459/88

[s. 88] Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Iudicialibus feria secunda post Dominicam Quadragesimalem Judica proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quarto. Proposuit iudicialiter coram iudicio Capitaneali Castrensi Lucoviensi infrascripta pars actora contra inferius nominatam citatam partem ex copia citationis suae tenoris talis: Joannes Dominicus a Kazanow Kazanowski Capitaneus Lucoviensis etc. Tibi Generoso Abrahamo Gołąbek Jezierski, in Swidri sortem haereditariam habenti, de bonis tuis vigore regio et nostra Capitaneali ex officio mandamus, ut coram nobis seu iudicio nostro in Terminis Iudicialibus in Curia Regali Lucoviensi feria secunda post Dominicam Quadragesimalem Judica proxime ventura celebrandis, ad instantiam Honestorum Christinae olim Honesti Adami Koidas consortis relictae, tum Joannis et Petri Koidasów de villa Sczigły, subditorum Generosi Mathaei Sczigielski Pincernae Chelmensis haereditariorum, personaliter et peremptorie compareas. Qui te filii quidem cum praefatae matris suae, ipsi vero mater et filii cum eiusdem domini sui penes se stantis authoritate et assistentia citant, inhaerendo Constitutioni Regni de educendis scrutiniis sancitae[?], ad statuendum per te subditos tuos de villa Swidry, nimirum laboriosos Christophorum [s. 89L] Galach, Joannem Busko, Bartholomaeum Jakubowic, idque ad perhibendum et deponendum per ipsos prout sciunt rei veritatis testimonium in causa Nobilibus Christophoro Goisky, Alberto Zarzecky principalibus, Jacobo et Stanislao Orlikom Sczigielskim complicibus instituta, ideo: Quia illi, legibus divinis et humanis postpositis, compertum habentes praefatum Adamum Koidasz e villa Swidri per Lucoviam et villam Swidry ad villam Sczigły, absolutis negotiis domini sui, regredi debere, facta inter se mutua conspiratione, tempore in citatione expresso eundem viam publicam in villa Swidri praeoccupaverunt; tandem transeuntem villam eandem iamque per campos viam publicam continuantem, principales cum vibratis frameis et complices cum securibus in equis consecuti sunt, et a tergo hinc inde sauciaverunt, et ex vehiculo delapsum, ad mericas fugientem, apprehenderunt et misericordiam precantem occiderunt, et pecuniae taleros imperiales quinque et ortos Bidgostienses quinque, pileum panni Lundinensis pellibus vulpinis subductum in vim praedae et spolii receperunt, in praemissis protestatione[?] latiori[?]. Igitur ut eosdem subditos tuos ad de- [s. 89P] ponendum testimonium statuas et testificari non prohibeas. Citaris, in quantum eosdem subditos tuos in causa te quodammodo afficiente statuere nolueris, ad poenam centum marcarum pecuniae iuxta Constitutionem in praemissis sancitam evoluas[?] vel prout iudicium decreverit patiaris. Sis praemissa causa tibi in termino adveniente declarandam et contra te proponendam. Datum in Curia Regali Lucoviensi feria secunda post Dominicam Quadragesimalem Oculi proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quarto. Qua propositione sua sic peracta[?] petiit pars actora citatam partem ad iuridicam responsionem stringi et compelli. Citatus, omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis salvis sibi reservatis, iudicio praesenti dixit et sufficienter declaravit se ad prosecutionem causae praesentis non teneri ex his rationibus. Prima, quia praefati actores Koidasowie una cum pueris suis sunt subditi Generosi Notarii Terrestris Lucoviensis, parentis citati, proprii haereditarii, quod documentis literatoriis probavit, de bonis villae Swidry, sorte citati propria haereditaria, per nominatum[?] Mathaeum Sczigielsky, cum cuius personali assistentia ad praesens agit, una cum olim marito suo non pridem praeterito tempore ad bona villae Sczigły paternalis sortis ipsius [s. 90L] Sczigielsky evicta erat, ratione cuius non extraditionis decretum in Iudicio Terrestri Lucoviensi deliberationis intercessit. Secunda, quia Generosus praefatus parens citati ratione eiusdem homicidii olim laboriosi Adami Koidas, subditi sui haereditarii, contra Nobiles Christophorum Goisky et Albertum Zarzecky et Sczigielskie Orliki praetactos in officio Castrensi Capitaneali Lucoviensi fecit et vindicavit[?] solutionem capitis eiusdem Koidas, citatorumque terminis[?] Lucoviensibus[?] super eosdem homicidas extradidit; proinde non posse subditos cum filio domini sui iure agere iudicio praesenti dixit et se ab impetitione hac et prosecutione causae praesentis liberari petiit, servatis de iure servandis. Actorea pars, Constitutione Anni Millesimi