460/244P

[s. 244P] (dawna paginacja 289; u góry późniejszy dopisek ołówkiem: „gród Łuków 1664”; obok znak „Ex”) Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda post festum Conversionis Sancti Pauli Apostoli proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Quarto. In Termino hodierno conservato ex scriptione[?] Termini progressi[?] ipsis [?] praesentis[?] legitime provenientis et incidentis. Proponit [?] coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi Officio infrascripta pars Actorea contra[?] infranotatos [?] Citatos ex Copia citationis suae Literas[?], cuius tenor is est qui sequitur et quidem talis: Stanislaus Domaszewski [?] Lucoviensis [?], vobis Generosis Alberto Chorecki et Hedwigi Nohowska[?] coniugibus legitimis in hac Causa indivisim[?], [s. 245L] (dawna paginacja 290) [?] Andreae et Nicolao Zwolskiis[?], olim Generosi Laurentii Zwolski filiis et successoribus legitimis, in quantum ad Causam praesentem pertinere videatur, de bonis vestris [?] [?] vigore Iuris et nostra Capitaneali, qua in hac parte fungimur, authoritate ex Officio nostro mandamus[?], quatenus coram Officio nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in Terminis Querelarum seu Iudiciis Castrensibus feria secunda post Dominicam Iubilate proxime ventura in Curia Regali Lucoviensi celebrandis vel his deficientibus in aliis tunc subsequentibus proximis ad Instantiam Instigatoris Officii nostri, accusatoris[?] delatoris Generosi Mariani[?] Roy[?]ski pro se et [?] compareatis[?]. Qui vos manentes in mariti[?] vel [?] [?] coniugata[?], minores vero cum tutoribus naturalibus et dativis assistentia Citat[?] pro [?] [?] subditorum[?] Legibus Regni sancitis inhaerendo[?] obductionem[?] vulnerum et relationem Ministerialis et [?] coram Actis praesentibus Capitanealibus [s. 245P] (dawna paginacja 291) Castrensibus Lucoviensibus obductorum[?] atque [?] Legibus Regni, pro eo quatenus vos Laboriosos Mathiam, Gregorium et Joannem Swidry, Paulum, Stanislaum et Laurentium Varpasy[?], Petrum Drechota, Paulum Sala, Joannem Gaspar, Mathiam Jacobi, Joannem Jankowey et Paulum Jakubowey de villa Predlicka[?] possessionis vestrae, cum Alberto Woyszkowski[?] incola[?] Rabat[?], Paulo Mysz[?], Mathia Kibul[?] et Paulo Grzech violentis et tumultuosis comparticipibus et complicibus de villa Siarnow[?] Regalis et possessionis vestrae, qui subditi tempore in obductione et protestatione notato [?] [?] poenis Legibus Regni descriptis[?] contra praedones viarum publicarum atque invasores violentos bonorum tenere [?] imo ea sibi licere putaverint[?], iussu et mandato vestro super bona Regalis villae Siarnow[?] [s. 246L] (dawna paginacja 292) sorteque delatoris propria[?] [?] violenter cum Curribus, securibus, bobus iunctis praesentaneis[?] subditis de villa Siedliska[?] in quercetum et tumultuarie superinequitarunt[?] et nihilominus multas arbores quercineas, betulineas et pinaceas, pro varia necessitate domestica valentes, videlicet pro palis, rotis[?], phalangis apta ac pro foco necessarias, exciderunt et in domos mansionum[?] tam suas quam et Dominorum suorum devexerunt usuique suo converterunt; cumque unus inculpatus in bona [?] [?] vice[?] famuli Sutoris de Siedliska[?] et eundem currum cum lignis receperunt[?] et in domum suam in[?] [?] sibi reducere curarent, alii subditi de villa Siarnow[?] superius notati ex informatione Dominorum suorum illico iam