuerint commonstrata, attamen volunt te in ipsis iure convincere, et habeant in quo te condemnent, praesertim Oliesnik
[s. 22L] solvat centum marcas pecuniae, Gienza[?] vero itidem vero centum marcas pecuniae et damni totidem vel prout Judicium decernet, sibi ad praemissa iuridice responsurus et terminum attenturus. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sanctae Luciae Virginis proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo.
Et post propositionem suam modo praemisso factam deductamque, parti citatae legitime de [plama]o et contentis citationis suae verificatis, petiit pars actorea citatum ad procedendum compelli.
Citatus vero, omnibus iuris remediis causam praesentem necessariis sibi in toto permanentibus salvis, dixit se terminum ad praesens ex citatione praesenti non habere, siquidem ministerialis[?] nec primae citationis positionem directe affirmat nec secundae tempus positionis exprimit, tantum[?] instructus se posuisse citationes allegat, quae nec citatus nec quispiam ex familia ipsius ad notitiam devenerit; solummodo citatus ab amicis suis de inscriptione actorum contra se in registrum certior factus, subterfugiendo iuramentum ignorantiae, licet ad praesens comparet. Quibus deductis petiit se a termino liberari, salvis ulterioribus defensis.
[s. 22P] Actores vero, omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis salvis, statuto coram Judicio praesenti ministeriali Regni generali, ex ipsius authentica[?] Judicio bene noto, positionem primae et secundae citationis una integra septimana ante incidentiam terminorum in bonis citati propriis in Izdębki sitis, cum publicatione eorundem familiae domesticae, tempestive, ordinarie legitimeque positam esse citato docuit et prosequi causam petiit.
Parte memorata utraque, actorea per Generosum Adamum Kre[?]ski dominum suum, citata vero per se comparente et controvertente.
Judicium praesens Terrae Lucoviense, eo attento quoniam actores docuerunt citatum de positione primae et secundae citationum, ideo partibus utrisque causam praesentem prosequi mandavit.
Quo decreto citatus pro iuridico non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Za[?]ski causae huius iudicem ad iudicia ordinaria generalia Tribunalitia Regni Lublinensia per ministerialem Regni generalem providum Paulum Parula[?] de Strz[?]ow debite ut iuris est movit.
Cuius motioni memoratus iudex non detulit nec eandem interpositam suscepit.
De qua non delata verum prosequenda
[s. 23L] eo gravamine citatus contra Judicium praesens protestatus est.
Judicium, quod nullum gravamen eam in causa citato intulisset nec quidquam praecipitanter agere[?], sed iure communi id suadente fecisse, reprotestatum est.
In prosequutione citatus citationem actorum contra se extraditam extra iuris ordinem scriptam esse, siquidem duo actores seorsivas vindicando iniurias in citatione ponuntur, duplici propositione et taxa constat, et exinde ubi bipartita per se stare in uno contextu non potest, nisi in duas causas dividi, quod nunquam in iure reperitur propter non commixtionem casuum in differentibus causis; ad extremum, quod nec ipsa poena[?] contenta in praesenti citatione concordat. Quibus deductis petiit inordinatam citationem adinveniri et se a termino praesenti liberari, salvis ceteris defensis iuris.
Pars actorea, omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto permanentibus salvis, lecta et bene declarata coram Judicio praesenti citatione contra citatum sufficienter debita[?], eam
[s. 23P] docuit esse ordinatam et ordinate scriptam ex eo, etenim titulus Regius, nomen actorum et rei, essentia, videlicet specificatio vulnerum, taxa, praefixio termini et data sunt in ea expressi. Quo deducto exceptionem citati frivolam in parte reiici et ad procedendum decreto iudiciali stringi petiit.
In prosequutione autem Judicium hoc idem, ordinata citatione adinventa, citato in causa praesenti procedere mandavit.
Quo decreto citatus pro iuridico non suscepto, ab eodem et cum eodem causae huius iudicem ad iudicia Tribunalitia Regni Lublinensia debito modo quo supra movit.
Cuius motioni modo quo supra non est delatum.
De qua non delata verum prosequenda eo gravamine citatus contra Judicium praesens protestatus est.
Judicium modo quo supra reprotestatum est.