Quingentesimi Octuagesimi octavi de educendis scrutiniis sancita lecta et examinata, petiit quatenus citatus laboriosos Christophorum Galach, Joannem Busko, Bartholomaeum Jakubowic, iamiam prae foribus stantes, ad depositionem testimonii statuat et introitum subselliis[?] iudicialibus illis non impediat; in depositionibus enim istorum subditorum uti testium oculatorum tota vis et integra consistit. Et petiit, quatenus iudicium partem eandem Abr- [s. 90P] ahamum Gołąbek Jezierski ad statutionem vigore decreti sui adigat, ceteris iuris beneficiis salvis. Iudicium vero Capitaneale Castrense Lucoviense, controversiis utrarumque partium, actoream praefatam matrem cum assistentia domini, citatum autem per [?] Petrum Jassowsky p[?] termino praesenti comparentem, coram se satis exauditis, non derogando actioni intuitu proprietatis subditi praefati citati[?] institutae, teneri citatum ad prosecutionem causae praesentis adinvenit. Quo decreto citatus [?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Magnificum Joannem Dominicum a Kazanow Kazanowski Lucoviensem Capitaneum, causae huius iudicem, ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Regni Generalem Providum Bartholomaeum Markowic debito modo, ut iuris est, movit. Cui motioni [?] Magnificus Capitaneus detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus suprascriptis utrisque terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis praefatae ac iuris ulterius coram se ea in causa procedendum, in praeallegatis Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis tunc vertentibus[?] et [s. 91L] quando causa praesens inter alias causas Palatinatus Lublinensis et districtus Lucoviensis ex regestro competenti ad iudicandum legitime inciderit, peremptorie praefigendo et conservando vigore praesentis motionis termini [?] [zakryte zagiętym rogiem karty] servationem et iuxta altera[?]. Ex Actis Capitanealibus Ca[stre]nsibus[?] Lucoviensibus [?] manu propria Jasienski Samu[el] [?]ambor[?] Vicecapitaneus et Iudex Causarum Officii Castrensis Lucoviensis [u dołu karty, inną ręką:] Lecta[?] Jastrzabski [dalej wyraz przekreślony]

Działo się w dworze królewskim łukowskim, na rokach sądowych, w poniedziałek po najbliższej niedzieli postnej Judica, roku Pańskiego tysiąc sześćsetnego czterdziestego czwartego. Przedstawiła sądownie przed sądem starościńskim grodzkim łukowskim niżej opisana strona powodowa przeciw niżej wymienionej stronie pozwanej z odpisu swego pozwu, tej treści: Jan Dominik z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski itd. Tobie, Urodzonemu Abrahamowi Gołąbkowi Jezierskiemu, mającemu część dziedziczną w Świdrach, z dóbr twoich, mocą królewską i naszą starościńską z urzędu nakazujemy, abyś przed nami albo sądem naszym na rokach sądowych, które odbędą się w dworze królewskim łukowskim w poniedziałek po najbliższej nadchodzącej niedzieli postnej Judica, na żądanie Uczciwych: Krystyny, wdowy po zmarłym Uczciwym Adamie Koidasie, oraz Jana i Piotra Koidasów ze wsi Szczygły (Sczigły), poddanych dziedzicznych Urodzonego Macieja Sczigielskiego, cześnika chełmskiego, osobiście i zawicie stanął. Którzy pozywają cię — synowie z [asystencją] wspomnianej matki swojej, sama zaś matka i synowie z powagą i asystencją tegoż pana swego, przy nich stojącego — trzymając się konstytucji Królestwa o przeprowadzaniu wywodów świadków (scrutinia) uchwalonej[?], abyś stawił przez siebie poddanych twoich ze wsi Świdry (Swidry), mianowicie pracowitych Krzysztofa Galacha, Jana Buskę, Bartłomieja Jakubowica, i to celem złożenia i zeznania przez nich, jak wiedzą, świadectwa prawdy w sprawie wszczętej przeciw Szlachetnym Krzysztofowi Goiskiemu, Wojciechowi Zarzeckiemu jako sprawcom głównym, Jakubowi i Stanisławowi Orlikom Sczigielskim jako wspólnikom, a to dlatego: Iż oni, wzgardziwszy prawami boskimi i ludzkimi, dowiedziawszy się, że wspomniany Adam Koidasz, po załatwieniu spraw pana swego, miał wracać ze wsi Świdry przez Łuków i wieś Świdry do wsi Szczygły, uczyniwszy między sobą wzajemną zmowę, w czasie w pozwie wyrażonym zastąpili mu drogę publiczną we wsi Świdry; wreszcie, gdy przejechał tę wieś i jechał już polami drogą publiczną, sprawcy główni z dobytymi szablami (frameae), a wspólnicy z siekierami, konno go dogonili i z tyłu z jednej i drugiej strony poranili, a gdy spadł z wozu i uciekał ku wrzosowiskom (mericae), pochwycili go i, gdy prosił o miłosierdzie, zabili, i zabrali pieniędzy pięć talarów cesarskich i pięć ortów bydgoskich, czapkę z sukna londyńskiego, podbitą futrem lisim, tytułem łupu i grabieży, w powyższym — w protestacji[?] obszerniej[?]