Maciej Domański zwany Siermień, syn zmarłych Józefa Domańskiego i Justyny Laskiej Januszówny, pozwał przed gród łukowski Dorotę Rolonkę[?], wdowę po Janie Laskim, komorniku granicznym łukowskim, i jej synów Wojciecha, Stanisława, Jerzego, Jakuba i Franciszka o wygnanie z posiadania dóbr; powołał się na zapisy na część zwaną Januszowska, wykupioną przez jego rodziców. Pozwani zarzucali niewłaściwość sądu; urząd grodzki uznał się za właściwy, a pozwani przenieśli sprawę do Trybunału Lubelskiego przez woźnego Bartłomieja Markowicza. Woźny Wojciech Kocimowski zeznał, że oba pozwy (28 IX i 26 X 1658) doręczył w dobrach we wsi Lazy[?], w dworze następców Jana Laskiego.
[s. 194] [dopisek późniejszy u góry: „1658 r. Łuków, gród”; paginacja 217]
Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum Feria Secunda post Festum Sancti Andreae Apostoli proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quinquagesimo Octavo.
Proposuit officiose coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi officio infrascripta actorea pars contra infranotatam citatam partem ex copia Citationis suae[?] literalis, cuius tenor sequitur estque eiusmodi.
Stanislaus Domaszewski Widlica Lucoviensis Capitaneus. Vobis Generosis Dorotheae Rolonka[?] Consorti relictae olim Generosi Joannis Laski Camerarii Graniciatus Lucoviensis, tanquam[?] Reformatrici et Advitali seu quovis modo et iuris titulo a praefato olim marito gaudenti, tum Alberto Stanislao Georgio Jacobo Francisco, matri et filiis cum olim suprafato Generoso Joanne Laski Camerario Graniciatus Lucoviensis procreatis. Innotescimus Nobilem Mathiam Domanski dictum Siermien[?], olim Jozephi filium cum olim Dominae[?] Justina Laska procreatum, coram nobis officioque nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi contra vos querelasse in eo, quando vos eundem actorem conquerentem de pacifica possessione et continuo usu fructu bonorum
[koniec k. 217; tekst urywa się — karty 218–219 nie wchodzą do odczytanych stron]
[s. 195L] [paginacja 220] et modos subterfugiens hoc idem[?] debitum[?] lucrari. Post datam eius decreti[?] Tribunalis parens modernorum citatorum statim haec bona, quae ipse post temerarium processum et executionem obtinuerat, recepit, persistendoque in dicto modernis citatis in possessionem suam antehac apprehensam dereliquit. Modernus vero actor successive siluit nec ullam protestationem tam contra parentem quam modernos citatos horum bonorum sibi quasi receptorum fecit, siquidem haec bona nullo iure competunt. His itaque deductis et declaratis petierunt ab officio praesenti se a termino, foro et causa uti incompetenti liberos pronunciari, salvatis de iure salvandis.
Actorea pars, reservatis sibi omnibus iuris beneficiis ad causam praesentem necessariis, reproductis inprimis documentis authenticis et inscriptionibus super sortem dictam Januszowska post olim Nobiles Jozephum Domanski et Justinam Laska Januszowna coniuges et parentes suos legitimos a diversis personis ex obligatione per varia decreta exempta. Ideo petiit ab officio praesenti forum uti competens coram officio suo uti in causa expulsionis facti adinveniri et ad ulteriores iuris gradus decreto suo compelli, reservatis de iure reservandis.
Officium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, controversiis partium praefatarum utriusque actoreae quam citatae coram se factis exauditis, quoniam [s. 195P] [paginacja 221] causa expulsionis forum officii castrensis pertinens[?] generale[?], ideo officium suprascriptum foro adinvento procedere citatis mandat.
Quo decreto citata pars pro iuridico non sensa[?] [?] ab eodem et cum eodem Generosum Stanislaum Coliński Vicecapitaneum Lucoviensem Castrensem, huius causae iudicem, ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia per Ministerialem Regni Generalem Providum Bartholomeum Markowicz debito modo ut iuris est movit.
Cuius motioni memoratus Generosus Vicecapitaneus Lucoviensis detulit et eandem interpositam suscepit.
Partibus suprascriptis utrisque terminus expurgandae sententiae suae praedictae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem ac a iure ulterius ea in causa contra se procedendi, in praelibatis[?] Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalitiis Regni Lublinensibus tunc [?] diebus[?], et quando causa praesens ex Regestro competenti vocandarum causarum inter causas expulsionis in [?] ad iudicandum vocata fuerit, ut iuris est, peremptorie conservatur vigore praesentis motionis terminique conservationis et iuxta acta.
Et incontinenti coram eodem Capitaneali Castrensi Lucoviensi officio personaliter stans Ministerialis Regni Generalis Providus Albertus Kocimowski publice recognovit se citationes[?] esse superius insertas binas, pri- [s. 196P] [paginacja 222] mam, super quam praesens contenditur[?], stetit[?] ipso festo Sancti Venceslai anno praesenti, alteram Sabbatho ante festum Sanctorum Simonis et Judae Apostolorum proximo, utrasque in bonis villa Lazy[?] Curiaque successorum Generosi olim Camerarii Graniciatus Lucoviensis ibidem sita posuisse et memoratis citatis notificasse.
Ex actis Capitanealibus Castrensibus[?] Lucoviensibus extractum[?]. Correxit [?]
