460/126

[s. 126] Actum in Curia Regali Lucoviensi in terminis officiorum seu Querelarum feria secunda post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima. Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quinquagesimo Primo. In termino [?] consueto ex dilatione Inquisitionis[?] partibus infrascriptis per officium praesens iniunctae in diem praesentem [?] provenienti et incidente. Proposuit officio seu[?] coram praesenti Capitaneali Castrensi Lucoviensi officio infrascripta pars actorea contra infranotatam citatam partem ex copia Citationis sub tenore tali: Joannes Bartholomaeus a Kazanow Kazanowski Lucoviensis etc. Capitaneus. Nobilibus Mathiae Swekowski, Nobilis Jacobi dicti Florianczyk filio, et alteri[?] Thomae Swekowski dicto Gasiorek, Adamo Swekowski item dicto[?] Gasiorek, de [?] bonis universis generaliter omnibus mobilibus et immobilibus vigore Regio et nostra Capitaneali authoritate mandamus, quatenus coram nobis officioque nostro Capitaneali Castrensi Lucoviensi in terminis officiorum seu Querelarum ad praesens in Curia Regali Lucoviensi celebratis, ad instantiam Instigatoris officii nostri Capitanealis Castrensis Lucoviensis, tum et eius dellatoris Nobilis Martini Bjernacki, olim Christophori filii, personaliter et peremptorie compareatis. [słowo łącznikowe: Qui] [s. 127L] Qui vos coniunctim uti in causa coniuncta in vim Termini Facti ad statim vobis comparendique dati citat pro eo: Quia vos, oblitis iuribus et Constitutionibus Regni tam antiquis quam recentibus, quibus cuique[?] tuto versari sub quibusvis Judiciis atque Nundinis est provisum, nec poenas in eisdem Constitutionibus descriptas formidantes, imo iisdem levipensis, ausi estis cum vestris complicibus, quorum nomina et cognomina ad praesens ignorantur, eorumque specificatio salva in post ad processum reservatur, tempore certo in protestatione coram Actis praesentibus Castrensibus Lucoviensibus facta expresso, sub tempus celebrationis Judiciorum Querelarum Castrensium Lucoviensium et celebratione nundinarum eidem actori vulnera: primum in brecma[?] capitis in frontem protendens sectum cruentum longum profundum, aliud supra hoc idem sub coma sectum cruentum, tertium in occiput capitis percisum[?] cruentum, quartum prope hoc idem sectum cruentum longum profundum, quintum in parte capitis dextra prope idem sectum cruentum longum profundum ad percisionem ossis, sextum in eandem partem capitis sectum cruentum, septimum in cubito manus dextrae [?] circumcirca lividum, octavum in digito pollice manus eiusdem cisum[?] parvum. Item in scapula dextra duo unum prope aliud concussa sanguine suffusa. Item [słowo łącznikowe: infra] [s. 127P] infra humerum dextrum concussum rubicundum. Item in fistulam[?] inferiorem manus sinistrae concussum lividum. Item inferius digiti pollicis manus sinistrae detrusum[?] cute. Haec Lucoviae, ut praemissum est, sub celebratione Judiciorum Querelarum et celebratione nundinarum violenter inferre, prout de facto intulistis et inflixistis, et res infrascriptas, videlicet pileum pellibus vulpinis subductum valoris quattuor florenorum, securim parvam valoris duorum florenorum polonicalium violenter eodem tempore recepistis, per quod securitatem publicam Judiciorum et nundinarum violastis, in poenasque excessui vestro condignas incurristis et incidistis, pro quibus super vobis bonisque vestris omnibus per officium nostrum decernendis praesentibus citamini. Sitis termino[?] actori et ad praemissa[?] et alia vobis in termino futuro latiusque declaranda [?] officio seu[?] consueto[?]. Datum in Curia Regali Lucoviensi feria tertia post Dominicam Invocavit proxima. Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quinquagesimo Primo. Et post propositionem suam modo praemisso factam, deductoque parti citatae termino de termino et contentis citationis iuxta verificationem[?], petiit pars actorea citatam partem ad offerendam responsionem compelli. Citata pars in [?] prioribus defensis in anteactis Terminis Querelarum per Plenipotentem suum oretenus in facie praesentis iudicii deductis, nunc ad praesens reiteratis [słowo łącznikowe: Cau…] [s. 128L] [pag. 138] causae praesentis minus debite sibi intentatae declaraverunt, et quidem Nobiles Matthias Swekowski et Adamus Swekowski, uti inscii huius rei facti et obiecti criminis ignari. Praefatus vero Thomas tanquam in defensione vitae suae, nulla occasione ad id data, nec per se nec per subordinatas personas, verum per homines licentiosos etc. convulneratio stetit, quod et testimonio virorum proborum id declaraturum se obtulit. Ea in causa licet pars actorea allegata sua in medium officii praesentis inferebat, verum quoniam eadem ad acticandum ad instantias inferius descriptas[?] non porrexit, ideo ex parte Notariatus[?] loci praesentis de sui in suscipiendis diligentia, eius autem in porrigendis negligentia solenniter est protestatum[?]. Officium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense, contrariis partium praefatarum utrarumque, actoreae et citatae per Nobilem Maciej Romanski, coram se factis exauditis, parti utrique ad inducendos testes, praestito tamen prius super non corruptione nec conductione testium corporali iuramento, admisit. Quod iuramentum quoniam partes utraeque, actorea et ex citatis Nobilis Matthias Swekowski, praestiterunt, ideo officium ad expediendam inquisitionem processit. Porro lectis utriusque partis inquisitionibus iisdemque bene perpensis et trutinatis, competenti actione ad inventa respondere citatam in causa praesenti mandat. Quo decreto citata pars pro iure non suscepto ab eodem et cum eodem Magnificum Ioannem[?] Bartholomaeum a Zaranow[?] Zaran- [s. 128P] [pag. 139] owski[?] Lucoviensem Capitaneum, causae huius iudicem, ad Iudicia Ordinaria Generalis Tribunalis Regni Lublinensis per Nobilem Regni Generalem Provincialem Bartholomaeum Markowicz movit. Cuius motioni memoratus Magnificus Capitaneus Lucoviensis non detulit, nec eandem interpositam suscepit. De qua non delata, verum prosequendo, et gravamine suprascripto pars citata contra officium protestata est. Officium vero se nil temere egisse, verum iure suadente, in instanti reprotestatum est. Tandem lectis inquisitionibus admissibilem esse motionem citati declaraverunt ex eo, nempe Nobilis Matthias cum protestatione gravaminis, quod poena talionis ex obiecto crimine innocenti, lege dictante in talibus fieri solita, non est sibi data; Nobilis vero Adamus Swekowski, quod de plano non est ex causa liber pronunciatus; praefatus vero Thomas per plenipotentem suum ex eo, quod tantummodo ex inquisitione partis actoreae, non deducta inquisitione partis citatae, convictio in obiecto crimine stetit. Quibus deductis et declaratis petierunt admissibilem motionem deferri, reservatis de iure reservandis. In respondendo officium hocce idem[?] Capitaneale Castrense Lucoviense: Quantum attinet Nobilem Thomam Swekowski, unum ex citatis, quoniam eundem depositiones testimoniorum facti, ratione cuius res est, [?] [?] [s. 129L] [pag. 140] arguunt, ideo propiorem partem actoream ad comprobandum adinvenit et decernit, ut comprobet in eam [?] in proximis terminis officiorum seu Querelarum in Curia Regali Lucoviensi celebrandis. Quia vulnera[?], quorum res est, in persona sua per eundem Thomam Swekowski sub tempus celebrationis officiorum et nundinarum sunt sibi violenter illata, et quod poenam in legibus Regni descriptam is idem citatus promeruit. Quantum vero attinet Nobilem Adamum Swekowski, propiorem eundem ad evadendum adinvenit in ca[?]