ad id praeparati currum eundem cum lignis [?] [s. 246P] (dawna paginacja 293) violenter receperunt, delatorem contemptibus et verbis probrosis dishonorarunt et subditos vulneribus multis in variis eorundem membris affecerunt aliasque violentas oppressiones et contemptus fecerunt. Quo tali suo temerario progressu pacem et securitatem viarum publicarum ac bonorum Legibus Regni sancitam infringendo[?] delatorem violarunt[?] poenasque pro qualitate excessus promeruerunt. Coram Officio nostro Capitaneali Castri [?] [?] in quantum vos [?] neglexeritis, [?] vos poenis condignis puniri et procedi[?] [?] [?] nostro [?] [?] altius[?] et offerre[?] [?] [plama atramentu] Datum[?] in Curia Regali Lucoviensi feria sexta post Dominicam Conductus Paschae proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Tertio. Et post propositionem suam modo[?] praemisso[?] facta deductione[?] [?] [s. 247L] (dawna paginacja 294) Citatos legitime de Termino, actione terminique Citationis suae verificatis, petiit pars Actorea Citatam partem ad offertam[?] responsionem compelli. Citata pars, salvis sibi Iuris beneficiis in toto praecustoditis, statim firmiter circa productionem in medium Officii praesentis Legis publicae verbis[?] Statuti Herburti: licet sibi quid ad repositionem veri infirmitatis Nuncii [?] Terrestris bene possessionati alicuius Gregorii Durski, cui minime nunciatum[?] sibi quid per Citatos moderna[?] commissum erat, dilatio eiusdem veri infirmitatis ad proximos Terminos Querelarum concessa erat, verum quoniam in Termino praesenti[?] Iudicii[?] per Citatum[?] ille[?] citatus[?] comparuit, qui pro tunc circa agitationem huius Causae et affectationem per eum quasi reponentem[?] dilationis veri [s. 247P] (dawna paginacja 295) infirmitatis pro tunc Leopoli circa expeditionem negotiorum suorum commorabatur et nullatenus tempore tunc[?] non celebrationis[?] Iudiciorum Terminorumque Querelarum Officii praesentis ad attentandam[?] Causam praesentem adire poterat, neque Citato[?] reponendi[?] dilationem veri infirmitatis suae affectare commiserat; ideo adhaerens Statuto Regni Herburti in idem[?] Citata[?] declaravit et obtulit se evasurum iuramento corporali in eam Iuramenti rotham: Quia Citatus[?] alicui Gregorio Durski in Causa praesenti dilationem veri infirmitatis reponere non commisit. Ad quod praestandum iuramentum petiit ab Officio praesenti Ministerialem Regni Generalem addi, ad [?] Iuramenti rotham suprascriptam [?] deputari, reformatione de iure reservata[?]. [s. 248L] (s. 296) Actorea pars contra officio[?] Generali[?] [?] stans et munita, Generalis[?] promovens allegavit et officio deduxit non posse citatam partem cadere corporali iudicio, sufficienter[?] non commissionem[?] repositae verae infirmitatis, nam[?] demonstrans citatus, reponens infirmitatem, non sunt[?] [?] aliquid simplex, cuius Acta ex officio [?] abnegari ex beneficio iuris possunt, sed [?] demonstrans[?] privilegiatus Actis Generalis[?] [?] ad omnes [?] litteras [?] defenderet[?] [?] et promoveret[?] [?] officio[?] [?] ad Terminum repositae infirmitatis se sistit et comparuit, ac quidem non tenetur[?]