Szczawiński 11/1833

[lewy górny róg:] N 11.– [notka wypisu pod numerem:] Wyciąg Główny Pierwszy na Stemplu Ceny złotych polskich Dziewięć[?] Wmu Józefowi Piotrkowskiemu dnia 3 M[?] Marca 1833r. wydany. [podpis[?]] Działo się w Mieście Wojewódzkiem Siedlcach w Województwie Podlaskiem w Kancelarii i mieszkaniu Regenta niżej wymienionego dnia Siódmego Miesiąca Lutego Tysiąc Ośmset Trzydziestego Trzeciego Roku – Przedemną Augustynem Szczawińskim Regentem Kancelarii Ziemiańskiej Województwa Podlaskiego w Mieście Wojewódzkiem Siedlcach przy Ulicy Prospektowej w domu pod Nrm 5tym z Urzędu swego zamieszkałym stawili się osobiście: Wny Konstanty Jasiński Dziedzic Dóbr Ziemskich Szczepanki w Powiecie Łukowskim Województwie Podlaskiem położonych w Imieniu własnem działający, we wsi Wierzejkach w Powiecie Łukowskim Województwie Podlaskiem zamieszkały, w dzierżawę Dobra Ziemskie Szczepanki wypuszczający Strona jedna – tudzież Wny Józef Piotrkowski we wsi Stoku w Powiecie Siedleckim Województwie Podlaskiem położonej zamieszkały, jako w dzierżawę Dobra Ziemskie Szczepanki biorący Strona druga – obydwa Stawający prawne zamieszkania pierwszy Wny Konstanty Jasieński we wsi Wierzejkach w Powiecie Łukowskim, drugi zaś Wny Józef Piotrkowski we wsi Szczepanki również w Powiecie Łukowskim Województwie Podlaskiem do wykonania Aktu nimiejszego obierający – na siłach Ciała i umysłu zdrowi, pełnoletni, do Czynności urzędowych zdolni, Regentowi i Świadkom z osób swych znani, jawnie, dobrowolnie, rozmyślnie i wyraźnie w przytomności niżej wyrażonych i podpisanych wyłączeniu prawnemu niepodległych Świadków zeznali i zeznają Kontrakt dzierżawny w osnowy następującej – § 1. Wny Konstanty Jasieński mając Dobra swoje Dziedziczne Szczepanki z przyległością na wsi Wierzejkach w Powiecie Łukowskim Województwie Podlaskiem położone, takowe tedy Dobra składające się z folwarku Szczepanki z [?]torema[?] włókami[?], przyległości na wsi Wierzejkach, z polami, rolami, ogrodami, Sadami, łąkami, wszelkiemi użytkami, pożytkami, powinnościami Chłopskiemi, naczas od dnia Dwudziestego czwartego Czerwca roku bieżącego Tysiąc Ośmset Trzydziestego Trzeciego do dnia Dwudziestego czwartego Czerwca Tysiąc Ośmset Trzydziestego Szóstego Roku czyli w trzyletnią Dzierżawną Posesją za Sumę na Czynsz Dzierżawny Złotych Polskich Tysiąc Sześćset Nro złotych polskich 1600 każdorocznie [?] wierną[?] czyli na lat trzy Złotych Polskich Cztery Tysiące Ośmset wynoszącą w grubej srebrnej, bieżącej kurs w Kraju mającej monecie, postanowioną Wmu Józefowi Piotrkowskiemu wypuszcza.– § 2. Wny Józef Piotrkowski przy podpisaniu ninejszego Kontraktu Dzierżawnego na rachunek ogólnej Sumy Cztery Tysiące Ośmset Złotych Polskich Nro złotych polskich 4800 na trzyletni Czynsz Dzierżawny postanowionej Złotych Polskich Trzy Tysiące Nro złotych polskich 3000 w monecie grubej, srebrnej, bieżącej, kurs w Kraju mającej Wmu Konstantemu Jasieńskiemu w gotowiźnie w gotowiźnie w zupełności wypłacił i wyliczył, przeto z tak odebranej i do rąk swoich wyliczonej Sumy Czynszu dzierżawnego Złotych Polskich Trzy Tysiące Nro złotych polskich 3000 w gotowiźnie w zupełności Tenże Wny Konstanty Jasieński wypuszczający Wgo Józefa Piotrkowskiego ninejszym w uroczystej formie Prawa kwituje, czynienia zarzutu z powodu jakoby niewyliczonej Waluty zrzeka się na zawsze, żadnej z tego względu ani sobie ani swym Sukcesorom ani komukolwiek bądź do Wgo Józefa Piotrkowskiego [dopisek: nie]zostawuiąc pretensji.