… [?]. Quia factioni, cuius inculpatur, non est reus, nec poenis legum [?] sancitis succubuit. Ad extremum quantum attinet Nobilem Matthiam Swekowski, quoniam eundem inquisitiones facti praesentis minime arguunt, ideo eundem de plano innocentem esse censuit et a causa praesenti liberum facit. Actorem vero, ex quo non temere agit, a poena talionis liberum facit. Quo decreto citata pars pro iure non suscepto ab eodem et cum eodem modo quo supra per Nobilem suprascriptum movit. Cuius motioni memoratus Magnificus Capitaneus Lucoviensis detulit eandemque interpositam suscepit. Partibus suprascriptis utrisque terminum expurgandae[?] sententiae suae praedictae, prosequendae et [?] motionis praefatae ac ad [s. 129P] [pag. 141] iure ulterius ea in causa contra se procedendum in praeallegatis Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis, videlicet dum et quando causa praesens ex regestro publico vocandarum causarum inter causas recentium criminum in duabus ab actu praesenti septimanis computandis ad iudicandum legitime inciderit, praefigit et conservat, ut iuris est, peremptorium, consuetum[?] ergo[?] praesentis motionis termini[?] consuetudinis[?] et iuxta[?] … Acta. [podpis:] Casimirus Beydo[?] … [podpis, drugi wiersz nieczytelny: Capitaneus[?] Castren[sis][?]] [pieczęć] Ex Actis Castrensibus Lucoviensibus extractum[?]. [?] Correxit Stocki. Legit Iastrz[?]… [nazwisko urwane na brzegu karty]

Działo się na Dworze Królewskim w Łukowie, na rokach urzędowych, czyli wiecowych (querelarum), w poniedziałek najbliższy po niedzieli Reminiscere w Wielkim Poście, Roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego pierwszego. Na zwykłym[?] terminie [?], przypadającym i wypadającym na dzień dzisiejszy z odroczenia, nakazanego niżej wymienionym stronom przez niniejszy urząd, w sprawie inkwizycji[?]. Wniosła przed urząd[?], czyli przed niniejszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim, niżej wymieniona strona powodowa przeciwko niżej zapisanej stronie pozwanej, z odpisu pozwu tej treści: Jan Bartłomiej z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski itd. Szlachetnym: Maciejowi Swekowskiemu, synowi Szlachetnego Jakuba zwanego Florianczyk, i drugiemu[?], Tomaszowi Swekowskiemu zwanemu Gąsiorek, Adamowi Swekowskiemu, również zwanemu[?] Gąsiorek, z [?] wszystkich dóbr, w ogóle wszelkich ruchomych i nieruchomych — mocą królewską i naszą starościńską władzą nakazujemy, abyście przed nami i naszym urzędem starościńskim grodzkim łukowskim, na rokach urzędowych, czyli wiecowych, obecnie sprawowanych na Dworze Królewskim w Łukowie, na żądanie instygatora naszego urzędu starościńskiego grodzkiego łukowskiego, a także jego delatora, Szlachetnego Marcina Biernackiego, syna zmarłego Krzysztofa, stawili się osobiście i zawicie. Który was łącznie, jako w sprawie łącznej, mocą terminu faktu (terminus facti), wyznaczonego wam do natychmiastowego stawienia się, pozywa o to: Że wy, zapomniawszy o prawach i konstytucjach Królestwa, tak dawnych, jak i nowych, którymi zapewniono, by każdy[?] mógł bezpiecznie przebywać na wszelkich sądach i jarmarkach, i nie lękając się kar w tychże konstytucjach opisanych, owszem, lekce je sobie ważąc, odważyliście się wraz z waszymi wspólnikami, których imiona i nazwiska obecnie są nieznane, a ich wymienienie zastrzega się na później, do procesu, w czasie pewnym, wyrażonym w proteście złożonym przed niniejszymi aktami grodzkimi