Strona główna › Ekstrakty łukowskie z zasobu Trybunału Koronnego Lubelskiego › 463/219
Wpis z ekstraktów łukowskich Trybunału Koronnego Lubelskiego
463/219
Przed sądem ziemskim łukowskim (zapewne 1638) powódki: panna Maryna Cielemeczka, córka zm. Macieja Cielemeczkiego, i Agnieszka Pruszinska[?], wdowa po tymże Macieju, obecnie żona Stanisława Beydy, przedłożyły królewski pozew (Władysław IV) przeciw Maciejowi Załosczkiemu Dzieczince, dziedzicowi w Radomyślu. Zarzucały mu, że samowolnie zajął ich dziedziczne grunty we wsi Koziestrany[?]: zagony w Sosnówce, Kaniówce, Łanowem, przymiarku przy drodze smoleńskiej, Lisowem i Kozowem, położone między granicami Dziewul i Radomyśla, w sąsiedztwie Dziewulskich, Grodziczkiego i Koziestanskiego[?]. Termin z 19 X 1637 przepadł, bo roki się nie odbyły z powodu choroby sędziego. Wypis z akt ziemskich łukowskich w sporze o grunty (zagony pola) w dziedzinie wsi Koziestany, położone ku granicy Radomyszka, przy miedzach Jana Koziestańskiego, Grodzickich, Krzysztofa Dziewulskiego[?] Gomoty, Marcina Dziewulskiego i Krzysztofa Gomoty. Powódki (nienazwane na tych stronach, dziedziczki dóbr, „wówczas sieroty”) pozwały w 1637 (Łuków, 31 VIII 1637) pozwanego o gwałtowne zajęcie gruntów, z zakładem 2 000 grzywien. Pozwany powołał się na uwolnienie od pozwu uzyskane wcześniej przeciw zmarłemu rodzicowi powódek; sąd ziemski łukowski 14 VI 1638 uznał to uwolnienie za ważne i uwolnił pozwanego. Powódki (przez Stanisława Bejdo) odwołały się do Trybunału Koronnego w Lublinie; sędzia Krzysztof Zieliński apelację przyjął; woźnym generalnym był Paweł Par[?]da.
- Czynność
- propositio — wpis pozwu (citatio) w sprawie o grunty
- Data
- 19 X 1637
- Miejsce
- Łuków, sąd ziemski
- Jednostka archiwalna
- 35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640
Osoby w akcie
| Osoba | Rola w akcie | Powiązania | Miejscowość | Stan i uwagi |
|---|
| Władysław IV | wystawca pozwu | | | król Polski |
| Maciej Załosczki Dziecinka | strona pozwana | | Radomyśl (Radomysl), „Sędki” | dziedzic (haeres); tytuł skrócony — Urodzony[?] |
| Maryna Cielemęcki | strona (powódka) | córka zmarłego Macieja Cielemeczkiego; panna (innupta), z asystencją opiekunów | dobra dziedziczne we wsi Koziestrany[?] | tytuł skrócony — Urodzona[?] |
| Maciej Cielemęcki | wspomniany (zmarły) | ojciec Maryny; pierwszy mąż Agnieszki Pruszinskiej[?] | | tytuł skrócony — Urodzony[?] |
| Agnieszka Pruszyńska | strona (powódka) | z pierwszego małżeństwa żona Macieja Czielemęczkiego, obecnie z drugiego małżeństwa żona Stanisława Beydy | | |
| Stanisław Beydo | wspomniany (asystuje żonie) | mąż (drugi) Agnieszki Pruszinskiej[?] | | tytuł skrócony — Urodzony[?] |
| Marcjan Dziewulski Łornik[?] | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Sosnówka (pole) | |
| Krzysztof Grodzicki | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Sosnówka (pole) | |
| Jan Koziestański | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Kaniówka (pole) | |
| Krzysztof Dziewulski | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Kaniówka (pole) | |
| NN | wspomniany | sędzia ziemski łukowski („Dominus Judex”), którego choroba spowodowała nieodbycie roków | sąd ziemski łukowski | sędzia |
| Jan Koziestański | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Koziestany (pole ku granicy Radomyszka) | |
| Grodziccy | wspomniani (sąsiedzi, miedza) | | Koziestany | |
| Krzysztof Dziewulski Gomota | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Koziestany | |
| Marcin Dziewulski | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Koziestany | |
| Krzysztof Gomota | wspomniany (sąsiad, miedza) | | Koziestany | |