– [znak odsyłacza[?]] Resztujące zaś Złotych Polskich Tysiąc Ośmset Nro złotych polskich 1800 od całkowitej Sumy na trzyletni Czynsz dzierżawny Złotych Polskich Cztery Tysiące Ośmset Nro złotych polskich 4800 pozostałe Wny Józef Piotrkowski w dniu Dwudziestym czwartym Czerwca roku bieżąroku bieżącego Tysiąc Ośmset Trzydziestego Trzeciego przy wejściu w Dzierżawną Posesją Wmu Konstantemu Jasieńskiemu wypłacić i wyliczyć w gotowiźnie w zupełności obowiązuje się. – i takową resztującą Sumę [znak odsyłacza] [dopisek na lewym marginesie, poprzecznie, w większości nieczytelny: „… Dzierżawnego[?] Złotych … 1800 … [?] … interlinearnym[?] zapewnia[?] …”; pod nim parafy: K. Jasieński[?], J. P.[?], Ł. K.[?] Świadek, J. S.[?] Świadek, [podpis]] § 3. Opłata i ponoszenie wszelkich podatków teraz istniejących do Wgo Józefa Piotrkowskiego należy, nakazane zaś nowe lub podwyższone teraźniejsze podatki Wny Konstanty Jasieński Dziedzic na siebie przyjmuje, z kąd wynika iż wszelką nadpłatę w podatkach z podwyższenia przez Rząd lub z ustanowienia nowych przez Wgo Józefa Piotrkowskiego uczynioną Wny Konstanty Jasieński Dziedzic Posesorowi bonifikować i zwrócić, i wzajemnie na przypadek zniżenia dziś egzystujących przez Rząd podatków Wny Józef Piotrkowski Dziedzicowi powrócić obowiązany będzie. [?]ość[?] niedopłaconych podatków. — § 4. Wszelkie podatki Monarchiczne dziś egzystujące jak powiedziano w § 3. składki, wysługi Rządowe i Gminne tak z folwarku Szczepanki jako i z przyległości na [?] Wierzejkach i z dwóch pustych powłościańskich Dymów przez samego Dziedzica zajętych i zamieszkałych, Dziesięciny Kościelne oraz opłata podatku ogniowego od budowli w Towarzystwie Ogniowem w Sumie Złotych Polskich Dwadzieścia Dwa Tysiące Ośmset Nro 22,800 złotych polskich zabespieczonych jaka bądź się okaże i należyć będzie ponosić zaspokajać i załatwiać w właściwych ratach terminach i czasie bez odwoływania się i Bonifikacji za takowe od Dziedzica przez cały ciąg trzyletniej Dzierżawy Wny Posesor przyjmuje na siebie obowiązek, jak niemniej nieprzewidziane i nadzwyczajne wypadki przyjmując na swoje ryzyko, pretensji o takowe formowania do Dziedzica zrzeka się dobrowolnie. § 5. Wszelkie grunta i łąki dworskie jako i po dwóch włościanach puste na wsi Szczepankach i Wierzejkach znajdujące się własnością dziedziczną Wgo Konstantego Jasieńskiego będące do Posesji Wgo Józefa Piotrkowskiego należyć mają – wyłączające jednakże zabudowanie powłościańskie z Siedliskiem i ogrody przez Dziedzica zamieszkałe i łąki po dwóch włościanach we wszywszystkich trzech polach – tudzież Prawo propinowania wraz z Domem Szynkownym z należącym do niego ogrodem warzywnym, do którego w ogrodzie dworskim corocznie Zagonów dziesięć na Kartofle od miedzy Chłopskiej przez ciąg całego ogrodu, i w takich na jednego Kosnika[?] w polu ozimym na drugiego zaś Kosnika[?] w polu jarzynym