In procedendo citatus, in iteratis motionibus suis et easdem ubi[?] sententia Judicii in tam manifestis aggravatus se prosequi offerendo, actionem ipsam omni ex parte incompetentissimam esse probavit his rationibus: Prima, [?]endo statuto de obducendis vulneribus dicente in haec verba: „vulnera Officio Castrensi commonstrentur”,
[s. 24L] quod vulnera, ratione quorum ad praesens agitur, cum non sint commonstrata, in casu quoque ubi extra iuris praescriptum competenter institui non potest. Secunda, quod haec actio in reconventionem et elisionem actionis per se dominis actorum tempore administrationis iustitiae de certis subditis institutae est intentata, quod sibi possibilitatibus[?] probari potest; si enim aliqua vulnera praefatis subditis illata essent, et praesertim tam ubi per actores asseritur grandia, utique officio monstrarentur; tum quoque ipsa impossibilitas illationis eorum vulnerum Judicio praesenti incompetentiam actionis elucidare potest, siquidem duo contraria in actionibus his[?] tribus ponuntur, nam in binis actionibus vulnera livida, in tertia vero secta[?] cruenta vindicantur, quod nullo modo fieri potest; si etiam citatus praefatos actores framea impeteret, quo cruenta vulnera inferret, utique livida non inferret, et e contra. Quibus deductis petiit incompetentem actionem adinveniri et se ab ea liberari, ceteris in-
[s. 24P] -ductionibus iuridicis salvis, nullis obmissis.
Deinde actor competenter pro sua iniuria agere dixit ex eo, etenim licet citatus in recenti, propterea ne vulnera officio commonstrarentur, transactione violentiam[?] praemissam[?] sanguinolentam satisfactionem de die in diem procrastinando retinuit, ac tandem satisfactionem non fecit neque stare vult, quod est aequitati et iustitiae sanctae contrarium, si pauper homo ex laboribus vitam suam sustentans iustitia in talibus consequenda ob defectum obductionis privaretur. Quam actores verificationem offerendo se etiam in instanti iuramento corporali comprobaturos, petens eam sibi decerni.
Tandem in procedendo Judicium saepedictum Terrae Lucoviense, competenti actione actoris adinventa, eidem citato in causa praesenti respondere mandavit.
A quo decreto citatus ut supra a priori movit.
Cuius motioni itidem ut supra non est delatum.
De qua non delata prosequenda et gravamine contra Judicium protestatur.
[s. 25L] Judicium vero iure suadente id egisse reprotestatum est.
In respondendo his idem citatus, motiones suas per se a decretis suprascriptis interpositas se prosequi offerendo, dixit etiam actores ipsos incompetentes esse, in [?]endo statuto Regni „sine certo actore nemo cognoscat” praescribente; actor autem qui nunc in citatione ponitur non comparet, qui verum falsumve esse coram Judicio agnoscant. Dominus autem modernus actorum vel rei in causa mentali[?] realiter competenter agere non potest, nisi ab ipsis actoribus res vera[?] per Judicium exequi deberetur; causa vero mentalis[?] omnino ipsorum actorum agnitione indigere deberent, ut falsum ex ipsis elliceretur. Ceteris defensis iuris et remediis causae praesenti competentibus salvis.
Postmodum licet omnia praeposuere[?] in vim tantum diffugiorum citatus exceptionibus abiudicatis videtur[?], tandem actorea replicavit ei neminem alium praeter ipsum vel directorem ad ferendum onus actionis praesentis teneri,
[s. 25P] nec eius frivolis exceptionibus evitare posse, secundum praescriptum regulae iuris iubet[?]: si vulnera in iocis sint illata, solvantur; hic vero non in iocis, verum ex improviso animo deliberato insperata[?] sunt inflicta, quae actores in vim lucidioris verificationis comprobare sibi iniungi petierunt. Quo hoc deducto competentem progressum adinveniri et ad directam responsionem compelli, iuris remediis salvis, nullis obmissis.
Porro in directa responsione Judicium hoc idem, competenti actione adinventa, eidem citato in causa praesenti directe respondere iniungit.
A quo decreto citatus ut supra a priori movit.
Cuius motioni itidem non est delatum.
De qua non delata prosequenda eo gravamine contra Judicium protestatur.
Judicium vero iure suadente id egisse reprotestatur.
In directa responsione citatus, ex his rationibus ex iure pertinentibus abiudicatis et tot decretis praeiudiciosis aggravatus, nihilominus tamen motiones suas ordinaria iuris via se prosequi offerendo, petiit ad extremum sibi dilationem
[s. 26L] Inquisitionis in obiectis concedi, quae ubi in tali causa vindicatur mentali[?] concessibilis esse deberet, ne iuramenta, quae sunt semper subterfugienda, multiplicentur; quae si et in quantum a Judicio non concederetur, propiorem se ad evadendum esse, ubi in tam manifestis obiectis falsis. Quibus deductis petiit alterutrum sibi concedi, salvis omnibus iuris beneficiis.
