463/298

[s. 298] [u góry: napis „Z Łukow[?]” i liczba 355 (paginacja)] Proposuit [?] coram [?] Terrestri[?] Lucoviensi Judicio in infrascriptis[?] Literis contra infranominatos citatos, ex citatione sua tenoris talis. Vladislaus quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Vobis Nobilibus Stanislao Turski[?] et Gabrielis filiis Jacobo et Gaspari[s][?], Joanni et Christophori, dictis Gotowiechom[?], Joanni Sawisza et Alberti, Jacobo et Stanislao et Alberti, Nicolao et Adami Piskorom, Alberto et Nicolai, Gregorio et Adamo et Joannis, Adamo et Christophori filio, Christophoro et Alberti, Bartholomeo et Adami, Joanni et Christophori Kostrzybałom[?], Laurentio Wyczółkowski, Kiliano et Jacobi, Stanislao et Sebastiano et Adami Kiemlom, Adamo et Alberti Sawisza, Joanni et Andreae Sawisza, nec non Barbarae filiae et mariti Kiemiel [?] vero Nobilis Stephani Turski[?] Gotowiach[?], in villa Turzyrogi haeredibus, et omnibus generaliter bonis vestris mediantibus. Quatenus coram Judicio nostro terrestri Lucoviensi in Terminis terrestribus Lu- [s. 299L] [u góry: liczba 356] covien[sibus][?] pro celebrandis, ad instantiam Generosorum Christophori Chmielecki et Catherinae Laskowska coniugum, tenutariorum bonorum Regalium villae Strzyżow, proxime peremptorie compareatis. Quibus minorennes[?], qui sunt, cum tutoribus naturalibus[?], maritatae[?] cum maritis et tutoribus, quoque Generosa Chmielecka cum mariti sui assistentia citant. Secundo post obtentas[?] poenas contumaciales[?], inhaerendo protestationi suae [?] etc. Quia vos, aequitate et sancta justitia in partem reiecta[?], in diminutionem magnam bonorum Regalium ausi estis mutuis viribus signa granicialia antiqua in fundo Regali Strzyżowski existentia, dividentia bona Regalia Strzyżow cum bonis vestris terrestribus Turzyrogi, tam in arboribus circa pa[?] vestrum existentibus, quam e terra erecta excindere, [?]arare et his similia, ut puta semitas et viam radicas[?] vulgo Granicsky[?], vetustissime[?] bona Regalia cum bonis vestris Turzyrogi antiquitus dividentes, annihilare, [s. 299P] [u góry: liczba 357] in fundum suum applicare, notam [?] causa vicinitatis[?] annihilando, lapidibus obumbrare, partem fundi Regalis et inde sibi applicare faciendo, id in grave damnum Actorum[?], diminutionem autem fundi Regalis. Cuius fundi [?] Actores uti tenutarii et praescripto juris publici obligati esse tenentur providere[?]. Inde ut habeant in quo vos condemnent, pensant sibi contra vos, fundum non tangendo nec eundem minuendo, ad quatuor millia marcarum poenam[?] et damni [?] vel quas jus decernet, sibi terminum attentati[?] et invasionis[?]. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima, Anno Domini millesimo sexcentesimo quadragesimo. Et post propositionem quam modo praemisso factam, seductione[?] citatis termino de termino, petiit de iure[?] pars citans citatos ad respondendum stringi. Pars citata maximopere[?] iniuriata[?] et damnificata, nulliter et incompetenter ad Judicium praesens attra- [s. 300L] [u góry: liczba 358] cta, Literas et citationem pro competenti non agnoscendo, aliisque omnibus remediis juris pleno sibi in robore reservatis, dixit citationem praesentem inordine[?] positam esse ex eo, quia citatio haec apud unum ex citatis, uti et ex relatione ministerialis constat, posita est; citati autem seorsivas possessiones et residentias habent, de quorum possessionibus seorsivis citationibus juxta dispositionem Statuti (quorum[?] domo residentiae citandi ratione citationis poni declaratum est) citandi erant; propterea ne taxa super generalem iniuriam posita unius tantum bona afficiat. Quoniam vero Actores citationes suas [?] posuerunt[?], petierunt