Przejdź do treści
Szukajmy tego, co łączy, unikajmy tego, co dzieli

Strona główna › Ekstrakty łukowskie z zasobu Trybunału Koronnego Lubelskiego › 463/65

Wpis z ekstraktów łukowskich Trybunału Koronnego Lubelskiego

463/65

Przed starościńskim sądem grodzkim łukowskim 12 VIII 1631 r. instygator i donosiciel, Urodzony Jan Grodzicki Jarosik, wnieśli pozew starosty łukowskiego i koniuszego koronnego Erazma Domaszowskiego Widlickiej[?] (wystawiony 12 V 1631) przeciw Urodzonemu Stanisławowi Pogonowskiemu Sesudlikowi[?] z Pogonowa: na mękach wskazał go jako wspólnika Paweł Safranek z Golicze, poddany Urodzonego Szymona Gniewosza, stracony za występek; obaj mieli ukraść Grodzickiemu dwa konie, klacz i źrebię z pól i pastwisk wsi Grodzisko. Pogonowski (w odpowiedzi po polsku) twierdził, że go pomówiono, bo nie chciał sprzedać swoich dóbr i siedliska, i żądał oczyszczenia się przysięgą. Sąd dopuścił go jako człowieka dobrej sławy do przysięgi, którą miał złożyć sam; powód apelował przez woźnego generalnego Pawła Dołęgę z Domaszowniczy do Trybunału Lubelskiego, starosta przyjął apelację i wyznaczył termin w ciągu dwóch tygodni między sprawami świeżych zbrodni.

Czynność
sprawa karna o kradzież koni: wpisany pozew starościński, odpowiedź pozwanego, wyrok, apelacja do Trybunału
Data
12 VIII 1631
Miejsce
Łuków, dwór królewski — starościński sąd grodzki (Iudicium Capitaneale Castrense Lucoviense)
Jednostka archiwalna
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Osoby w akcie

OsobaRola w akciePowiązaniaMiejscowośćStan i uwagi
Erazm Domaszowski Widlickaurzędnik (wystawca pozwu, przewodniczący sądu, sędzia sprawy)ŁukówWielmożny (Magnificus); koniuszy koronny (Stabuli Regni Praefectus); starosta łukowski
Stanisław Pogonowski Szczudlikstrona (pozwany)wskazany jako wspólnik Pawła SafrankaPogonów (in Pogonow degenti)szlachcic (Urodzony, Nobilis)
Paweł Safranekwspomniany (główny sprawca kradzieży, stracony)poddany Szymona Gniewosza; wskazał Stanisława Pogonowskiego jako wspólnikaGolicze (de Golicze)„Laboriosus” (Pracowity) — chłop, poddany
Szymon Gniewoszwspomnianypan Pawła Safranka (subditus)szlachcic (Urodzony, Generosus)
Jan Grodzicki Jarosikstrona (powód — donosiciel, delator, okradziony)Grodzisko (konie skradzione z pól tej wsi)szlachcic (Urodzony, Nobilis)
Paweł Dołęgawoźny (ministerialis)Domaszownicza (de Domaszownicza)woźny generalny Królestwa, „Providus” (Opatrzny)
Wojciech Olendskiurzędnik (podpis)Łukówwicestarosta i sędzia grodzki[?] łukowski
Czeliński (imię niepodane)urzędnik (poprawił ekstrakt)Łukówkorektor ekstraktu z akt grodzkich łukowskich