według dawnych zwyczajów Posesor do tejże Propinacji ma wyznaczać – na rzecz Dziedzica bez żadnej Bonifikacji i pretensji o takowe wyłączenie – Od użytku dla Wgo Posesora z folwarku Szczepanki i przyległości na wsi Wierzejkach służyć mającego wyłącza się również Las sosnowy, zarośle brzozowe i olszowe na wsi Szczepankach oraz zarośle olszowe na wsi Wierzejkach. – Nawóz z domu szynkownego do Posesora należy – wolne Pastwisko dla Inwentarza Wgo Posesora dozwala się wyłączając Bagna w Lesie sosnowym które przez Wgo Dziedzica zatykane[?] i oczyszczane corocznie bywają. – Zastrzeżenia punktem ninejszym jako niemniej wyłączenia poczynione w niczym ani przez samego Wgo Posesora ani przez Służących Jego lub obradzonych[?] przez Niego Komorników nadwerężonemi być niemogą. — § 6. Zastrzega sobie Dziedzic w polu jarzynym na rzecz swoją pola ornego półtory morgi pod Len i Kartofle a to w miejscu które sam wybierze – uprawa gruntu takowego jako niemniej nawóz z obór Wgo Posesora następujące do Samego Posesora należy – uprawy wyłączonej półtory morgi gruntu Dziedzic sam dopilnuje i takowe ziarnem swojem obsieje. – Mimo tego Wny Posesor winien będzie Słomy żytniej zdatnej na Sieczkę Kulów Kop jedną, Słomy żytniej targanej fur cztery, i Słomy jarej również targanej fur cztery jednokonnych corocznie Wmu Dziedzicowi bez pretensji o takowe do Tegoż wydać, zaś Dziedzic własnemi furmankami takową sobie zwieść obowiązanym zostaje. – Plew owsianych i pszennych w połowie worków dwanaście sześćwierciowych[?] bez żadnej Bonifikacji Dziedzicowi wydzielając wydać winien będzie. — § 7. Dziedzic o przewyżkę z intraty wypuszczonych dóbr w Posesją do Dzierżawcy, a [?] wzajemnie Dzierżawca o niedobór do Dziedzica żadnej pretensji formować niemogą i zrzekają się, i[?] Do tego punktu Kontrakt ninejszy losowy pomiędzy sobą zawierają. – § 8. W jakim Stanie Dobra [skreślone: dziś] w Dzierżawę wypuszczające się znajdują się, budowle dworskie, osiewy ozime i jare, ogrody wraz z ogrodzeniami zostają, Sprzężaje włościańskie egzystują, z czego wszystkiego Inwentarz dwustronnie spisany i podpisany zdziałany, wraz z otaksowaniem Sprzężajów Włościańskich, bydź ma: / w takim: Stanie Wny Dzierżawca też Dobra przy ekspiracji Kontraktu Dziedzicowi oddać zostaje w obowiązku. – Zruinowanie budowli, utratę lub zniszczenie Sprzężajów, [skreślone: gdyby to mi[?]] z winy Dzierżawcy nastąpiło, Tenże Dzierżawca podług Taksy w Inwentarzu zamieszczonej bez żadnego Procesu zapłacić i wynagrodzić przyrzeka, i poszukiwania poniesionych z tąd Szkód na całym swym Majątku ruchomym i nieruchomym, mianym i mieć mogącym dozwalając poddaje się w tej mierze Rygorowi gotowej, Sądowej, prostej bez Procesu Exekucji.— [na lewym marginesie, poprzecznie: „[?] takowe[?]”; parafy: K. Jasieński[?], J. P., Ł. K.[?] Świad., J. S.