Przejdź do treści
Szukajmy tego, co łączy, unikajmy tego, co dzieli

Strona główna › Ekstrakty łukowskie z zasobu Trybunału Koronnego Lubelskiego › 463/134

Wpis z ekstraktów łukowskich Trybunału Koronnego Lubelskiego

463/134

Współdziedzice wsi Krasusy Mariszowięta[?] alias Mikłusze, Wólki Konopcinej[?] i Smolanki (m.in. Jan Krasuski Mikłusz, Adam Wielgorski, Stanisław Luboński, Maciej Świercz Borkowski, Jan i Wojciech Pogonowscy, Paweł Jastrzębski) pozwem z 8 X 1635 pozwali dziedziców Krasusów Łąki alias Zembrowej Woli (Krasuskich z przydomkami i in.) o zbrojny najazd z kmieciami na ich dziedziczny las i gaj (przy strudze Struga, do błota Biel, 16 łanów na 15 staj) i wycięcie drzewa olchowego, brzozowego, dębowego, jesionowego i leszczyny na setki wozów; szkodę wycenili na 15 000 grzywien i tyleż szkody. Pozwani twierdzili, że to powództwo wzajemne wobec ich własnej sprawy o wycięcie lasu i spustoszenie dóbr; powodowie wskazywali na odjęcie gruntu i rozrzucenie kopców. 7 I 1636 sąd ziemski łukowski orzekł, że w sprawie prostej krzywdy nie można się zasłaniać powództwem wzajemnym, i nakazał pozwanym postępować; pozwani odwołali się do Trybunału Lubelskiego od sędziego Krzysztofa Zeleńskiego przez woźnego Pawła Pawulę.

Czynność
dekret sądu ziemskiego łukowskiego z wpisanym pozwem z feria secunda post festum S. Francisci Confessoris proxima 1635 (8 X 1635); apelacja do Trybunału
Data
7 I 1636
Miejsce
Łuków, roki ziemskie (in Terminis Terrestribus)
Jednostka archiwalna
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Osoby w akcie