Transkrypcja

[s. 65] [u góry późniejsza notatka ołówkiem: „Łuków gr. 1631”; folio 70] Actum in Curia Regali Lucoviensi in terminis Iudicialibus feria tertia post festum Sancti Laurentii Martyris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Primo. In termino hodierno consueto et scriptione termini legitime proveniendi et incidendi proposuit iudicialiter coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi Iudicio infrascripta pars actorea contra infranominandum citatum ex copia citationis suae tenoris talis. Erasmus Domaszowski Widlicka[?] Stabuli Regni Praefectus Lucoviensis etc. Capitaneus. Tibi Nobili Stanislao Pogonowski Sesudlik[?] in Pogonow degenti, si es possessionatus uti possessionato, sin minus uti impossessionato, Laboriosi Pauli Safranek de Golicze succ[?] Generosi Simonis Gniewosz subditi ob maleficium ipsius in ultimum supplicium dati complici, per eundem Laboriosum Paulum Safranek in quaestionibus pro complice ipsius provocato et proclamato, de persona bonisque tuis generaliter omnibus vigore regio et nostrae Capitanealis authoritatis mandamus, quatenus in terminis Iudicialibus feria tertia post Dominicam Cantate proxime venturis in Curia Regali Lucoviensi celebrandis vel his deficientibus tunc in aliis proximis ad instantiam Instigatoris Iudicii nostri Capitanealis Castrensis Lucoviensis tum et eius delatoris Nobilis Ioannis Grodziczki Jarosik personaliter et peremptorie compareas, qui te intendendo[?] legibus Regni citat ad extendendum super te et bonis tuis omnibus poenas legum per te demeritas, ideo quoniam tu una cum praefato Laborioso Paulo Safranek principali tuo, per quem es proclamatus, eidem delatori equos duos, equam [?] et equuleum in campis villae Grodzisko pascuisque[?] [s. 0066 — lewa łam, folio 71] furto abstulisti et eosdem una cum praefato principali pro tuo commodo contulisti, per quod in poenas legum incurristi et incidisti, ad quas super te decernendas citaris. Sis ad praemissa iudicialiter responsurus. Datum in Curia Regali Lucoviensi feria secunda post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Primo. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti citatae legitimo de termino contentisque citationis suae verificatis petiit actorea pars citatum ad responsionem iudicialem compelli. Strona pozwana tak stawa y pomienionemu Actorowi broni się, omnibus iuribus salvis sibi praecustoditis et reservandis[?]. Tak się sprawuie, że on będąc nie wie iakiem sposobem obwiniony, maiąc dobra p[?]syniem[?] przynależące, nie mogł y naczey go zażycz[?], aby mu te dobra przedał, niechciał ten człowiek; niesłusznie oskarżony y namowiony[?] wtego wiakiegoś Safranka, aby tego pomowił ubogiego człowieka zato yż mu niechciał przedać dobr y siedliska, nie będąc on iako ubogi człowiek podeyrzany, quod nunquam in rerum natura fuit, a tego wtego Safranka namowili, aby tego pozwanego powołał, tak też uczynił; ale on uti vir bonae famae expurgando se petiit sibi evasionem iuratoriam iuxta statutum Regni solimet iniungi et poenam talionis super actorem decerni, iuris beneficiis pleno in robore reservat et reservandis[?]. Pars actorea declaravit Iudicio praesenti propiorem se ad comprobationem quam citatum ad evadendum, quoniam citatus per Laboriosum Safarek[?] principalem eius est proclamatus, quod autentico documento probatur, et licet sit admissus ad evadendum, tamen iuxta statutum non solus sed cum sex testibus genere sibi similibus evadere debet. [s. 0066 — prawa łam, folio 72] Quibus sic declaratis petiit se ad comprobationem admitti, iuris remediis salvis permanentibus. Iudicium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, cui Magnificus Erasmus Domaszowski Widlicka[?] Stabuli Regni Praefectus Lucoviensis etc. Capitaneus praesidebat, controversiis partium ambarum personaliter coram se factis exauditis, eo animadverso, quoniam idem citatus [?] eiusmodi crimine furti antea non arguebatur, ideo ipsum uti virum bonae famae ad iuramentum admittit et decrevit, ut idem citatus solusmet evadat iuramento corporali contenta citationis actoris, Deo et sancta Iesu Christi passione sua[?] ipsum adiuvante, idque in instanti; ad quam pronunciandam iuramenti rotham ministerialem quemvis hoc idem Iudicium addidit et deputavit. Quo decreto actorea pars pro iure non suscepto ab eodem et cum eodem praefato Magnifico Erasmo Domaszowski Widlica Stabuli Regni Praefecto Lucoviensi etc. Capitaneo, causae huius iudice, ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Regni Generalem Providum Paulum Dołęga de Domaszownicza debito modo ut iuris est monuit. Cuius motioni memoratus Magnificus Erasmus Domaszowski Capitaneus loci praesentis detulit et eandem interpositam suscepit, partibus memoratis utrisque terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis praefatae ac iure ulterius ea in causa in praeallegatis Iudiciis Tribunalis Regni [s. 0067 — folio 73] Lublinensis coram se procedendi inter causas recentium criminum ab actu praesenti in duabus septimanis iuxta constitutionem Regni, ut iuris est, peremptorium praefigendo et conservando, vigore praesentis motionis terminique conservationi[?] et Acta[?]. Ex Actis Castrensibus Lucoviensibus [?] correxit Czelinsk[?] [parafa] Albertus Olendski[?] Vicecapitaneus et Iudex Cas[?] offi[?] Lucov[?] manu propria [niżej, inną ręką, bardzo kursywnie: notatki trybunalskie, ok. 9 wierszy z kreskami — nieczytelne; wyróżnia się tylko „Agit[?]”] [u dołu, jeszcze inną ręką, po polsku: „[?] wypadła[?] w [?] … 1633”]