| powódki (Actrices), bez imion na tych stronach | strona (powódki) | córki zmarłego rodzica (olim Parens Actricum), który wcześniej wszczął sprawę; „wówczas w sieroctwie” | Koziestany (dziedziczki) | |
| pozwany (citatus), bez imienia na tych stronach | strona (pozwany) | | Koziestany | |
| zmarły rodzic powódek (olim Parens Actricum), bez imienia | wspomniany | ojciec albo matka powódek | | |
| Stanisław Bejdo | pełnomocnik[?] powódek („Actricum per … Stanislaum Bejdo”) | | | tytuł przed imieniem nieczytelny |
| Krzysztof Zieliński | urzędnik (sędzia, któremu wniesiono apelację) | | ziemia łukowska | Urodzony (Generosus); sędzia ziemski łukowski (tytuł pełny na s. 0226L) |
| Paweł Par[?]da | woźny (ministerialis) | | | woźny generalny Królestwa[?]; „providus” (opatrzny) |
| Dziewulski | urzędnik (korektor wypisu: „Correxit”) | | Łuków | komornik[?] (Camerarius[?]) |
Transkrypcja
[s. 219]
[nad tekstem ołówkiem, późniejsza ręka: Łuków Ziemskie 1638]
In Termino hodierno Conservato ex vi Dellationum[?] in anteactis Terminis per Judicium sibi receptarum[?] Conservationeque ipsius ultime provenientem et in eadem
Proposuerunt Judicialiter Coram praesenti Terrestri Lucoviensi Judicio infrascriptae Actrices contra infranominatum citatum ex copia citationis suae tenoris eiusmodi:
Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili[?] Mathiae Zalosczki Dzieczinka in Radomysl Sędki[?] haeredi de bonis tuis omnibus mandamus ut coram Judicio Nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviae proxime Celebrandis, Ad instantiam Nobilis[?] Marinae Cielemeczka, olim Nobilis[?] Mathiae Cielemeczki filiae innuptae, et Agnetis Pruszinska[?], primarum nuptiarum praefati Mathiae Czielemęczki, ad praesens vero secundarum nuptiarum Nobilis[?] Stanislai Beydo Consortis, ultimo[?]
[s. 220L]
Personaliter et peremptorie Compareas. Quin[?] te praesentem[?] Virgo cum tutorum suorum legitimorum, maritata quoque cum praefati mariti sui assistentia citant seu adcitant alias przypozywają cię ad parata[?] citatione secundo post obtentam Contumaciae poenam [?]ditam, tum et terminum ex eadem citatione secunda provenientem, ob non determinationem Terminorum Terrestrium Lucoviensium propter infirmitatem Domini Judicis translapsum, qui sibi est terminus in Terminis Terrestribus Lucoviae feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae in Anno proxime praeterito celebratis et praeteritis translapsus, si pro translapso dici meretur, qua quidem citatione citatus fuisti secundo post obtentam Contumaciae poenam, pro eo quia tu nullius[?] iuris ullius[?] innixus praetextu, imo privata tua authoritate, bona praefatarum Actricum propria haereditaria in [?] villae Koziestrany[?] ca[?]
[na lewym marginesie przy „poenam”: [?]eo]
[s. 220P]
In primo loco Sosnowka decem sulcos agri a granice Dziewulska ad granicem Radomyszka protendentes inter metas Marciani[?] Dziewulski Łornik[?] ex una et Christophori Grodziczki ex altera parte. In alio loco circiter[?] decem sulcos agri Kaniowka, similis latitudinis et longitudinis, inter metas Joannis Koziestanski[?] ex una et Christophori Dziewulski ex altera parte. In tertio loco dicto Łanowe decem sulcos agri incipientes a granice Dziewulska ad addimentum Oziebłowskie[?] inter metas eorundem Actricum ex una et te etiam ex altera parte. In quarto loco quatuor sulcos agri addimentum a granice Dziewulska ad viam Smolenska tendentes inter metas easdem. In quinto loco decem sulcos agri dictos Lisowe similis longitudinis et latitudinis inter metas easdem. In sexto loco quatuor sulcos agri dictos Kozowe incipientes a via Koziestanska[?]