. Acta ipsa et procuratoria defensionis abnegari possunt; citatus enim demonstrans non quo scriptum est, et est commissarius[?] ac mandatarius[?] [s. 248P] (s. 297) publicus[?] sui principalis, repraesentans mentem et voluntatem Domini sui, et supplicavit[?] ipsi Acta Iudicii, partem principalem abnegans, quae authoritati iudicatorum[?] et [?] secundum leges suas[?] [?] esset potius iudicii; ex inspectione [?] ipsiusque partis collusio et illusio [?] est. Quotquot enim sunt generales causae inter partes moventes, exceptae[?] et iudicialiter prolatae, semper[?] erat et est ordinarius [?] moventes; reponens citata pars et ad ipsius comparitionem controversias [?] sententiandum est, nec publicis[?] sui displicuit probatio ex hisce monimentis et Actis provocatoribus[?]; demum ad plenam comparitionem reponens confecit[?] confirmandae[?] memoriae acceptandae[?], si pars citata non infirmabatur, quod allegat ut quidem [s. 249L] (s. 298) non comparuit Actis anterioris evasionis iuratoriae, ad quod se bene praeoccuparat[?], in Termino conservato[?] non satisfecit. Ex his itaque rationibus citatum in toto (de iure salvis reservatis) non posse evadere commissionem requisitae infirmitatis, sed sunt vere et fideliter confirmabatur. Necnon Terminum, ex quo processit dilatio infirmitatis, comparere potuit eidemque satisfacere, quod iuramentum verae infirmitatis quamvis[?] venit pars citata[?] [?] omnes iudiciis agnovit[?], se nequaquam infirmasse[?] ex inde[?] [?] succubuisse[?] statutionis idque [?] [?] ex [?] iuris debitae parti satisfecisse tenet[?]. Officium Generale[?] Capitaneale Castrense Lucoviense, [?] partium[?] [?] utriusque[?], Actoris[?] [?] citati [?] [?] [s. 249P] (s. 299) per [?] Albertum Chorecki[?] suo et alterius[?] nomine [?] [?] examinatam[?], quoniam citatus habuit se ad examinationem[?] iuratoriam[?], quod in castro[?] Generosi nobilis Gregorii Durski dilationem verae infirmitatis reponere non commisit, ideo decernit officium hoc iudiciale[?] Capitaneale Castrense Lucoviense, ut citatus cadat corporali iudicio in [?] [?], quia praefato nobili Gregorio Durski in causa[?] Generali[?] dilationem verae infirmitatis reponere non commisit, idque in instantia[?] [?] cum duobus testibus sibi in genere similibus. Quo decreto pars actorea pro iudicio non suscepto ab eodem [?] eodem [?] [?] Celinski Subiudice[?] [?] et Vicecapitaneo[?] Castri Lucoviensis [?] huius Iudicii ad Iudicium Ordinarium Tribunalis[?] Generalis[?] Regni Lublinensis [kleks] Ministeriali Regni Generali Provido[?] Bartholomaeo Markowicz delato [s. 250L] (s. 300) modo ut iuris est movit. Cuius motionem [?] Generosus Subiudex[?] [?] et Vicecapitaneus Castri Lucoviensis debite et cum[?] [?] interpositione[?] suscepit, partibus superassignavit[?] utrique Terminum ex [?] [?] suis[?] [?] [?] et continuationem[?] [?] [?] ad iure ulteriorem[?] [?] [?] [?] se procedendi[?] in [?] Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis nunc[?] [?], et quando causa Generosi[?] ex Regestro publico [?] competenter[?] [?] Palatinatus[?] Lublinensis et Actis[?] Lucoviensibus ad iudicialem vocationem[?] [?] inciderit, ut iuris est, peremptorie[?] [?] [?] [?] [?] Terminus[?] conservationis[?] ex iure[?] [?] [?] [?] Actor contra reponentem[?] [?] Gregorium (kustosz: Dur-) [s. 250P] (s. 301) Durski nuntium infirmitatis citati, a quo nihil habens in commissione dilationis verae infirmitatis suo principali iniunctus est reponere. Ex Actis Castrensibus Lucoviensibus [?] [pieczęć] Stanislaus Celinski Subiudex [?] [?] et [?] (nazwisko w podpisie odczytane ze 0251) Correxit Radzikowski manu propria (dolna część s. 301 pusta, przebija pismo z drugiej strony karty)