se citati a termino praesenti liberari, salvis de iure salvandis. Pars Actora, omnibus juris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto manentibus salvis, ordinatam positionem citationis eius[?] in villa Turzyrogi positam esse, siquidem publicatio causae citationis cuilibet seorsive ad notitiam est per ministerialem deducta denunciataque; causa vero praesens vim limitis sapit, in qua modus citandi non nisi omnes coniunctim [?] observatur, dixit, ad procedendumque citatos decreto suo Judicium compelli petiit. [s. 300P] [u góry: liczba 359] Parte citata utraque[?] de iure[?] per maritum[?] suo et consortis nomine citata, pro[?] comparere[?] et controvertendo[?]. Judicium praesens Terrestre Lucoviense, ordinata positione citationis adinventa, citatis in causa praesenti procedere iniungit. Quo decreto citati pro [?] non suscepto ab eodem ad Judicia Generalia Tribunalis Regni Lublinensia per ministerialem Regni Generalem providum Joannem Janusz de Ulan, ut juris est, moverunt. Cuius motioni Generosus Christophorus Zelinski[?] Judex Terrestris Lucoviensis non detulit nec causam[?] interpositam suscepit. De qua non delata prosequenda[?] ex gravamine citati contra Judicium protestantur. Judicium non temere id egisse reprotestatur. In procedendo citata pars dixit et Judicio praesenti declaravit Literas et citationem incompetentes esse ex eo, quia causa praesens [?] sibi est ab Actoribus instituta, nam ipsimet Actores in eorum peraratione[?] fundi citatorum [?] signa metalia antiqua annihilaverunt et obumbraverunt; quibus annihilatis magnam partem fundi citatorum annexuissent[?], possessis[?] et culturis[?] et pratorum eidem fundo adiacentium adimerunt[?], et sylvas exciderunt. De quo protestationes nomine citatorum contra ipsos coram Actis publicis in recenti factae et actiones institutae obloquuntur. [s. 301L] [u góry: liczba 360] Volens[?] igitur Actores [?] suam [?] in [?] citatos retundere[?] et causam citatorum priorem et competentem suffocare, praesentem suam citationem adinvenerunt, citatis [?] in eadem materia fuit, et citati tantummodo paululum mutata forma citationis[?] instituerunt. Quod probatur protestationibus et causarum processibus [?] citatos ut iniuriatos Actores causae huius querelis et protestationibus ac processibus suis praecessisse. Quare causa Actorum [?] praepostere et reconventionaliter instituta est incompetens. Quam citata pars petiit per Judicium praesens in partem reiici, ut ea supersedeat[?], et se citatos ab hac impetitione liberari, juris remediis salvis. Post modum pars Actora, juris remediis nullis obmissis, non esse reconventionalem actionem documentis, scilicet protestatione ipsa cum oblatione ministerialis jurati et Nobilium, ex quorum relatione evincitur magnam iniuriam se in fundo Regali a citatis pati, et quod magis, non solum[?] in fundo, quod sibi citati [s. 301P] [u góry: liczba 361] privata authoritate recenter usurpaverunt, verum[?] maiora maioribus addendo quibusdam insolitis teloneis[?] Actores oppresserunt, unde elicitur ipsorum temerarius ausus iniuriosusque progressus; quo detecto[?] et probato, visione in talibus fieri solita, ex qua verisimilitas evincitur, probaturum[?] se obtulit, eandemque sibi de praescripto juris concedi; citatorum autem frustraneam exceptionem in partem reiici petiit, ceteris juris beneficiis et remediis sibi praecustoditis. In procedendo vero Judicium hoc[?] id est[?] non esse causam praesentem reconventionalem [?] actionibus citatorum[?] attinuerit[?], et citatis in causa praesenti respondere mandat. A quo decreto citati, ut supra, a priori debito modo moverunt. Cuius motioni dicta[?] non est delata. De qua non delata prosequendi[?] et