[?] Świad., [podpis]] [kustosz: § 9. Wszel[?]] § 9. Wszelkie użytki z Dóbr w Dzierżawę wypuszczonych oprócz wyłączonych na rzecz Dziedzica a § 5 Kontraktu ninejszego wyszczególnionych przedmiotów do Wgo Dzierżawcy należą – Przyzwoite i ojcowskie obchodzenie się z włościanami wa[?]ie się – pod żadnym pozorem w robociznach i powinnościach włościan Wny Dzierżawca przeciążać niebędzie mocen. – Wywózka produktów gruntowych do Miasta Kałuszyna razy cztery do roku i to w czasie dobrej drogi nastąpować może co się ninejszym wyraźnie dozwala, do Miast zaś pobliższych jakoto: Łukowa, Międzyrzecza Siedlec i t.p. ile potrzeba gospodarstwa wymagać i dozwalać będzie mogła. – Wykładowanie fur w drogę według zwyczajów nigdy z przeciążeniem nastąpić niemoże i niepowinno, za upadek albowiem Inwentarzy Dzierżawca staje się odpowiedzialnym. – Po każdej odbytej podróży przez włościan tydzień czasu ku spoczęciu dla Sprzężajów dany bydź powinien. – Czas strawiony przez włościan w drodze, potrącany im bydź winien w Pańszczyźnie, a to tym Sposobem: ile dni [skreślone: w drodze] w czasie drogi bawił tyle dni w Tabeli Pańszczyźnianej potrąconych i zapisanych na rzecz Włościanina bydź [w nawiasie, podkreślone: bydź[?]] /. Wywózka produktów gruntowych dozwala się tylko Sprzężajem Końskiem z wyłączeniem wszelkiego rogatego – W ostatnim roku Posesji z końcem Miesiąca Marca wywozka produktów zupełnie załatwiona bydź powinna, tak dalece iż jeżeliby pozostawało co jeszcze Wmu Dzierżawcy [na lewym marginesie, poprzecznie: „[?]”; parafy: K. J.[?], J. P., Ł. K.[?] Świad., J. S.[?] Świad., [podpis]] Dzierżawcy do spieniężenia produktów, tedy wywóz takowych własnemi lub najętemi furmankami zastąpi, a to z przyczyn iżby żadne opóźnienie w uprawie ugorów nienastępowało. § 10. Posłuszeństwo i karność domowa od włościan dla Wgo Dzierżawcy zachowana bydź powinna, w razie jednakże przeciwnym o wymiar sprawiedliwości na winnego do Dziedzica Wny Dzierżawca udać się ma i powinien, za ubytek albowiem włościan ze swego majątku odpowiedzialnym się stanie. – § 11. Słomy wszelkiego rodzaju z gruntu wywozić, tejże sprzedawać ani w piecach palić niewolno, lecz takowa Inwentarzem spasiona w miejscu, dla lepszego sterkoryzowania gruntów bydź powinna. W ostatnim roku Posesji gnoje pod jarzynę wywożone bydź niemają, prócz ogrodów. – § 12. W całym ciągu Dzierżawy trzyletniej ugory zasiewane bydź niemają żadnym ziarnem te albowiem na pastwiska dla Inwentarzy służyć powinny. – § 13. Czystość budowli dworskich i reparacją tychże corocznie gliną [?] Chr[?]stem[?] i Kołkiem Wny Posesor na siebie przyjmuje i takowe uskuteczniać bez Bonifikacji [podkreślone: uskuteczniać] powinien. – Ostrożność ognia zastrzega sobie Dziedzic. – § 14. Odsiew ozimy i jary w polach i ogrodach na dobrze uprawnej roli w czasie przyzwoitym, ziarnem zdrowem czystem, podsianem i młynkowanem w przytomności Dziedzica lub widza przez Nieprzez Niego ustanowionego ludźmi miejscowemi uskutecznionym bydź winien, przed zasiewem czego Posesor Wgo Dziedzica dniem pierwej zawiadomić winien. – W roku ostatnim przed wyekspirowaniem Kontraktu Dzierżawca ugory wszystkie podorać, zawlec i ugnoić a to przed Świętym Janem zostaje w obowiązku. – § 15. Dziedzicowi i Jego włościanom Prawo wolnego Pastwiska na wsi Szczepankach i Wierzejkach w miejscach gdzie Inwentarze Posesora pasać się będą służyć ma /: byle tylko nie w szkodzie :/ – Każdy zaś włościanin zamieszkały we wsi Szczepankach od każdej sztuki bydła nieroboczego Wmu Dzierżawcy po Złotym jednym a to za utrzymanie Pastucha ze Strony [dopisek na marginesie: Dworu] którem od dawnych czasów razem z dworskiem i włościańskie bydło passa płacić jest obowiązany. – [przy dopisku „Dworu” parafy: K. J.