Działo się na zamku królewskim w Łukowie, na terminach urzędowych, czyli roczkach (querelarum), w najbliższy poniedziałek po święcie Nawrócenia św. Pawła Apostoła, roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego czwartego. Na dzisiejszym terminie, zachowanym z zapisu[?] poprzedniego[?] terminu, [w sprawie] [?] niniejszej[?] prawnie przypadającej i wypadającej. Przedstawia [?] przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim niżej wymieniona strona powodowa przeciw[?] niżej zapisanym [?] pozwanym, z kopii swego pozwu, pismo[?], którego treść jest następująca i właśnie taka: Stanisław Domaszewski, [?] łukowski [?], wam, Urodzonym Wojciechowi Choreckiemu i Jadwidze Nohowskiej[?], małżonkom prawowitym, w tej sprawie niepodzielnie[?], [?] Andrzejowi i Mikołajowi Zwolskim[?], synom i prawowitym następcom zmarłego Urodzonego Wawrzyńca Zwolskiego, o ile to dotyczy niniejszej sprawy, z dóbr waszych [?] [?], mocą prawa i naszej starościńskiej władzy, którą w tej mierze sprawujemy, z naszego urzędu nakazujemy[?], abyście przed naszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim na roczkach, czyli sądach grodzkich, w najbliższy poniedziałek po niedzieli Iubilate, na zamku królewskim w Łukowie odprawianych, albo — gdyby te nie doszły — na innych najbliższych po nich następujących, na wniosek instygatora naszego urzędu, oskarżyciela[?], [i] donosiciela (delatora) Urodzonego Mariana[?] Roj[?]skiego za siebie i [?] stanęli[?]. Którzy z was, pozostając w [?] męża[?] lub [?], zamężna[?], małoletni zaś wraz z opiekunami przyrodzonymi i danymi, z asystencją pozwan[?] za [?] [?] poddanych[?] trzymając się[?] praw Królestwa ustanowionych, oględzin[?] ran i zeznania woźnego oraz [?] przed niniejszymi aktami starościńskimi grodzkimi łukowskimi oględzin[?] i [?] praw Królestwa, za to, że wy, Pracowitych: Macieja, Grzegorza i Jana Swidry, Pawła, Stanisława i Wawrzyńca Varpasy[?], Piotra Drechotę[?], Pawła Salę[?], Jana Gaspra[?], Macieja Jacobi, Jana Jankowej i Pawła Jakubowej ze wsi Predlicka[?], waszej posiadłości, wraz z Wojciechem Woyszkowskim[?], mieszkańcem[?] Rabat[?], Pawłem Myszem[?], Maciejem Kibulem[?] i Pawłem Grzechem[?], gwałtownymi i burzliwymi współuczestnikami i wspólnikami ze wsi królewskiej Siarnów[?], waszej posiadłości — którzy to poddani w czasie zapisanym w oględzinach i proteście, [?] [?], kar opisanych w prawach Królestwa przeciw rozbójnikom na drogach publicznych i gwałtownym najeźdźcom dóbr [?] się [?], przeciwnie, sądząc, że to im wolno — z waszego rozkazu i polecenia na dobra królewskiej wsi Siarnów[?] i na własny dział[?] donosiciela [?] gwałtownie, z wozami, siekierami, z wołami zaprzężonymi, [razem z] obecnymi[?] poddanymi ze wsi Siedliska[?], do dąbrowy i burzliwie najechali, i mimo to wiele drzew dębowych, brzozowych i sosnowych, przydatnych do różnych potrzeb domowych, mianowicie zdatnych na pale, koła[?], drągi (phalangae), a także potrzebnych na opał, wycięli i do domów [zabudowań][?] tak swoich, jak i panów swoich wywieźli i na swój użytek obrócili; a gdy jeden obwiniony w dobrach [?] [?] w miejsce[?] czeladnika szewca z Siedlisk[?] i ten sam wóz z drewnem odebrali[?] i do swego domu [?] odprowadzić się starali, inni poddani ze wsi Siarnów[?], wyżej wymienieni, z poduszczenia swoich panów, natychmiast już do tego przygotowani, ten sam wóz z drewnem [?] gwałtownie odebrali, donosiciela