[s. 52]
Actum in Curia Regali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda pridie festi Sanctae Catherinae Virginis Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo.
Proposuit Officiose coram Actis Capitanealibus Castrensibus Lucoviensibus Officiosa[?] infrascripta pars Actorea contra infranominatam Citatam partem ex Copia Citationis suae tenoris talis.
Joannes Dominicus a Kazanow Kazanowski Lucoviensis Capitaneus. Tibi Martiano Zarzecki olim Gabrielis Bucka filio in Zarzecze sorte tua haereditaria residenti[?] de bonis tuis generaliter omnibus, Regio et officii nostri vigore mandamusque quatenus coram nobis seu officio nostro Castrensi Capitaneali Lucoviensi in Terminis Officiorum seu Querelarum feria secunda pridie festi Sanctae Catherinae Virginis et Martyris proxime ventura in Curia Regali Lucoviensi celebrandis vel his[?] deficientibus tunc in aliis subsequentibus proximis, ad instantiam Nobilium Matthiae et Andreae Zarzeckich olim Stanislai Bucka filiorum patr[?] et peremptorie compareas. Quia[?] te ad [?]rendo[?] Decreti libertatis, quo ob certam rationem in eodem Decreto expressam pro illa vice liber a Termino tacto pronunciatus
[s. 53L]
fuisti, nunc citant seu adcitant pro eo, quia tu non vis eis certam[?] divisionem aequalem bonorum omnium mobilium et immobilium videlicet in areis, hortis, campis, pratis, sylvis, borris, aedificiis, armentis, sepibus[?], apibus et aliis rebus domesticis post olim Nobilem Gabrielem Zarzecki Bucka parentem tuum et avum Actorum derelictorum pari et aequali iure Actoribus, prout etiam atque ex[?] iure[?] acquisitis a Nobili olim Sebastiano Zarzecki fratre tuo praenominato[?] Matthiae, te quoque ab Adamo altero fratre [?] in haereditate villae Zarzecze iacentium facere non vis, ipsi vero Actores exequi et fieri intendunt. Citaris itaque ad videndum et audiendum divisionem bonorum praefatorum de iure ad eandem[?] peragendam amicabilem[?] atque Officiosam[?] adiudicari[?] et deputari[?], caeteraque pro iure et causae exigentia statui et servari, atque vadium Capitaneale[?] centum viginti marcarum poena ac summa aliqua[?] praeiudicata[?] vallari et interponi. Contumacia[?] non obstante[?] ad summa[?] Officiosa[?]. [?] Datum in Curia Regali Lucoviensi feria secunda pridie festi Sancti Martini Pontificis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo.
[s. 53P]
Et post propositionem suam [?] facta de [?] parti[?] Citatae[?] de Termino et Contentis Citationis suae verificatis, petiit pars Actorea Citatam partem ad Officiosam responsionem compelli.
Citatus vero omnibus beneficiis et remediis Iuris Causae suae necessariis salvis sibi reservatis praemissis[?] dixit Causam praesentem foro Iudicii praesentis[?] non subesse, quandoquidem post mortem olim Nobilis Gabrielis Zarzecki parentis sui, Actorum vero avi, per [?] Citatum cum fratribus in bonis omnibus mobilibus et immobilibus divisio est facta, et quisque ipsorum Nobilium sibi divisione cessam[?] pro se habet[?], et duo ex ipsis fratribus sortes divisione sibi cessas Anno Millesimo Sexcentesimo Decimo Octavo resignarunt[?], unde divisionem peractam esse declaravit[?]. In quantum vero Actores cum Citato bona aequalia tenere [?], in foro Terrestri est conveniendus, petiitque se ab eodem foro liberari.
Pars Actorea exceptionem Citatorum refutando dixit Forum Officii praesentis declinare non posse, quia inter personas aequale Ius ad bona, ratione quorum agitur, habentes Actio vertitur, inter filios[?] fratris et patruum[?], qui [?] Actorum ipsorum, quam[?] bonorum communium[?] tenuit[?] administrationem, inter quos Ius natu-
[s. 54L]
rale et acquisitum ab aliis personis, tum per Citatum ab uno fratre Nobili Adamo Zarzecki, quam et Actoribus per Matthiam ab altero fratre Nobili Sebastiano acquisita intervenerunt[?], inter quos nulla intercessit divisio, et sine divisione et distinctione sortium atque sine actuali possessione propter servitia ipsorum, in quibus morabantur, sortes suas resignarunt; quarum sortium[?] propter collationem[?] inter suas[?] ferendas[?] partes opus est, ut ex sententia Iudicii distinctio fiat; ex quibus enim sortibus maior pars bonorum est circa Citatum ultra Ius ipsius[?], inter aequale vero Ius habentes necesse est, ut aequales sortes fiant. His[?] praemissis exceptionem petiit reiici et Citatum ad procedendum compelli, servatis[?] ceteris Iuris remediis salvis, nullis omissis.