łukowskimi, podczas odbywania sądów wiecowych grodzkich łukowskich i odbywania jarmarku, temuż powodowi rany: pierwszą w ciemię[?] głowy, sięgającą ku czołu, ciętą, krwawą, długą, głęboką; drugą nad tąż samą, pod włosami, ciętą, krwawą; trzecią w potylicę głowy, przeciętą[?], krwawą; czwartą obok tejże, ciętą, krwawą, długą, głęboką; piątą w prawej części głowy, obok tejże, ciętą, krwawą, długą, głęboką, aż do przecięcia kości; szóstą w tęż część głowy, ciętą, krwawą; siódmą w łokieć prawej ręki, [?] dookoła sinym; ósmą w kciuk tejże ręki, naciętą[?], małą. Także na prawej łopatce dwa [razy], jeden obok drugiego, stłuczone, krwią podbiegłe. Także poniżej prawego ramienia stłuczone, zaczerwienione. Także w dolną kość[?] lewej ręki stłuczone, sine. Także niżej kciuka lewej ręki zdartą[?] skórę. Te [rany] w Łukowie, jak wyżej powiedziano, podczas odbywania sądów wiecowych i odbywania jarmarku gwałtownie zadać — jak też faktycznie zadaliście i wyrządziliście — oraz rzeczy niżej wymienione, mianowicie czapkę podbitą futrem lisim wartości czterech złotych, małą siekierę wartości dwóch złotych polskich, gwałtownie w tymże czasie zabraliście; przez co naruszyliście publiczne bezpieczeństwo sądów i jarmarków i popadliście, i wpadliście w kary godne waszego występku, które mają być orzeczone przez nasz urząd na was i na wszystkich waszych dobrach — o nie niniejszym jesteście pozwani. Bądźcie na termin[?] powodowi i w sprawie powyższych[?] oraz innych rzeczy, które wam na przyszłym terminie szerzej zostaną wyłożone, [?] urzędowi, czyli zwyczajnie[?]. Dan na Dworze Królewskim w Łukowie, we wtorek najbliższy po niedzieli Invocavit, Roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego pierwszego. A po swoim wniesieniu, uczynionym w sposób powyższy, i po wykazaniu stronie pozwanej terminu co do terminu oraz treści pozwu według sprawdzenia[?], strona powodowa żądała, by stronę pozwaną zmuszono do dania odpowiedzi. Strona pozwana, przy [?] wcześniejszych obronach, przedstawionych na wcześniejszych rokach wiecowych przez swego pełnomocnika ustnie wobec niniejszego sądu, teraz obecnie ponowionych [dalszy ciąg na kolejnej karcie: „Cau…”]. [s. 128L] oświadczyli, że sprawa niniejsza została im wytoczona niesłusznie, a mianowicie Urodzeni Mateusz Swekowski i Adam Swekowski — jako nieświadomi tego czynu i nieznający zarzucanej zbrodni. Wspomniany zaś Tomasz [oświadczył], że niejako w obronie swego życia, nie dawszy ku temu żadnej okazji, ani sam, ani przez osoby sobie podległe, lecz przez ludzi swawolnych itd. doszło do zranienia, co też oświadczył się wykazać świadectwem mężów zacnych. W tej sprawie, chociaż strona powodowa przedkładała urzędowi niniejszemu swoje twierdzenia, ponieważ jednak nie podała ich do zaaktykowania [wpisania do akt] w terminach niżej opisanych[?], przeto ze strony notariatu[?] miejsca niniejszego uroczyście oświadczono[?] o jego staranności w przyjmowaniu, a o jej niedbalstwie w podawaniu. Urząd niniejszy starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy przeciwnych [wywodów] obu wspomnianych stron — powodowej i pozwanej, [występującej] przez Urodzonego Maciej Romańskiego — przed nim uczynionych, dopuścił obie strony do wprowadzenia świadków, po uprzednim jednak złożeniu przysięgi cielesnej na to, że świadkowie nie są przekupieni ani najęci. Ponieważ tę przysięgę złożyły obie strony — powodowa i z pozwanych Urodzony Mateusz Swekowski — przeto urząd przystąpił do przeprowadzenia inkwizycji [przesłuchania świadków]. Następnie, przeczytawszy inkwizycje obu stron i dobrze je rozważywszy i wyważywszy, nakazuje stronie pozwanej w sprawie niniejszej odpowiadać właściwą skargą