gravamine citati contra Judicium protestantur. Judicium vero[?] suadendo[?] id fecisse reprotestatur. In procedendo citata pars, stando firmiter sub [?] motionum suarum [s. 302L] [u góry: liczba 362] et easdem[?] prosequi offerendo, petiit causam hanc Actorum reconventionalem ad decisionem suae causae principalis Actorum[?] institutae et prosecutionem[?] motionum suarum per se a decretis Judicii praesentis interpositarum et non admissarum, ex omnibus supra allegatis suspendi et in suspenso fore decerni, ceteris juris remediis salvis. Ad extremum citatorum diffugia evidentissima levissimaque ratione suspensionis praefatae in Judicium introducta in partem reiici et ad directam responsionem, ex quo nihil [?] in fundo vicinorum[?] denegant, stringi petiit, ceteris juris remediis salvis reservatis, nullis obmissis. Ad extremum[?] Judicium memoratam suspensionem ad decisionem motionum interpositarum per citatos petitam[?] affectatam[?] in partem reiecta, citatis directe respondere in causa praesenti mandat. Quo decreto citati pro [?] non suscepto ab eodem ut a prioribus moverunt. Cuius motioni Generosus Christophorus Zelinski[?] Judex Terrestris Lucoviensis detulit et eandem [s. 302P] [u góry: liczba 363] interpositam suscepit. Partibus praenotatis utrisque prosequendi et continuandi motionis praefatae in praeallegatis Judiciis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis, scilicet dum causae palatinatus Lublinensis et districtus[?] Lucoviensis ad iudicandum inciderint, et inde ulterius ea in causa coram se procedendi terminum peremptorium praefigendo et conservando. Actum Lucoviae in Terminis terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima, Anno Domini millesimo sexcentesimo quadragesimo. Correxit [?] Camerarius[?] cum[?] [podpis nieczytelny] [pieczęć] [pieczęć]

Wniósł [?] przed [?] ziemskim łukowskim sądem w niżej wypisanym[?] liście przeciw niżej wymienionym pozwanym, z pozwu swego tej treści. Władysław Czwarty, z łaski Bożej król Polski itd. Wam, Urodzonym: Stanisławowi Turskiemu[?] i synom Gabriela, Jakubowi i Kaspra[?], Janowi i Krzysztofa, zwanym Gotowiechami[?], Janowi Sawiszy i Wojciecha, Jakubowi i Stanisławowi i Wojciecha, Mikołajowi i Adama Piskorom, Wojciechowi i Mikołaja, Grzegorzowi i Adamowi i Jana, Adamowi, synowi Krzysztofa, Krzysztofowi i Wojciecha, Bartłomiejowi i Adama, Janowi i Krzysztofa Kostrzybałom[?], Wawrzyńcowi Wyczółkowskiemu, Kilianowi i Jakuba, Stanisławowi i Sebastianowi i Adama Kiemlom, Adamowi i Wojciecha Sawiszom, Janowi i Andrzeja Sawiszom, a także Barbarze, córce, i męża Kiemiela [?] zaś Urodzonego Szczepana Turskiego[?] Gotowiach[?], dziedzicom we wsi Turzyrogi, i za pośrednictwem wszystkich w ogóle dóbr waszych. Abyście przed sądem naszym ziemskim łukowskim na rokach ziemskich łukowskich[?], które się mają odbyć, z powództwa Urodzonych Krzysztofa Chmieleckiego i Katarzyny Laskowskiej, małżonków, tenutariuszy dóbr królewskich wsi Strzyżów, najbliżej zawitie stanęli. Których [?] małoletni[?], którzy są, z opiekunami przyrodzonymi[?], zamężne[?] z mężami i opiekunami, również Urodzona Chmielecka z asystencją męża swego pozywają. Po raz drugi, po uzyskaniu[?] kar za niestawiennictwo[?], trzymając się protestacji swojej [?] itd. Ponieważ wy, odrzuciwszy[?] słuszność i świętą sprawiedliwość, na wielkie uszczuplenie dóbr królewskich ośmieliliście się wspólnymi siłami dawne znaki graniczne, istniejące na gruncie królewskim strzyżowskim, oddzielające dobra królewskie Strzyżów od dóbr waszych ziemskich Turzyrogi, tak na drzewach istniejące koło [?] waszego, jak i wzniesione z ziemi, wyciąć, [?]orać i tym podobne, jak na przykład ścieżki i drogę [?], pospolicie [zwaną] Granicsky[?], od najdawniejszych[?] czasów oddzielające dobra królewskie od dóbr waszych Turzyrogi, zniszczyć, do gruntu swego przyłączyć, znak [?] z powodu sąsiedztwa[?] niszcząc, kamieniami zasłonić, część gruntu królewskiego także sobie przyłączając, to na ciężką szkodę powodów[?], zaś na uszczuplenie gruntu królewskiego. O który to grunt [?] powodowie jako tenutariusze i według przepisu prawa publicznego są zobowiązani dbać[?]