[pieczęć]
Stanislaus Coliński Subdapifer [?] et Vicecapitaneus Lucoviensis [manu propria]
Działo się w Dworze Królewskim w Łukowie, na rokach urzędowych, czyli skargowych, w najbliższy poniedziałek po święcie św. Andrzeja Apostoła, roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego ósmego. Niżej wypisana strona powodowa przedłożyła urzędowo przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim przeciw niżej zapisanej stronie pozwanej z odpisu swego[?] pozwu pisemnego, którego treść następuje i jest taka. Stanisław Domaszewski Widlica, starosta łukowski. Wam, Urodzonym: Dorocie Rolonce[?], pozostałej wdowie po zmarłym Urodzonym Janie Laskim, komorniku granicznym łukowskim, jako[?] reformatorce i dożywotniczce albo w jakikolwiek sposób i z jakiegokolwiek tytułu prawnego od wspomnianego zmarłego męża [dobra] posiadającej, a także Wojciechowi, Stanisławowi, Jerzemu, Jakubowi, Franciszkowi — matce i synom, spłodzonym ze zmarłym wyżej wspomnianym Urodzonym Janem Laskim, komornikiem granicznym łukowskim. Oznajmiamy, że Urodzony Maciej Domański, zwany Siermień, syn zmarłego Józefa, spłodzony ze zmarłą panią[?] Justyną Laską, wniósł przed nami i naszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim skargę przeciwko wam o to, że wy tegoż powoda, skarżącego się o spokojne posiadanie i ciągłe użytkowanie dóbr … [tu tekst się urywa; karty 218–219 na kartach, których tu nie odczytano] … i szukając wybiegów, ten sam[?] dług[?] zyskać[?]. Po wydaniu tego dekretu[?] trybunalskiego rodzic obecnych pozwanych od razu odebrał te dobra, które sam otrzymał po bezprawnym procesie i egzekucji, a trwając przy tym, pozostawił je obecnym pozwanym w swoim wcześniej objętym posiadaniu. Obecny zaś powód kolejno milczał i nie złożył żadnej protestacji ani przeciw rodzicowi, ani przeciw obecnym pozwanym co do tych dóbr, jakoby mu odebranych, ponieważ te dobra nie należą mu się z żadnego prawa. Po tych wywodach i oświadczeniach [pozwani] żądali od niniejszego urzędu, aby uznano ich za wolnych od terminu, sądu i sprawy jako niewłaściwego, z zachowaniem tego, co z prawa ma być zachowane. Strona powodowa, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne w niniejszej sprawie, przedłożyła ponownie przede wszystkim dokumenty autentyczne i zapisy na część zwaną Januszowska po zmarłych Urodzonych Józefie Domańskim i Justynie Laskiej Januszównie, małżonkach i swoich prawych rodzicach, wykupioną od różnych osób z zobowiązania na mocy różnych dekretów. Dlatego żądała od niniejszego urzędu, aby sąd przed jego urzędem uznano za właściwy, jako w sprawie o wygnanie (expulsio), i aby [pozwanych] dekretem swoim przymuszono do dalszych stopni prawa, z zastrzeżeniem tego, co z prawa ma być zastrzeżone. Niniejszy urząd starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy sporów obu wspomnianych stron, tak powodowej, jak pozwanej, przed nim prowadzonych, ponieważ sprawa o wygnanie należy[?] do sądu urzędu grodzkiego w ogólności[?], przeto wyżej wypisany urząd, uznawszy się za właściwy, nakazuje pozwanym podjąć postępowanie. Strona pozwana, nie uważając[?] tego dekretu za prawny, [?] od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Stanisławem Colińskim, wicestarostą grodzkim łukowskim, sędzią tej sprawy, przeniosła [sprawę] należycie, jak prawo każe, do Sądów Zwyczajnych Generalnych Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa Opatrznego Bartłomieja Markowicza. Wspomniany Urodzony wicestarosta łukowski uległ temu przeniesieniu i przyjął je jako wniesione. Obu wyżej wypisanym stronom termin do oczyszczenia swego wspomnianego wyroku, do popierania zaś i kontynuowania tegoż przeniesienia oraz do dalszego postępowania przeciw sobie w tej sprawie według prawa zachowuje się zawicie na wspomnianych[?] Sądach Zwyczajnych Generalnych Trybunalskich Królestwa w Lublinie w tych [?] dniach[?] i wtedy, gdy niniejsza sprawa z właściwego rejestru spraw do wywołania, spośród spraw o wygnanie, w [?] zostanie wywołana do sądzenia, jak prawo każe — mocą niniejszego przeniesienia i zachowania terminu oraz według akt. I zaraz stanąwszy osobiście przed tymże urzędem starościńskim grodzkim łukowskim woźny generalny Królestwa Opatrzny Wojciech Kocimowski publicznie zeznał, że pozwy[?] wyżej wpisane, dwa: pierwszy, o który toczy się niniejszy spór, w samo święto św. Wacława roku bieżącego [28 IX 1658], drugi w najbliższą sobotę przed świętem świętych Apostołów Szymona i Judy [26 X 1658], oba w dobrach, we wsi Lazy[?] i w dworze następców Urodzonego zmarłego komornika granicznego łukowskiego, tamże położonym, położył i wspomnianym pozwanym oznajmił. Z akt starościńskich grodzkich[?] łukowskich wypisano[?]. Poprawił [?]. [pieczęć] Stanisław Coliński, podstoli [?] i wicestarosta łukowski, ręką własną.
Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.