zniewagami i obelżywymi słowami zhańbili, a poddanych wieloma ranami na różnych członkach ich ciała obłożyli i inne gwałtowne uciski i zniewagi wyrządzili. Takim swoim zuchwałym postępkiem, łamiąc[?] pokój i bezpieczeństwo dróg publicznych i dóbr, ustanowione prawami Królestwa, donosiciela pokrzywdzili[?] i zasłużyli na kary stosownie do rodzaju wykroczenia. Przed naszym urzędem starościńskim grodzkim [?] [?] — o ile wy [?] zaniedbacie, [?] że będziecie ukarani karami należnymi i [że] postąpi się[?] [?] [?] naszym [?] [?] dalej[?] i ofiarować[?] [?]. Dan[?] na zamku królewskim w Łukowie w najbliższy piątek po niedzieli Przewodniej (Conductus Paschae), roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego trzeciego. A po swoim wystąpieniu w sposób wyżej[?] podany, przeprowadziwszy wykazanie[?] [?] pozwanych prawnie co do terminu, a powództwo i termin swego pozwu sprawdziwszy, strona powodowa żądała, aby stronę pozwaną zmuszono do podjętej[?] odpowiedzi. Strona pozwana, zachowawszy sobie w całości dobrodziejstwa prawa, natychmiast stanowczo co do przedstawienia przed niniejszym urzędem prawa publicznego, słowami[?] Statutu Herburta: choć cokolwiek do wniesienia [usprawiedliwienia] prawdziwej choroby (dylacji „veri infirmitatis”) przez nuncjusza [?] ziemskiego, dobrze osiadłego, niejakiego Grzegorza Durskiego, któremu wcale nie oznajmiono[?], że cokolwiek zostało mu przez pozwanych obecnie[?] zlecone, odroczenie z powodu tejże prawdziwej choroby do najbliższych roczków było przyznane, jednak ponieważ na niniejszym[?] terminie sądu[?] przez pozwanego[?] tamten[?] pozwany[?] stanął, który wówczas co do prowadzenia tej sprawy i zabiegania przez niego jakby wnoszącego[?] odroczenie z powodu prawdziwej choroby — przebywał wtedy we Lwowie w sprawie załatwienia swoich interesów i w żaden sposób w czasie, gdy wtedy[?] nie odbywały się[?] sądy i roczki niniejszego urzędu, nie mógł przystąpić do podjęcia[?] niniejszej sprawy, ani też nie zlecił pozwanemu[?] wniesienia[?] odroczenia z powodu swojej prawdziwej choroby; przeto, trzymając się Statutu Królestwa Herburta, w tymże[?] strona pozwana[?] oświadczyła i zaofiarowała, że oczyści się przysięgą cielesną według tej roty przysięgi: Że pozwany[?] niejakiemu Grzegorzowi Durskiemu nie zlecił w niniejszej sprawie wnosić odroczenia z powodu prawdziwej choroby. Do złożenia tej przysięgi żądała od niniejszego urzędu, aby dodano woźnego generalnego koronnego [i] wyznaczono [go] do [?] wyżej zapisanej roty przysięgi [?], z zastrzeżeniem poprawy według prawa[?]. [s. 248L] Strona powodowa przeciw urzędowi[?] generalnemu[?] [?] stojąca i umocniona, generalny[?] popierający [sprawę] twierdził i urzędowi wywodził, że strona pozwana nie może przepaść na sądzie cielesnym[?], wystarczająco[?] nie [złożywszy] polecenia[?] złożonej prawdziwej choroby, albowiem[?] wykazując pozwany, składając chorobę, nie są[?] [?] coś prostego, którego akta z urzędu [?] mogą być zaprzeczone z dobrodziejstwa prawa, lecz [?] wykazując[?] uprzywilejowany aktami generalnymi[?] [?] do wszystkich [?] listów [?] bronił[?] [?] i popierał[?] [?] urzędowi[?] [?] na termin złożonej choroby staje i stawił się, a wszakże nie jest obowiązany[?]