. Przeto abyś tychże poddanych twoich do złożenia świadectwa stawił i zeznawać im nie zabraniał. Jesteś pozywany, [a] jeśli tychże poddanych twoich w sprawie, która cię poniekąd dotyczy, stawić nie zechcesz, abyś karę stu grzywien pieniędzy według konstytucji w powyższym uchwalonej uiścił[?] albo [karę] jaką sąd orzeknie poniósł. Będzie [ci] powyższa sprawa na nadchodzącym terminie oznajmiona i przeciw tobie przedłożona. Dan w dworze królewskim łukowskim w poniedziałek po najbliższej niedzieli postnej Oculi roku Pańskiego tysiąc sześćsetnego czterdziestego czwartego. Po takim przedstawieniu[?] swego wniosku strona powodowa żądała, aby stronę pozwaną zobowiązano i przymuszono do odpowiedzi prawnej. Pozwany, zachowawszy i zastrzegłszy sobie wszystkie środki prawne potrzebne w niniejszej sprawie, powiedział przed niniejszym sądem i dostatecznie oświadczył, że do prowadzenia niniejszej sprawy nie jest obowiązany z tych przyczyn. Pierwsza, iż wspomniani powodowie Koidasowie wraz z dziećmi swymi są własnymi poddanymi dziedzicznymi Urodzonego pisarza ziemskiego łukowskiego, ojca pozwanego, czego dowiódł dokumentami pisanymi; z dóbr wsi Świdry, własnej dziedzicznej części pozwanego, przez wspomnianego[?] Macieja Sczigielskiego, przy którego osobistej asystencji obecnie występuje, wraz z mężem swym, nieboszczykiem, niedawnymi czasy do dóbr wsi Szczygły, ojcowskiej części tegoż Sczigielskiego, została uprowadzona, z którego powodu w sądzie ziemskim łukowskim zapadł dekret o namyśle (deliberationis) w sprawie niewydania [jej]. Druga, iż Urodzony wspomniany ojciec pozwanego z powodu tegoż zabójstwa nieżyjącego pracowitego Adama Koidasa, swego poddanego dziedzicznego, przeciw Szlachetnym Krzysztofowi Goiskiemu i Wojciechowi Zarzeckiemu oraz Sczigielskim Orlikom, wspomnianym, w urzędzie grodzkim starościńskim łukowskim uczynił [protest] i dochodził[?] zapłaty główszczyzny za tegoż Koidasa, a na pozwanych na rokach[?] łukowskich[?] przeciw tymże zabójcom wydał [wyrok]; przeto poddani nie mogą prawem pozywać syna swego pana — powiedział przed niniejszym sądem i prosił, by go od tego oskarżenia i od prowadzenia niniejszej sprawy uwolniono, z zachowaniem tego, co prawem zachować należy. Strona powodowa, przeczytawszy i rozważywszy konstytucję roku tysiąc pięćset osiemdziesiątego ósmego o przeprowadzaniu wywodów świadków uchwaloną, żądała, aby pozwany pracowitych Krzysztofa Galacha, Jana Buskę, Bartłomieja Jakubowica, stojących już przed drzwiami, do złożenia świadectwa stawił i wejścia do ław[?] sądowych im nie bronił; w zeznaniach bowiem tych poddanych jako naocznych świadków zawiera się cała i pełna moc [sprawy]. I żądała, aby sąd tęż stronę, Abrahama Gołąbka Jezierskiego, do stawienia [świadków] mocą swego dekretu przymusił, z zachowaniem innych dobrodziejstw prawa. Sąd zaś starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy dostatecznie przed sobą sporów obu stron — wspomnianej matki jako strony powodowej z asystencją pana, pozwanego zaś stającego na niniejszym terminie przez [?] Piotra Jassowskiego p[?] — nie uchybiając powództwu wszczętemu z tytułu własności poddanego wspomnianego pozwanego[?], uznał, że pozwany jest obowiązany do prowadzenia niniejszej sprawy. Którego to dekretu pozwany [?] nie przyjąwszy, od tegoż [sądu] i wraz z tymże Wielmożnego Jana Dominika z Kazanowa Kazanowskiego, starostę łukowskiego, sędziego tej sprawy, do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa Lubelskiego przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Bartłomieja Markowica, należycie, jak prawo każe, pozwał (movit). Któremu to wniesieniu [?] Wielmożny starosta ustąpił i wniesione przyjął. Obu stronom wyżej opisanym termin do oczyszczenia swego wyroku, do popierania zaś i kontynuowania wspomnianego odwołania oraz do dalszego postępowania prawnego przed sobą w tej sprawie, w przytoczonych sądach zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa Lubelskiego, które wtedy będą się toczyć[?], i [wtedy,] gdy niniejsza sprawa wśród innych spraw województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego z właściwego rejestru prawnie przypadnie do sądzenia, zawicie wyznaczając i zachowując mocą niniejszego odwołania [?] [zakryte] zachowanie terminu i według drugiego[?]. Z akt starościńskich grodzkich łukowskich [?] ręką własną Jasieński Samuel [?] wicestarosta i sędzia spraw urzędu grodzkiego łukowskiego [u dołu karty, inną ręką:] Czytana[?] Jastrząbski[?]