Officium praesens Capitaneale Castrense Lucoviense [?] partium praefatarum utrarumque, Actorum per Nobilem Matthiam Zarzecki suo et fratris nomine, Citati personaliter coram se[?] sistentium[?] exaudito[?], Foro adiudicato[?] procedere Citatum mandat.
Quo Decreto Citatus pro gravato se sentiens[?] ab eodem et cum eodem Generosum Samuelem Samborzecki Vicecapitaneum Lucoviensem Castrensem[?]que Iudicem ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia per Ministerialem Regni Genera-
[s. 54P]
lem providum Bartholomaeum Markowicz[?] de Lukow[?] ut iuris est movit[?]. Causae[?] motae in merito[?] grossis ducentis[?] loci[?] de iure et eandem interpositam suscepit.
Partibus suprascriptis expurgandas suas praeiudiciosas[?] sententias terminos[?] praefixit[?], praesentes[?] vero et continuari motionem[?] praefatae[?] ac Iure dilatione[?] in Causa vero de procedendo in Collegatis Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalibus Regni Lublinensibus tuendum[?], et quando Causa Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ex Regestro vocandarum Causarum Iudicialium [?] et conservat ut Iuris est, peremptorie vigore appellationis motae terminique [?] naturalis[?] et Iuris Actio[?].
Ex Actis Castrensibus Capitanealibus Lucoviensibus extractum. Correxit Jasienski.
[pieczęć]
Samuel Samborzecki Vicecapitaneus et Iudex Castrensis officii [?] Lucoviensis manu propria[?]
[u dołu karty, inną ręką: Lecta [?] … [?]]
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 55] (zapisy odwrócone do góry nogami)
Appellatio[?] 8[?] Zarzecki[?] Lucov[?]
Działo się w dworze królewskim łukowskim, na rokach urzędowych czyli skargowych, w poniedziałek w wigilię święta Świętej Katarzyny Dziewicy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego. Przedłożyła urzędowo przed aktami starościńskimi grodzkimi łukowskimi [?] niżej opisana strona powodowa przeciw niżej wymienionej stronie pozwanej z odpisu swego pozwu tej treści: Jan Dominik z Kazanowa Kazanowski, starosta łukowski. Tobie, Marcjanowi Zarzeckiemu, synowi zmarłego Gabriela Bucki, mieszkającemu[?] w Zarzeczu na swojej części dziedzicznej, z wszystkich w ogólności twoich dóbr, mocą królewską i naszego urzędu nakazujemy, abyś przed nami czyli naszym urzędem grodzkim starościńskim łukowskim, na rokach urzędowych czyli skargowych, w poniedziałek w wigilię najbliższego święta Świętej Katarzyny Dziewicy i Męczennicy, mających się odbyć w dworze królewskim łukowskim, a gdyby te nie doszły — na innych najbliższych następnych, na żądanie Urodzonych Mateusza i Andrzeja Zarzeckich, synów zmarłego Stanisława Bucki, [?], stawił się zawicie. Ponieważ[?] ciebie do [?] dekretu uwolnienia, którym z pewnej przyczyny w tymże dekrecie wyrażonej zostałeś na ten raz uznany za wolnego od wspomnianego terminu, teraz pozywają czyli dopozywają z tego powodu, że nie chcesz im przeprowadzić pewnego[?] równego działu wszystkich dóbr ruchomych i nieruchomych, mianowicie w placach, ogrodach, polach, łąkach, lasach, borach, budynkach, stadach, płotach[?], pszczołach i innych rzeczach domowych, pozostałych po zmarłym Urodzonym Gabrielu Zarzeckim Bucce, rodzicu twoim i dziadzie powodów, z równym i jednakim prawem dla powodów, jak również [dóbr] nabytych [?] od zmarłego Urodzonego Sebastiana Zarzeckiego, brata twego, przez wspomnianego[?] Mateusza, a przez ciebie od Adama, drugiego brata, [?], położonych w dziedzictwie wsi Zarzecze; sami zaś powodowie zamierzają [dział] przeprowadzić i dokonać. Pozywasz się przeto, abyś zobaczył i wysłuchał, jak dział dóbr wspomnianych według prawa, do przeprowadzenia go polubownie[?] i urzędowo[?], [?] zostanie przysądzony[?] i wyznaczony[?], a inne rzeczy według prawa i potrzeby sprawy postanowione i zachowane, oraz wadium starościńskie[?] stu dwudziestu grzywien, karą i sumą [?] przesądzone[?], ustanowione i nałożone. Mimo niestawiennictwa[?]. Dan w dworze królewskim łukowskim w poniedziałek w wigilię najbliższego święta Świętego Marcina Biskupa, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego.