Przekład

Działo się w dworze królewskim łukowskim, na rokach sądowych, w najbliższy wtorek po święcie św. Wawrzyńca Męczennika, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego pierwszego. Na dzisiejszym zwykłym terminie, z wpisu terminu prawnie przypadającego i wypadającego, niżej opisana strona powodowa przedłożyła sądownie przed niniejszym starościńskim sądem grodzkim łukowskim przeciw niżej wymienionemu pozwanemu kopię swego pozwu tej treści. Erazm Domaszowski Widlicka[?], koniuszy koronny, starosta łukowski itd. Tobie, Urodzonemu Stanisławowi Pogonowskiemu Sesudlikowi[?], przebywającemu w Pogonowie, jeśli jesteś osiadły — jako osiadłemu, a jeśli nie — jako nieosiadłemu, wspólnikowi Pracowitego Pawła Safranka z Golicze, succ[?] poddanego Urodzonego Szymona Gniewosza, za swój występek oddanego na ostateczną karę, przez tegoż Pracowitego Pawła Safranka na mękach wskazanemu i ogłoszonemu jako jego wspólnik, z osoby i ze wszystkich twoich dóbr, mocą królewską i naszej władzy starościńskiej nakazujemy, abyś na rokach sądowych w najbliższy wtorek po niedzieli Cantate, które mają się odbyć w dworze królewskim łukowskim, a gdyby te nie doszły — na innych najbliższych, na wniosek instygatora naszego starościńskiego sądu grodzkiego łukowskiego, a także jego donosiciela (delatora), Urodzonego Jana Grodzickiego Jarosika, osobiście i zawicie stanął; ten cię, dochodząc[?] według praw Królestwa, pozywa o rozciągnięcie na ciebie i na wszystkie twoje dobra kar prawnych przez ciebie zasłużonych za to, że ty wraz z wyżej wspomnianym Pracowitym Pawłem Safrankiem, twoim głównym sprawcą, przez którego zostałeś wskazany, temuż donosicielowi dwa konie, klacz [?] i źrebię na polach wsi Grodzisko i na pastwiskach[?] kradzieżą zabrałeś i te wraz z wyżej wspomnianym głównym sprawcą na swój pożytek obróciłeś, przez co w kary prawne wpadłeś i popadłeś, o których orzeczenie przeciw tobie jesteś pozywany. Masz na powyższe sądownie odpowiedzieć. Dan w dworze królewskim łukowskim w najbliższy poniedziałek po niedzieli Jubilate, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego pierwszego. A po swoim przedłożeniu uczynionym w powyższy sposób, po wykazaniu stronie pozwanej prawnego terminu i sprawdzeniu treści swego pozwu, strona powodowa żądała, aby pozwanego zmuszono do odpowiedzi sądowej. Strona pozwana tak staje i broni się wspomnianemu powodowi, z zachowaniem i zastrzeżeniem sobie wszystkich praw. Tak się tłumaczy, że on, nie wiedząc jakim sposobem obwiniony, mając dobra p[?]syniem[?] przynależące — nie mógł i inaczej go zażyć[?], aby mu te dobra sprzedał; nie chciał ten człowiek; niesłusznie oskarżony i namówiony[?] w tego jakiegoś Safranka, aby tego ubogiego człowieka pomówił za to, że mu nie chciał sprzedać dóbr i siedliska, choć on jako ubogi człowiek nie był podejrzany, czego nigdy w rzeczywistości nie było; a tego Safranka namówili, aby tego pozwanego wskazał, i tak też uczynił. Ale on, jako mąż dobrej sławy, oczyszczając się, żądał, aby według statutu Królestwa nałożono jemu samemu oczyszczenie przysięgą, a na powoda orzeczono karę odwetu, zastrzegając sobie w pełnej mocy dobrodziejstwa prawa i [te, które należy zastrzec[?]]