Porro ultimo, omnibus iuris beneficiis ad causam praesentem necessariis salvis et nullis obmissis, quoniam citata directe non respondit nec se ad evasionem iuratoriam seu vulnerum solutionem trahit, verum temere ludificationibus laborat, proinde comprobationem iuratoriam sibi actoribus decerni aut ob defectum responsionis directae ad condemnandum citatum admitti petierunt, ceteris iuris remediis et nullis obmissis.
Tandem in directa responsione Judicium hoc, eo attento quoniam citatus ad evasionem iuratoriam directe non trahit se, ideo decernit ut actores
[s. 26P] comprobent iuramento corporali vulnera, ratione quorum ad praesens agunt, sibi citatum intulisse, „Deo et sancta Jesu Christi passione ipsos ita adiuvante”; idque in proximis terminis terrestribus Lucoviensibus, in quibus parti utrique terminum peremptorium ad praestandum et attentandum iuramentum comprobationis et ulterius procedendum conservat.
Quo decreto citatus pro iuridico non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Ze[?]ski causae huius iudicem ad iudicia ordinaria generalia Tribunalis Regni Lublinensia per ministerialem Regni generalem providum Paulum Parula[?] de Strz[?]zow debito modo ut iuris est movit.
Declaravitque actorea pars motionem citato in causa sanguinis, eo quod magis circa agnitionem ipsius circumstantialem extantem, inadmissibilem esse, quam petiit non admitti.
Cuius motioni memoratus iudex detulit et eandem interpositam suscepit.
Partibus praenominatis utrisque terminum expurgandae sententiae suae pro- [dalszy ciąg brak na odczytanych stronach]
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 0027, odwrocie; nad tytułem urwany wiersz:] ex pa[?]
Inter Oleynik et Giemza[?] subditos[?]
G[enerosi] Adami Krzeski[?] Actores et Izdebski[?] [ostatni wyraz tytułu: „notis[?]”]
Approbata[?] Lucov[iensia][?]
Terrestria[?] [podpis z zakrętasem]
[?] [podpis z zakrętasem]
[?] [podpis z zakrętasem]
[całość noty przecięta pionową kreską]
Przedłożyli sądownie przed niniejszym Sądem Ziemskim Łukowskim niżej wypisani powodowie przeciw niżej zapisanemu pozwanemu z kopii pozwu swego, którego treść następuje taka. Władysław IV, z Bożej łaski Król Polski itd. Tobie, Szlachetnemu Wojciechowi Izdebskiemu [?], z dóbr twoich wszelkich i wszystkich nakazujemy, abyś przed Sądem naszym Ziemskim Łukowskim, na rokach ziemskich łukowskich najbliżej odprawianych, na żądanie Pracowitych Macieja Olejnika i Macieja Giemzy, poddanych Urodzonego Adama Krzeskiego[?], osobiście i zawiście się stawił. Którzy pozywają cię z asystencją swego pana, według statutu [?], na swoją karę po raz drugi po uzyskaniu pierwszej kontumacji, za to, że ty tymże powodom w czasie niedawno minionym, mianowicie w roku bieżącym, rany — a mianowicie Olejnikowi: jedną w głowę z lewej strony, ciętą, krwawą, wielką, drugą w potylicę, siną, stłuczoną, wielką, trzecią w „lumbum” lewej piersi, czwartą w „lumbum” prawej piersi, stłuczone, sine, wielkie; wspomnianemu zaś Giemzie: jedną w górną kość (fistula), drugą w dolną kość prawej ręki, sine, stłuczone, wielkie, trzecią i czwartą w plecy, jedną obok drugiej, sine, stłuczone, wielkie — zadałeś i wymierzyłeś; które, choć nie zostały okazane urzędowi, jednak chcą cię z nich prawnie przekonać i mają, za co cię skazać, zwłaszcza Olejnik
[s. 22L] niech zapłaci sto grzywien pieniędzy, [?] zaś także sto grzywien pieniędzy i tyleż szkody albo ile sąd orzeknie, mając odpowiedzieć prawnie na powyższe i stawić się w terminie. Dano w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Łucji Dziewicy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego.
