Wpis z ekstraktów łukowskich Trybunału Koronnego Lubelskiego
462/62
7 V 1737 przed grodem łukowskim Dominik Goździński[?], burgrabia ziemi czerskiej, ekonom i pełnomocnik dóbr Wiśniów Marianny z Potkostowskich[?] Leszczyńskiej, wojewodziny kaliskiej, manifestuje przeciw komisarzom ziemi łukowskiej Ludwikowi Jezierskiemu, podkomorzemu lubelskiemu, i Zygmuntowi Jastrzębskiemu, wojskiemu żytomierskiemu, ich egzaktorowi Karolowi Stoczeckiemu[?] oraz Michałowi i Józefowi Wiasckowskim[?]. Zarzuca im, że wymuszali podatek łanowy z dóbr Wiśniów bez laudum województwa lubelskiego i nie według taryfy, mimo że sąsiednie dobra księcia i obywateli ziemi łukowskiej go nie płaciły. Nasłani ludzie rozpędzili pasterzy i zabrali poddanym z dóbr Czachy[?] trzy pary wołów roboczych, które zaprowadzili do wsi Sernów[?], a potem dalej (dalszy ciąg na kartach, których tu nie odczytano).
Czynność
manifestatio
Data
7 V 1737
Miejsce
dwór królewski w Łukowie (Curia Regalis Lucoviensis), akta grodzkie starościńskie łukowskie
Jednostka archiwalna
35/16/0/3.10/462 — Ekstrakt z akt sądów grodzkich łukowskich z lat 1730–1793
Osoby w akcie
Osoba
Rola w akcie
Powiązania
Miejscowość
Stan i uwagi
Dominik Gozdziński
strona (manifestujący), pełnomocnik
ekonom i pełnomocnik Marianny Leszczyńskiej
Wiśniów (Wisniow) — dobra, którymi zarządza
szlachcic (Urodzony); burgrabia ziemi czerskiej
Marianna z Potkostowskich[?] Leszczyńska
strona (mocodawczyni)
mocodawczyni Dominika Goździńskiego[?]
Wiśniów (Wisniow), dobra z przynależnościami
Jaśnie Wielmożna (Illustris et Magnifica); wojewodzina kaliska
Ludwik Jezierski
strona (pozwany)
Wielmożny (Magnificus); podkomorzy ziemski lubelski; komisarz ziemi łukowskiej
Zygmunt Jastrzębski
strona (pozwany)
Wielmożny (Magnificus); wojski żytomierski; komisarz ziemi łukowskiej
Karol Stoczecki[?]
strona (pozwany)
egzaktor (poborca) komisarzy Jezierskiego i Jastrzębskiego
szlachcic (Urodzony)
Michał Miastkowski
strona (pozwany)
szlachcic (Nobilis)
Józef Miastkowski
strona (pozwany)
szlachcic (Nobilis)
Transkrypcja
[s. 62]
Actum in Curia Regali Lucoviensi, Feria Tertia post Dominicam Misericordiae proxima, Anno Domini Millesimo Septingentesimo Trigesimo Septimo.
Ad Officium et Acta praesentia Castrensia Capitanealia Lucoviensia personaliter veniens Generosus Dominicus Goździński[?] Burgrabius Terrae Czernensis, Bonorum Wisniow cum attinentiis Illustris et Magnificae Mariannae de Potkostowskie[?] Leszczynska Pallatinae Calissiensis Oeconomus et Plenipotens, Suo et ejusdem Illustris Magnificae Principalissae Suae nomine [?] et contra Magnificos Ludovicum Jezierski Camerarium Terrestrem Lublinensem et Sigismundum Jastrzębski Venatorem Żytomiriensem Commissarios Terrae Lucoviensis, tum Generosos Carolum Stoczecki[?] Exactorem eorumque Magnificorum Commissariorum atque Nobiles Michaelem et Josephum Wiasckowskie[?] aliosque Famulos de nominibus et cognominibus ignotos solennissimam gravi cum sui querimonia, adhaerendo anterioribus Protestationibus et Manifestationibus, infert Manifestationem ex eo: Quia ipsi videndo Rempublicam uti sub tempus Interregni orphanam esse, privata authoritate et praecipue Magnificus Jezierski aliquoties Bona Wisniow Possessioni Illustris Magnificae Principalissae subjecta superaggrediendo, ibidemque se Manifestantem ad exsolvendam Contributionem de laneis (: verbis asperis tractando :) omnino stimulavit, Bonaque praefata executione forti[?] oppressit. Damnumque per exequentes non modicum
[s. 63L]