OsobaRola w akciePowiązaniaMiejscowośćStan i uwagi
Jan Krasuski Łasotastrona — pozwany; pełnomocnik pozwanych przed sądem (w imieniu swoim i innych pozwanych)Krasusy Łąka alias Zembrowa Wola (Krassusa Łaka sive Zembrowa Wola; w dekrecie: Krassusa Łacena[?] Wola)szlachcic (Urodzony, Nobilis)
Jan Błażejczyk Postrzygaczstrona — pozwanyw grupie zamkniętej słowem „Krassuskiem”Krasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Jan Wilkowicz (Wilkowic[z]; w 0137 Wilkowicz)strona — pozwanyjw.Krasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Stanisław Wiewiórkastrona — pozwanyjw.Krasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Maciej Puszkarzstrona — pozwanyjw.Krasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Walenty Wawrzeńcik (Wawrzenik; w 0137 Wawrzeneik) Krasuskistrona — pozwanyKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Mikołaj Przezdomastrona — pozwanyKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Stanisław Patocha (tu Patecha; w 0137 Patocha)strona — pozwanyKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Hieronim Strączekstrona — pozwanysyn zmarłego Adama Strączka; brat PiotraKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Piotr Strączekstrona — pozwanysyn zmarłego Adama Strączka; brat HieronimaKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Adam Strączekwspomnianyzmarły (olim); ojciec Hieronima i Piotra
Jan Strączekstrona — pozwanysyn zmarłego Jakuba StrączkaKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Jakub Strączekwspomnianyzmarły (olim); ojciec Jana
Tomasz Wytrykusstrona — pozwanybrat stryjeczny (patruelis) Kaspra i KrzysztofaKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Kasper Wytrykusstrona — pozwanybrat stryjeczny Tomasza i KrzysztofaKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Krzysztof Wytrykusstrona — pozwanybrat stryjeczny Tomasza i KaspraKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Leonard Nurzyńskistrona — pozwanypasierb (filiaster), pozwany „wraz z” Wytrykusami — czyim pasierbem, tekst nie mówiKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Jan Kosiorekstrona — pozwanyKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Jan Konieczny Krasuskistrona — pozwanyKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Jakub Wilkowiczstrona — pozwanybrat? — tekst: „Jakubowi i Maciejowi Wilkowiczom”, pokrewieństwo niepodaneKrasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Maciej Wilkowiczstrona — pozwanyjw.Krasusy Łąka alias Zembrowa Wolaszlachcic (Urodzony)
Jan Krasuski Mikłuszstrona — powódwspółdziedzic Krasusów Marciszowięta alias Mikłusz, Wólki Konopcinej[?] i Smolankiszlachcic (Urodzony)
Adam Wielgórskistrona — powód; pełnomocnik powodów przed sądem (z Lubońskim)współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Stanisław Lubońskistrona — powód; pełnomocnik powodów przed sądem (z Wielgorskim)współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Maciej Świercz Borkowskistrona — powódwspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Barbara Izdebskastrona — powódkażona (consors) Urodzonego Pawła Izdebskiegowspółdziedziczka jw.szlachcianka (Urodzona)
Paweł Izdebskiwspomnianymąż Barbaryszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Stanisław Guzstrona — powódjeden z „Guzów” (Stanisław, Marcin, Wojciech), pokrewieństwo niepodanewspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Marcin Guzstrona — powódjw.współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Wojciech Guzstrona — powódjw.współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Mikołaj Jarosikstrona — powódz Andrzejem „Jarosikami”, pokrewieństwo niepodanewspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Andrzej Jarosikstrona — powódjw.współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Jan Pogonowskistrona — powódz Wojciechem „Pogonowskimi” (Pogonowskich), pokrewieństwo niepodanewspółdziedzic Krasusów Marciszowięta alias Mikłusz, Wólki Konopcinej[?] i Smolankiszlachcic (Urodzony)
Wojciech Pogonowskistrona — powódjw.współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Maciej Głowkastrona — powódz Stanisławem „Głowkami”, pokrewieństwo niepodanewspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Stanisław Głowkastrona — powódjw.współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Stanisław Chudzikstrona — powódwspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Paweł Głowkastrona — powódz Janem „Głowkami”, pokrewieństwo niepodanewspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Jan Głowkastrona — powódjw.współdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Florian Woleński (Wolenski; w 0137 Wolinski)strona — powódwspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Adam Głowkastrona — powódsyn zmarłego Zygmunta Głowkiwspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Zygmunt Głowkawspomnianyzmarły (olim); ojciec Adama
Wojciech Trześniakstrona — powódwspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Dorota Strączkowastrona — powódkażona (consors) Andrzeja Strączkawspółdziedziczka jw.szlachcianka (Urodzona)
Andrzej Strączekwspomnianymąż Doroty
Paweł Jastrzębskistrona — powódwspółdziedzic Krasusów Marciszowięta alias Mikłusz, Wólki Konopcinej[?] i Smolankiszlachcic (Urodzony)
Stanisław Chojeckistrona — powódwspółdziedzic jw.szlachcic (Urodzony)
Krzysztof Zeleńskiurzędnik — sędzia tej sprawy; od niego wniesiono odwołaniesąd ziemski łukowskiszlachcic (Urodzony, Generosus)
Paweł Pawulawoźny (ministerialis)woźny, „opatrzny” (providus); w 0132 „woźny generalny Królestwa”
Dybowskiurzędnik — korektor wypisu (correxit)
Jan Jesiorski (por. Jesiorski w 0132)urzędnik — podpis pod wypisemurząd w skrócie nieodczytany