A po swoim wywodzie, uczynionym i przedstawionym w sposób wyżej opisany, gdy stronie pozwanej prawnie [plama] i treść jej pozwu zostały sprawdzone, strona powodowa domagała się, aby pozwany został przymuszony do postępowania.
Pozwany zaś, zachowując sobie w całości wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczył, że z niniejszego pozwu nie ma na razie terminu, ponieważ woźny[?] ani nie twierdzi wprost o doręczeniu pierwszego pozwu, ani nie podaje czasu doręczenia drugiego, a jedynie [?] pouczony powołuje się na to, że pozwy doręczył, o których ani pozwany, ani nikt z jego czeladzi nie powziął wiadomości; pozwany jedynie od swoich przyjaciół dowiedział się o wpisaniu akt przeciw sobie do rejestru i, unikając przysięgi niewiedzy, choć na razie staje. Po przedstawieniu tego domagał się zwolnienia z terminu, z zachowaniem dalszych obron.
[s. 22P] Powodowie zaś, z zachowaniem wszystkich środków prawnych potrzebnych do niniejszej sprawy, stawiwszy przed niniejszym sądem woźnego generalnego Królestwa, z jego autentycznej [?], sądowi dobrze znanego, wykazali pozwanemu, że pierwszy i drugi pozew zostały doręczone na cały tydzień przed przypadnięciem terminów, w dobrach własnych pozwanego położonych w Izdębkach, z ogłoszeniem ich czeladzi domowej, w porę, zwyczajnie i prawnie, i domagali się prowadzenia sprawy.
Gdy obie wspomniane strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego Adama Kre[?]skiego, swego pana, pozwana zaś osobiście —
sąd niniejszy ziemski łukowski, zważywszy, że powodowie wykazali pozwanemu doręczenie pierwszego i drugiego pozwu, nakazał przeto obu stronom prowadzić niniejszą sprawę.
Od tego dekretu pozwany, nie przyjąwszy go jako prawnego, od tegoż [sądu] i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Za[?]skim, sędzią tej sprawy, przeniósł sprawę do zwyczajnych generalnych sądów trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Pawła Parulę[?] ze Strz[?]owa, należycie, jak prawo każe.
Odwołania tego wspomniany sędzia nie dopuścił ani wniesionego nie przyjął.
Od tego niedopuszczonego, lecz mającego być popieranym [odwołania]
[s. 23L] z tym obciążeniem pozwany zaprotestował przeciw niniejszemu sądowi.
Sąd złożył przeciwprotest, że żadnego obciążenia pozwanemu w tej sprawie nie wyrządził ani niczego nie czynił[?] pochopnie, lecz uczynił to za radą prawa pospolitego.
W dalszym toku pozwany [twierdził], że pozew powodów wydany przeciw niemu jest napisany poza porządkiem prawa, ponieważ w pozwie występuje dwóch powodów, z których każdy dochodzi osobnych krzywd, [pozew] składa się z podwójnego wywodu i taksy, a stąd, będąc dwudzielny, nie może sam przez się ostać się w jednym kontekście, chyba że zostanie podzielony na dwie sprawy, czego nigdy w prawie się nie znajduje, z powodu niemieszania przypadków w różnych sprawach; na koniec, że nawet sama kara[?] zawarta w niniejszym pozwie się nie zgadza. Po przedstawieniu tego domagał się uznania pozwu za nieporządny i zwolnienia z niniejszego terminu, z zachowaniem pozostałych obron prawnych.
Strona powodowa, zachowując sobie w całości wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, odczytawszy i dobrze objaśniwszy przed niniejszym sądem pozew przeciw pozwanemu dostatecznie należny[?],
[s. 23P] wykazała, że jest on porządny i porządnie napisany, ponieważ tytuł królewski, imiona powodów i pozwanego, istota, mianowicie wyszczególnienie ran, taksa, wyznaczenie terminu i data są w nim wyrażone. Po przedstawieniu tego domagała się, aby błahy zarzut pozwanego został w tej części odrzucony, a pozwany dekretem sądowym przymuszony do postępowania.
W dalszym toku tenże sąd, uznawszy pozew za porządny, nakazał pozwanemu postępować w niniejszej sprawie.
Od tego dekretu pozwany, nie przyjąwszy go jako prawnego, od tegoż [sądu] i wraz z tymże sędzią tej sprawy przeniósł sprawę do sądów trybunalskich Królestwa w Lublinie należytym sposobem, jak wyżej.
Jego odwołania, jak wyżej, nie dopuszczono.