[s. 221L] [w lewym górnym rogu dawny numer, nieczytelny] ad Granitiem Radomyszka tendentes, inter metas Ioannis Koziestanski et Grodzickich ex altera partibus. In septimo loco duodecim sulcos agri arealis[?], incipiendo a via Koziestanska ad granitiem Radomyszka tendentes, inter metas Ioannis Koziestanski ex una et Christophori Dziewulski[?] Gomota ex altera partibus. In Octavo loco zabrudziapani[?] decem sulcos agri ab uwrocie[?] ad granitiem Radomyszka tendentes, inter metas Martini Dziewulski ex una et Christophori Gomota ex altera partibus, in praefata haereditate villae Koziestany racione[?] modo violento occupasti, possedisti, eademque praefatis Actricibus vel utrique earum, dictorum[?] bonorum haeredibus, deoccupare et ad realem possessionem tradere renuis, In maximum damnum et praeiudicium Actricum non mediocre. Quod sibi pen[?]ant cum te (a fundo non recedendo) ad duo Millia Marcarum pecuniae[?] et damni totius, vel prout Iudicium cognoscet. Ad praemissa omnia Iudicio[?]
[s. 221P] [paginacja: 250] sit responsurus. Datum Lucoviae feria secunda post festum sancti Bartholomei Apostoli proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo septimo.
Et post propositionem suam in [?] Generoso[?] factam, deductoque parti citatae [?] de termino[?] et contentis citationis sub verificatione[?], petierunt Actrices citatum ad procedendum stringi.
Citatus vero, reservatis sibi omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis, Iudicio dixit et declaravit se iam non teneri ad hoc onus Actionis, siquidem iam Evasio[?] priori tempore super modernis Actricibus ex inchoatione Causae praesentis per olim Parentem Actricum in Iudicio [?] obtenta est. Ad hoc, quod per fatalia Causam praesentem Actrices iam amiserunt, eamque de novo intendunt[?]. Proinde reproducta eadem Evasione, uti in Iudicio Terrestri obtenta, petiit se citatus ab hoc onere actionis praesentis liberum pronunciari, [?] iuris remediis salvis permanentibus.
A contrario Actrices allegationes[?]
[s. 222P] [paginacja: 251] et defensa sua in dicti[?] Delliberationis[?] contenta recitando et reiterando, ac sese circa eadem conservando, dixerunt Iudicioque praesenti declaraverunt, assertam Evasionem quasi super ad actionem[?]ficatoriam[?], quae nequaquam per Actrices extradita est, quod et iuncto corporali[?] iuramento, in quantum sit de iure necessarium, comprobaturas se offerunt, per citatum obtentam sese tutari non posse, siquidem Evasionibus [?] Exemptionum[?] Expulsionum, per consequens occupationis bonorum, prout causa praesens, non tolluntur nisi processu, et terminum amittit[?]. Tum quoniam Evasio asserta per [?] citatum in aggravationem Actricum pro tunc in Orphanitate existentium, non ratione eorundem bonorum, ratione quorum causa ventilatur, verum aliorum, et etiam litem in ipsa bona [?] in eadem Evasione non expressa fuerint[?], obtenta sit. His deductis petierunt Actrices hanc [?] cassari et sibi decisionem per Camerales[?] Iudicii praesentis in bonis, ratione quorum Causa praesens vertitur, expediendam ad investigandam
[s. 222L] [paginacja: 252] rei veritatem et ad perspiciendam[?] Iura, vigore quorum Actrices deoccupationem petunt, concedi. Ceteris iuris beneficiis suis et Evasione[?] iurata[?], in quantum de iure sit necessaria, non omissa, pleno iuris robore sibi reservatis.
[na lewym marginesie wyraz nieczytelny] Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, Controversiis partium praefatarum, Actricum per [?] Stanislaum Bejdo, citati[?] vero personaliter coram se factis exauditis, Expediendo Delliberationem suam, Evasionem condemnatoriam per citatum in ea Causa antea obtentam validam esse censuit et citatum ab impetitione hac liberum pronunciat.
Quo Decreto Actricum pars [?] non suscepto ab eodem [?] Generosum Christophorum Zielinski, Causae[?] huius Iudicem, ad Iudicia Tribunalia Regni Lublinensia per Ministerialem[?] Regni Generalem providum Paulum Par[?]da debito modo et ut iuris est moris [?]. Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit, Partibus utrisque Terminum expurgandae sententiae, sub prosequendo vero et
[s. 223] [paginacja: 253] continuando[?] motionem eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalibus Regni Lublinensibus inter Causas Palatinatus Lublinensis et Districtus[?] Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis prosecutionem praefigendo et conservando, uti moris est, peremptorium.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Octavo.
Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus rescriptum et correctum.
Correxit Dziewulski[?] Camerarius[?]