na to, co ustalono. Od tego dekretu strona pozwana, jako od prawa nieprzyjętego, od tegoż [urzędu] i wraz z tymże Wielmożnym Janem[?] Bartłomiejem z Zaranowa[?] Zaranowskim[?], [s. 128P] starostą łukowskim, sędzią tej sprawy, odwołała się do Sądów Zwyczajnych Generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego przez Urodzonego woźnego generalnego koronnego prowincjonalnego Bartłomieja Markowicza. Wspomniany Wielmożny starosta łukowski tego odwołania nie uwzględnił ani go, wniesionego, nie przyjął. Z tego powodu, gdy [odwołania] nie uwzględniono, lecz [strona je] popierała, strona pozwana zaprotestowała przeciw urzędowi z powodu krzywdy wyżej opisanej. Urząd zaś natychmiast odprotestował, że nic nie uczynił pochopnie, lecz za radą prawa. W końcu, po przeczytaniu inkwizycji, pozwani oświadczyli, że odwołanie jest dopuszczalne z tego powodu: mianowicie Urodzony Mateusz — z protestacją o krzywdę — że nie przyznano mu kary odwetu (talionu) za zarzucaną zbrodnię, jaką w takich wypadkach zgodnie z nakazem prawa zwykło się orzekać na rzecz niewinnego; Urodzony zaś Adam Swekowski — że nie został wprost uwolniony od sprawy; wspomniany zaś Tomasz przez swego pełnomocnika — z tego powodu, że przekonanie [go] o zarzucanej zbrodni nastąpiło jedynie z inkwizycji strony powodowej, bez przeprowadzenia inkwizycji strony pozwanej. Wyłożywszy to i oświadczywszy, żądali, by odwołanie jako dopuszczalne zostało uwzględnione, z zastrzeżeniem tego, co z prawa należy zastrzec. W odpowiedzi tenże urząd starościński grodzki łukowski [orzekł]: co do Urodzonego Tomasza T[?]rokocowskiego[?], jednego z pozwanych — ponieważ zeznania świadków [o czynie], o który chodzi, [?] go [s. 129L] obciążają, przeto uznaje stronę powodową za bliższą dowodu i postanawia, by dowiodła [?] na najbliższych rokach urzędowych, czyli skargowych (querelarum), odprawianych w Dworze Królewskim Łukowskim, że rany[?], o które chodzi, zostały jej na jej osobie gwałtownie zadane przez tegoż Tomasza T[?]rokocowskiego[?] w czasie odprawiania roków urzędowych i targów, i że tenże pozwany zasłużył na karę opisaną w prawach Królestwa. Co zaś dotyczy Urodzonego Adama T[?]rokocowskiego[?], uznaje go za bliższego do uwolnienia się [przysięgą] w sprawie [?], że czynu, o który jest obwiniany, nie jest winien i że nie podpadł pod kary ustanowione przez prawa [?]. Wreszcie co do Urodzonego Mateusza T[?]rokocowskiego[?] — ponieważ inkwizycje w sprawie niniejszego czynu wcale go nie obciążają, przeto uznał go wprost za niewinnego i uwalnia od sprawy niniejszej. Powoda zaś, ponieważ nie działa pochopnie, uwalnia od kary talionu. Od tego dekretu strona pozwana, jako od prawa nieprzyjętego, od tegoż [urzędu] i wraz z tymże w sposób jak wyżej odwołała się przez Urodzonego [woźnego] wyżej opisanego. Wspomniany Wielmożny starosta łukowski to odwołanie uwzględnił i wniesione przyjął. Obu wyżej opisanym stronom termin do oczyszczenia[?] swego wyroku wyżej wymienionego, do popierania i [?] wspomnianego odwołania oraz do [wysłuchania, jak] [s. 129P] zgodnie z prawem należy dalej w tej sprawie przeciw nim postępować, na wspomnianych Sądach Zwyczajnych Generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego — mianowicie wtedy, gdy sprawa niniejsza z rejestru publicznego spraw wywoływanych, wśród spraw świeżych zbrodni, w ciągu dwóch tygodni licząc od aktu niniejszego, prawnie przypadnie do sądzenia — wyznacza i zachowuje, jak prawo nakazuje, zawity, [?] niniejszego odwołania [?] zwyczaju i według [?] … Akta. [podpis:] Kazimierz Beydo[?] … [?]. [pieczęć] Z akt grodzkich łukowskich wypisano[?]. [parafa] Poprawił Stocki. Czytał Iastrz[?]… […].