A po swoim przedłożeniu [?], uczynionym z [?] strony pozwanej [?], gdy termin i treść jej pozwu zostały sprawdzone, strona powodowa żądała, by stronę pozwaną zmuszono do urzędowej odpowiedzi.
Pozwany zaś, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa i środki prawa potrzebne do swojej sprawy, [?] powiedział, że sprawa obecna nie podlega sądowi niniejszemu[?], ponieważ po śmierci zmarłego Urodzonego Gabriela Zarzeckiego, rodzica swego, a dziada powodów, [?] pozwany z braćmi przeprowadził dział we wszystkich dobrach ruchomych i nieruchomych i każdy z tych Urodzonych ma dla siebie [część] przypadłą mu w dziale[?], a dwaj z tych braci części przypadłe im w dziale w roku tysiąc sześćset osiemnastym odstąpili[?]; stąd oświadczył[?], że dział jest dokonany. Jeżeli zaś powodowie z pozwanym dobra równe trzymać [?], to należy go pozwać przed sąd ziemski; i żądał, by go od tego sądu uwolniono.
Strona powodowa, odpierając ekscepcję pozwanych, powiedziała, że nie może uchylić się od sądu niniejszego urzędu, gdyż spór toczy się między osobami mającymi równe prawo do dóbr, o które chodzi, między synami[?] brata a stryjem[?], który [?] samych powodów, który[?] dzierżył[?] zarząd dóbr wspólnych[?], między którymi [zachodzi] prawo przyrodzone i nabyte od innych osób, tak przez pozwanego od jednego brata, Urodzonego Adama Zarzeckiego, jak i przez powodów — przez Mateusza — od drugiego brata, Urodzonego Sebastiana, nabyte; między nimi nie nastąpił żaden dział, a [bracia ci] bez działu i rozgraniczenia części, i bez rzeczywistego posiadania, z powodu swoich służb, w których przebywali, odstąpili swoje części; tych części[?] z powodu zniesienia[?] między siebie[?] przypadających[?] udziałów potrzeba, aby wyrokiem sądu nastąpiło rozgraniczenie; z tych bowiem części większa część dóbr jest przy pozwanym ponad jego[?] prawo, a między mającymi równe prawo konieczne jest, by części były równe. Wobec tego[?] żądała odrzucenia ekscepcji i zmuszenia pozwanego do postępowania [w sprawie], z zachowaniem[?] pozostałych środków prawa, niczego nie pomijając.
Urząd niniejszy starościński grodzki łukowski, wysłuchawszy[?] obu wspomnianych stron — powodów przez Urodzonego Mateusza Zarzeckiego w swoim i brata imieniu, pozwanego osobiście przed nim[?] stających[?] — przysądziwszy[?] sąd, nakazuje pozwanemu postępować [w sprawie].
Od tego dekretu pozwany, czując się pokrzywdzonym[?], od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Samuelem Samborzeckim, wicestarostą łukowskim i sędzią grodzkim[?], do Sądów Ordynaryjnych Generalnych Trybunalskich Królestwa w Lublinie, przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Bartłomieja Markowicza[?] z Łukowa[?], jak prawo każe, [apelację] wniósł[?]. Od sprawy wniesionej co do istoty[?] dwieście[?] groszy [?] miejsca[?] według prawa, i tęż [apelację] wniesioną przyjął.
Stronom wyżej zapisanym dla oczyszczenia ich przesądzających[?] wyroków terminy[?] wyznaczył[?]; obecne[?] zaś i ciągłość wniesienia[?] wspomnianej[?] oraz prawem zwłoki[?], w sprawie zaś o postępowanie [?] w połączonych Sądach Ordynaryjnych Generalnych Trybunalskich Królestwa w Lublinie [do] obrony[?], i kiedy sprawa województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego z rejestru spraw sądowych do wywołania [?], i zachowuje, jak prawo każe, zawicie mocą wniesionej apelacji i terminu [?] przyrodzonego[?] i prawnego [?].
Wyjęte z akt grodzkich starościńskich łukowskich. Poprawił Jasieński.
[pieczęć]
Samuel Samborzecki, wicestarosta i sędzia grodzki urzędu [?] łukowskiego, ręką własną[?].
[u dołu karty, inną ręką: przeczytana[?] … [?]]
[odwrocie, s. 55: tytuł sprawy] Apelacja[?] 8[?]; [?] Zarzecki[?]; [?]; [?] łukowski[?].
Znacznik [?] oznacza odczyt niepewny.