Transkrypcja

[s. 134] Proposuerunt iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripti Actores contra infranominatos Citatos ex Copia Citationis suae tenoris eiusmodi: Vladislaus IV[?] Dei gratia Rex Poloniae [etc.] Vobis Nobilibus Joanni Krassuski Lassota, Joanni Blazeyczik Postrzygacz, Joanni Wilkowic[z], Stanislao Wiewiorka, Mathiae Puskarz et Valentino Wawrzenik Krassuskiem, Nicolao Przezdoma, Stanislao Patecha, Hieronimo et Petro olim Adami Straczek filiis et Joanni Straczek olim Jacobi filio, Thomae, Gasparo et Christophoro Wyssikussom[?] patruelibus cum filiastro Leonardo Nurzynski, Joanni Kossiorek, Joanni Konieczny Krassuskiem, Jacobo et Mathiae Wilkowiczom in villa Krassusa Łaka sive Zembrowa Wola haeredibus[?] et modo quovis possessoribus de bonis vestris generaliter omnibus mandamus, ut coram Iudicio nostro Terrestri in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis ad instantiam Nobilium Joannis Krassuski Mikłusz, Adami Wielgorski, Stanislai Lubonski, Mathiae Swiercz Borkowski, Barbarae Consortis Nobilis Pauli Jzdebski, Stanislai, Martini et Alberti Guzow, Nicolai et Andreae Jarossikow, Joannis et Alberti Pogonowskich, Mathiae et Stanislai Głowkow, Stanislai Chudzik[?], Pauli et Joannis Głowkow, Floriani Wolenski, Adami olim Sigismundi Głowka, Alberti Trzesniak, Dorotheae Consortis Andreae Straczek, Pauli Jastrzebski, Stanislai Choieczki aliorumque omnium coheredum villarum Krassusa Mariszowięta[?] sive Mikłusze, Wolka Konopcina[?] et Smolanka dictarum, quorum nomina et cognomina pro expressis habentur, [?] peremptorie compareatis. Qui vos ut potestatrices[?] maritatas cum maritis vestris assistentibus coniunctim et indivisim uti in Causa coniuncta secundo post obtentam Contumaciae [kustosz:] poenam [s. 135L] poenam citant pro eo, quia vos tempore certo in protestatione notato, facta inter se mutua conspiratione et condictamine[?], congregatis subditis cmethonibus ac familiis vestris, superveniendo et superinequitando[?] cum curribus, carpentibus, in equis, manu forti et armata in silvam et gaium Actorum haereditarium antiquitus ad bona villae Krassusa Mariszowięta[?] nuncupatae Mikłusze et Wolka Konopcina[?] spectantem, a pa[?]te Citatorum[?] villae Pogonow, silvam dictam Flusiecz[?] et iuxta torrentem dictum Struga usque ad lutum nuncupatum Biel, iuxta literas granitiales latitudinis Sedecim Mansorum, longitudinis vero stadiorum quindecem, in nonnullis locis per stadia tria citra vel ultra, ad instar arcus vulgo na ukos, per praefatos Actores ab annis aliquot interdictam, satis densam et vario genere arborum refertam, ibidem in eadem silva et gaio praefatorum Actorum proprio et haereditario arbores alneaticas pro falangis aptas, truncos Duo Millia pro foco, eiusdem generis arborum ad currus sexcentos, arbores betulineas et quercineas pro pallis et pro alia necessitate domestica valentes ad currus sexcentos, Item Jesieniny ad currus septingentos, Lesciny[?] pro foco et texendis sepibus valentes ad currus Octingentos citra vel ultra modo violento excidistis et pro commodo vestro contulistis, In grave damnum et iniuriam Actorum id faciendo. Quod praemissum pensant sibi contra vos Quindecem Millibus Marcarum polonicalium et damni totidem vel ita prout Iudicium decernet. Sibi ad praemissa iudicialiter responsuri. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Quinto. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductamque parti Citatae, lectione[?] de verbo et contentis Citationis suae verificatis, petierunt Actores Citatos ad procedendum stringi. [s. 135P] Ex adverso haeredes Krassusa Łacena[?] Wola Citati, minus iuste et indebite per Actores iure attracti, Actores et actionem praesentem pro competenti non agnoscendo declaraverunt et Iudicio praesenti sufficientibus documentis literatoriis deduxerunt actionem praesentem in elisionem Causae per Citatos nominatos[?] ex instantia sui praefatis nominatis[?] Actoribus ad Iudicium praesens institutae reconventionalem institutam esse, siquidem Citati ab Actoribus nominatis[?] magnopere iniuriati et damnificati sunt; quam iniuriam suam probando reduxerunt Citati protestationem cum relatione Ministerialis et Nobilium super excisionem silvae et desolationem bonorum suorum esse factam, Iudicio deductis[?], petierunt actionem hanc reconventionalem institutam esse adinveniri et se ab impetitione hac liberari servatis servandis. Actorum vero pars declaravit Iudicio praesenti Causam praesentem ratione praemissorum per se Citatis competenter institutam esse et non reconventionalem, ut Citata pars allegat, siquidem Actores ab eisdem Citatis in ademptione fundi et disiectione scopulorum summopere iniuriati sunt, quod omni modo et ratione instrumento autentico deducere et probare parati sunt, petens a Iudicio praesenti competenti actione adinventa Citatos ad procedendum compelli servatis servandis. Iudicium praesens Terrestre Lucoviense controversiis partium praefatarum, Actorum per Nobiles Adamum Wielgorski et Stanislaum Lubonski suo et aliorum Actorum nominibus, Citatorum vero per Nobilem Joannem Krassuski Lassota itidem suo et aliorum Citatorum nomine coram se factis exauditis, eo attento, quoniam de iure publico licitum est cuique propria iniuria iure agere, idcirco non posse Citatos in Causa simplicis iniuriae reconventionem allegare censuit et Citatis in Causa hac procedere decrevit. Quo decreto Citati pro iure[?] non suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Christopherum Zelenski Causae huius Iudicem ad Iudicia Tribunalia Regni Lubliniensia per Ministerialem providum Paulum Pavula debito modo ut iuris est moverunt. [kustosz:] Quorum [s. 136] Quorum motioni notatus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus utrisque Terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalibus Regni Lubliniensibus inter Causas Palatinatus Lubliniensis et Districtus Lucoviensis, ad ulteriorem Causae praesentis prosecutionem praefigendo et conservando ut iuris est peremptorium. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post festum Sanctorum Trium Regum proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Correxit Dybowski Joannes Jesierski[?] Lucov[iensis] [pieczęć] [pieczęć]