[?], J. P.[?], Ł. K.[?] Świad., J. S.[?] Świad., [podpis]] § 16. W ciągu całej trzyletniej Posesji dzierżawnej Korzenny[?] /: gdyby takowa na polach znajdowała się :/ Wny Dzierżawca [znak odsyłacza] odstępować niemoże, Samemu tylko takową zebrać i na grunta spotrzebować służy prawo i wolno będzie. – [dopisek na lewym marginesie, poprzecznie: „Nikomu innemu za [?] tem Dóbr [?] zamieszkałym[?]” — odczyt niepewny; parafy: J. J.[?], J. P., Ł. K.[?] Świad., J. S.[?] Świad., [podpis]] § 17. Dozieranie i przestrzeganie Włościan by dobrze i w czasie grunta obrabiali uprawiali i zasiewali, jako niemniej aby budowle w dobrym stanie utrzymywali do Posesora zu- [kustosz: pełnie[?]] zupełnie należy, i gdyby widział którego włościanina opuszczającego się, takowego tedy po nastąpionym napomnieniu Dziedzicowi ku obmyśleniu zaradczych środków wyjawić winien zostaje. — § 18. Gdyby się Dziedzicowi trafiało grunta puste osadzić Gospodarzami, naówczas Wny Posesor takowe puste powłościańskie grunta trafiającym się włościanom z obsiewami zupełnemi jaremi i ozimemi, w dobrym Stanie, jak niemniej obsadzone dobrym nasieniem ogrody bez Bonifikacji i pretensji do Dziedzica oddać winien będzie. — Że zaś takie do dwóch pustych ról należące Dziedzic sobie jak w § 5 powiedziano wydysponował, na raz więc obsadzenia dwóch pustych półwłóczków włościańskich takowe Nowo osadzonym w każdym razie oddać przyrzeka, a w miejsce tych Wny Posesor tyleż z [?] dworskich w połowie na Szczepankach a w drugiej połowie na Wierzejkach wydzielić zostaje w obowiązku. — Wszelkie Zapomogi Włościańskie Dziedzic Nowo osiadłym swoim kosztem dać, lub o takowe z Wm Dzierżawcą ułożyć się przyrzeka. — Pańszczyzna zaś wszelka od Nowo osiadłych do Posesora należyć będzie. — § 19. Przestrzeganie i dozieranie całości granic Dóbr [kustosz: Szczep[?]] Szczepanki i Wierzejki ninejszym wydzierżawiających się w całości do Wgo Dzierżawcy należy; na przypadek więc wdzierania się nieprawnego Osób trzecich w miedze lub granice będzie Wny Dzierżawca natychmiast Wgo Dziedzica o takowej bezprawności zawiadomić zostaje w Koniecznym Obowiązku — przeciwnie bowiem do odpowiedzialności z własnego majątku pociągniętym zostanie. — § 20. Wmu Dzierżawcy pod żadnym pretekstem i pozorem Posesji wydzierżawionych ninejszym Dóbr nikomu innemu odstępować niewolno, chyba za wyraźnem zezwoleniem Dziedzica w tej mierze nastąpić powinnem. — Niewolno również żadnych Wierzytelności i Długów Osobom trzecim od Dziedzica należnych ani na własne Dzierżawcy ani Osób podstawionych Imie nabywać, przeciwnie zaś gdyby Wny Dzierżawca o tem był przekonany i miał sobie to udowodnione, tedy od Posesji natychmiast bez zwrotu należytości którą już wypłacił usuniętym zostanie. — § 21. Dzierżawa Dóbr Szczepanki i przyległości na Wierzejkach w Powiecie Łukowskim Województwie Podlaskiem położonych zaczynać się ma w dniu Dwudziestym czwartym Czerwca roku bieżącego Tysiąc Ośmset Trzydziestego Trzeciego, kończyć się zaś będzie również w