[dopisek innym, ciemniejszym atramentem, nieczytelny; widoczna liczba 47]
[pieczęć] [pieczęć] — dwie nakładki papierowe pieczęci
[dolna część karty: odwrocie, tekst odwrócony do góry nogami — zob. uwagi]
Przekład
[s. 219] Na dzisiejszym terminie, zachowanym na mocy odroczeń[?] przyjętych sobie przez sąd na poprzednich rokach i z zachowania tegoż ostatnio przypadającym, i na nim przedłożyły sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisane powódki przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu swojego pozwu takiej treści: Władysław Czwarty z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonemu[?] Maciejowi Załosczkiemu Dzieczince w Radomyślu Sędki[?], dziedzicowi, z wszystkich twoich dóbr nakazujemy, abyś przed naszym sądem ziemskim łukowskim na rokach ziemskich w Łukowie najbliżej odprawianych, na żądanie Urodzonej[?] Maryny Cielemeczki, córki zmarłego Urodzonego[?] Macieja Cielemeczkiego, panny, oraz Agnieszki Pruszinskiej[?], z pierwszego małżeństwa [żony] wspomnianego Macieja Czielemęczkiego, obecnie zaś z drugiego małżeństwa żony Urodzonego[?] Stanisława Beydy, ostatecznie[?] [s. 220L] osobiście i zawicie stanął. [One] cię [?] — panna z asystencją swoich prawnych opiekunów, zamężna zaś z asystencją wspomnianego swego męża — pozywają albo przypozywają, inaczej „przypozywają cię”, przygotowanym[?] pozwem po raz drugi, po uzyskaniu kary za niestawiennictwo [?], a także [na] termin z tego drugiego pozwu przypadający, który z powodu nieodbycia roków ziemskich łukowskich dla choroby pana sędziego przeszedł, który był ci [wyznaczony] na rokach ziemskich w Łukowie w poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty w roku ostatnio minionym odprawianych i minionych — przeszedł, o ile może być nazwany przeszłym; którym to pozwem byłeś pozwany po raz drugi po uzyskaniu kary za niestawiennictwo; za to, że ty, nie wsparty pozorem żadnego prawa, owszem własną swoją powagą, dobra wspomnianych powódek własne dziedziczne w [?] wsi Koziestrany[?] [s. 220P] w pierwszym miejscu [zwanym] Sosnówka — dziesięć zagonów roli ciągnących się od granicy dziewulskiej do granicy radomyskiej, między miedzami Marcjana[?] Dziewulskiego Łornika[?] z jednej a Krzysztofa Grodziczkiego z drugiej strony; w innym miejscu około[?] dziesięciu zagonów roli [zwanej] Kaniówka, podobnej szerokości i długości, między miedzami Jana Koziestanskiego[?] z jednej a Krzysztofa Dziewulskiego z drugiej strony; w trzecim miejscu, zwanym Łanowe, dziesięć zagonów roli zaczynających się od granicy dziewulskiej do przymiarku Oziebłowskiego[?], między miedzami tychże powódek z jednej i twoimi także z drugiej strony; w czwartym miejscu cztery zagony roli przymiarku, ciągnące się od granicy dziewulskiej do drogi smoleńskiej, między tymiż miedzami; w piątym miejscu dziesięć zagonów roli zwanych Lisowe, podobnej długości i szerokości, między tymiż miedzami; w szóstym miejscu cztery zagony roli zwane Kozowe, zaczynające się od drogi koziestańskiej[?]
...ciągnące się do granicy Radomyszka, między miedzami Jana Koziestańskiego i Grodzickich z drugiej strony. W siódmym miejscu dwanaście zagonów pola ornego[?], zaczynając od drogi koziestańskiej, ciągnące się do granicy Radomyszka, między miedzami Jana Koziestańskiego z jednej i Krzysztofa Dziewulskiego[?] Gomoty z drugiej strony. W ósmym miejscu, [w miejscu zwanym] „zabrudziapani”[?], dziesięć zagonów pola, ciągnące się od uwrocia[?] do granicy Radomyszka, między miedzami Marcina Dziewulskiego z jednej i Krzysztofa Gomoty z drugiej strony, w rzeczonej dziedzinie wsi Koziestany — [te grunty] z racji[?] sposobem gwałtownym zająłeś i posiadłeś, a tych że rzeczonym powódkom albo każdej z nich, dziedziczkom wspomnianych[?] dóbr, zwolnić i oddać w rzeczywiste posiadanie odmawiasz, ku największej i niemałej szkodzie i uszczerbkowi powódek. Co sobie [?] z tobą (nie odstępując od gruntu) na dwa tysiące grzywien pieniędzy[?] i całej szkody albo według tego, jak sąd rozezna. Na wszystkie powyższe [rzeczy] przed sądem[?] będziesz odpowiadał. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Bartłomieja Apostoła, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego siódmego.