causavit, solutionemque ejusdem Contributionis lanealis, non reproducto Laudo Palatinatus Lublinensis seu nullo protunc habito justo Instrumento vel Jure petendi, a se Manifestante et non secundum Taryffam, sed secundum libitum sui instantanee extorquere voluit. Videns quoque Manifestans, quod alia Bona in contiguitate exstantia tam Celsissimi Principis quam etiam et Incolarum Terrae Lucoviensis praemissam solutionem seu contributionem exsolvere nolunt, imo recusant, Manifestansque aliquod interstitium temporis ab eodem Magnifico Jezierski expectari (: hac etiam conditione: siquidem alia Bona in vicinitate exstantia praemissam contributionem exsolvent, hoc tempore et ego exsolvam :) petiit. Non attentaque praemissa expostulatione et ratione praenominatus Magnificus Jezierski, imo majora majoribus addendo et accumulando omniaque vilipendendo, ausus est temereque praesumpsit in fundum sui Manifestantis Illustris Magnificae Principalissae Suae eosdem Generosos Exactores et Nobiles Wiasckowskie[?] cum aliis asseclis superimmittere, qui superimmissi Pastores gregem seu pecora in pascuis suis assuetis pascentes sub praetextu militum concutere et captivare voluerunt, et a praefatis pecoribus praenominatos Pastores disperserunt, tunc temporis propria authoritate violentoque modo boum tria paria laboratilium laboriosis subditis de Bonis Czachy[?] acceperunt, et ad villam Sernow[?] conduxerunt, ac post ad Forestam[?] adduxerunt, et ad libitum sui per Scabinos Lucovienses ta[…]
Przekład
Działo się w dworze królewskim łukowskim, we wtorek najbliższy po niedzieli Misericordia, roku Pańskiego tysiąc siedemset trzydziestego siódmego.
Przybywszy osobiście do urzędu i niniejszych akt grodzkich starościńskich łukowskich, Urodzony Dominik Goździński[?], burgrabia ziemi czerskiej, ekonom i pełnomocnik dóbr Wiśniów z przynależnościami Jaśnie Wielmożnej Marianny z Potkostowskich[?] Leszczyńskiej, wojewodziny kaliskiej, swoim i tejże Jaśnie Wielmożnej swojej mocodawczyni imieniem [?], a przeciwko Wielmożnym Ludwikowi Jezierskiemu, podkomorzemu ziemskiemu lubelskiemu, i Zygmuntowi Jastrzębskiemu, wojskiemu żytomierskiemu, komisarzom ziemi łukowskiej, tudzież Urodzonemu Karolowi Stoczeckiemu[?], egzaktorowi tychże Wielmożnych komisarzy, oraz Szlachetnym Michałowi i Józefowi Wiasckowskim[?] i innym sługom z imion i nazwisk nieznanym, uroczystą, z ciężką swoją skargą, przyłączając się do wcześniejszych protestacji i manifestacji, wnosi manifestację z tego powodu: że oni, widząc Rzeczpospolitą jakby w czasie bezkrólewia osieroconą, z prywatnej władzy, a zwłaszcza Wielmożny Jezierski, kilkakrotnie najeżdżając dobra Wiśniów, podległe posiadaniu Jaśnie Wielmożnej mocodawczyni, i tamże jego, manifestującego, do zapłacenia podatku z łanów (traktując go szorstkimi słowami) całkowicie przynaglał, a wspomniane dobra egzekucją silną[?] uciskał. Niemałą zaś szkodę przez egzekutorów sprawił, a zapłatę tegoż podatku łanowego — nie okazawszy laudum województwa lubelskiego albo nie mając wówczas żadnego słusznego dokumentu lub prawa do żądania — od niego, manifestującego, i to nie według taryfy, lecz według swego upodobania, natychmiast wymusić chciał. Widząc też manifestujący, że inne dobra leżące w sąsiedztwie, tak Jaśnie Oświeconego Księcia, jak i obywateli ziemi łukowskiej, wspomnianej zapłaty, czyli podatku, płacić nie chcą, a nawet odmawiają, manifestujący poprosił, by tenże Wielmożny Jezierski poczekał pewien czas (z tym także warunkiem: skoro inne dobra leżące w sąsiedztwie wspomniany podatek zapłacą, w tym czasie i ja zapłacę). Nie zważając na wspomnianą prośbę i rację, wymieniony Wielmożny Jezierski, owszem, dodając i gromadząc większe krzywdy do większych i wszystko lekceważąc, odważył się i zuchwale ośmielił nasłać na grunt Jaśnie Wielmożnej mocodawczyni swego manifestującego tychże Urodzonych egzaktorów i Szlachetnych Wiasckowskich[?] z innymi poplecznikami; ci zaś, nasłani, pasterzy pasących stado, czyli bydło, na swych zwykłych pastwiskach chcieli pod pozorem żołnierzy poszarpać i pojmać, i wymienionych pasterzy od wspomnianego bydła rozpędzili; wtedy własną władzą i gwałtownym sposobem zabrali pracowitym poddanym z dóbr Czachy[?] trzy pary wołów roboczych i zaprowadzili je do wsi Sernów[?], a potem doprowadzili do [?], i według swego upodobania przez ławników łukowskich ta[…]