Od tego niedopuszczonego, lecz mającego być popieranym [odwołania], z tym obciążeniem pozwany zaprotestował przeciw niniejszemu sądowi.
Sąd, jak wyżej, złożył przeciwprotest.
W dalszym postępowaniu pozwany, ofiarując się popierać swoje powtórzone odwołania, i te same, [jako] [?] obciążony wyrokiem sądu w tak oczywistych [sprawach], dowodził, że sama skarga jest ze wszech miar całkowicie niewłaściwa, z następujących racji: pierwsza — [?] statutu o obdukcji ran, który mówi tymi słowami: „rany niech będą okazane urzędowi grodzkiemu”,
[s. 24L] że rany, z powodu których obecnie toczy się sprawa, skoro nie zostały okazane, także w takim przypadku, gdzie [skarga] poza przepisem prawa nie może być właściwie wszczęta. Druga — że ta skarga została wytoczona dla rekonwencji i zniweczenia skargi wszczętej przez niego samego przeciw panom powodów w czasie wymierzania sprawiedliwości co do pewnych poddanych, co może mu być udowodnione możliwościami[?]; jeśliby bowiem jakieś rany zostały zadane wspomnianym poddanym, zwłaszcza tak wielkie, jak twierdzą powodowie, z pewnością zostałyby okazane urzędowi; nadto sama niemożliwość zadania tych ran może niniejszemu sądowi wyjaśnić niewłaściwość skargi, ponieważ w tych[?] trzech skargach podaje się dwie rzeczy sprzeczne: w dwóch skargach dochodzi się ran sinych, w trzeciej zaś sprawie[?] — krwawych, co żadną miarą stać się nie może; gdyby bowiem pozwany napadł wspomnianych powodów z mieczem, przez co zadałby rany krwawe, to z pewnością nie zadałby sinych, i odwrotnie. Po przedstawieniu tego domagał się uznania skargi za niewłaściwą i zwolnienia go od niej, z zachowaniem pozostałych
[s. 24P] wywodów prawnych, niczego nie pomijając.
Następnie powód oświadczył, że właściwie dochodzi swojej krzywdy, ponieważ pozwany, choć zaraz po czynie, aby rany nie zostały okazane urzędowi, przez ugodę [po] dokonanym gwałcie[?] krwawe zadośćuczynienie z dnia na dzień odwlekając wstrzymywał, a w końcu zadośćuczynienia nie dał ani nie chce [ugody] dotrzymać; co jest sprzeczne ze słusznością i świętą sprawiedliwością, gdyby ubogi człowiek, utrzymujący swoje życie z pracy, w takich sprawach miał być pozbawiony uzyskania sprawiedliwości z powodu braku obdukcji. Ofiarując na to dowód, że także natychmiast udowodnią to przysięgą cielesną, powodowie prosili, by im ją przysądzono.
Wreszcie w toku postępowania często wspomniany sąd ziemski łukowski, uznawszy skargę powoda za właściwą, nakazał temuż pozwanemu odpowiadać w niniejszej sprawie.
Od tego dekretu pozwany, jak wyżej, odwołał się jak poprzednio.
Jego odwołania podobnie jak wyżej nie dopuszczono.
Od tego niedopuszczonego, mającego być popieranym [odwołania], z obciążeniem protestuje przeciw sądowi.
[s. 25L] Sąd zaś złożył przeciwprotest, że uczynił to za radą prawa.
Odpowiadając na to, tenże pozwany, ofiarując się popierać swoje odwołania wniesione osobiście od powyższych dekretów, oświadczył także, że sami powodowie są niewłaściwi, [?] statutu Królestwa, który przepisuje: „bez pewnego powoda nikt [sprawy] nie rozpoznaje”; powód zaś, który teraz jest wymieniony w pozwie, nie stawia się, aby [powodowie] przed sądem uznali, co prawdą, a co fałszem. Obecny zaś pan powodów albo pozwanego w sprawie [?] nie może realnie i właściwie występować, chyba że rzecz prawdziwa[?] miałaby być przez sąd dochodzona od samych powodów; sprawa zaś [?] wymagałaby całkowicie uznania samych powodów, aby z nich wydobyć fałsz. Z zachowaniem pozostałych obron prawnych i środków właściwych niniejszej sprawie.