dniu dwudziestym czwartym Czerwca Roku Tysiąc [kustosz: Ośm] Ośmset Trzydziestego Szóstego. — § 22. Rumacya[?] o mil trzy Wmu Dzierżawcy dozwala się i właśnie w tej mierze Pańszczyznę całotygodniową męzką[?] i żeńską Wny Dziedzic przeznacza i odstępuje. — § 23. Po wyekspirowaniu Kontraktu tego gdyby Wny Dziedzic Dobra ninejszym wydzierżawione komu innemu chciał w Posesją wypuścić, a Wny Józef Piotrkowski życzył sobie nadal przy Posesji Dóbr tychże pozostać, tedy Mu pierwszeństwo przed innemi Osobami służyć ma, i w tym celu do wzajemnego zniesienia się Strony obiedwie dzień piętnasty Maja Tysiąc Ośmset Trzydziestego Szóstego Roku naznaczają. — § 24. W ostatnim roku Posesji Ogrody warzywne winny bydź opielone, Kartofle ogracowane, Len, Proso, Pszenica poopielane, w przypadku niedopełnienia Posesor z swego własnego majątku odpowiedzialnym Stanie się. — § 25. Wszelkie grunta w całkowitości tak ozimina jako i jaryna dworskie i włościańskie puste obsiane bydź powinny ziarnem zdrowem i czystem jak powyżej w § 14 powiedziano, a to bez względu choćby Posesor przy obięciu nie wszystkie zasiane zastał, Dziedzic zaś wszelkie poczynione nadsiewy podług Ceny targowej w Siedlcach w ostatnim roku Dzierżawy będącej każdy gatunek ziarna nadsianego wynagrodzić i bonifikować przyrzeka i deklaruje. — § 26. Spokojne używanie Posesji Dóbr ninejszym [kustosz: szym] wydzierżawionych Dziedzic Posesorowi zaręcza i asekuruje. — § 27. Nakoniec[?] Strony Kontrakt ninejszy pomiędzy sobą czyniące we wszystkich punktach i Warunkach dotrzymać i zachować nawzajem Sobie przyrzekają, a w przypadku niedotrzymania, poddają się Rygorowi gotowej Sądowej prostej bez Procesu Exekucji — zrzekając się wszelkich ninejszemu przeciwnych Wytłoczeń[?], Oświadczeń i Środków Prawa. — Mocą ninejszego swojego dobrowolnego Zeznania. — + Kontrakt takowy Zeznający mając sobie zwolna, głośno i wyrozumiale przeczytany, [skreślone: takowy] za zgodnie z swą wolą i myślą napisany przyznali i przyjęli a na dowód stwierdzenia własnoręcznie wraz ze Świadkami, tojest: Wm Ludwikiem Kosickim i P[?]m Józefem Surowińskim[?] obydwoma w Mieście Wojewódzkiem Siedlcach zamieszkałymi i ze mną Regentem podpisali Jak następuje — + przed podpisaniem dodanem zostało. — W przypadku broń Boże Gradobicia, Strony czyniące na uproszenie mających przyjaciół zgadzają się i jaką Bonifikacją uproszeni przyjaciele oznaczą na takowej w połowie Wny Dzierżawca poprzestać przyrzeka a Dziedzic takową wynagrodzić i bonifikować obowiązuje się. — Gdyby Wny [parafy u dołu strony: K. Jasieński, J. Piotrkowski Dzier[żawca], L. K. Świad., J. S. Świadek, [paraf Regenta]] Dzierżawca jakowe nadpłaty poczynił lub z Bonifikacji jakowa należność Temuż przypadała takowe pod nieustąpieniem z Posesji Temuż Wny Dziedzic zapłacić przyrzeka, dla tego Tenże nadal przy Dzierżawie Dóbr ninejszym wydzierżawionych pod warunkami tem Kontraktem objętemi pozostanie i do opłaty Czynszu dzierżawnego corocznie z góry zostaje w obowiązku. — Działo się jako wyżej — Konstanty Jasieński Józef Piotrkowski Ludwik Kosicki Świadek Józef Surowiński[?] Świadek Augustyn Szczawiński Regent Kancelarii Ziemiańskiej Województwa Podlaskiego