A po swoim wystąpieniu, uczynionym w [?] Urodzonym[?], i po przedstawieniu stronie pozwanej [?] o terminie[?] i treści pozwu pod sprawdzeniem[?], powódki żądały, by pozwanego przymuszono do postępowania [w sprawie].
Pozwany zaś, zastrzegłszy sobie wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczył i zeznał przed sądem, że już nie jest obowiązany do tego ciężaru powództwa, ponieważ już uwolnienie od pozwu (ewazja)[?] wcześniejszym czasem przeciw obecnym powódkom, od rozpoczęcia niniejszej sprawy przez zmarłego rodzica powódek, w sądzie [?] zostało uzyskane. Do tego, że powódki przez [upływ] terminów zawitych niniejszą sprawę już utraciły, a ją na nowo wszczynają[?]. Przeto, przedłożywszy ponownie to samo uwolnienie, jako uzyskane w sądzie ziemskim, pozwany żądał, by go od tego ciężaru niniejszego powództwa ogłoszono wolnym, [?] przy zachowaniu nienaruszonych środków prawnych.
Przeciwnie powódki, swoje wywody[?] i obronę zawarte w rzeczonym[?] namyśle[?] przytaczając i powtarzając oraz przy nich się utrzymując, powiedziały i oświadczyły przed niniejszym sądem, że powoływane uwolnienie od pozwu, jakoby na [?], którego wcale nie doręczono powódkom — co gotowe są potwierdzić także przysięgą cielesną[?], o ile jest prawnie potrzebna — uzyskanym przez pozwanego bronić się nie może, ponieważ uwolnienia [?] wyjęć[?] [i] wygnań, a w konsekwencji zajęcia dóbr, jak niniejsza sprawa, nie znoszą się inaczej, jak tylko procesem, i termin traci[?]. Następnie dlatego, że powoływane uwolnienie zostało uzyskane przez [?] pozwanego ku pokrzywdzeniu powódek, będących wówczas w sieroctwie, nie z racji tych samych dóbr, o które toczy się sprawa, lecz innych, a także [że] spór o same dobra [?] w tym samym uwolnieniu nie został wyrażony[?]. Po tych wywodach powódki żądały, by to [?] skasowano, a im przyznano rozstrzygnięcie przez komorników[?] niniejszego sądu w dobrach, o które toczy się niniejsza sprawa, dla zbadania prawdy rzeczy i dla rozpatrzenia[?] praw, na mocy których powódki domagają się zwolnienia [dóbr]. Nie pomijając innych dobrodziejstw prawa i uwolnienia[?] zaprzysiężonego[?], o ile prawnie jest potrzebne, zastrzegły je sobie w pełnej mocy prawnej.
Niniejszy sąd ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów rzeczonych stron, [toczonych] przed nim przez powódki przez [?] Stanisława Bejdo, przez pozwanego[?] zaś osobiście, wydając swój namysł, uznał uwolnienie od pozwu, potępiające [stronę powodową], uzyskane uprzednio przez pozwanego w tej sprawie, za ważne i ogłasza pozwanego wolnym od tego roszczenia.
Od którego to dekretu strona powódek [?], gdy nie zostało ono przez niego przyjęte[?], [?] Urodzonego Krzysztofa Zielińskiego, sędziego tej sprawy[?], do Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa[?], opatrznego Pawła Par[?]dę, należytym sposobem i jak prawo i zwyczaj każe [?]. Którego wniosek wspomniany sędzia przyjął[?] i tak wniesioną [apelację] przyjął, wyznaczając obu stronom termin do oczyszczenia wyroku, a do prowadzenia zaś i kontynuowania[?] jej wniosku w wyżej powołanych Sądach Trybunalskich Królestwa w Lublinie, pośród spraw województwa lubelskiego i ziemi[?] łukowskiej, dla dalszego prowadzenia niniejszej sprawy wyznaczając i zachowując, jak jest zwyczaj, [termin] zawity.
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego ósmego.
Z akt ziemskich łukowskich przepisane i poprawione.
Poprawił Dziewulski[?], komornik[?].
[dopisek nieczytelny z liczbą 47]
[pieczęć] [pieczęć]
Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.
Skany w serwisie Szukaj w Archiwach
Ten zapis w opracowaniu — z wyszukiwarką, powiązaniami osób i zapisami sąsiednimi