. Strona powodowa oświadczyła niniejszemu sądowi, że jest bliższa do przeprowadzenia dowodu niż pozwany do oczyszczenia się, ponieważ pozwany został wskazany przez Pracowitego Safarka[?], swego głównego sprawcę, czego dowodzi autentyczny dokument; a choćby nawet został dopuszczony do oczyszczenia się, to jednak według statutu powinien oczyścić się nie sam, lecz z sześcioma świadkami równymi sobie urodzeniem. Po takich oświadczeniach żądała, aby ją dopuszczono do dowodu, z zachowaniem środków prawnych. Niniejszy starościński sąd grodzki łukowski, któremu przewodniczył Wielmożny Erazm Domaszowski Widlicka[?], koniuszy koronny, starosta łukowski itd., wysłuchawszy sporów obu stron prowadzonych osobiście przed nim, zważywszy, że tenże pozwany [?] o tego rodzaju przestępstwo kradzieży wcześniej nie był obwiniany, przeto dopuszcza go jako męża dobrej sławy do przysięgi i postanowił, aby tenże pozwany sam jeden oczyścił się przysięgą cielesną z treści pozwu powoda, przy pomocy Boga i świętej męki Jezusa Chrystusa sua[?], i to niezwłocznie; do wypowiedzenia roty tej przysięgi tenże sąd przydał i wyznaczył któregokolwiek woźnego. Od tego wyroku strona powodowa, jako od nieuzyskanej sprawiedliwości, od tegoż i wraz z tymże wyżej wspomnianym Wielmożnym Erazmem Domaszowskim Widlicą, koniuszym koronnym, starostą łukowskim itd., sędzią tej sprawy, na zwyczajne sądy generalne Trybunału Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Pawła Dołęgę z Domaszowniczy, należycie, jak prawo każe, apelowała. Na tę apelację wspomniany Wielmożny Erazm Domaszowski, starosta tutejszy, zezwolił i wniesioną przyjął, wyznaczając i zachowując obu wspomnianym stronom termin zawity — do obrony (oczyszczenia) swego wyroku, a do prowadzenia i kontynuowania wspomnianej apelacji oraz dalszego postępowania z prawa w tej sprawie przed sobą na wspomnianych sądach Trybunału Koronnego Lubelskiego, między sprawami świeżych zbrodni, w dwóch tygodniach od niniejszej czynności, zgodnie z konstytucją Królestwa, jak prawo każe — mocą niniejszej apelacji i dla zachowania terminu[?] et Acta[?]. Z akt grodzkich łukowskich [?] poprawił Czelinsk[?]. Wojciech Olendski[?], wicestarosta i sędzia [?] łukowski[?], ręką własną. [Pod spodem nieczytelne notatki trybunalskie; u dołu polska notatka: „[?] wypadła[?] w [?] … 1633”.]

Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.

Strony rękopisu

463/65, s. 1
1

Skany w serwisie Szukaj w Archiwach

Ten zapis w opracowaniu — z wyszukiwarką, powiązaniami osób i zapisami sąsiednimi