Przekład

Przedłożyli sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisani powodowie przeciwko niżej wymienionym pozwanym z kopii swego pozwu tej treści: Władysław IV[?], z Bożej łaski król Polski [itd.]. Wam, Urodzonym: Janowi Krasuskiemu Łasocie, Janowi Błażejczykowi Postrzygaczowi, Janowi Wilkowiczowi, Stanisławowi Wiewiórce, Maciejowi Puszkarzowi i Walentemu Wawrzeńcikowi[?] Krasuskim, Mikołajowi Przezdomie, Stanisławowi Patosze, Hieronimowi i Piotrowi, synom zmarłego Adama Strączka, i Janowi Strączkowi, synowi zmarłego Jakuba, Tomaszowi, Kasprowi i Krzysztofowi Wytrykusom[?], braciom stryjecznym, wraz z pasierbem Leonardem Nurzyńskim, Janowi Kosiorkowi, Janowi Koniecznemu Krasuskim, Jakubowi i Maciejowi Wilkowiczom, we wsi Krasusy Łąka, czyli Zembrowa Wola, dziedzicom[?] i w jakikolwiek sposób posiadaczom, z dóbr waszych wszystkich w ogólności, nakazujemy, abyście przed naszym sądem ziemskim na rokach ziemskich łukowskich, najbliżej odbyć się mających, na żądanie Urodzonych: Jana Krasuskiego Mikłusza, Adama Wielgorskiego, Stanisława Lubońskiego, Macieja Świercza Borkowskiego, Barbary, małżonki Urodzonego Pawła Izdebskiego, Stanisława, Marcina i Wojciecha Guzów, Mikołaja i Andrzeja Jarosików, Jana i Wojciecha Pogonowskich, Macieja i Stanisława Głowków, Stanisława Chudzika[?], Pawła i Jana Głowków, Floriana Woleńskiego, Adama, syna zmarłego Zygmunta Głowki, Wojciecha Trześniaka, Doroty, małżonki Andrzeja Strączka, Pawła Jastrzębskiego, Stanisława Chojeckiego i innych wszystkich współdziedziców wsi zwanych Krasusy Mariszowięta[?], czyli Mikłusze, Wólka Konopcina[?] i Smolanka, których imiona i nazwiska mają się za wyrażone, [?] zawicie się stawili. Którzy was, jako [?] zamężne z waszymi mężami asystującymi, łącznie i niepodzielnie, jako w sprawie połączonej, po raz drugi po uzyskanej karze za niestawiennictwo pozywają za to, że wy w czasie pewnym, w proteście oznaczonym, uczyniwszy między sobą wzajemną zmowę i umowę[?], zebrawszy poddanych kmieci i czeladź waszą, najechawszy i wjechawszy[?] z wozami, kolasami, na koniach, ręką mocną i zbrojną do lasu i gaju powodów, dziedzicznego, z dawna do dóbr wsi Krasusy Mariszowięta[?], zwanej Mikłusze, i Wólki Konopcinej[?] należącego, od [?] pozwanych[?] wsi Pogonów, las zwany Flusiecz[?], i wzdłuż strumienia zwanego Struga aż do błota zwanego Biel, według listów granicznych szerokości szesnastu łanów, długości zaś piętnastu staj, w niektórych miejscach na trzy staja mniej więcej, na kształt łuku, pospolicie „na ukos”, przez wspomnianych powodów od kilku lat zakazanego, dość gęstego i różnym rodzajem drzew napełnionego — tamże w tymże lesie i gaju wspomnianych powodów, własnym i dziedzicznym, drzewa olchowe, zdatne na drągi, kłód dwa tysiące na opał, tegoż rodzaju drzew na sześćset wozów, drzewa brzozowe i dębowe na pale i na inną potrzebę domową, warte sześćset wozów, także jesieniny na siedemset wozów, leszczyny[?] na opał i do plecenia płotów, warte osiemset wozów, mniej więcej, gwałtownie wycięliście i na swój pożytek zwieźliście, czyniąc to na ciężką szkodę i krzywdę powodów. To, co wyżej opisane, szacują sobie przeciwko wam na piętnaście tysięcy grzywien polskich i szkody tyleż albo tak, jak sąd postanowi. Macie im na powyższe sądownie odpowiadać. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie Świętego Franciszka Wyznawcy roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego piątego. A po swym przedłożeniu, w sposób powyższy uczynionym i stronie pozwanej przedstawionym, po odczytaniu[?] słowo w słowo i sprawdzeniu treści swego pozwu, powodowie żądali, by pozwanych przymuszono do postępowania. Z przeciwnej strony dziedzice Krasusów Łacenej[?] Woli, pozwani, mniej słusznie i niewłaściwie przez powodów prawem pociągnięci, oświadczyli, że nie uznają powodów i niniejszego powództwa za właściwe, i wywiedli przed sądem niniejszym dostatecznymi dokumentami piśmiennymi, że niniejsze powództwo zostało wytoczone jako wzajemne, dla zniweczenia sprawy, którą pozwani, wymienieni[?], z własnego żądania wytoczyli przed sądem niniejszym wspomnianym wymienionym[?] powodom; ponieważ pozwani przez wymienionych[?] powodów zostali wielce skrzywdzeni i poszkodowani — dowodząc tej swej krzywdy, pozwani przywiedli protest z relacją woźnego i szlachty o tym, że dokonano wycięcia lasu i spustoszenia ich dóbr, przed sądem wywiedzionymi[?] — żądali, by uznano niniejsze powództwo za wytoczone jako wzajemne i by ich od tego roszczenia uwolniono, z zachowaniem tego, co zachować należy. Strona zaś powodów oświadczyła przed sądem niniejszym, że niniejsza sprawa z racji powyższego została przez nich pozwanym wytoczona właściwie, a nie jako wzajemna, jak strona pozwana twierdzi, ponieważ powodowie przez tychże pozwanych w odjęciu gruntu i rozrzuceniu kopców zostali najwyżej skrzywdzeni, co wszelkim sposobem i racją dokumentem autentycznym gotowi są wywieść i dowieść, żądając od sądu niniejszego, aby, uznawszy powództwo za właściwe, przymuszono pozwanych do postępowania, z zachowaniem tego, co zachować należy. Sąd niniejszy ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów wspomnianych stron przed nim prowadzonych — powodów przez Urodzonych Adama Wielgorskiego i Stanisława Lubońskiego, w imieniu swoim i innych powodów, pozwanych zaś przez Urodzonego Jana Krasuskiego Łasotę, także w imieniu swoim i innych pozwanych — zważywszy, że z prawa pospolitego wolno każdemu z własnej krzywdy prawem dochodzić, przeto uznał, że pozwani nie mogą w sprawie prostej krzywdy powoływać się na powództwo wzajemne, i postanowił, by pozwani w tej sprawie postępowali. Od tego dekretu pozwani, jako nieprzyjętego co do prawa[?], od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Zeleńskim, sędzią tej sprawy, do Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego, opatrznego Pawła Pawulę, w należyty sposób, jak prawo każe, sprawę przenieśli. Których odwołaniu wspomniany sędzia ustąpił i je, wniesione, przyjął. Obu stronom termin do oczyszczenia swego wyroku, do popierania zaś i kontynuowania tegoż odwołania w powołanych Sądach Trybunalskich Królestwa w Lublinie, pośród spraw województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, do dalszego popierania niniejszej sprawy wyznaczając i zachowując, jak prawo każe, zawity. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie Świętych Trzech Króli roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. Korygował Dybowski. Jan Jesierski[?] łukowski. [pieczęć] [pieczęć]

Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.

Strony rękopisu

463/134, s. 1
1
463/134, s. 2
2
463/134, s. 3
3

Skany w serwisie Szukaj w Archiwach

Ten zapis w opracowaniu — z wyszukiwarką, powiązaniami osób i zapisami sąsiednimi