. Same akta i [akty] pełnomocnicze obrony mogą być zaprzeczone; pozwany bowiem wykazując nie to, co napisano, jest też komisarzem[?] i mandatariuszem[?] [s. 248P] publicznym[?] swego mocodawcy, reprezentując myśl i wolę swego pana, i błagał[?] same akta sądu, zaprzeczając stronę główną, która powadze osądzonych[?] i [?] według swoich praw[?] [?] byłoby raczej sądu; z oględzin [?] i tej strony zmowa i oszukaństwo [?] jest. Ile bowiem jest spraw generalnych między stronami wszczynającymi, wyjętych[?] i sądownie wydanych, zawsze[?] był i jest zwyczajny [?] wszczynający; składając strona pozwana i do jej stawiennictwa spory [?] ma być wyrokowane, i nie nie podobał się publicznym[?] jego dowód z tych dokumentów i akt wzywających[?]; wreszcie do pełnego stawiennictwa składając sporządził[?] do zatwierdzenia[?] pamięci do przyjęcia[?], jeśli strona pozwana nie była chora, co twierdzi, że wprawdzie [s. 249L] nie stawiła się do akt wcześniejszego uchylenia się przysięgą, do czego się dobrze uprzedziła[?], w terminie zachowanym[?] nie uczyniła zadość. Z tych więc racji pozwany w całości (z zachowaniem z prawa zastrzeżeń) nie może uniknąć polecenia wymaganej choroby, lecz są prawdziwie i wiernie — było potwierdzane. Także na termin, z którego wyszła zwłoka z powodu choroby, mógł się stawić i uczynić mu zadość, że przysięgę prawdziwej choroby, chociaż[?] przyszła strona pozwana, [?] wszystkie w sądach uznała[?], że wcale nie chorował[?], stąd[?] [?] uległ[?] stawienia, i to [?] [?] z [?] prawa należnej stronie zadość uczynić obowiązany jest[?]. Urząd generalny[?] starościński grodzki łukowski, [?] stron[?] [?] obu[?], powoda[?] [?] pozwanego [?] [?] [s. 249P] przez [?] Wojciecha Choreckiego[?] w imieniu swoim i drugiego[?] [?] [?] zbadaną[?], ponieważ pozwany stawił się do zbadania[?] przysięgą[?], że w grodzie[?] Urodzonemu szlachetnemu Grzegorzowi Durskiemu zwłoki z powodu prawdziwej choroby złożenia nie polecił, przeto urząd ten sądowy[?] starościński grodzki łukowski stanowi, aby pozwany przepadł na sądzie cielesnym w [?] [?], ponieważ wspomnianemu szlachetnemu Grzegorzowi Durskiemu w sprawie[?] generalnej[?] zwłoki z powodu prawdziwej choroby złożenia nie polecił, i to w instancji[?] [?] z dwoma świadkami sobie równymi stanem. Od którego to dekretu strona powodowa, jako od sądu nieprzyjętego, od tegoż [?] tegoż [?] [?] Celińskiego, podsędka[?] [?] i wicestarosty[?] grodu łukowskiego, [?] tego sądu, do sądu zwyczajnego Trybunału[?] Generalnego[?] Koronnego Lubelskiego, [przez] opatrznego[?] Bartłomieja Markowicza, woźnego generalnego Koronnego, doniesionym [s. 250L] sposobem, jak prawo nakazuje, [apelację] wniosła. Które to wniesienie [?] Urodzony podsędek[?] [?] i wicestarosta grodu łukowskiego należycie i z [?] wniesieniem[?] przyjął, wyznaczył obu stronom termin z [?] [?] swoim[?] [?] [?] i ciągłość[?] [?] [?] do dalszego[?] prawa [?] [?] [?] postępowania[?] w [?] sądach zwyczajnych generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego teraz[?] [?], i gdy sprawa Urodzonego[?] z rejestru publicznego [?] właściwie[?] [?] województwa[?] lubelskiego i akt[?] łukowskich do sądowego wywołania[?] [?] przypadnie, jak prawo nakazuje, zawicie[?] [?] [?] [?] [?] termin[?] zachowania[?] z prawa[?] [?] [?] [?] powód przeciw składającemu[?] [?] Grzegorzowi [s. 250P] Durskiemu wiadomość o chorobie pozwanego, od którego nic nie mając w poleceniu zwłoki z powodu prawdziwej choroby, przez swego mocodawcę zobowiązany był [ją] złożyć. Z akt grodzkich łukowskich [?] [pieczęć] Stanisław Celiński, podsędek [?] [?] i [?] Poprawił Radzikowski ręką własną