Potem, chociaż wszystko [to] przedłożyli[?] jedynie na sposób wybiegów, [a] pozwany po odrzuceniu zarzutów [?], w końcu strona powodowa odparła, że nikt inny poza nim samym albo kierującym [sprawą] nie jest obowiązany do poniesienia ciężaru niniejszej skargi,
[s. 25P] i że nie może się wymknąć jego błahymi zarzutami, według przepisu reguły prawa, [która] nakazuje[?]: jeśli rany zostały zadane w żartach, niech będą zapłacone; tu zaś zostały zadane nie w żartach, lecz znienacka, z rozmysłem, niespodziewanie[?], co powodowie domagali się, aby im polecono udowodnić dla jaśniejszego wykazania. Po przedstawieniu tego [domagali się], aby uznano tok [sprawy] za właściwy, a [pozwanego] przymuszono do bezpośredniej odpowiedzi, z zachowaniem środków prawnych, niczego nie pomijając.
Dalej, co do bezpośredniej odpowiedzi, tenże sąd, uznawszy skargę za właściwą, nakazuje temuż pozwanemu odpowiadać w niniejszej sprawie bezpośrednio.
Od tego dekretu pozwany, jak wyżej, odwołał się jak poprzednio.
Jego odwołania podobnie nie dopuszczono.
Od tego niedopuszczonego, mającego być popieranym [odwołania], z tym obciążeniem protestuje przeciw sądowi.
Sąd zaś składa przeciwprotest, że uczynił to za radą prawa.
W odpowiedzi bezpośredniej pozwany, obciążony tyloma krzywdzącymi dekretami po odrzuceniu tych racji należących do prawa, ofiarując się jednak popierać swoje odwołania zwyczajną drogą prawa, domagał się na koniec przyznania sobie odroczenia
[s. 26L] dla przeprowadzenia śledztwa (inkwizycji) w zarzutach, które, gdy w takiej sprawie dochodzi się [?], powinno być dopuszczalne, aby nie mnożyć przysiąg, których zawsze należy unikać; a jeśliby i o ile sąd tego nie przyznał, [oświadczył], że jest bliższy do oczyszczenia się [przysięgą], skoro chodzi o tak oczywiście fałszywe zarzuty. Po przedstawieniu tego domagał się przyznania sobie jednego z dwojga, z zachowaniem wszystkich dobrodziejstw prawa.
Dalej wreszcie, z zachowaniem wszystkich dobrodziejstw prawa potrzebnych do niniejszej sprawy i niczego nie pomijając, ponieważ strona pozwana nie odpowiedziała bezpośrednio ani nie zmierza do oczyszczenia się przysięgą albo do zapłaty za rany, lecz zuchwale zajmuje się wykrętami, powodowie domagali się przeto przysądzenia im dowodu przysięgą albo, z powodu braku bezpośredniej odpowiedzi, dopuszczenia do zasądzenia pozwanego, z zachowaniem pozostałych środków prawnych, niczego nie pomijając.
Wreszcie co do bezpośredniej odpowiedzi sąd ten, zważywszy, że pozwany nie zmierza wprost do oczyszczenia się przysięgą, postanawia przeto, aby powodowie
[s. 26P] udowodnili przysięgą cielesną, że pozwany zadał im rany, z powodu których obecnie występują, „tak im dopomóż Bóg i święta męka Jezusa Chrystusa”; i to na najbliższych rokach ziemskich łukowskich, na których obu stronom zachowuje termin zawity do złożenia i odbycia przysięgi dowodowej i do dalszego postępowania.
Od tego dekretu pozwany, nie przyjąwszy go jako prawnego, od tegoż [sądu] i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Ze[?]skim, sędzią tej sprawy, przeniósł sprawę do zwyczajnych generalnych sądów Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Pawła Parulę[?] ze Strz[?]zowa, należytym sposobem, jak prawo każe.
Strona powodowa oświadczyła, że odwołanie pozwanego w sprawie krwi jest niedopuszczalne, tym bardziej że dotyczy uznania jego okoliczności istniejącej, i domagała się, by go nie dopuszczono.
Odwołanie to wspomniany sędzia dopuścił i wniesione przyjął.
Obu wymienionym stronom termin do oczyszczenia swego wyroku pro- [dalszy ciąg brak na odczytanych stronach]
[odwrocie, s. 27: tytuł sprawy] [?].
Między Olejnikiem i Giemzą[?], poddanymi[?] Urodzonego Adama Krzeskiego[?], powodami, a Izdebskim[?].
Zatwierdzone[?] łukowskie[?] ziemskie[?]. [Podpisy — nieczytelne.]
Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.