. Stąd, aby mieli, w czym was skazać, ważą[?] sobie przeciw wam, za nienaruszanie gruntu i nieuszczuplanie go, karę[?] czterech tysięcy grzywien i szkody [?] albo te, które prawo przysądzi, [wyznaczając] sobie rok o targnięcie się[?] i najście[?]. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie Świętego Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćsetnego czterdziestego. A po przedłożeniu, uczynionym w sposób wyżej podany, [?] pozwanym od roku do roku, strona pozywająca żądała według prawa[?], aby pozwanych zmuszono do odpowiedzi. Strona pozwana, najbardziej[?] skrzywdzona[?] i poszkodowana, nieważnie i niewłaściwie przed sąd niniejszy pociągnięta, listu i pozwu za właściwe nie uznając i wszystkie inne środki prawne zachowawszy sobie w pełnej mocy, powiedziała, że pozew niniejszy położony jest nieprawidłowo[?] z tego powodu, że pozew ten położono u jednego z pozwanych, jak to wynika także z relacji woźnego; pozwani zaś mają osobne posiadłości i siedziby, z których posiadłości mieli być pozwani osobnymi pozwami według postanowienia statutu ([?] postanowiono, że pozew ma być położony w domu siedziby pozywanego); przeto, aby kara nałożona za wspólną krzywdę nie dotknęła dóbr tylko jednego. Ponieważ zaś powodowie pozwy swoje [?], pozwani żądali uwolnienia od roku niniejszego, z zachowaniem tego, co według prawa ma być zachowane. Strona powodowa, zachowawszy sobie w całości wszystkie środki prawne potrzebne do sprawy niniejszej, powiedziała, że prawidłowe położenie jej[?] pozwu nastąpiło we wsi Turzyrogi, ponieważ ogłoszenie sprawy pozwu zostało przez woźnego doprowadzone i oznajmione do wiadomości każdemu z osobna; sprawa zaś niniejsza ma moc sprawy granicznej, w której zachowuje się sposób pozywania nie inaczej, jak wszystkich łącznie [?]; i żądała, aby sąd swoim dekretem zmusił pozwanych do postępowania [w sprawie]. Strona pozwana obojga[?] według prawa[?] przez męża[?] swoim i małżonki imieniem pozwana, za[?] stawić się[?] i spierać się[?]. Sąd niniejszy ziemski łukowski, uznawszy położenie pozwu za prawidłowe, nakazuje pozwanym postępować w sprawie niniejszej. Od tego dekretu pozwani, z powodu [?] nieprzyjętego, odwołali się od niego do sądów generalnych Trybunału Królestwa lubelskich przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Jana Janusza z Ulana, jak prawo nakazuje. Temu odwołaniu Urodzony Krzysztof Zeliński[?], sędzia ziemski łukowski, nie zezwolił ani sprawy[?] wniesionej nie przyjął. O to niedopuszczenie, które ma być ścigane[?], pozwani z krzywdy protestują przeciw sądowi. Sąd reprotestuje, że nie uczynił tego lekkomyślnie. W dalszym postępowaniu strona pozwana powiedziała i oświadczyła przed sądem niniejszym, że list i pozew są niewłaściwe z tego powodu, że sprawa niniejsza [?] wszczęta jest przeciw niej przez powodów, albowiem sami powodowie, przy swoim przeoraniu[?] gruntu pozwanych, [?] dawne znaki kopcowe zniszczyli i zasłonili; a po ich zniszczeniu wielką część gruntu pozwanych przyłączyli[?], posiadłości[?] i uprawy[?] i łąk, przyległych do tego gruntu, odebrali[?] i lasy wycięli. Czemu sprzeciwiają się protestacje, uczynione w imieniu pozwanych przeciw nim przed aktami publicznymi świeżo, i wszczęte sprawy. Chcąc[?] tedy powodowie [?] swoją [?] na [?] pozwanych odeprzeć[?] i sprawę pozwanych, wcześniejszą i właściwą, zdusić, wymyślili pozew swój niniejszy, pozwanym [?] w tej samej materii był, a pozwani tylko z nieco zmienioną formą pozwu[?] wszczęli. Co dowodzi się protestacjami i procesami spraw, że [?] pozwani jako skrzywdzeni wyprzedzili powodów tej sprawy swoimi skargami, protestacjami i procesami. Dlatego sprawa powodów [?] opacznie i jako wzajemna (rekonwencyjna) wszczęta jest niewłaściwa. Strona pozwana żądała, aby sąd niniejszy ją odrzucił, aby ją wstrzymał[?], i aby pozwanych uwolniono od tego pozywania, z zachowaniem środków prawnych. Potem strona powodowa, nie pomijając żadnych środków prawnych, [wykazując,] że sprawa nie jest wzajemna, dokumentami, to jest samą protestacją z podaniem woźnego przysięgłego i szlachty, z której relacji wynika, że doznaje od pozwanych wielkiej krzywdy na gruncie królewskim, a co więcej, nie tylko[?] na gruncie, który sobie pozwani prywatną władzą świeżo przywłaszczyli, lecz[?] dokładając większe do większych, uciskali powodów jakimiś niezwykłymi cłami[?], skąd wynika ich zuchwała śmiałość i krzywdzący postępek; co wykrywszy[?] i dowiódłszy przez oględziny, w takich sprawach zwykle czynione, z których wynika prawdopodobieństwo, ofiarowała się dowieść[?] i żądała, aby jej je przyznano według przepisu prawa; daremny zaś zarzut pozwanych żądała odrzucić, zachowawszy sobie pozostałe dobrodziejstwa i środki prawne. W dalszym zaś postępowaniu sąd ten [?], że sprawa niniejsza nie jest wzajemna, [?] sprawom pozwanych[?] dotyczyła[?], i nakazuje pozwanym odpowiadać w sprawie niniejszej. Od tego dekretu pozwani, jak wyżej, od poprzedniego, należytym sposobem się odwołali. Temu odwołaniu wspomniany[?] nie zezwolił. O to niedopuszczenie, które ma być ścigane[?], i z krzywdy pozwani protestują przeciw sądowi. Sąd zaś[?] reprotestuje, że uczynił to, doradzając[?]. W dalszym postępowaniu strona pozwana, trwając mocno przy [?] swoich odwołań i ofiarując się je[?] popierać, żądała, aby tę wzajemną sprawę powodów, aż do rozstrzygnięcia swojej sprawy głównej, wszczętej [przeciw] powodom[?], oraz popierania[?] swoich odwołań, wniesionych przez nią od dekretów sądu niniejszego i niedopuszczonych, ze wszystkich wyżej przytoczonych [powodów] zawieszono i orzeczono, że ma pozostawać w zawieszeniu, z zachowaniem pozostałych środków prawnych. Na koniec strona powodowa żądała, aby najoczywistsze wykręty pozwanych, z bardzo lekkiego powodu wspomnianego zawieszenia wprowadzone do sądu, odrzucono, i aby zmuszono [ich] do prostej odpowiedzi, z tego powodu, że niczego [?] na gruncie sąsiadów[?] nie zaprzeczają, zachowawszy pozostałe środki prawne i niczego nie pomijając. Na koniec[?] sąd, odrzuciwszy wspomniane zawieszenie aż do rozstrzygnięcia odwołań, żądane[?] przez pozwanych i zamierzone[?], nakazuje pozwanym odpowiadać wprost w sprawie niniejszej. Od tego dekretu pozwani, z powodu [?] nieprzyjętego, odwołali się od niego tak jak od poprzednich. Temu odwołaniu Urodzony Krzysztof Zeliński[?], sędzia ziemski łukowski, zezwolił i je, wniesione, przyjął, wyznaczając obu wspomnianym stronom rok zawity do popierania i kontynuowania wspomnianego odwołania na wspomnianych sądach generalnych Trybunału Królestwa lubelskich, mianowicie gdy sprawy województwa lubelskiego i powiatu[?] łukowskiego przypadną do sądzenia, a stamtąd dalej w tej sprawie postępowania przed nim [sądem], i zachowując go. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w poniedziałek najbliższy po święcie Świętego Łukasza Ewangelisty, roku Pańskiego tysiąc sześćsetnego czterdziestego. Poprawił [?] komornik[?] z [?]. [podpis nieczytelny] [pieczęć] [pieczęć]